ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.144
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.144.1
अजितो द्रोणराधेयविकर्णकृतवर्मभिः ।
यश्चैवोत्सहते वेतुं समस्तं मामकं बलम।
तीर्णः सैन्यार्णवं वीरः प्रतिश्रुत्य युधिष्ठिरे ॥ ७.१४४.१ ॥
ਦ੍ਰੋਣ, ਰਾਧੇਯ, ਵਿਕਰਣ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਤੋਂ ਅਜਿੱਤ, ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਉਹ ਵੀਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨਾਲ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਸੈਨਾ-ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।
7.144.2
स कथं कौरवेयेण समरेष्वनिवारितः ।
निगृह्य भूरिश्रवसा बलाद्भुवि निपातितः ॥ ७.१४४.२ ॥
ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੋਕ ਉਹ ਕੌਰਵ ਵੰਸ਼ੀ ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਡੇਗਿਆ ਗਿਆ?
7.144.3
शृणु राजन्निहोत्पत्तिं शैनेयस्य यथा पुरा ।
यथा च भूरिश्रवसो यत्र ते संशयो नृप ॥ ७.१४४.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ — ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ ਦੀ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ।
7.144.4
ब्रह्मणस्त्वभवत्पुत्रो मानसोऽत्रिर्महातपाः ।
अत्रेः पुत्रोऽभवत्सोमः सोमस्य तु बुधः स्मृतः ॥ ७.१४४.४ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਾਨਸ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਅਤ੍ਰਿ ਹੋਇਆ। ਅਤ੍ਰਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮ; ਸੋਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੁਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
7.144.5
बुधस्यैलो महाबाहुः पुत्र आसीत्पुरूरवाः ।
पुरूरवस आयुस्तु आयुषो नहुषः सुतः ॥ ७.१४४.५ ॥
ਬੁਧ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਐਲ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪੁਰੂਰਵਾ ਸੀ। ਪੁਰੂਰਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਯੂ; ਆਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼।
7.144.6
नहुषस्य ययातिस्तु राजा देवर्षिसम्मतः ।
ययातेर्देवयान्यां तु यदुर्ज्येष्ठोऽभवत्सुतः ॥ ७.१४४.६ ॥
ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੋਂ ਜੇਠਾ ਪੁੱਤਰ ਯਦੁ ਹੋਇਆ।
7.144.7
यदोरभूदन्ववाये आजमीढ इति स्मृतः ।
यादवस्तस्य तु सुतः शूरस्त्रैलोक्यसम्मतः ॥ ७.१४४.७ ॥
ਯਦੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਜਮੀੜ੍ਹ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਾਦਵ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੂਰ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ।
7.144.8
शूरस्य शौरिर्नृवरो वसुदेवो महायशाः ।
धनुष्यनवरः शूरः कार्तवीर्यसमो युधि।
धनुष्यनवरः शूरः कार्तवीर्यसमो युधि ।
तद्वार्यश्चापि तत्रैव कुले शिनिरभून्नृप ॥ ७.१४४.८ ॥
ਸ਼ੂਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੌਰਿ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸੁਦੇਵ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਸੀ। ਧਨੁਸ਼ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਵਰਗਾ ਸੂਰਮਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਤਦਵਾਰਯ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨਿ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
7.144.9
एतस्मिन्नेव काले तु देवकस्य महात्मनः ।
दुहितः स्वयंवरे राजन्सर्वक्षत्रसमागमे ॥ ७.१४४.९ ॥
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵਕ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਸਵੈਂਵਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਖੱਤਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
7.144.10
तत्र वै देवकीं देवीं वसुदेवार्थमाशु वै ।
निर्जित्व पार्थिवान्सर्वान्रथमारोपयच्छिनिः ॥ ७.१४४.१० ॥
ਉੱਥੇ ਸ਼ਿਨਿ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਵਸੁਦੇਵ ਲਈ ਦੇਵੀ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ।
7.144.11
तां दृष्ट्वा देवकीं शूरो रथस्थां पुरुषर्षभः ।
नामृष्यत महातेजाः सोमदत्तः शिनेर्नृप ॥ ७.१४४.११ ॥
ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸੋਮਦੱਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਿਨਿ ਉੱਤੇ ਸਹਿਣ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
7.144.12
तयोर्युद्धमभूद्राजन्दिनार्धं चित्रमुद्भतम् ।
बाहुयुद्धं सुबलिनोः प्रसक्तं पुरुषर्षभः ॥ ७.१४४.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਚੱਲਿਆ — ਦੋ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬਾਹੂਯੁੱਧ।
7.144.13
शिनिना सोमदत्तस्तु प्रसह्य भुवि पातितः ।
असिमुद्यम्य केशेषु प्रगृह्य च पदा हतः ॥ ७.१४४.१३ ॥
ਸ਼ਿਨਿ ਨੇ ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ, ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
7.144.14
मध्ये राजसहस्राणां प्रेक्षकाणां समन्ततः ।
कृपया च पुनस्तेन स जीवेति विसर्जितः ॥ ७.१४४.१४ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੁਫੇਰੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ 'ਜੀਅ' ਕਹਿ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
7.144.15
तदवस्थः कृतस्तेन सोमदत्तोऽथ मारिष ।
प्रासादयन्महादेवममर्षवशमास्थितः ॥ ७.१४४.१५ ॥
ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੋਮਦੱਤ, ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
7.144.16
तस्य तुष्टो महादेवो वराणां वरदः प्रभुः ।
वरेण च्छन्दयामास स तु वव्रे वरं नृपः ॥ ७.१४४.१६ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਮਹਾਦੇਵ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ; ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਰ ਚੁਣਿਆ।
7.144.17
पुत्रमिच्छामि भगवन्यो निपात्य शिनेः सुतम् ।
मध्ये राजसहस्राणां पदा हन्याच्च संयुगे ॥ ७.१४४.१७ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸ਼ਿਨਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡੇਗ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਸਕੇ।
7.144.18
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सोमदत्तस्य पार्थिव ।
एवमस्त्विति तत्रोक्त्वा स देवोऽन्तरधीयत।
स तेन वरदानेन लब्धवान्भूरिदक्षिणम् ॥ ७.१४४.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੋਮਦੱਤ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਤਾ 'ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਮਿਲੀ।
7.144.19
अपातयच्च समरे सौमदत्तिः शिनेः सुतम् ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां पदा चैनमताडयत् ॥ ७.१४४.१९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੋਮਦੱਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇਖਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
7.144.20
एतत्ते कथितं राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
न हि शक्यो रणे जेतुं सात्वतो मनुजर्षभैः ॥ ७.१४४.२० ॥
ਰਾਜਨ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਥੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਤਵਤ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ।
7.144.21
लब्धलक्ष्याश्च सङ्ग्रामे बहुशश्चित्रयोधिनः ।
देवदानवगन्धर्वान्विजेतारो ह्यविस्मिताः।
स्ववीर्यविजये युक्ता नैते परपरिग्रहाः ॥ ७.१४४.२१ ॥
ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਚੂਕ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼, ਕਈ ਵਾਰ ਅਦਭੁਤ ਯੋਧੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਡਰ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਦੂਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ।
7.144.22
न तुल्यं वृष्णिभिरिह दृश्यते किञ्चन प्रभो ।
भूतं भव्यं भविष्यच्च बलेन भरतर्षभ ॥ ७.१४४.२२ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਥੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਬਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਬੀਤੇ, ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ।
7.144.23
न ज्ञातिमवमन्यन्ते वृद्धानां शासने रताः ॥ ७.१४४.२३ ॥
ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
7.144.24
न देवासुरगन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः ।
जेतारो वृष्णिवीराणां किं पुनर्मानवा रणे ॥ ७.१४४.२४ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ?
7.144.25
ब्रह्मद्रव्ये गुरुद्रव्ये ज्ञातिस्वे चाप्यहिंसकाः ।
एतेषां रक्षितारश्च ये स्युः कस्याञ्चिदापदि ॥ ७.१४४.२५ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਧਨ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਧਨ ਵਿੱਚ, ਸਜਣਾਂ ਦੇ ਧਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
7.144.26
अर्थवन्तो न चोत्सिक्ता ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ।
समर्थान्नावमन्यन्ते दीनानभ्युद्वरन्ति च ॥ ७.१४४.२६ ॥
ਧਨਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਹੰਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਗਤ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ; ਸਮਰਥ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ।
7.144.27
नित्यं देवपरा दान्तास्त्रातारश्चाविकत्थनाः ।
तेन वृष्णिप्रवीराणां चक्रं न प्रतिहन्यते ॥ ७.१४४.२७ ॥
ਸਦਾ ਦੇਵਭਗਤ, ਸੰਜਮੀ, ਰੱਖਿਅਕ, ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਇਸ ਲਈ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣਿ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕਦੇ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
7.144.28
अपि मेरुं वहेत्कश्चित्तरेद्वा मकरालयम् ।
न तु वृष्णिप्रवीराणां समेत्यान्तं व्रजेन्नृप ॥ ७.१४४.२८ ॥
ਕੋਈ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਕਰਾਲਯ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣਿ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ।
7.144.29
एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्र ते संशयः प्रभो ।
कुरुराज नरश्रेष्ठ तव व्यपनयो महान् ॥ ७.१४४.२९ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਸ਼ਯ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਕੁਰੂਰਾਜ, ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਮਹਾਨ ਸੰਸ਼ਯ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗਾ।