Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.144

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.144.1

अजितो द्रोणराधेयविकर्णकृतवर्मभिः ।
यश्चैवोत्सहते वेतुं समस्तं मामकं बलम।
तीर्णः सैन्यार्णवं वीरः प्रतिश्रुत्य युधिष्ठिरे ॥ ७.१४४.१ ॥

ଦ୍ରୋଣ, ରାଧେୟ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଓ କୃତବର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟ, ମୋ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ପାର କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ସେ ବୀର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ସେନାସାଗର ପାର ହୋଇଗଲା।

7.144.2

स कथं कौरवेयेण समरेष्वनिवारितः ।
निगृह्य भूरिश्रवसा बलाद्भुवि निपातितः ॥ ७.१४४.२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଅବାରିତ ସେ କୌରବବଂଶୀ ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ଧରାଯାଇ ଭୂମିରେ କିପରି ପକାଯାଇଥିଲା?

7.144.3

शृणु राजन्निहोत्पत्तिं शैनेयस्य यथा पुरा ।
यथा च भूरिश्रवसो यत्र ते संशयो नृप ॥ ७.१४४.३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଣନ୍ତୁ — ପୂର୍ବେ ଶୈନେୟଙ୍କ (ସାତ୍ୟକିଙ୍କ) ଉତ୍ପତ୍ତି ଯେପରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଯେପରି ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣଙ୍କର ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ହେ ନୃପ।

7.144.4

ब्रह्मणस्त्वभवत्पुत्रो मानसोऽत्रिर्महातपाः ।
अत्रेः पुत्रोऽभवत्सोमः सोमस्य तु बुधः स्मृतः ॥ ७.१४४.४ ॥

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାନସପୁତ୍ର ରୂପେ ମହାତପସ୍ୱୀ ଅତ୍ରି ଜନ୍ମିଲେ। ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୋମ; ସୋମଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୁଧ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

7.144.5

बुधस्यैलो महाबाहुः पुत्र आसीत्पुरूरवाः ।
पुरूरवस आयुस्तु आयुषो नहुषः सुतः ॥ ७.१४४.५ ॥

ବୁଧଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାବାହୁ ଐଳ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ପୁରୂରବା। ପୁରୂରବାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆୟୁ; ଆୟୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ନହୁଷ।

7.144.6

नहुषस्य ययातिस्तु राजा देवर्षिसम्मतः ।
ययातेर्देवयान्यां तु यदुर्ज्येष्ठोऽभवत्सुतः ॥ ७.१४४.६ ॥

ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଯଯାତି, ଯିଏ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଥିଲେ। ଯଯାତିଙ୍କୁ ଦେବଯାନୀଙ୍କଠାରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଯଦୁ ଜନ୍ମିଲେ।

7.144.7

यदोरभूदन्ववाये आजमीढ इति स्मृतः ।
यादवस्तस्य तु सुतः शूरस्त्रैलोक्यसम्मतः ॥ ७.१४४.७ ॥

ଯଦୁଙ୍କ ବଂଶରେ ଆଜମୀଢ଼ ନାମରେ ସ୍ମୃତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯାଦବ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୂର, ଯିଏ ତ୍ରିଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ।

7.144.8

शूरस्य शौरिर्नृवरो वसुदेवो महायशाः ।
धनुष्यनवरः शूरः कार्तवीर्यसमो युधि।
धनुष्यनवरः शूरः कार्तवीर्यसमो युधि ।
तद्वार्यश्चापि तत्रैव कुले शिनिरभून्नृप ॥ ७.१४४.८ ॥

ଶୂରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୌରି, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସୁଦେବ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ। ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ଅନୁପମ, ଯୁଦ୍ଧରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ବୀର। ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ବଂଶରେ ତଦ୍ବାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶିନି ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।

7.144.9

एतस्मिन्नेव काले तु देवकस्य महात्मनः ।
दुहितः स्वयंवरे राजन्सर्वक्षत्रसमागमे ॥ ७.१४४.९ ॥

ସେହି ସମୟରେ, ହେ ରାଜନ୍, ମହାତ୍ମା ଦେବକଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବରରେ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମବେତ ହୋଇଥିଲେ।

