మహాభారతం · అధ్యాయం 7.145
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.145.1
तदवस्थे हे तस्मिन्भूरिश्रवसि कौरवे ।
यथा भूयोऽभवद्युद्धं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१४५.१ ॥
ఓ సంజయా, భూరిశ్రవుడు ఆ స్థితిలో పడిపోయాక యుద్ధం మళ్లీ ఎలా జరిగిందో నాకు చెప్పు.
7.145.2
भूरिश्रवसि सङ्क्रान्ते परलोकाय भारत ।
वासुदेवं महाबाहुरर्जुनः समचूचुदत् ॥ ७.१४५.२ ॥
ఓ భారతా, భూరిశ్రవుడు పరలోకానికి వెళ్లిన తర్వాత, మహాబాహువైన అర్జునుడు వాసుదేవుడిని (రథాన్ని ముందుకు నడపమని) కోరాడు.
7.145.3
चोदयाश्वान्भृशं कृष्ण यतो राजा जयद्रथः ।
श्रूयते पुण्डरीकाक्ष त्रिषु धर्मेषु वर्तते।
प्रतिज्ञां सफलां चापि कर्तुमर्हसि मेऽनघ ॥ ७.१४५.३ ॥
ఓ కృష్ణా, జయద్రథుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో అక్కడికి గుర్రాలను వేగంగా తోలు. ఓ పుండరీకాక్షా, అతడు మూడు ధర్మాలలోనూ నిలిచి ఉన్నాడని వినబడుతోంది. ఓ నిష్పాపా, నా ప్రతిజ్ఞను కూడా ఫలింపజేయాలి.
7.145.4
अस्तमेति महाबाहो त्वरमाणो दिवाकरः ॥ ७.१४५.४ ॥
ఓ మహాబాహో, సూర్యుడు త్వరగా అస్తమిస్తున్నాడు.
7.145.5
एतद्धि पुरुषव्याघ्र महदब्युद्यतं मया ।
कार्यं संरक्ष्यते चैष कुरुसेनामहारथैः ॥ ७.१४५.५ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, నేను చేపట్టిన ఈ మహత్కార్యమిది. దీన్ని కౌరవ సేనలోని మహారథులు కాపాడుతున్నారు.
7.145.6
यथा नाभ्येति सूर्योऽस्तं यथा सत्यं भवेद्वचः ।
चोदयाश्वांस्तथा कृष्ण यथा हन्यां जयद्रथम् ॥ ७.१४५.६ ॥
ఓ కృష్ణా, సూర్యుడు అస్తమించకముందే నా మాట నిజమయ్యేలా, జయద్రథుడిని నేను చంపగలిగేలా గుర్రాలను తోలు.
7.145.7
ततः कृष्णो महाबाहुरश्वान्रजतसन्निभान् ।
हयज्ञश्चोदयामास जयद्रथवधं प्रति ॥ ७.१४५.७ ॥
అప్పుడు మహాబాహువు కృష్ణుడు వెండిలా మెరిసే గుర్రాలను జయద్రథ వధ వైపు తోలాడు; ఆయన గుర్రాలను ఎరిగినవాడు.
7.145.8
तं प्रयान्तममोघेषुमुत्पतद्भिरिवाशुगैः ।
त्वरमाणा महाराज सेनामुख्याः समाद्रवन् ॥ ७.१४५.८ ॥
మహారాజా, గురి తప్పని బాణాలు గల అతడు ముందుకు సాగుతుండగా, సేనానాయకులు వేగంగా పైకి ఎగిరే బాణాల్లా అతనిపైకి దూసుకొచ్చారు.
7.145.9
दुर्योधनश्च कर्णश्च वृषसेनोऽथ मद्रराट् ।
अश्वत्थामा कृपश्चैव स्वयमेव च सैन्धवः ॥ ७.१४५.९ ॥
దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, తరువాత వృషసేనుడు, మద్రరాజు, అశ్వత్థామ, కృపుడు, స్వయంగా సింధురాజు జయద్రథుడు కూడా.
7.145.10
समासाद्य च बीभत्सुः सैन्धवं समुपस्थितम् ।
नेत्राभ्यां क्रोधदीप्ताभ्यां सम्प्रैक्षन्निर्दहन्निव ॥ ७.१४५.१० ॥
దగ్గరికి వచ్చిన సైంధవుని చేరి, బీభత్సుడు క్రోధంతో మండే కళ్ళతో అతన్ని దహించేవాడిలా చూశాడు.
7.145.11
यथाग्निरिन्धनेद्धौ वै क्रोधेन्धनसमीरितः ।
सैन्धवस्य मुखं त्यक्त्वा कर्णः सात्वतमभ्ययात् ॥ ७.१४५.११ ॥
ఇంధనంతో మండే అగ్నిలా, క్రోధమనే ఇంధనంతో ప్రేరితుడైన కర్ణుడు సైంధవుని ముఖాన్ని వదిలి సాత్యకి వైపు వెళ్ళాడు.
7.145.12
उपायान्तं तु राधेयं दृष्ट्वा पार्थो महारथः ।
प्रहसन्देवकीपुत्रमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१४५.१२ ॥
రాధ కుమారుడు కర్ణుడు రావడం చూసి, మహారథుడైన పార్థుడు నవ్వుతూ దేవకీపుత్రునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
7.145.13
एष प्रयात्याधिरथिः सात्यकेः स्यन्दनं प्रति ।
न मृष्यति हतं नूनं भूरिश्रवसमाहवे ॥ ७.१४५.१३ ॥
ఇదిగో అధిరథుని కుమారుడు సాత్యకి రథం వైపు వెళ్తున్నాడు. యుద్ధంలో భూరిశ్రవుడు చంపబడ్డాడని అతడు సహించలేకపోతున్నాడు.
7.145.14
यत्र यात्येष तत्र त्वं चोदयाश्वाञ्जनार्दन ।
न सौमदत्तिपदवीं गमयेत्सात्यकिं वृषः ॥ ७.१४५.१४ ॥
జనార్దనా, ఇతడు ఎక్కడికి వెళ్తున్నాడో అక్కడికే గుర్రాలను నడుపు. ఆ వృషభుడు (కర్ణుడు) సాత్యకిని సౌమదత్తి మార్గానికి పంపకూడదు.
7.145.15
एवमुक्तो महाबाहुः केशवः सव्यसाचिना ।
प्रत्युवाच महातेजाः कालयुक्तमिदं वचः ॥ ७.१४५.१५ ॥
సవ్యసాచి (అర్జునుడు) ఇలా చెప్పగా, మహాబాహువు, మహాతేజస్వి అయిన కేశవుడు సమయోచితమైన ఈ మాటను జవాబిచ్చాడు.
7.145.16
अलमेष महाबाहुः कर्णायैकोऽपि पाण्डव ।
किं पुनर्द्रौपदेयाभ्यां सहितः सात्वतर्षभः ॥ ७.१४५.१६ ॥
పాండవుడా, ఈ మహాబాహుడు ఒక్కడే కర్ణుని ఎదుర్కోడానికి చాలును. ద్రౌపదీ కుమారులిద్దరితో కలిస్తే సాత్వతర్షభుడు (సాత్యకి) మాటేమిటి!
7.145.17
न च तावत्क्षमः पार्थ तव कर्णेन सङ्गरः ।
प्रज्वलन्ती महोल्केव तिष्ठत्यस्मिन्हि वासवी।
त्वदर्थं पूज्यमानैषा रक्ष्यते परवीरहन् ॥ ७.१४५.१७ ॥
పార్థా, ఇప్పుడు కర్ణునితో నీ పోరు తగినది కాదు. మండే మహోల్కలా వాసవి (శక్తి) అతనిలో నిలిచి ఉంది. శత్రువీరులను సంహరించేవాడా, నీ కోసమే దీనిని పూజించి కాపాడుతున్నారు.
7.145.18
न कर्णं प्राकृतं मन्ये तेन योद्धुं न साम्प्रतम् ।
यः कर्णो बलवानेष शक्तोऽस्माञ्जेतुमोजसा ॥ ७.१४५.१८ ॥
కర్ణుడిని నేను సామాన్యుడిగా భావించను. అందువల్ల ఇప్పుడు అతనితో యుద్ధం చేయడం తగదు. ఈ కర్ణుడు బలవంతుడు, తన శక్తితో మమ్ములందరినీ జయించగలడు.
7.145.19
कर्णस्यैष महान्दोषो यद्दूयेन पदेपदे ।
प्रमादाच्च घृणित्वाच्च तेन शोचिति मे मनः ॥ ७.१४५.१९ ॥
కర్ణుని ఈ పెద్ద దోషం ఏమిటంటే అతడు అడుగడుగునా వ్యథ చెందుతాడు. అజాగ్రత్త వల్ల, క్రూరత్వం వల్ల నా మనసు శోకిస్తోంది.
7.145.20
अतः कर्णः प्रयात्वत्र सात्वतस्य यथा तथा ।
अहं ज्ञास्यामि कौन्तेय कालमस्य दुरात्मनः ॥ ७.१४५.२० ॥
కాబట్టి కర్ణుడు ఇక్కడ సాత్వతుడి (కృష్ణుడి) ముందుకు ఏ విధంగా అయినా వెళ్ళనివ్వు. ఓ కౌంతేయా, ఈ దురాత్ముని అంతాన్ని నేను తెలుసుకుంటాను.
7.145.21
यत्रैनं विशिखैस्तीक्ष्णैः पातयिष्यसि भूतले ।
तदा गन्तासि पार्थ त्वं तेन योद्धुं दुरात्मना ॥ ७.१४५.२१ ॥
నువ్వు అతన్ని పదునైన బాణాలతో నేలపై కూల్చినప్పుడు, ఓ పార్థా, ఆ దురాత్మునితో యుద్ధం చేయడానికి నువ్వు వెళ్తావు.
7.145.22
योऽसौ कर्णेन वीरस्य वार्ष्णेयस्य समागमः ।
हते तु भूरिश्रवसि तद्युद्धमभवत्कथम् ॥ ७.१४५.२२ ॥
భూరిశ్రవుడు చంపబడిన తర్వాత, వీరుడైన వార్ష్ణేయుడు (సాత్యకి) కర్ణునితో జరిగిన ఆ సమాగమం ఎలా జరిగింది?
7.145.23
सात्यकिश्चापि विरथः कं समारूढवान्रथम् ।
चक्ररक्षौ च पाञ्चाल्यौ तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१४५.२३ ॥
ఓ సంజయా, రథం విరిగిపోయిన సాత్యకి ఏ రథం ఎక్కాడు? పాంచాల్యులైన ఇద్దరు చక్రరక్షకులు ఏమి చేశారు? అది నాకు చెప్పు.
7.145.24
हन्त ते कथयिष्यामि यथावृत्तं महारणे ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां केशवार्युनयोरपि।
शुश्रूषस्व स्थिरो भूत्वा दुराचरितमात्मनः ॥ ७.१४५.२४ ॥
సరే, ఆ మహా యుద్ధంలో జరిగినదంతా నీకు చెబుతాను — సమస్త సైన్యాలు చూస్తుండగా, కేశవుడు, అర్జునుడు కూడా చూస్తుండగా. స్థిరంగా వినుము; ఇది నీ స్వంత దురాచారానికి ఫలితం.
7.145.25
…मेव हि कृष्णस्य मनोगतमिदं प्रभो ।
विजेतव्यो यथा वीरः सात्यकिः सौमदत्तिना ॥ ७.१४५.२५ ॥
…అవును, ఇదే కృష్ణుని మనసులో ఉంది, ఓ ప్రభూ. వీరుడైన సాత్యకిని సౌమదత్తి ఎలా జయించాలో అలాగే.
7.145.26
अतीतानागते राजन्स हि वेत्ति जनार्दनः ।
ततः सूतं समाहूय दारुकं संदिदेश ह। ॥ ७.१४५.२६ ॥
రాజా, గతాన్నీ భవిష్యత్తునీ జనార్దనుడే తెలుసుకుంటాడు. అప్పుడు ఆయన సారథి దారుకుడిని పిలిచి ఆజ్ఞాపించాడు.
7.145.27
रथो मे युज्यतां कल्यमिति राजन्महाबालः ।
न हि देवा न गन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः।
मानवा वाऽपि जेतारः कृष्णयोः सन्ति केचन। ॥ ७.१४५.२७ ॥
రాజా, మహాబాహుడు 'రేపు ఉదయం నా రథాన్ని కట్టండి' అన్నాడు. దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, నాగులు, రాక్షసులు, లేదా మానవులు ఎవరూ ఆ ఇద్దరు కృష్ణులను జయించలేరు.
7.145.28
पितामहपुरोगाश्च देवाः सिद्धाश्च तं विदुः ।
तयोः प्रभावमतुलं शृणु युद्धं तु तत्तथा ॥ ७.१४५.२८ ॥
పితామహుని నేతృత్వంలో దేవతలు, సిద్ధులు కూడా ఆయనను తెలుసుకుంటారు. ఆ ఇద్దరి అతులిత ప్రభావాన్ని, ఆ యుద్ధాన్ని కూడా విను.
