મહાભારત · અધ્યાય 7.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.151.1
सैन्धवे निहते राजन्पुत्रस्तव सुयोधनः ।
अश्रुपूर्णमुखो दीनो निरुत्साहो द्विषज्जये ॥ ७.१५१.१ ॥
રાજન, સૈંધવ હણાયો ત્યારે તમારો પુત્ર સુયોધન આંસુ ભરેલા મુખે, દીન અને શત્રુવિજયના ઉત્સાહ વિનાનો થયો.
7.151.2
दुर्मना निःश्वसन्दुष्टो भग्नदंष्ट्र इवोरगः ।
आगस्कृत्सर्वलोकस्य पुत्रस्तेऽर्तिं परामगात् ॥ ७.१५१.२ ॥
મન ખિન્ન, નિસાસા નાખતો, ક્ષુબ્ધ, તૂટેલા દાંતવાળા સાપ જેવો, સર્વ લોકનો અપરાધી તમારો પુત્ર અતિ વેદના પામ્યો.
7.151.3
दृष्ट्वा तत्कदनं घोरं स्वबलस्य कृतं महत् ।
जिष्णुना भीमसेनेन सात्वतेन च संयुगे ॥ ७.१५१.३ ॥
યુદ્ધમાં અર્જુન, ભીમસેન અને સાત્વત (કૃષ્ણ) દ્વારા પોતાની સેના પર થયેલો તે ભયંકર અને મહાન સંહાર જોઈને,
7.151.4
स विवर्णः कृशो दीनो बाष्पविप्लुतलोचनः ।
अमन्यतार्जुनसमो न योद्धा भुवि विद्यते ॥ ७.१५१.४ ॥
તે વિવર્ણ, કૃશ, દીન અને આંસુથી ભરેલી આંખોવાળો થયો; પૃથ્વી પર અર્જુન સમાન યોદ્ધો નથી એમ તેણે માન્યું.
7.151.5
न द्रोणो न च राधेयो नाश्वत्थामा कृपो न च ।
पार्थस्य सम्मखे स्थातुं पर्याप्ता इति मारिष ॥ ७.१५१.५ ॥
હે માનનીય, દ્રોણ, રાધેય (કર્ણ), અશ્વત્થામા કે કૃપ — કોઈ પણ પાર્થ સામે ઊભા રહેવા સમર્થ નથી.
7.151.6
निर्जित्य हि रणे पार्थः सर्वान्मम महारथान् ।
अवधीत्सैन्धवं सङ्ख्ये न च कश्चिदवारयत् ॥ ७.१५१.६ ॥
યુદ્ધમાં મારા સર્વ મહારથીઓને જીતીને પાર્થે સૈંધવને હણ્યો; તેને કોઈએ રોક્યો નહીં.
7.151.7
सर्वथा हतमेवेदं कौरवाणां महद्बलम् ।
न ह्यस्य विद्यते त्राता साक्षादपि पुरन्दरः ॥ ७.१५१.७ ॥
કૌરવોનું આ મહાન સૈન્ય સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યું છે. એનો રક્ષક સાક્ષાત પુરંદર (ઇન્દ્ર) પણ નથી.
7.151.8
यमुपाश्रित्य सङ्ग्रामे कृतः शस्त्रसमुद्यमः ।
स कर्णो निर्जितः सङ्ख्ये हतश्चैव जयद्रथः ॥ ७.१५१.८ ॥
જેના આશ્રયે યુદ્ધમાં શસ્ત્રપ્રયત્ન કરાયો હતો, તે કર્ણ યુદ્ધમાં પરાજિત થયો; જયદ્રથ પણ હણાયો.
7.151.9
परुषाणि सभामध्ये प्रोक्तवान्यो हि पाण्डवान् ।
स कर्णो निर्जितः सङ्ख्ये सैन्धवश्च निपातितः ॥ ७.१५१.९ ॥
સભાની મધ્યમાં પાંડવોને કઠોર વચન કહેનાર, તે કર્ણ યુદ્ધમાં પરાજિત થયો; સૈંધવ પણ પાડી દેવાયો.