7.144.10

तत्र वै देवकीं देवीं वसुदेवार्थमाशु वै ।
निर्जित्व पार्थिवान्सर्वान्रथमारोपयच्छिनिः ॥ ७.१४४.१० ॥

ସେଠାରେ ଶିନି ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି, ବସୁଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବୀ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଉଠାଇଲେ।

7.144.11

तां दृष्ट्वा देवकीं शूरो रथस्थां पुरुषर्षभः ।
नामृष्यत महातेजाः सोमदत्तः शिनेर्नृप ॥ ७.१४४.११ ॥

ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେବକୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସୋମଦତ୍ତ, ହେ ରାଜନ୍, ଶିନିଙ୍କ ପ୍ରତି ସହ୍ୟ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

7.144.12

तयोर्युद्धमभूद्राजन्दिनार्धं चित्रमुद्भतम् ।
बाहुयुद्धं सुबलिनोः प्रसक्तं पुरुषर्षभः ॥ ७.१४४.१२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧା ଦିନ ଯାଏ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା — ଦୁଇ ଅତି ବଳବାନ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ବାହୁଯୁଦ୍ଧ।

7.144.13

शिनिना सोमदत्तस्तु प्रसह्य भुवि पातितः ।
असिमुद्यम्य केशेषु प्रगृह्य च पदा हतः ॥ ७.१४४.१३ ॥

ଶିନି ସୋମଦତ୍ତଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଭୂମିରେ ପକାଇଲା; ଖଡ୍ଗ ଉଠାଇ, କେଶ ଧରି, ପାଦରେ ପ୍ରହାର କଲା।

7.144.14

मध्ये राजसहस्राणां प्रेक्षकाणां समन्ततः ।
कृपया च पुनस्तेन स जीवेति विसर्जितः ॥ ७.१४४.१४ ॥

ହଜାରେ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଚାରିଦିଗରେ ଦର୍ଶକଙ୍କ ସାମନାରେ, କରୁଣାବଶତଃ ସେ ପୁଣି 'ବଞ୍ଚ' ବୋଲି କହି ତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା।

7.144.15

तदवस्थः कृतस्तेन सोमदत्तोऽथ मारिष ।
प्रासादयन्महादेवममर्षवशमास्थितः ॥ ७.१४४.१५ ॥

ହେ ମାନ୍ୟ, ତା'ଦ୍ୱାରା ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ପକାଯାଇଥିବା ସୋମଦତ୍ତ, କ୍ରୋଧବଶେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

7.144.16

तस्य तुष्टो महादेवो वराणां वरदः प्रभुः ।
वरेण च्छन्दयामास स तु वव्रे वरं नृपः ॥ ७.१४४.१६ ॥

ତାଙ୍କଠାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ମହାଦେବ, ବରଦାନକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ, ତାକୁ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଲେ; ସେହି ରାଜା ଗୋଟିଏ ବର ବାଛିଲା।

7.144.17

पुत्रमिच्छामि भगवन्यो निपात्य शिनेः सुतम् ।
मध्ये राजसहस्राणां पदा हन्याच्च संयुगे ॥ ७.१४४.१७ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ମୁଁ ଏପରି ଏକ ପୁତ୍ର ଚାହେଁ ଯେ ଶିନିର ପୁତ୍ରକୁ ପକାଇ ହଜାରେ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଦରେ ପ୍ରହାର କରିପାରିବ।

7.144.18

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सोमदत्तस्य पार्थिव ।
एवमस्त्विति तत्रोक्त्वा स देवोऽन्तरधीयत।
स तेन वरदानेन लब्धवान्भूरिदक्षिणम् ॥ ७.१४४.१८ ॥

ହେ ରାଜା, ସୋମଦତ୍ତଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି ଦେବତା 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ; ସେହି ବରଦାନରେ ସେ ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ପାଇଲା।

7.144.19

अपातयच्च समरे सौमदत्तिः शिनेः सुतम् ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां पदा चैनमताडयत् ॥ ७.१४४.१९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିନିଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ପକାଇଦେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ପାଦରେ ଆଘାତ କଲେ।

7.144.20

एतत्ते कथितं राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
न हि शक्यो रणे जेतुं सात्वतो मनुजर्षभैः ॥ ७.१४४.२० ॥

ହେ ରାଜନ, ଆପଣ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରିଲେ ତାହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଲି। ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୱତଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ମଧ୍ୟ ଜିଣି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

7.144.21

लब्धलक्ष्याश्च सङ्ग्रामे बहुशश्चित्रयोधिनः ।
देवदानवगन्धर्वान्विजेतारो ह्यविस्मिताः।
स्ववीर्यविजये युक्ता नैते परपरिग्रहाः ॥ ७.१४४.२१ ॥

ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଚୂକ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦୀ, ବହୁବାର ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧା, ଦେବ-ଦାନବ-ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ ଜୟୀ, ନିର୍ଭୀକ; ନିଜ ପରାକ୍ରମ-ବିଜୟରେ ନିଯୁକ୍ତ, ଅନ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନୁହଁନ୍ତି।

7.144.22

न तुल्यं वृष्णिभिरिह दृश्यते किञ्चन प्रभो ।
भूतं भव्यं भविष्यच्च बलेन भरतर्षभ ॥ ७.१४४.२२ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏଠାରେ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ସହ ବଳରେ ସମାନ କିଛି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

7.144.23

न ज्ञातिमवमन्यन्ते वृद्धानां शासने रताः ॥ ७.१४४.२३ ॥

ସେମାନେ ନିଜ ଜ୍ଞାତିଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆନନ୍ଦିତ ରହନ୍ତି।

7.144.24

न देवासुरगन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः ।
जेतारो वृष्णिवीराणां किं पुनर्मानवा रणे ॥ ७.१४४.२४ ॥

ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଉରଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃଷ୍ଣିବୀରଙ୍କୁ ଜିଣି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ କଥା ତ କହିବାର କଣ?

7.144.25

ब्रह्मद्रव्ये गुरुद्रव्ये ज्ञातिस्वे चाप्यहिंसकाः ।
एतेषां रक्षितारश्च ये स्युः कस्याञ्चिदापदि ॥ ७.१४४.२५ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣର ଧନ, ଗୁରୁଙ୍କ ଧନ, ଜ୍ଞାତିଙ୍କ ଧନରେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଅହିଂସକ, ଏବଂ କୌଣସି ବିପଦରେ ଏମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହୁଅନ୍ତି।

7.144.26

अर्थवन्तो न चोत्सिक्ता ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ।
समर्थान्नावमन्यन्ते दीनानभ्युद्वरन्ति च ॥ ७.१४४.२६ ॥

ଧନବାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅହଂକାରୀ ନୁହଁନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ, ସତ୍ୟବାଦୀ; ସମର୍ଥଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଦୀନମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।

7.144.27

नित्यं देवपरा दान्तास्त्रातारश्चाविकत्थनाः ।
तेन वृष्णिप्रवीराणां चक्रं न प्रतिहन्यते ॥ ७.१४४.२७ ॥

ସର୍ବଦା ଦେବଭକ୍ତ, ସଂଯମୀ, ରକ୍ଷକ, ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା ନ କରନ୍ତି; ଅତଏବ ବୃଷ୍ଣିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କ ଚକ୍ର କେବେ ବି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

7.144.28

अपि मेरुं वहेत्कश्चित्तरेद्वा मकरालयम् ।
न तु वृष्णिप्रवीराणां समेत्यान्तं व्रजेन्नृप ॥ ७.१४४.२८ ॥

କେହି ମେରୁ ପର୍ବତ ବହିପାରେ, କିମ୍ବା ମକରାଳୟ ସମୁଦ୍ର ପାର ହୋଇପାରେ; କିନ୍ତୁ ହେ ନୃପ, ବୃଷ୍ଣିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ କେହି ଅନ୍ତ ପାଏ ନାହିଁ।

7.144.29

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्र ते संशयः प्रभो ।
कुरुराज नरश्रेष्ठ तव व्यपनयो महान् ॥ ७.१४४.२९ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ଯେଉଁଠାରେ ସଂଶୟ ଥିଲା, ସେ ସବୁ ଆପଣଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଛି। ହେ କୁରୁରାଜ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଥିରେ ଆପଣଙ୍କ ମହାନ ସଂଶୟ ଦୂର ହେବ।