Mahābhārata · Adhyāya 7.152
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.152.1
सिन्धुराजे हते तात समरे सव्यसाचिना ।
तथैव भूरिश्रवसि किमासीद्वो मनस्तदा ॥ ७.१५२.१ ॥
Querido hijo, cuando en la batalla Savyasācin (Arjuna) mató al rey de los Sindhus, y también a Bhūriśravas, ¿cuál era entonces tu ánimo?
7.152.2
दुर्योधनेन च द्रोणस्तथोक्तः कुरसंसदि ।
किमुक्तवान्परं तस्मात्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१५२.२ ॥
Cuando Duryodhana así le habló a Droṇa en la asamblea de los Kurus, ¿qué más dijo después? Dímelo, Sañjaya.
7.152.3
निष्टानको महानासीत्सैन्यानां तव भारत ।
सैन्धवं निहतं दृष्ट्वा भूरिश्रवसमेव च ॥ ७.१५२.३ ॥
Oh Bhārata, al ver muertos al rey de los Sindhus y también a Bhūriśravas, se alzó un gran clamor de lamentación entre tus tropas.
7.152.4
मन्त्रितं तव पुत्रस्य ते सर्वमवमेनिरे ।
येन मन्त्रैण निहताः शतशः क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.१५२.४ ॥
Despreciaron todo el plan de tu hijo, plan por el que cientos de los mejores guerreros fueron muertos.
7.152.5
द्रोणस्तु तद्वचः श्रुत्वा पुत्रस्य तव दुर्मनाः ।
मुहूर्तमिव च ध्यात्वा भृशमार्तोऽभ्यभाषत ॥ ७.१५२.५ ॥
Droṇa, habiendo oído esas palabras de tu hijo, con el ánimo turbado, como si hubiera reflexionado un momento, habló profundamente afligido.
7.152.6
दुर्योधन किमेवं मां वाक्शरैरुपकृन्तसि ।
अजय्यं सततं सङ्ख्ये ब्रुवाणं सव्यसाचिनम् ॥ ७.१५२.६ ॥
Oh Duryodhana, ¿por qué me hieres así con flechas de palabras, hablando de Savyasācin, que en la batalla es siempre invencible?
7.152.7
एतेनवार्जुनं ज्ञातुमलं कौरव संयुगे ।
यच्छिखण्ड्यवधीद्भीष्मं पाल्यमानः किरीटिना ॥ ७.१५२.७ ॥
Oh Kaurava, en la batalla basta esto para reconocer a Arjuna: Śikhaṇḍin mató a Bhīṣma protegido por el portador de la diadema.
7.152.8
अवध्यं निहतं दृष्ट्वा संयुगे देवदानवैः ।
तदैवाज्ञासिषमहं नेयमस्तीति भारती ॥ ७.१५२.८ ॥
Al ver al invencible abatido en la batalla por dioses y demonios, entonces comprendí que así es, oh Bhārata.
7.152.9
यं पुंसां त्रिषु लोकेषु सर्वशूरममंस्म हि ।
तस्मिन्निपतिते भीष्मे कं शेषं पर्युपास्महे ॥ ७.१५२.९ ॥
Caído Bhīṣma, a quien considerábamos el más valiente de los hombres en los tres mundos, ¿en quién del resto podemos ahora confiar?
7.152.10
यान्स्म तान्ग्लहते तात शकुनिः कुरुसंसदि ।
अक्षान्न तेऽक्षा निशिता बाणास्ते शत्रुतापनाः। ॥ ७.१५२.१० ॥
Querido, los dados con que Śakuni juega en la asamblea de los Kuru no son dados; tus afilados dardos, atormentadores de enemigos, son los dados.
7.152.11
अक्षांस्तु मन्यसे बाणाञ्छोभमानाञ्छिताञ्शरान् ।
त एते घ्नन्ति नस्तात विशिखाः पार्थचोदिताः।
तांस्तदाऽऽख्यायमानस्त्वं विदुरेण न बुद्धवान् ॥ ७.१५२.११ ॥
Las flechas brillantes y afiladas que tú crees dados, querido, son los mismos dardos lanzados por Pārtha que ahora nos derriban; aunque Vidura te lo explicó, no lo comprendiste.
7.152.12
यास्ता विलपतश्चापि विदुरस्य महात्मनः ।
धीरस्य वाचो नाश्रौषीः क्षेमाय वदतः शिवाः ॥ ७.१५२.१२ ॥
Aquellas palabras auspiciosas que el magnánimo Vidura pronunció por tu bien, lamentándose pero firme, no las escuchaste.
7.152.13
तदिदं वर्तते घोरमागतं वैशसं महत् ।
तस्यावमानाद्वाक्यस्य दुःशासनकृतेन च ॥ ७.१५२.१३ ॥
Esta terrible y gran destrucción ha caído sobre nosotros, por haber despreciado sus palabras y por lo que hizo Duḥśāsana.
7.152.14
योऽवमन्य वचः पथ्यं सुहृदामाप्तकारिणाम् ।
स्वमतं कुरुते मूढः स शोच्यो नचिरादिव ॥ ७.१५२.१४ ॥
El necio que desprecia las palabras beneficiosas de amigos sinceros y dignos de confianza, y sigue su propia opinión, pronto se vuelve digno de lástima.
7.152.15
यच्च नः प्रेक्षमाणानां कृष्णामानाय्य तत्सभाम् ।
अनर्हन्तीं कुले जातां सर्वधर्मानुचारिणीम् ॥ ७.१५२.१५ ॥
Y mientras mirábamos, trajeron a Kṛṣṇā a aquella asamblea —ella, nacida en una familia noble, no indigna, que seguía todos los deberes.
7.152.16
तस्याधर्मस्य गान्धारे फलं प्राप्तमिदं महत् ।
नोचेत्पापं परे लोके त्वमृच्छेथास्ततोऽधिकम् ॥ ७.१५२.१६ ॥
Oh hijo de Gāndhārī, este gran fruto de aquella injusticia te ha alcanzado; de no ser así, en el otro mundo habrías alcanzado un pecado mayor que este.
7.152.17
यच्च तान्पाण्डवान्द्यूते विषमेण विजित्य ह ।
प्राव्राजयस्तदाऽरण्ये रौरवाजिनवाससः ॥ ७.१५२.१७ ॥
Y que venciste a aquellos Pāṇḍavas en el juego de dados por medios ilícitos, y luego los desterraste al bosque, vestidos con pieles de ciervo ruru.
7.152.18
पुत्राणामिव चैतेषां धर्ममाचरतां सदा ।
द्रुह्येत्को नु नरो लोके मदन्यो ब्राह्मणब्रुवः ॥ ७.१५२.१८ ॥
¿Qué hombre en el mundo, que hable como un brahmán, excepto yo, que los trato como hijos a estos que siempre practican el dharma, les sería desleal?
7.152.19
पाण्डवानामयं कोपस्त्वया शकुनिना सह ।
आहृतो धृतराष्ट्रस्य सम्मते कुरु संसदि ॥ ७.१५२.१९ ॥
Esta ira de los Pāṇḍavas fue provocada por ti junto con Śakuni, con la aprobación de Dhṛtarāṣṭra, en la asamblea de los Kurus.
7.152.20
दुःशासनेन संयुक्तः कर्णेन परिवर्धितः ।
क्षत्तुर्वाक्यमनादृत्य त्वयाऽब्यस्तः पुनः पुनः ॥ ७.१५२.२० ॥
Unido a Duḥśāsana, animado por Karṇa, desoyendo las palabras de Kṣattṛ, lo avivaste una y otra vez.
7.152.21
स हि नः क्रोधवृक्षश्च कृतमूलो महात्मनाम् ।
तस्य पुष्पफले राजन्नुपभुङ्क्ष्व महाबल ॥ ७.१५२.२१ ॥
Ese árbol de la ira ha echado hondas raíces entre nosotros, los magnánimos; oh rey, oh poderoso, disfruta de sus flores y frutos.