7.145.29
सात्यकिं विरथं दृष्ट्वा कर्णं चाभ्युद्यतं रणे ।
दध्मौ शङ्खं महानादमार्षभेणाथ माधवः ॥ ७.१४५.२९ ॥
సాత్యకి రథం లేకుండా ఉండడం, కర్ణుడు యుద్ధంలో ముందుకు వస్తుండడం చూసి, మాధవుడు ఎద్దు గర్జనలాంటి మహాధ్వనితో శంఖాన్ని పూరించాడు.
7.145.30
दारुकोऽवेत्य सन्देशं श्रुत्वा शङ्खस्य च स्वनम् ।
रथमन्वानयत्तस्मै सुपर्णोच्छ्रितकेतनम् ॥ ७.१४५.३० ॥
దారుకుడు సందేశాన్ని గ్రహించి, శంఖధ్వనిని విని, గరుడ ధ్వజం ఎత్తుగా ఎగురుతున్న రథాన్ని ఆయనకు తెచ్చాడు.
7.145.31
स केशवस्यानुमते रथं दारुकसंयुतम् ।
आरुरोह शिनेः पौत्रो ज्वलनादित्यसन्निभम् ॥ ७.१४५.३१ ॥
కేశవుని అనుమతితో ఆయన, దారుకునితో కూడిన, అగ్నిని సూర్యుని పోలిన ఆ రథంపై ఎక్కాడు. అతడు శిని మనవడు.
7.145.32
कामगैः शैव्यसुग्रीवमेघपुष्पवलाहकैः ।
हयोदग्रैर्महावेगैर्हेमभाण्डविभूषितैः ॥ ७.१४५.३२ ॥
కోరిన చోటికి వెళ్లే శైవ్య, సుగ్రీవ, మేఘపుష్ప, వలాహక అనే గుర్రాలతో; అవి ఎత్తైనవి, మహావేగంగలవి, బంగారు అలంకారాలతో అలంకరించబడినవి.
7.145.33
युक्तं समारुह्य च तं विमानप्रतिमं रथम् ।
अभ्यद्रवत राधेयं प्रवपन्सायकान्बहून् ॥ ७.१४५.३३ ॥
ఆ విమానం వంటి రథమెక్కి, అనేక బాణాలు కురిపిస్తూ రాధేయుడైన కర్ణుని మీదకు ఆయన దూకాడు.
7.145.34
चक्ररक्षावपि तदा युधामन्यूत्तमौजसौ ।
धनञ्जयरथं हित्वा राधेयं प्रत्युदीयतुः ॥ ७.१४५.३४ ॥
అప్పుడు చక్ర రక్షకులైన యుధామన్యుడు, ఉత్తమౌజుడు కూడా ధనంజయుని రథాన్ని విడిచి రాధేయుడైన కర్ణుని ఎదురుగా ముందుకు సాగారు.
7.145.35
राधेयोऽपि महाराज शरवर्षं समुत्सृजन् ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धो रणे शैनेयमच्युतम् ॥ ७.१४५.३५ ॥
మహారాజా! రాధేయుడైన కర్ణుడు కూడా బాణవర్షం కురిపిస్తూ, మిక్కిలి కోపంతో యుద్ధంలో శైనేయుని, అచ్యుతుని మీదకు దూకాడు.
7.145.36
नैव दैवं न गान्धर्वं नासुरं न च राक्षसम् ।
तादृशं भुवि नो युद्धं दिवि वा श्रुतमित्युत।
उपारसत तत्सैन्यं सरथाश्वनरद्विपम् ॥ ७.१४५.३६ ॥
దైవ, గాంధర్వ, ఆసుర, రాక్షస యుద్ధం ఇంతటిదని భూమిపై గానీ స్వర్గంలో గానీ మనం ఎప్పుడూ వినలేదు. అని పలికి, రథాలు, గుర్రాలు, మనుషులు, ఏనుగులతో ఆ సైన్యం ఆగిపోయింది.
7.145.37
तयोर्दृष्ट्वा महाराज कर्म सम्मूढचेतसः ।
सर्वे च समपश्यन्त तद्युद्धमतिमानुषम् ॥ ७.१४५.३७ ॥
మహారాజా, వారిద్దరి ఆ మానవాతీతమైన యుద్ధకర్మను చూసి అందరూ మోహిత చిత్తులై చూస్తూ ఉండిపోయారు.
