Mahābhārata · Adhyāya 7.155
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.155.1
यत्तदा प्राविशत्पाण्डूनाचार्यः कुपितो बली ।
उक्ता दुर्योधनं मन्दं मम शास्त्रातिगं सुतम् ॥ ७.१५५.१ ॥
Cuando el maestro, colérico y poderoso, entró entre los Pāṇḍavas, había hablado a mi necio hijo Duryodhana, que transgrede las escrituras.
7.155.2
प्रविश्य विचरन्तं च रथे शूरमवस्थितम् ।
कथं द्रोणं महेष्वासं पाण्डवाः पर्यवारयन् ॥ ७.१५५.२ ॥
¿Cómo rodearon los Pāṇḍavas a Droṇa, el gran arquero, el héroe que se movía de pie en su carro, tras entrar en la batalla?
7.155.3
केऽरक्षन्दक्षिणं चक्रमाचार्यस्य महाहवे ।
के चोत्तरमरक्षन्त निघ्नतः शास्त्रवान्बहून् ॥ ७.१५५.३ ॥
En la gran batalla, ¿quién protegió la rueda derecha del maestro? ¿Y quién protegió la izquierda del versado en armas que abatía a muchos?
7.155.4
के चास्य पृष्ठतोऽन्वासन्वीरा वीरस्य योधिनः ।
के पुरस्तादवर्तन्त रथिनस्तस्य शत्रवः ॥ ७.१५५.४ ॥
¿Qué guerreros heroicos lo seguían por detrás, y quiénes eran los aurigas enemigos situados delante de él?
7.155.5
मन्ये तानस्पृशच्छीतमतिवेलमनार्तवम् ।
मन्ये ते समवेपन्त गावो वै शिशिरे यथा ॥ ७.१५५.५ ॥
Creo que los tocó un frío excesivo y fuera de temporada; temblaban como tiemblan las vacas en invierno.
7.155.6
यत्प्राविशन्महेष्वासः पाञ्चालानपराजितः ।
नृत्यन्स रथमार्गेषु सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ७.१५५.६ ॥
Aquel gran arquero, invicto, el mejor de todos los portadores de armas, entró entre los Pāñcāla y se movía danzando por los senderos de los carros.
7.155.7
निर्दहन्सर्वसैन्यानि पाञ्चालानां रथर्षभः ।
धूमकेतुरिव क्रुद्धः कथं मृत्युमुपेयिवान् ॥ ७.१५५.७ ॥
Quemando todos los ejércitos de los Pañcālas, toro entre los guerreros de carro, airado como un cometa, ¿cómo ha encontrado la muerte?
7.155.8
सायाह्ने सैन्धवं हत्वा राज्ञा पार्थः समेत्य च ।
सात्यकिश्च महेष्वासो द्रोणमेवाभ्यधावताम् ॥ ७.१५५.८ ॥
Al atardecer, tras matar al Saindhava y unirse al rey, Pārtha y el gran arquero Sātyaki cargaron directamente contra Droṇa.
7.155.9
तथा युधिष्ठिरस्तूर्णं भीमसेनश्च पाण्डवः ।
पृथक्चमूभ्यां संयत्तौ द्रोणमेवाभ्यधावताम् ॥ ७.१५५.९ ॥
Igualmente Yudhiṣṭhira y el Pāṇḍava Bhīmasena, con prontitud, dispuestos con dos ejércitos separados, cargaron contra Droṇa.
7.155.10
तथैव नकुलो धीमान्सहदेवश्च दुर्जयः ।
धृष्टद्युम्नः शतानीको विराटश्च सकेकयः।
मात्स्याः साल्वाः ससेनाश्च द्रोणमेव ययुर्युधि ॥ ७.१५५.१० ॥
Igualmente, el sabio Nakula, el invencible Sahadeva, Dhṛṣṭadyumna, Śatānīka, Virāṭa con los Kaikeya, y los Matsya y Sālva con sus ejércitos marcharon en batalla directamente contra Droṇa.
7.155.11
द्रुपदश्च तथा राजा पाञ्चालैरभिरक्षितः ।
धृष्टद्युम्नपिता राजन्द्रोणमेवाभ्यवर्तत ॥ ७.१५५.११ ॥
El rey Drupada también, protegido por los Pāñcāla, oh rey, padre de Dhṛṣṭadyumna, avanzó directamente contra Droṇa.
7.155.12
द्रौपदेया महेष्वासा राक्षसश्च घटोत्कचः ।
ससैन्यास्ते न्यवर्तन्त द्रोणमेव महाद्युतिम् ॥ ७.१५५.१२ ॥
Los hijos de Draupadī, los grandes arqueros, y el rākṣasa Ghaṭotkaca, con sus ejércitos, regresaron y se volvieron hacia aquel gran resplandeciente Droṇa.
7.155.13
प्रभद्रकाश्च पाञ्चालाः षट्सहस्राः प्रहारिणः ।
द्रोणमेवाभ्यवर्तन्त पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥ ७.१५५.१३ ॥
Los Prabhadrakas y los Pāñcālas, seis mil guerreros que golpean, poniendo a Śikhaṇḍin al frente, se volvieron hacia el mismo Droṇa.
7.155.14
तथेतरे नरव्याघ्राः पाण्डवानां महारथाः ।
सहिताः सन्न्यवर्तन्त द्रोणमेव द्विजर्षभम् ॥ ७.१५५.१४ ॥
Asimismo, los otros grandes guerreros en carro de los Pāṇḍavas, tigres entre los hombres, regresaron juntos hacia Droṇa, el mejor de los brahmanes.
7.155.15
तेषु शूरेषु युद्धाय गतेषु भरतर्षभ ।
बभूव रजनी घोरा भीरूणां भयवर्धिनी ॥ ७.१५५.१५ ॥
¡Oh toro de los Bharatas! Cuando aquellos héroes marcharon a la batalla, sobrevino una noche terrible que aumentaba el miedo de los cobardes.
7.155.16
योधानामशिवा रौद्रा राजन्नन्तकगामिनी ।
कुञ्जराश्वमनुष्याणां प्राणान्तकरणी तदा ॥ ७.१५५.१६ ॥
¡Oh rey! Aquella noche fue entonces funesta y feroz para los guerreros, conduciendo hacia la muerte, poniendo fin a la vida de elefantes, caballos y hombres.
7.155.17
तस्यां रजन्यां घोरायां नदन्त्यः सर्वतः शिवाः ।
न्यवेदयन्भयं घोरं सज्वालकबलैर्मुखैः ॥ ७.१५५.१७ ॥
En aquella noche terrible, los chacales que aullaban por todas partes anunciaban un miedo espantoso con bocas de llamas.
7.155.18
उलूकाश्चाप्यदृश्यन्त शंसन्तो विपुलं भयम् ।
विशेषतः कौरवाणां ध्वजिन्यामतिदारुणाः ॥ ७.१५५.१८ ॥
También aparecieron búhos, anunciando un gran temor; especialmente en el ejército de los Kauravas eran sumamente terribles.
7.155.19
ततः सैन्येषु राजेन्द्र शब्दः समभवन्महान् ।
भेरीशब्देन महता मृदङ्गानां स्वनेन च ॥ ७.१५५.१९ ॥
Entonces, oh señor de reyes, surgió un gran estruendo entre los ejércitos, con el fragor de los tambores bherī y el rugido de los mṛdaