మహాభారతం · అధ్యాయం 7.152
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.152.1
सिन्धुराजे हते तात समरे सव्यसाचिना ।
तथैव भूरिश्रवसि किमासीद्वो मनस्तदा ॥ ७.१५२.१ ॥
తాతా, యుద్ధంలో సవ్యసాచి (అర్జునుడు) సింధురాజును చంపినప్పుడు, అలాగే భూరిశ్రవసుడు చంపబడినప్పుడు అప్పుడు మీ మనసు ఎలా ఉంది?
7.152.2
दुर्योधनेन च द्रोणस्तथोक्तः कुरसंसदि ।
किमुक्तवान्परं तस्मात्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१५२.२ ॥
కురు సభలో దుర్యోధనుడు ఇలా అనగా, ఆ తరువాత ద్రోణుడు ఏమి చెప్పాడు? సంజయా, అది నాకు చెప్పు.
7.152.3
निष्टानको महानासीत्सैन्यानां तव भारत ।
सैन्धवं निहतं दृष्ट्वा भूरिश्रवसमेव च ॥ ७.१५२.३ ॥
భారతా, నీ సైన్యంలో సింధురాజు చంపబడటం, భూరిశ్రవసుడు కూడా చంపబడటం చూసి గొప్ప విలాపధ్వని లేచింది.
7.152.4
मन्त्रितं तव पुत्रस्य ते सर्वमवमेनिरे ।
येन मन्त्रैण निहताः शतशः क्षत्रियर्षभाः ॥ ७.१५२.४ ॥
నీ కుమారుడి ఆలోచనలన్నింటిని వారు తక్కువగా చూశారు; ఆ ఉపాయం వల్లనే వందలాది శ్రేష్ఠ క్షత్రియులు చంపబడ్డారు.
7.152.5
द्रोणस्तु तद्वचः श्रुत्वा पुत्रस्य तव दुर्मनाः ।
मुहूर्तमिव च ध्यात्वा भृशमार्तोऽभ्यभाषत ॥ ७.१५२.५ ॥
నీ కుమారుడి ఆ మాటలు విని ద్రోణుడు దుఃఖించిన మనసుతో, కొద్దిసేపు ఆలోచించి, ఎంతో బాధతో ఇలా అన్నాడు.
7.152.6
दुर्योधन किमेवं मां वाक्शरैरुपकृन्तसि ।
अजय्यं सततं सङ्ख्ये ब्रुवाणं सव्यसाचिनम् ॥ ७.१५२.६ ॥
దుర్యోధనా, ఎందుకు ఇలా మాటల బాణాలతో నన్ను గాయపరుస్తున్నావు? యుద్ధంలో ఎప్పుడూ జయింపరాని సవ్యసాచి (అర్జునుడి) గురించి చెబుతూ.
7.152.7
एतेनवार्जुनं ज्ञातुमलं कौरव संयुगे ।
यच्छिखण्ड्यवधीद्भीष्मं पाल्यमानः किरीटिना ॥ ७.१५२.७ ॥
కౌరవా, యుద్ధంలో అర్జునుని ఇదే తెలుపుతుంది; కిరీటి రక్షించగా శిఖండి భీష్ముని చంపాడు.
7.152.8
अवध्यं निहतं दृष्ट्वा संयुगे देवदानवैः ।
तदैवाज्ञासिषमहं नेयमस्तीति भारती ॥ ७.१५२.८ ॥
యుద్ధంలో దేవదానవులచే అవధ్యుడు చంపబడడం చూసినప్పుడే, ఇది అన్యథా కాదని నేను తెలుసుకున్నాను, భారతా.
7.152.9
यं पुंसां त्रिषु लोकेषु सर्वशूरममंस्म हि ।
तस्मिन्निपतिते भीष्मे कं शेषं पर्युपास्महे ॥ ७.१५२.९ ॥
మూడు లోకాలలో మనుషులలో సర్వశూరునిగా మేము భావించిన భీష్ముడు పడిపోయిన తర్వాత, మిగిలినవారిలో ఎవరిని ఆశ్రయించాలి?