7.145.38
तयोर्नृवरयो राजन्सारथ्यं दारुकस्य च ॥ ७.१४५.३८ ॥
రాజా, ఆ ఇద్దరు నరశ్రేష్ఠుల మరియు దారుకుని సారథ్యాన్ని (అందరూ చూశారు).
7.145.39
गतप्रत्यागतावृत्तैर्मण्डलैः सन्निवर्तनैः ।
सारथेस्तु रथस्थस्य काश्यपेयस्य विस्मिताः ॥ ७.१४५.३९ ॥
ముందుకు వెళ్లడం, వెనుకకు రావడం, చుట్టూ తిరగడం, మండలాకార మలుపులు వంటి గతులతో రథంపై నిలిచిన కాశ్యపుని కుమారుని సారథి నైపుణ్యాన్ని చూసి అందరూ విస్మయం చెందారు.
7.145.40
नभस्तलगताश्चैव देवगान्धर्वदानवाः ।
अतीवावहिता द्रष्टुं कर्णशैनेययो रणम् ॥ ७.१४५.४० ॥
ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు, గంధర్వులు, దానవులు కూడా కర్ణుడు మరియు శైనేయుల యుద్ధాన్ని చూడటానికి అత్యంత శ్రద్ధగా ఉన్నారు.
7.145.41
मित्रार्थे तौ पराक्रान्तौ शुष्मिणौ स्पर्धिनौ रमे ॥ ७.१४५.४१ ॥
మిత్రుని కోసం ఆ ఇద్దరూ పరాక్రమవంతులు, బలవంతులు, ఒకరితో ఒకరు పోటీపడేవారు, ఓ రామా.
7.145.42
कर्णश्चामरसङ्काशो युयुधानश्च सात्यकिः ।
अन्योन्यं तौ महाराज शरवर्षैरवर्षताम् ॥ ७.१४५.४२ ॥
చామరం వంటి కర్ణుడు, యుయుధానుడైన సాత్యకి, మహారాజా, ఒకరిపై ఒకరు బాణ వర్షం కురిపించారు.
7.145.43
प्रममाथ शिनेः पौत्रं कर्णः सायकवृष्टिभिः ।
अमृष्यमाणो निधनं कौरव्यजलसन्धयोः ॥ ७.१४५.४३ ॥
కర్ణుడు బాణవర్షంతో శిని మనుమడిని కూల్చాడు; కౌరవ్యుడు, జయసంధి మరణాన్ని సహించలేక.
7.145.44
कर्णः शोकसमाविष्टो महोरग इव श्वसन् ।
स शैनेयं रणे क्रुद्धः प्रदहन्निव चक्षुषा।
अभ्यधावत वेगेन पुनःपुनररिन्दम ॥ ७.१४५.४४ ॥
శోకంతో నిండిన కర్ణుడు మహాసర్పంలా బుసలు కొడుతూ, కోపంతో కళ్లతో దహించేవాడిలా, యుద్ధంలో శైనేయుని వైపు వేగంగా మళ్లీ మళ్లీ దూకాడు, అరిందమా.
7.145.45
तं तु सक्रोधमालोक्य सात्यकिः प्रत्ययुध्यत ।
महता शरवर्षेण गजं प्रतिगजो यथा ॥ ७.१४५.४५ ॥
కోపంతో వస్తున్న అతనిని చూసి సాత్యకి, ఒక ఏనుగును ఎదుర్కొనే ప్రతిగజంలా, గొప్ప బాణవర్షంతో అతనితో పోరాడాడు.
7.145.46
तौ समेतौ नरव्याघ्रौ व्याघ्राविव तरस्विनौ ।
अन्योन्यं सन्ततक्षाते रणेऽनुपमविक्रमौ ॥ ७.१४५.४६ ॥
ఆ ఇద్దరూ నరవ్యాఘ్రులు, పులుల్లా వేగవంతులు, యుద్ధంలో సాటిలేని పరాక్రమం గలవారు; ఒకరినొకరు నిరంతరం గాయపరచుకున్నారు.
7.145.47
ततः कर्णं शिनेः पौत्रः सर्वपारसवैः शरैः ।
बिभेद सर्वगात्रेषु पुनःपुनररिन्दम ॥ ७.१४५.४७ ॥
అప్పుడు శిని మనుమడు (సాత్యకి) కర్ణుని అన్ని పారశవ బాణాలతో అతని అన్ని అవయవాలలో మళ్లీ మళ్లీ గుచ్చాడు, అరిందమా.