7.152.22
यत्ताः सर्वे पराभूताः पर्यवारयतार्जुनम् ।
सिन्धुराजानमाश्रित्य स वो मध्ये कथं हतः ॥ ७.१५२.२२ ॥
Todos vosotros, dispuestos pero derrotados, rodeasteis a Arjuna confiando en el rey de Sindhu; ¿cómo fue muerto en medio de vosotros?
7.152.23
कथं त्वयि च कर्णे च कृपे शल्ये च जीवति ।
अश्वत्थाम्नि च कौरव्य निधनं सैन्धवोऽगमत् ॥ ७.१५२.२३ ॥
Mientras vivíais tú, Karṇa, Kṛpa, Śalya y Aśvatthāman, ¿cómo halló la muerte el rey de Sindhu, oh descendiente de Kuru?
7.152.24
युध्यन्तः सर्वराजानस्तेजस्विन उपासते ।
सिन्धुराजं परित्रातुं वो मध्ये कथं हतः ॥ ७.१५२.२४ ॥
Todos los reyes valientes que luchaban a vuestro lado se mantuvieron cerca para proteger al rey de Sindhu; ¿cómo fue muerto en medio de vosotros?
7.152.25
मय्येव हि विशेषेण तथा दुर्योधन त्वयि ।
आशंसत परित्राणमर्जुनात्स महीपतिः ॥ ७.१५२.२५ ॥
Pues especialmente en mí y en ti, Duryodhana, aquel rey esperó protección de Arjuna.
7.152.26
ततस्तस्मिन्परित्राणमलब्धवति फल्गुनात् ।
न किञ्चिदनुपश्यामि जीवितस्थानमात्मनः ॥ ७.१५२.२६ ॥
Entonces, al no obtener salvación de Phalguna (Arjuna), no veo lugar alguno de vida para mí mismo.
7.152.27
मज्जन्तमिव चात्मानं धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ।
पश्याम्यहत्वा पाञ्चालान्सह तेन शिखण्डिना ॥ ७.१५२.२७ ॥
Me veo hundirme como en manos de Dhṛṣṭadyumna en la batalla, sin haber dado muerte a los Pāñcālas junto con él y con Śikhaṇḍin.
7.152.28
तन्मां किमभितप्यन्तं वाक्शरैरेव कृन्तसि ।
अशक्तः सिन्धुराजस्य भूत्वा त्राणाय भारत ॥ ७.१५२.२८ ॥
Entonces, ¿por qué me hieres a mí, que me consumo de aflicción, solo con flechas de palabras, oh Bhārata, siendo incapaz de proteger al rey de Sindhu?
7.152.29
सौवर्णं सत्यसन्धस्य ध्वजमक्लिष्टकर्मणः ।
अपश्यन्युधि भीष्मस्य कथमाशंससे जयम् ॥ ७.१५२.२९ ॥
¿Cómo esperas la victoria sin ver en la batalla el estandarte dorado de Bhīṣma, fiel a su voto e infatigable en sus actos?
7.152.30
मध्ये महारथानां किं शेषं तत्र मन्यसे ।
हतो भूरिश्रवाश्चैव किं शेषं तत्र मन्यसे ॥ ७.१५२.३० ॥
Entre los grandes guerreros de carro, ¿qué crees que queda allí? Y también Bhūriśravas ha sido muerto, ¿qué crees que queda allí?
7.152.31
कृप एव च दुर्धर्षो यदि जीवति पार्थिव ।
यो नागात्सिन्धुराजस्य वर्त्म तं पूजयाम्यहम् ॥ ७.१५२.३१ ॥
Oh rey, si el invencible Kṛpa vive, lo honro a él, que no siguió el camino del rey de los Sindhus.
7.152.32
यत्रापश्यं हतं भीष्मं पश्यतस्तेऽनुजस्य वै ।
दुःशासनस्य कौरव्य कुर्वाणं कर्म दुष्करम् ॥ ७.१५२.३२ ॥
Oh Kaurava, donde vi a Bhīṣma abatido mientras tú mirabas y tu hermano menor Duḥśāsana realizaba una hazaña difícil.
7.152.33
अवध्यकल्पं सङ्ग्रामे देवैरपि सवासवैः ।
न ते वसुन्धराऽस्तीति तदाहं चिन्तये नृप ॥ ७.१५२.३३ ॥
Oh rey, aquel casi invulnerable en batalla incluso para los dioses con Vāsava; pienso que tu tierra ya no te pertenece.
7.152.34
इमानि पाण्डवानां च सृज्जयानां च भारत ।
अनीकान्याद्रवन्ते मां सहितान्यद्य भारत ॥ ७.१५२.३४ ॥
Oh Bhārata, estos ejércitos de los Pāṇḍava y los Sṛñjaya se abalanzan hoy juntos sobre mí, Oh Bhārata.
7.152.35
नाहत्वा सर्वपाञ्चलान्कवचस्य विमोक्षणम् ।
कर्ताऽस्मि समरे कर्म धार्तराष्ट्र हितं तव ॥ ७.१५२.३५ ॥
Sin matar a todos los Pāñcāla no me quitaré la armadura; oh hijo de Dhṛtarāṣṭra, haré en la batalla lo que te sea beneficioso.
7.152.36
राजन्ब्रूयाः सुतं मे त्वमश्वत्थामानमाहवे ।
न सोमकाः प्रमोक्तव्या जीवितं परिरक्षता ॥ ७.१५२.३६ ॥
Oh rey, dile a mi hijo Aśvatthāman: en la batalla, al proteger tu vida, no se debe dejar ir a los Somaka.
7.152.37
यच्च पित्राऽनुशिष्टोऽसि तद्वचः परिपालय ।
आनृशंस्ये दमे सत्ये चार्जवे च स्थिरो भव ॥ ७.१५२.३७ ॥
Cumple la palabra que tu padre te ha enseñado. Permanece firme en la compasión, el dominio de sí, la verdad y la rectitud.
7.152.38
धर्मार्थकामकुशलो धर्मार्थावप्यपीडयन् ।
धर्मप्रधानकार्याणि कुर्याश्चेति पुनः पुनः ॥ ७.१५२.३८ ॥
Sé diestro en el dharma, la riqueza y el placer, sin dañar el dharma ni la riqueza. Haz obras en que el dharma sea lo primero, una y otra vez.
7.152.39
चक्षुर्मनोभ्यां सन्तोष्या विप्राः पूज्याश्च शक्तितः ।
न चैषां विप्रियं कार्यं ते हि वह्निशिखोपमाः ॥ ७.१५२.३९ ॥
Complace a los brahmanes con la mirada y con la mente, y honralos según tus medios. No hagas nada que les desagrade, pues son como lenguas de fuego.
7.152.40
एष त्वहमनीकानि प्रविशाम्यरिसूदन ।
रणाय महते राजंस्त्वया वाक्शरपीडितः ॥ ७.१५२.४० ॥
Destructor de enemigos, ahora entro en los ejércitos, oh rey, para la gran batalla, herido por tus palabras como flechas.
7.152.41
त्वं च दुर्योधन बलं यदि शक्तोऽसि पालय ।
रात्रावपि च योद्धव्याः संरब्धाः कुरुसृञ्जयाः ॥ ७.१५२.४१ ॥
Y tú, Duryodhana, si puedes, protege el ejército. Incluso de noche deben combatir los kurus y los sṛñjayas, encolerizados.
7.152.42
एवमुक्त्वा ततः प्रायाद्द्रोणः पाण्वसृञ्जयान् ।
मुष्णन्क्षत्रियतेजांसि नक्षत्राणामिवांशुमान् ॥ ७.१५२.४२ ॥
Dicho esto, Droṇa avanzó contra los pāṇḍavas y los sṛñjayas, arrebatando el esplendor de los guerreros como el sol arrebata la luz a las estrellas.