મહાભારત · અધ્યાય 7.144
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.144.1
अजितो द्रोणराधेयविकर्णकृतवर्मभिः ।
यश्चैवोत्सहते वेतुं समस्तं मामकं बलम।
तीर्णः सैन्यार्णवं वीरः प्रतिश्रुत्य युधिष्ठिरे ॥ ७.१४४.१ ॥
દ્રોણ, રાધેય, વિકર્ણ અને કૃતવર્મા દ્વારા અજેય, મારી સમગ્ર સેનાને પણ પાર કરી શકનારો તે વીર યુધિષ્ઠિરને વચન આપીને સેનાસાગર તરી ગયો.
7.144.2
स कथं कौरवेयेण समरेष्वनिवारितः ।
निगृह्य भूरिश्रवसा बलाद्भुवि निपातितः ॥ ७.१४४.२ ॥
યુદ્ધોમાં અવરોધ વિનાનો તે કૌરવવંશી ભૂરિશ્રવાએ બળપૂર્વક પકડીને ભૂમિ પર કેવી રીતે પાડ્યો?
7.144.3
शृणु राजन्निहोत्पत्तिं शैनेयस्य यथा पुरा ।
यथा च भूरिश्रवसो यत्र ते संशयो नृप ॥ ७.१४४.३ ॥
હે રાજન્, સાંભળો — પૂર્વે શૈનેય (સાત્યકિ)ની ઉત્પત્તિ કેવી રીતે થઈ અને ભૂરિશ્રવાની ઉત્પત્તિ કેવી રીતે થઈ, જેમાં તમને સંશય છે, હે નૃપ.
7.144.4
ब्रह्मणस्त्वभवत्पुत्रो मानसोऽत्रिर्महातपाः ।
अत्रेः पुत्रोऽभवत्सोमः सोमस्य तु बुधः स्मृतः ॥ ७.१४४.४ ॥
બ્રહ્માને માનસપુત્ર તરીકે મહાતપસ્વી અત્રિ થયા. અત્રિનો પુત્ર સોમ; સોમનો પુત્ર બુધ કહેવાય છે.
7.144.5
बुधस्यैलो महाबाहुः पुत्र आसीत्पुरूरवाः ।
पुरूरवस आयुस्तु आयुषो नहुषः सुतः ॥ ७.१४४.५ ॥
બુધનો પુત્ર મહાબાહુ ઐલ હતો, તેનું નામ પુરૂરવા. પુરૂરવાનો પુત્ર આયુ; આયુનો પુત્ર નહુષ.
7.144.6
नहुषस्य ययातिस्तु राजा देवर्षिसम्मतः ।
ययातेर्देवयान्यां तु यदुर्ज्येष्ठोऽभवत्सुतः ॥ ७.१४४.६ ॥
નહુષનો પુત્ર રાજા યયાતિ હતો, જે દેવો અને ઋષિઓને માન્ય હતો. યયાતિને દેવયાનીથી જ્યેષ્ઠ પુત્ર યદુ થયો.
7.144.7
यदोरभूदन्ववाये आजमीढ इति स्मृतः ।
यादवस्तस्य तु सुतः शूरस्त्रैलोक्यसम्मतः ॥ ७.१४४.७ ॥
યદુના વંશમાં આજમીઢ નામે સ્મરણ કરાયા. તેમના પુત્ર યાદવ; તેમના પુત્ર શૂર, જે ત્રિલોકમાં સન્માનિત હતા.
7.144.8
शूरस्य शौरिर्नृवरो वसुदेवो महायशाः ।
धनुष्यनवरः शूरः कार्तवीर्यसमो युधि।
धनुष्यनवरः शूरः कार्तवीर्यसमो युधि ।
तद्वार्यश्चापि तत्रैव कुले शिनिरभून्नृप ॥ ७.१४४.८ ॥
શૂરના પુત્ર શૌરિ, નરશ્રેષ્ઠ વસુદેવ, મહાયશસ્વી. ધનુર્વિદ્યામાં અજોડ, યુદ્ધમાં કાર્તવીર્ય સમાન શૂર. હે રાજન્, એ જ કુળમાં તદ્વાર્ય અને શિનિ પણ જન્મ્યા.
7.144.9
एतस्मिन्नेव काले तु देवकस्य महात्मनः ।
दुहितः स्वयंवरे राजन्सर्वक्षत्रसमागमे ॥ ७.१४४.९ ॥
તે જ સમયે, હે રાજન્, મહાત્મા દેવકની પુત્રીના સ્વયંવરમાં, જ્યાં સર્વ ક્ષત્રિયો એકત્ર થયા હતા.
7.144.10
तत्र वै देवकीं देवीं वसुदेवार्थमाशु वै ।
निर्जित्व पार्थिवान्सर्वान्रथमारोपयच्छिनिः ॥ ७.१४४.१० ॥
ત્યાં શિનિએ સર્વ રાજાઓને જીતીને વસુદેવ માટે દેવી દેવકીને તરત જ રથમાં ચડાવી.
7.144.11
तां दृष्ट्वा देवकीं शूरो रथस्थां पुरुषर्षभः ।
नामृष्यत महातेजाः सोमदत्तः शिनेर्नृप ॥ ७.१४४.११ ॥
રથ પર ઊભેલી દેવકીને જોઈને, પુરુષશ્રેષ્ઠ મહાતેજસ્વી સોમદત્ત, હે રાજન્, શિનિ પ્રત્યે સહન ન કરી શક્યો.
7.144.12
तयोर्युद्धमभूद्राजन्दिनार्धं चित्रमुद्भतम् ।
बाहुयुद्धं सुबलिनोः प्रसक्तं पुरुषर्षभः ॥ ७.१४४.१२ ॥
હે રાજન્, તેઓ બંને વચ્ચે અડધા દિવસ સુધી એક અદ્ભુત અને ઉગ્ર યુદ્ધ થયું — બે અતિ બળવાન પુરુષશ્રેષ્ઠોનું બાહુયુદ્ધ.
7.144.13
शिनिना सोमदत्तस्तु प्रसह्य भुवि पातितः ।
असिमुद्यम्य केशेषु प्रगृह्य च पदा हतः ॥ ७.१४४.१३ ॥
શિનિએ સોમદત્તને બળપૂર્વક ભૂમિ પર પાડ્યો; તલવાર ઉગામી, વાળ પકડીને પગથી પ્રહાર કર્યો.
7.144.14
मध्ये राजसहस्राणां प्रेक्षकाणां समन्ततः ।
कृपया च पुनस्तेन स जीवेति विसर्जितः ॥ ७.१४४.१४ ॥
હજારો રાજાઓની વચ્ચે, ચારેબાજુ જોનારાઓ સામે, દયાથી તેણે ફરી 'જીવ' કહીને તેને છોડી મૂક્યો.
7.144.15
तदवस्थः कृतस्तेन सोमदत्तोऽथ मारिष ।
प्रासादयन्महादेवममर्षवशमास्थितः ॥ ७.१४४.१५ ॥
હે માનનીય, તેના દ્વારા તે સ્થિતિમાં મુકાયેલો સોમદત્ત, ક્રોધને વશ થઈ મહાદેવને પ્રસન્ન કરવા લાગ્યો.
7.144.16
तस्य तुष्टो महादेवो वराणां वरदः प्रभुः ।
वरेण च्छन्दयामास स तु वव्रे वरं नृपः ॥ ७.१४४.१६ ॥
તેના પર પ્રસન્ન થયેલા મહાદેવ, વરદાતાઓમાં શ્રેષ્ઠ પ્રભુ, તેને વર માગવા કહ્યું; તે રાજાએ એક વર પસંદ કર્યો.
7.144.17
पुत्रमिच्छामि भगवन्यो निपात्य शिनेः सुतम् ।
मध्ये राजसहस्राणां पदा हन्याच्च संयुगे ॥ ७.१४४.१७ ॥
હે ભગવાન, હું એવો પુત્ર ઇચ્છું છું જે શિનિના પુત્રને પાડીને હજારો રાજાઓની વચ્ચે યુદ્ધમાં તેને પગથી મારી શકે.
7.144.18
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सोमदत्तस्य पार्थिव ।
एवमस्त्विति तत्रोक्त्वा स देवोऽन्तरधीयत।
स तेन वरदानेन लब्धवान्भूरिदक्षिणम् ॥ ७.१४४.१८ ॥
હે રાજન, સોમદત્તના તે વચન સાંભળી દેવ 'એમ જ થાઓ' કહી અદૃશ્ય થયા; તે વરદાનથી તેને પુષ્કળ દક્ષિણા મળી.
7.144.19
अपातयच्च समरे सौमदत्तिः शिनेः सुतम् ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां पदा चैनमताडयत् ॥ ७.१४४.१९ ॥
યુદ્ધમાં સોમદત્તના પુત્રે શિનિના પુત્રને પાડી નાખ્યો, અને બધાં સૈન્યો જોતાં રહ્યાં ત્યારે તેને પગથી માર્યો.
7.144.20
एतत्ते कथितं राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
न हि शक्यो रणे जेतुं सात्वतो मनुजर्षभैः ॥ ७.१४४.२० ॥
રાજન, તમે મને જે પૂછ્યું તે મેં તમને કહ્યું. યુદ્ધમાં સાત્વતને મનુષ્યોમાંના શ્રેષ્ઠ વીરો પણ જીતી શકતા નથી.
7.144.21
लब्धलक्ष्याश्च सङ्ग्रामे बहुशश्चित्रयोधिनः ।
देवदानवगन्धर्वान्विजेतारो ह्यविस्मिताः।
स्ववीर्यविजये युक्ता नैते परपरिग्रहाः ॥ ७.१४४.२१ ॥
તેઓ યુદ્ધમાં અચૂક લક્ષ્ય સાધનારા, અનેક વાર અદ્ભુત યોદ્ધા, દેવ-દાનવ-ગંધર્વોને જીતનારા, નિર્ભય છે; પોતાના પરાક્રમના વિજયમાં લાગેલા, બીજા પર આધારિત નહીં.
7.144.22
न तुल्यं वृष्णिभिरिह दृश्यते किञ्चन प्रभो ।
भूतं भव्यं भविष्यच्च बलेन भरतर्षभ ॥ ७.१४४.२२ ॥
હે પ્રભુ, અહીં વૃષ્ણિઓના બળની સમાન કંઈ દેખાતું નથી; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ભૂત, ભવિષ્ય કે વર્તમાનમાં પણ નહીં.
7.144.23
न ज्ञातिमवमन्यन्ते वृद्धानां शासने रताः ॥ ७.१४४.२३ ॥
તેઓ પોતાના સ્વજનોનું અપમાન કરતા નથી; વડીલોના આદેશમાં આનંદ માણે છે.
7.144.24
न देवासुरगन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः ।
जेतारो वृष्णिवीराणां किं पुनर्मानवा रणे ॥ ७.१४४.२४ ॥
દેવ, અસુર, ગંધર્વ, યક્ષ, ઉરગ અને રાક્ષસો પણ યુદ્ધમાં વૃષ્ણિ વીરોને જીતી શકતા નથી; તો મનુષ્યોની તો વાત જ શું?
7.144.25
ब्रह्मद्रव्ये गुरुद्रव्ये ज्ञातिस्वे चाप्यहिंसकाः ।
एतेषां रक्षितारश्च ये स्युः कस्याञ्चिदापदि ॥ ७.१४४.२५ ॥
બ્રાહ્મણના ધનમાં, ગુરુના ધનમાં, સ્વજનોના ધનમાં પણ જે અહિંસક રહે છે અને કોઈ આપત્તિમાં એમનું રક્ષણ કરે છે.
7.144.26
अर्थवन्तो न चोत्सिक्ता ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ।
समर्थान्नावमन्यन्ते दीनानभ्युद्वरन्ति च ॥ ७.१४४.२६ ॥
ધનવાન છતાં અભિમાની ન હોય, બ્રાહ્મણભક્ત, સત્યવાદી; સમર્થનું અપમાન ન કરે, દીનોનો ઉદ્ધાર કરે.
7.144.27
नित्यं देवपरा दान्तास्त्रातारश्चाविकत्थनाः ।
तेन वृष्णिप्रवीराणां चक्रं न प्रतिहन्यते ॥ ७.१४४.२७ ॥
સદા દેવભક્ત, સંયમી, રક્ષક, આત્મપ્રશંસા ન કરનારા; તેથી વૃષ્ણિશ્રેષ્ઠ વીરોનું ચક્ર કદી રોકાતું નથી.
7.144.28
अपि मेरुं वहेत्कश्चित्तरेद्वा मकरालयम् ।
न तु वृष्णिप्रवीराणां समेत्यान्तं व्रजेन्नृप ॥ ७.१४४.२८ ॥
કોઈ મેરુ પર્વત ઉપાડી શકે, અથવા મકરાલય સમુદ્ર પાર કરી શકે; પણ હે રાજન, વૃષ્ણિશ્રેષ્ઠ વીરોનો સામનો કરીને કોઈ અંત પામતો નથી.
7.144.29
एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्र ते संशयः प्रभो ।
कुरुराज नरश्रेष्ठ तव व्यपनयो महान् ॥ ७.१४४.२९ ॥
હે પ્રભુ, જ્યાં તમને સંશય હતો તે બધું તમને કહ્યું. હે કુરુરાજ, નરશ્રેષ્ઠ, એથી તમારો મહાન સંશય દૂર થશે.