7.145.48
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ।
अश्वांश्च चतुरः श्वेतान्निजघान शितैः शरैः ॥ ७.१४५.४८ ॥
అతని సారథిని భల్లబాణంతో రథపీఠం నుండి పడగొట్టాడు; నాలుగు తెల్ల గుర్రాలను పదునైన బాణాలతో చంపాడు.
7.145.49
छित्त्वा ध्वजं रथं चैव शतधा पुनर्षर्षभ ।
चकार विरथं कर्णं तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ७.१४५.४९ ॥
ఓ వృషభా, ధ్వజాన్ని, రథాన్ని వందముక్కలుగా ఛేదించి, నీ కుమారుని కళ్ళముందే కర్ణుని మళ్ళీ రథరహితుని చేశాడు.
7.145.50
ततो विमनसो राजंस्तावकास्ते महारथाः ।
वृषसेनः कर्णसुतः शल्यो मद्राधिपस्तथा। ॥ ७.१४५.५० ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, నీ ఆ మహారథులు విచారంతో కుంగిపోయారు — కర్ణుని కుమారుడు వృషసేనుడు, మద్రాధిపతి శల్యుడు కూడా.
7.145.51
द्रोणपुत्रश्च शैनेयं सर्वतः पर्यवारयन् ।
ततः पर्याकुलं सर्वं न प्राज्ञायत किंचन ॥ ७.१४५.५१ ॥
ద్రోణుని కుమారుడు కూడా శైనేయుని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టాడు. అప్పుడు అంతా గందరగోళమై ఏదీ తెలియరాలేదు.
7.145.52
तथा सात्यकिना वीरे विरथे सूतजे कृते ।
हाहाकारस्ततो राजन्सर्वसैन्येष्वभून्महान् ॥ ७.१४५.५२ ॥
ఈ విధంగా సాత్యకి చేత వీరుడు, సూతపుత్రుడు రథరహితుడుగా చేయబడినప్పుడు, ఓ రాజా, సర్వ సైన్యాలలోనూ గొప్ప హాహాకారం చెలరేగింది.
7.145.53
कर्णोऽपि विरथो राजन्सात्वतेन कृतः शरैः ।
दुर्योधनरथं तूर्णमारुरोह विनिःश्वसन् ॥ ७.१४५.५३ ॥
కర్ణుడు కూడా, ఓ రాజా, సాత్వతుని బాణాలచే రథరహితుడుగా చేయబడి, నిట్టూర్పులు విడుస్తూ వెంటనే దుర్యోధనుని రథమెక్కాడు.
7.145.54
मानयंस्तव पुत्रस्य बाल्यात्प्रभृति सौहृदम् ।
कृतां राज्यप्रदानेन प्रतिज्ञां परिपालयन् ॥ ७.१४५.५४ ॥
నీ కుమారుని బాల్యం నుండి వచ్చిన స్నేహాన్ని గౌరవిస్తూ, రాజ్యాన్ని ఇచ్చి చేసిన ప్రతిజ్ఞను నిలబెట్టుకుంటూ.
7.145.55
तथा तु विरथं कर्णं पुत्रांश्च परिपालयन् ।
दुःशासनमुखान्वीरान्नावधीत्सात्यकिर्वशी ॥ ७.१४५.५५ ॥
ఈ విధంగా రథం లేని కర్ణుని, మీ కుమారులను రక్షిస్తూ, ఆత్మనిగ్రహం గల సాత్యకి దుఃశాసనుడు మొదలైన వీరులను చంపలేదు.
7.145.56
रक्षन्प्रतिज्ञां भीमेन पार्थेन च पुराकृताम् ।
विरथान्विह्वलांश्चक्रे न तु प्राणैर्व्ययोजयत् ॥ ७.१४५.५६ ॥
భీమార్జునులు ముందుగా చేసిన ప్రతిజ్ఞను కాపాడుతూ, వారిని రథహీనులుగా, కలవరపడినవారిగా చేశాడు; కానీ ప్రాణాలను తీయలేదు.
7.145.57
भीमसेनेन तु वदः पुत्राणां ते प्रतिश्रुतः ।
अनुद्यूते च पार्थेन वधः कर्णस्य संश्रुतः ॥ ७.१४५.५७ ॥
భీమసేనుడు మీ కుమారుల వధను ప్రతిజ్ఞ చేశాడు; జూదం సమయంలో అర్జునుడు కర్ణుని వధను ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
7.145.58
वधे त्वकुर्वन्यत्नं ते तस्य कर्णमुखास्तदा ।
नाशक्नुवंस्ततो हन्तुं सात्यकिं प्रवरा रथाः ॥ ७.१४५.५८ ॥
అప్పుడు కర్ణుని నేతృత్వంలోని మీ శ్రేష్ఠ రథికులు అతని వధకు ప్రయత్నించలేదు; సాత్యకిని చంపలేకపోయారు.
7.145.59
द्रौणिश्च कृतवर्मा च तथैवान्ये महारथाः ।
निर्जिता धनुषैकेन शतशः क्षत्रियर्षभाः।
काङ्क्षता परलोकं च धर्मराजस्य च प्रियम् ॥ ७.१४५.५९ ॥
ద్రోణపుత్రుడు అశ్వత్థామ, కృతవర్మ, ఇంకా ఇతర మహారథులు, వందలాది క్షత్రియ శ్రేష్ఠులు ఆ ఒక్క ధనుర్ధారిచేత ఓడించబడ్డారు; పరలోకాన్ని కోరుకుంటూ, ధర్మరాజుకు ప్రియమైనదాన్ని చేస్తూ.
7.145.60
कृष्णयोः सदृशो वीर्ये सात्यकिः शत्रुतापनः ।
जितवान्सर्वसैन्यानि तावकानि हसन्निव ॥ ७.१४५.६० ॥
ఇద్దరు కృష్ణులకు పరాక్రమంలో సమానుడైన, శత్రువులను తపింపజేసే సాత్యకి, మీ సైన్యాలన్నింటినీ నవ్వుతూనే జయించాడు.
7.145.61
कृष्णो वाऽपि भवेल्लोके पार्थो बाऽपि धनुर्धरः ।
शैनेयो वा नरव्याघ्र चतुर्थस्तु न विद्यते ॥ ७.१४५.६१ ॥
లోకంలో కృష్ణుడు కావచ్చు, లేదా విలుకాడు పార్థుడు కావచ్చు, లేదా శైనేయుడు కావచ్చు; ఓ నరవ్యాఘ్రుడా, నాలుగవవాడు లేడు.
7.145.62
अजय्यं वासुदेवस्य रथमास्थाय सात्यकिः ।
विरथं कृतवान्कर्णं वासुदेवसमो युधि।
दारुकेण समायुक्तः स्वबाहुबलदर्पितः ॥ ७.१४५.६२ ॥
వాసుదేవుని అజేయమైన రథమెక్కిన సాత్యకి, యుద్ధంలో వాసుదేవునితో సమానుడై కర్ణుని రథరహితుని చేశాడు; దారుకునితో కలిసి, తన బాహుబలంతో గర్వించినవాడై.
7.145.63
कच्चिदन्यं समारूढः सात्यकिः शत्रुतापनः ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं कुशलो ह्यसि भाषितुम्।
असह्यं तमहं मन्ये तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१४५.६३ ॥
శత్రువులను తపింపజేసే సాత్యకి మరొక రథమెక్కాడా? ఇది వినాలని కోరుతున్నాను; నీవు మాట్లాడటంలో నేర్పరివి. అది నేను సహించలేనిదిగా భావిస్తున్నాను; సంజయా, దాన్ని నాకు చెప్పు.
7.145.64
शृणु राजन्यथावृत्तं रथमन्यं महामतिः ।
दारुकस्यानुजस्तूर्णं कल्पनाविदिकल्पितम् ॥ ७.१४५.६४ ॥
రాజా, జరిగినట్లుగానే విను. దారుకుని తమ్ముడు, మహామతి, కల్పనా కళను తెలిసినవాడు, త్వరగా నిర్మించిన మరొక రథం గురించి.
7.145.65
आयसैः काञ्चनैश्चापि पट्टैः सन्नद्धकूबरम् ।
तारासहस्रखचितं सिंहध्वजपताकिनम् ॥ ७.१४५.६५ ॥
ఇనుముతో, బంగారంతో చేసిన పట్టీలతో కూబరం బిగించబడినది; వేయి నక్షత్రాలతో పొదగబడినది; సింహధ్వజం, పతాకలు కలది.
7.145.66
अश्वैर्वातजवैर्युक्तं हेमभाण्डपरिच्छदैः ।
सैन्धवैरिन्दुसङ्काशैः सर्वशब्दातिगैर्दृढैः ॥ ७.१४५.६६ ॥
గాలివేగంగల గుర్రాలతో కట్టబడినది; బంగారు పాత్రలు, అలంకారాలు కలది; చంద్రునిలా ప్రకాశించే సైంధవ జాతి దృఢమైన గుర్రాలతో, అన్ని శబ్దాలనూ దాటి పోయేవి.
7.145.67
चित्रकाञ्चनसन्नाहैर्वाजिमुख्यैर्विशाम्पते ।
घण्टाजालाकुलरवं शक्तितोमरविद्युतम् ॥ ७.१४५.६७ ॥
ఓ ప్రజాపతీ! వివిధ బంగారు కవచాలు ధరించిన శ్రేష్ఠమైన గుర్రాలతో కట్టబడిన ఆ రథం, గంటల జాలపు ధ్వనితో నిండి, శక్తి మరియు తోమర ఆయుధాల మెరుపుతో ప్రకాశించింది.
7.145.68
युक्तं साङ्ग्रामिकैर्द्रव्यैर्बहुशस्त्रपरिच्छदैः ।
रथं सम्पादयामास मेघगम्भीरनिःस्वनम् ॥ ७.१४५.६८ ॥
యుద్ధ సామగ్రి మరియు అనేక ఆయుధ సాధనాలతో సిద్ధం చేయబడిన ఆ రథం, మేఘంలా గంభీరమైన ధ్వనితో ఉండేలా అతడు సిద్ధం చేయించాడు.
7.145.69
तं समारुह्य शैनेयस्तव सैन्यमुपाद्रवत् ।
दारुकोऽपि यथाकामं प्रययौ केशवान्तिकम् ॥ ७.१४५.६९ ॥
ఆ రథమెక్కి శైనేయుడు (సాత్యకి) నీ సైన్యంపై దాడి చేశాడు; దారుకుడు కూడా తన ఇష్టప్రకారం కేశవుని సమీపానికి వెళ్ళాడు.
7.145.70
कर्णस्यापि रथं राजञ्शङ्खगोक्षीरपाण्डुरैः ।
चित्रकाञ्चनसन्नाहैः सदश्वैर्वेगवत्तरैः ॥ ७.१४५.७० ॥
ఓ రాజా! కర్ణుని రథం కూడా శంఖం, ఆవుపాలలా తెల్లని, విచిత్ర బంగారు కవచాలు ధరించిన అత్యంత వేగవంతమైన మంచి గుర్రాలతో కట్టబడి ఉండేది.
7.145.71
हेमकक्ष्याध्वजोपेतं क्लृप्तयन्त्रपताकिनम् ।
अग्र्यं रथं सुयन्तारं बहुशस्त्रपरिच्छदम्।
उपाजह्रुस्तमास्थाय कर्णोऽप्यभ्यद्रवद्रिपून् ॥ ७.१४५.७१ ॥
బంగారు కట్లు, ధ్వజంతో కూడిన, చక్కగా అమర్చిన యంత్రాలు, పతాకలు కలిగిన, మంచి సారథి ఉన్న, అనేక ఆయుధ సాధనాలతో కూడిన ఆ శ్రేష్ఠ రథాన్ని తెచ్చారు; దానిపై ఎక్కి కర్ణుడు శత్రువులపై దాడి చేశాడు.
7.145.72
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
भूयश्चापि निबोधेमं तवापन्नयजं क्षयम् ॥ ७.१४५.७२ ॥
నీవు నన్ను అడిగినదంతా నీకు చెప్పాను; ఇంకా వినుము, నీ పక్షపు విపత్తులో పడిన యజ్ఞం వంటి ఈ నాశనాన్ని.
7.145.73
एकत्रिंशत्तव सुता भीमसेनेन पातिताः ।
दुर्मुखं प्रमुखे कृत्वा सततं चित्रयोधिनम् ॥ ७.१४५.७३ ॥
మీ ముప్పై ఒక్కమంది కుమారులు భీమసేనుని చేత కూలదోయబడ్డారు. నిరంతరం విచిత్రంగా యుద్ధం చేసే దుర్ముఖుడిని ముందు ఉంచి.
7.145.74
शतशो निहताः शूराः सात्वतेनार्जुनेन च ।
भीष्मं प्रमुखतः कृत्वा भगदत्तं च भारत।
एवमेष क्षयो वृत्तो राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ७.१४५.७४ ॥
వీరులు వందల సంఖ్యలో సాత్వతుడు (కృష్ణుడు), అర్జునుని చేత చంపబడ్డారు. భారతా, భీష్ముని, భగదత్తుని ముందు ఉంచి. రాజా, మీ దుర్మంత్రాంగం వల్లనే ఈ వినాశం ఇలా జరిగింది.