7.151.10
यस्य वीर्यं समाश्रित्य शमं याचन्तमच्युतम् ।
तृणवत्तमहं मन्ये स कर्णो निर्जितो युधि ॥ ७.१५१.१० ॥
જેના વીર્યના આશ્રયે શાંતિની યાચના કરતા અચ્યુત (કૃષ્ણ)ને મેં તણખલા સમાન ગણ્યા હતા, તે કર્ણ યુદ્ધમાં પરાજિત થયો.
7.151.11
एवं क्लान्तमना राजन्नुपायाद्रोणमीक्षितुम् ।
आगस्कृत्सर्वलोकस्य पुत्रस्ते भरतर्षभ ॥ ७.१५१.११ ॥
હે રાજન, આમ થાકેલા મનથી તમારો પુત્ર દ્રોણને જોવા ગયો. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તે સર્વ લોકનો અપરાધી હતો.
7.151.12
ततस्तत्सर्वमाचख्यौ कुरूणां वैशसं महत् ।
परान्विजयतश्चापि धार्तराष्ट्रान्निमज्जतः ॥ ७.१५१.१२ ॥
પછી તેણે કૌરવોનો તે સમગ્ર મહાન વિનાશ કહી સંભળાવ્યો — શત્રુઓનો વિજય અને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોનું ડૂબવું.
7.151.13
पश्य मूर्धाभिषिक्तानामाचार्य कदनं महत् ।
कृत्वा प्रमुखतः शूरं भीष्मं मम पितामहम् ॥ ७.१५१.१३ ॥
જુઓ, મારા પિતામહ શૂર ભીષ્મને આગળ રાખીને મુકુટધારી રાજાઓ અને આચાર્યનો આ મહાન સંહાર.
7.151.14
तं निहत्य प्रलुब्धोऽयं शिखण्डी पूर्णमानसः ।
पाञ्चाल्यैः सहितः सर्वैः सेनाग्रमभिवर्तते ॥ ७.१५१.१४ ॥
તેમને હણીને આ લોભી શિખંડી, મન સંતોષાયેલું, સર્વ પાંચાલો સહિત સેનાના અગ્રભાગ તરફ ધસી રહ્યો છે.
7.151.15
अपरश्चापि दुर्धर्षः शिष्यस्ते सव्यसाचिना ।
अक्षौहिणीः सप्त हत्वा हतो राजा जयद्रथः ॥ ७.१५१.१५ ॥
બીજા, તમારા અજેય શિષ્ય સવ્યસાચી (અર્જુન) એ સાત અક્ષૌહિણી સેના હણીને રાજા જયદ્રથને પણ હણ્યો.
7.151.16
अस्मद्विजयकामानां सुहृदामुपकारिणाम् ।
गन्ताऽस्मि कथमानृण्यं गतानां यमसादनम् ॥ ७.१५१.१६ ॥
અમારી જીતની ઇચ્છા રાખનારા, ઉપકાર કરનારા મિત્રો યમલોકે ગયા; તેમના ઋણથી હું કેવી રીતે મુક્ત થઈશ?
7.151.17
ये मदर्थं परीप्सन्ते वसुधां वसुधाधिपाः ।
ते हित्वा वसुधैश्वर्यं वसुधामधिशेरते ॥ ७.१५१.१७ ॥
મારા માટે જે ભૂપતિઓ પૃથ્વી મેળવવા યત્ન કરતા હતા, તેઓ પૃથ્વીનું ઐશ્વર્ય છોડીને પૃથ્વી પર જ સૂતા છે.
7.151.18
सोऽहं कापुरुषः क-त्वा मित्राणां क्षयमीदृशम् ।
अश्वमेधसहस्रेण पावितुं न समुत्सहे ॥ ७.१५१.१८ ॥
હું કાયર છું; મિત્રોનો આવો વિનાશ સર્જીને હું હજાર અશ્વમેધ યજ્ઞોથી પણ મને પવિત્ર કરવાની હિંમત કરતો નથી.
7.151.19
मम लुब्धस्य पापस्य तथा धर्मापचायिनः ।
व्यायामेन जिगीषन्तः प्राप्ता वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.१५१.१९ ॥
લોભી, પાપી અને ધર્મનું ઉલ્લંઘન કરનાર એવા મારા કારણે, જીતવાની ઇચ્છાથી પ્રયત્ન કરનારા વૈવસ્વતના (યમના) લોકે ગયા.
7.151.20
कथं पतितवृत्तस्य पृथिवी सुहृदां द्रुहः ।
विवरं नाशकद्दातुं मम पार्थिवसंसदि ॥ ७.१५१.२० ॥
પતિત આચરણવાળા, મિત્રોના દ્રોહી એવા મારા માટે, રાજાઓની સભામાં પૃથ્વી ફાટીને માર્ગ કેમ ન આપી શકી?
7.151.21
योऽहं रुधिरसिक्ताङ्गं राज्ञां मध्ये पितामहम् ।
शयानं नाशकं त्रातुं भीष्ममायोधने हतम् ॥ ७.१५१.२१ ॥
રાજાઓની વચ્ચે, યુદ્ધમાં હણાયેલા, લોહીથી ખરડાયેલા દેહે સૂતેલા પિતામહ ભીષ્મને હું બચાવી શક્યો નહીં.
7.151.22
तं मामनार्यपुरुषं मित्रद्रुहमधार्मिकम् ।
किं वक्ष्यति हि दुर्धर्षः समेत्य परलोकजित् ॥ ७.१५१.२२ ॥
તે અનાર્ય, મિત્રદ્રોહી, અધાર્મિક એવા મને, પરલોક જીતનાર દુર્ધર્ષ (ભીષ્મ) ત્યાં મળશે ત્યારે શું કહેશે?
7.151.23
जलसन्धं महेष्वासं पश्य सात्यकिना हतम् ।
मदर्थमुद्यतं शूरं प्राणांस्त्यक्त्वा महारथम् ॥ ७.१५१.२३ ॥
મહાધનુર્ધર જલસંધને જુઓ, તે સાત્યકીથી હણાયો. મારા માટે તૈયાર થયેલા તે શૂરવીર મહારથીએ પ્રાણ ત્યાગ્યા.
7.151.24
काम्भोजं निहतं दृष्ट्वा तथालम्बुसमेव च ।
अन्यान्बहूंश्च सुहृदो जीवितार्थोऽद्य को मम ॥ ७.१५१.२४ ॥
કાંબોજને હણાયેલો જોઈને, અલંબુષ પણ તેમ જ, અને બીજા ઘણા મિત્રોને જોઈને, હવે મારા જીવનનો શો અર્થ?
7.151.25
व्यायच्छन्तो हताः शूरा मदर्थे ये पराङ्मुखाः ।
यतमानाः परं शक्त्या विजेतुमहितान्मम ॥ ७.१५१.२५ ॥
મારા માટે પૂરી શક્તિથી લડીને, પીઠ ન ફેરવનારા, મારા શત્રુઓને જીતવા પ્રયત્ન કરતાં મરાયેલા શૂરવીરો.
7.151.26
तेषां गत्वाऽहमानृण्यमद्य शक्त्या परन्तप ।
तर्पयिष्यामि तानेव जलेन यमुनामनु ॥ ७.१५१.२६ ॥
હે પરંતપ, આજે મારી શક્તિથી તેમનું ઋણ ચૂકવવા જઈને યમુનાને કાંઠે જળથી તેમનું જ તર્પણ કરીશ.
7.151.27
सत्यं ते प्रतिजानामि सर्वशस्त्रभृतां वर ।
इष्टापूर्तेन च शपे वीर्येण च सुतैरपि ॥ ७.१५१.२७ ॥
હે સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, તને હું સત્યની પ્રતિજ્ઞા કરું છું; મારા યજ્ઞદાન, પરાક્રમ અને પુત્રોના સોગંદ ખાઉં છું.
7.151.28
निहत्य तान्रमे सर्वान्पाञ्चालान्पाण्डवैः सह ।
सान्तिं लब्धाऽस्मि तेषां वा रणे गन्ता सलोकताम् ॥ ७.१५१.२८ ॥
પાંડવો સહિત બધા પાંચાલોને મારીને હું આનંદ પામીશ; અથવા રણમાં મરીને તેમના જ લોકને જઈ શાંતિ મેળવીશ.
7.151.29
सोऽहं तत्र गमिष्यामि यत्र ते पुरुषर्षभाः ।
हता मदर्थे सङ्ग्रामे युध्यमानाः किरीटिना ॥ ७.१५१.२९ ॥
મારા માટે સંગ્રામમાં કિરીટી સાથે લડીને જે પુરુષશ્રેષ્ઠો મરાયા, ત્યાં જ હું પણ જઈશ.
7.151.30
न हीदानीं सहाया मे परीप्सन्त्यनुपस्कृताः ।
श्रेयो हि पाण्डून्मन्यन्ते न तथास्मान्महाभुज ॥ ७.१५१.३० ॥
હે મહાબાહુ, હવે મારા સહાયકો, આધાર વિના, મને બચાવવા ઇચ્છતા નથી; તેઓ પાંડવોનું જ કલ્યાણ માને છે, અમારું નહીં.
7.151.31
स्वयं हि मृत्युर्विहितः सत्यसन्धेन संयुगे ।
भवानुपेक्षां कुरुते शिष्यत्वादर्जुनस्य हि ॥ ७.१५१.३१ ॥
સત્યસંધે યુદ્ધમાં પોતે જ મૃત્યુને નિશ્ચિત કર્યું છે; અને અર્જુનના શિષ્ય હોવાથી આપ ઉપેક્ષા કરો છો.
7.151.32
अतो विनिहताः सर्वे येऽस्मज्जयचिकीर्षवः ।
कर्णमेव तु पश्यामि सम्प्रत्यस्मज्जयैषिणम् ॥ ७.१५१.३२ ॥
તેથી અમારી જીત ઇચ્છનારા સૌ માર્યા ગયા; હવે અમારી જીત શોધતા કર્ણને જ હું જોઉં છું.
7.151.33
यो हि मित्रमविज्ञाय याथातथ्येन मन्दधीः ।
मित्रार्थे योजयत्येनं तस्य सोऽर्थोऽवसीदति ॥ ७.१५१.३३ ॥
જે મૂર્ખ મિત્રને યથાર્થ રીતે ન ઓળખીને મિત્રના કાર્ય માટે તેને જોડે છે, તેનો હેતુ નાશ પામે છે.
7.151.34
तादृग्रूपं कृतमिदं मम कार्यं सुहृत्तमैः ।
मोहाल्लुब्धस्य पापस्य जिह्मस्य धनमीहतः ॥ ७.१५१.३४ ॥
મારું આ કાર્ય આ રીતે જ થયું, મારા અતિ પ્રિય મિત્રો દ્વારા — મોહથી, લોભી, પાપી અને કપટી ધનની ઇચ્છા કરનાર માટે.
7.151.35
यौ मे युद्धस्य कृत्यस्य जिह्माचारैः समीयतुः ।
हतो जयद्रथश्चैव सौमदत्तिश्च विर्यवान्।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ॥ ७.१५१.३५ ॥
મારા યુદ્ધકાર્યમાં કપટી આચરણથી જોડાયેલા તે બંને — જયદ્રથ અને સોમદત્તનો પરાક્રમી પુત્ર — માર્યા ગયા; અભીષાહો, શૂરસેનો, શિબિઓ અને વસાતિઓ પણ.
7.151.36
सोऽहमद्य गमिष्यामि यत्र ते पुरुषर्षभाः ।
हता मदर्थे सङ्ग्रामे युध्यमानाः किरीटिना ॥ ७.१५१.३६ ॥
તે હું આજે ત્યાં જ જઈશ, જ્યાં મારા માટે યુદ્ધમાં લડતાં કિરીટી દ્વારા તે પુરુષશ્રેષ્ઠો માર્યા ગયા.
7.151.37
न हि मे जीवितेनार्थस्तानृते पुरुषर्षभान् ।
आचार्यः पाण्डुपुत्राणामनुजानातु नो भवान् ॥ ७.१५१.३७ ॥
તેમના વિના મારા જીવનનો કોઈ અર્થ નથી, એ પુરુષશ્રેષ્ઠો વિના. આચાર્ય, પાંડુપુત્રો સામે આપ અમને અનુમતિ આપો.