7.152.10
यान्स्म तान्ग्लहते तात शकुनिः कुरुसंसदि ।
अक्षान्न तेऽक्षा निशिता बाणास्ते शत्रुतापनाः। ॥ ७.१५२.१० ॥
తాతా, కురుసభలో శకుని పాచికలతో ఆడుతున్నాడు; అవి పాచికలు కావు; నీ పదునైన బాణాలే శత్రువులను దహించేవి.
7.152.11
अक्षांस्तु मन्यसे बाणाञ्छोभमानाञ्छिताञ्शरान् ।
त एते घ्नन्ति नस्तात विशिखाः पार्थचोदिताः।
तांस्तदाऽऽख्यायमानस्त्वं विदुरेण न बुद्धवान् ॥ ७.१५२.११ ॥
నీవు పాచికలనుకునే మెరుస్తున్న పదునైన బాణాలు, పార్థుడు ప్రయోగించినవే, ఇప్పుడు మనలను చంపుతున్నాయి; విదురుడు చెప్పినా నీవు వాటిని గ్రహించలేదు.
7.152.12
यास्ता विलपतश्चापि विदुरस्य महात्मनः ।
धीरस्य वाचो नाश्रौषीः क्षेमाय वदतः शिवाः ॥ ७.१५२.१२ ॥
మహాత్ముడైన విదురుడు విలపిస్తూ, ధీరుడై క్షేమం కోసం పలికిన ఆ శుభవచనాలను నీవు వినలేదు.
7.152.13
तदिदं वर्तते घोरमागतं वैशसं महत् ।
तस्यावमानाद्वाक्यस्य दुःशासनकृतेन च ॥ ७.१५२.१३ ॥
ఇదిగో ఈ భయంకరమైన మహా వినాశం వచ్చిపడింది; అతని (విదురుని) మాటలను అవమానించడం వల్ల, దుఃశాసనుడు చేసిన పని వల్ల.
7.152.14
योऽवमन्य वचः पथ्यं सुहृदामाप्तकारिणाम् ।
स्वमतं कुरुते मूढः स शोच्यो नचिरादिव ॥ ७.१५२.१४ ॥
హితకరమైన మాటలను, నిజమైన మిత్రుల మాటలను అవమానించి, తన స్వంత అభిప్రాయం ప్రకారం నడుచుకునే మూర్ఖుడు త్వరలోనే జాలిపడదగినవాడవుతాడు.
7.152.15
यच्च नः प्रेक्षमाणानां कृष्णामानाय्य तत्सभाम् ।
अनर्हन्तीं कुले जातां सर्वधर्मानुचारिणीम् ॥ ७.१५२.१५ ॥
మా కళ్ల ముందే ఆ సభకు కృష్ణను (ద్రౌపదిని) తీసుకువచ్చారు—కులంలో జన్మించి, అర్హురాలు కాకపోయినా, అన్ని ధర్మాలను ఆచరించేవానిని.
7.152.16
तस्याधर्मस्य गान्धारे फलं प्राप्तमिदं महत् ।
नोचेत्पापं परे लोके त्वमृच्छेथास्ततोऽधिकम् ॥ ७.१५२.१६ ॥
ఓ గాంధారీ కుమారా! ఆ అధర్మానికి ఫలంగా ఇదే మహత్తరమైనది నీకు లభించింది; లేకుంటే పరలోకంలో దీనికంటే ఎక్కువ పాపాన్ని నువ్వు పొందేవాడివి.
7.152.17
यच्च तान्पाण्डवान्द्यूते विषमेण विजित्य ह ।
प्राव्राजयस्तदाऽरण्ये रौरवाजिनवाससः ॥ ७.१५२.१७ ॥
ఇంకా, ఆ పాండవులను జూదంలో మోసంతో గెలిచి, రురు జింక చర్మ వస్త్రాలు ధరించేలా అడవికి తరిమివేశావు.
7.152.18
पुत्राणामिव चैतेषां धर्ममाचरतां सदा ।
द्रुह्येत्को नु नरो लोके मदन्यो ब्राह्मणब्रुवः ॥ ७.१५२.१८ ॥
ఎల్లప్పుడూ ధర్మాన్ని ఆచరించే వీరిని కుమారులవలె చూసే నేను తప్ప, బ్రాహ్మణునిగా మాట్లాడే వేరే ఏ మనిషి లోకంలో వీరికి ద్రోహం చేస్తాడు?
7.152.19
पाण्डवानामयं कोपस्त्वया शकुनिना सह ।
आहृतो धृतराष्ट्रस्य सम्मते कुरु संसदि ॥ ७.१५२.१९ ॥
పాండవుల ఈ కోపం నీవు శకునితో కలిసి తెచ్చినది; ధృతరాష్ట్రుని అనుమతితో, కురు సభలో.
7.152.20
दुःशासनेन संयुक्तः कर्णेन परिवर्धितः ।
क्षत्तुर्वाक्यमनादृत्य त्वयाऽब्यस्तः पुनः पुनः ॥ ७.१५२.२० ॥
దుశ్శాసనునితో కలిసి, కర్ణునిచే ప్రోత్సహించబడి, క్షత్తు (విదురుని) మాటలను లెక్కచేయక, నీవు పదేపదే దానిని రెచ్చగొట్టావు.
7.152.21
स हि नः क्रोधवृक्षश्च कृतमूलो महात्मनाम् ।
तस्य पुष्पफले राजन्नुपभुङ्क्ष्व महाबल ॥ ७.१५२.२१ ॥
ఆ కోపవృక్షం మన మహాత్ములలో లోతుగా వేరూనుకుంది; ఓ రాజా, ఓ మహాబలుడా, దాని పువ్వులు మరియు ఫలాలను నీవు అనుభవించు.
7.152.22
यत्ताः सर्वे पराभूताः पर्यवारयतार्जुनम् ।
सिन्धुराजानमाश्रित्य स वो मध्ये कथं हतः ॥ ७.१५२.२२ ॥
మీరంతా సిద్ధంగా ఉండి కూడా ఓడిపోయి, సింధురాజును ఆశ్రయించి అర్జునుని చుట్టుముట్టారు; అతడు మీ మధ్యలోనే ఎలా చంపబడ్డాడు?
7.152.23
कथं त्वयि च कर्णे च कृपे शल्ये च जीवति ।
अश्वत्थाम्नि च कौरव्य निधनं सैन्धवोऽगमत् ॥ ७.१५२.२३ ॥
నీవు, కర్ణుడు, కృపుడు, శల్యుడు, అశ్వత్థామ జీవించి ఉండగా, ఓ కౌరవ్యా, సైంధవుడు మరణాన్ని ఎలా పొందాడు?
7.152.24
युध्यन्तः सर्वराजानस्तेजस्विन उपासते ।
सिन्धुराजं परित्रातुं वो मध्ये कथं हतः ॥ ७.१५२.२४ ॥
యుద్ధం చేస్తున్న తేజోవంతులైన రాజులందరూ సింధురాజును రక్షించడానికి మీ దగ్గర నిలిచారు; అతడు మీ మధ్యలోనే ఎలా చంపబడ్డాడు?
7.152.25
मय्येव हि विशेषेण तथा दुर्योधन त्वयि ।
आशंसत परित्राणमर्जुनात्स महीपतिः ॥ ७.१५२.२५ ॥
ఎందుకంటే ముఖ్యంగా నాపైనా, దుర్యోధనా, నీపైనా ఆ రాజు అర్జునుడి నుండి రక్షణ ఆశించాడు.
7.152.26
ततस्तस्मिन्परित्राणमलब्धवति फल्गुनात् ।
न किञ्चिदनुपश्यामि जीवितस्थानमात्मनः ॥ ७.१५२.२६ ॥
అప్పుడు అతనికి ఫల్గునుడి (అర్జునుడి) నుండి రక్షణ లభించకపోగా, నాకు జీవించడానికి స్థానం ఏదీ కనిపించడం లేదు.
7.152.27
मज्जन्तमिव चात्मानं धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ।
पश्याम्यहत्वा पाञ्चालान्सह तेन शिखण्डिना ॥ ७.१५२.२७ ॥
యుద్ధంలో ధృష్టద్యుమ్నుడి చేత మునిగిపోతున్నవాడిలా నన్ను నేను చూస్తున్నాను; అతనితో, శిఖండితో కలిసి పాంచాలులను చంపకుండా.
7.152.28
तन्मां किमभितप्यन्तं वाक्शरैरेव कृन्तसि ।
अशक्तः सिन्धुराजस्य भूत्वा त्राणाय भारत ॥ ७.१५२.२८ ॥
అలాంటప్పుడు, బాధతో దహించుకుపోతున్న నన్ను మాటల బాణాలతోనే ఎందుకు కోస్తున్నావు? భారతా, సింధురాజును రక్షించలేకపోయి.
7.152.29
सौवर्णं सत्यसन्धस्य ध्वजमक्लिष्टकर्मणः ।
अपश्यन्युधि भीष्मस्य कथमाशंससे जयम् ॥ ७.१५२.२९ ॥
సత్యసంధుడు, అలసిపోని కర్మలు చేసేవాడైన భీష్ముని బంగారు ధ్వజాన్ని యుద్ధంలో చూడకుండా నువ్వు విజయాన్ని ఎలా ఆశిస్తున్నావు?
7.152.30
मध्ये महारथानां किं शेषं तत्र मन्यसे ।
हतो भूरिश्रवाश्चैव किं शेषं तत्र मन्यसे ॥ ७.१५२.३० ॥
మహారథుల మధ్య అక్కడ ఏమి మిగిలి ఉందని నువ్వు భావిస్తున్నావు? భూరిశ్రవుడు కూడా చంపబడ్డాడు, అక్కడ ఏమి మిగిలి ఉందని నువ్వు భావిస్తున్నావు?
7.152.31
कृप एव च दुर्धर्षो यदि जीवति पार्थिव ।
यो नागात्सिन्धुराजस्य वर्त्म तं पूजयाम्यहम् ॥ ७.१५२.३१ ॥
ఓ రాజా, ఎదిరింపరాని కృపుడు బ్రతికి ఉంటే, సింధురాజు మార్గంలో వెళ్ళని అతన్ని నేను గౌరవిస్తాను.
7.152.32
यत्रापश्यं हतं भीष्मं पश्यतस्तेऽनुजस्य वै ।
दुःशासनस्य कौरव्य कुर्वाणं कर्म दुष्करम् ॥ ७.१५२.३२ ॥
కౌరవా, మీ తమ్ముడు దుఃశాసనుడు కష్టమైన కార్యం చేస్తుండగా, మీరు చూస్తుండగా భీష్ముడు హతుడవడాన్ని నేను చూశాను.
7.152.33
अवध्यकल्पं सङ्ग्रामे देवैरपि सवासवैः ।
न ते वसुन्धराऽस्तीति तदाहं चिन्तये नृप ॥ ७.१५२.३३ ॥
ఓ రాజా, యుద్ధంలో ఇంద్రునితో సహా దేవతలకు కూడా దాదాపు అవధ్యుడైన వాడు; నీ ఈ భూమి ఇక లేదని నేను భావిస్తున్నాను.
7.152.34
इमानि पाण्डवानां च सृज्जयानां च भारत ।
अनीकान्याद्रवन्ते मां सहितान्यद्य भारत ॥ ७.१५२.३४ ॥
భారతా, పాండవులు మరియు సృంజయుల ఈ సేనలు ఈరోజు కలిసి నా వైపు పరుగెత్తుతున్నాయి.
7.152.35
नाहत्वा सर्वपाञ्चलान्कवचस्य विमोक्षणम् ।
कर्ताऽस्मि समरे कर्म धार्तराष्ट्र हितं तव ॥ ७.१५२.३५ ॥
పాంచాలురందరినీ వధించకుండా కవచాన్ని విడువను; ధృతరాష్ట్రుని కుమారా, యుద్ధంలో నీకు హితమైన కార్యం చేస్తాను.
7.152.36
राजन्ब्रूयाः सुतं मे त्वमश्वत्थामानमाहवे ।
न सोमकाः प्रमोक्तव्या जीवितं परिरक्षता ॥ ७.१५२.३६ ॥
ఓ రాజా, నీవు నా కుమారుడు అశ్వత్థామకు చెప్పాలి: యుద్ధంలో ప్రాణాన్ని రక్షించుకుంటూ సోమకులను విడిచిపెట్టకూడదు.
7.152.37
यच्च पित्राऽनुशिष्टोऽसि तद्वचः परिपालय ।
आनृशंस्ये दमे सत्ये चार्जवे च स्थिरो भव ॥ ७.१५२.३७ ॥
తండ్రి నీకు బోధించిన మాటను పాటించు. దయ, నిగ్రహం, సత్యం, ఋజుత్వంలో స్థిరంగా ఉండు.
7.152.38
धर्मार्थकामकुशलो धर्मार्थावप्यपीडयन् ।
धर्मप्रधानकार्याणि कुर्याश्चेति पुनः पुनः ॥ ७.१५२.३८ ॥
ధర్మ, అర్థ, కామాలలో నైపుణ్యం కలిగి ఉండు; ధర్మాన్ని, అర్థాన్ని కూడా బాధించకుండా. ధర్మప్రధానమైన కార్యాలే చేయు అని మళ్ళీ మళ్ళీ.
7.152.39
चक्षुर्मनोभ्यां सन्तोष्या विप्राः पूज्याश्च शक्तितः ।
न चैषां विप्रियं कार्यं ते हि वह्निशिखोपमाः ॥ ७.१५२.३९ ॥
కన్నులతో, మనసుతో బ్రాహ్మణులను సంతోషపెట్టాలి; శక్తి కొలది వారిని పూజించాలి. వారికి అప్రియమైనది చేయకూడదు; వారు అగ్ని జ్వాలల వంటివారు.
7.152.40
एष त्वहमनीकानि प्रविशाम्यरिसूदन ।
रणाय महते राजंस्त्वया वाक्शरपीडितः ॥ ७.१५२.४० ॥
శత్రునాశకా, ఇదిగో నేను సేనల్లోకి ప్రవేశిస్తున్నాను; రాజా, మహాయుద్ధం కోసం, నీ మాటల బాణాలచే బాధింపబడి.
7.152.41
त्वं च दुर्योधन बलं यदि शक्तोऽसि पालय ।
रात्रावपि च योद्धव्याः संरब्धाः कुरुसृञ्जयाः ॥ ७.१५२.४१ ॥
దుర్యోధనా, నీకు శక్తి ఉంటే సైన్యాన్ని రక్షించు. రాత్రిలో కూడా కోపంతో ఉన్న కురు, సృంజయులు పోరాడాలి.
7.152.42
एवमुक्त्वा ततः प्रायाद्द्रोणः पाण्वसृञ्जयान् ।
मुष्णन्क्षत्रियतेजांसि नक्षत्राणामिवांशुमान् ॥ ७.१५२.४२ ॥
ఇలా చెప్పి, ద్రోణుడు పాండవులను, సృంజయులను ఎదుర్కొని వెళ్ళాడు; సూర్యుడు నక్షత్రాల కాంతిని మసకబరచినట్లు క్షత్రియుల తేజస్సును హరిస్తూ.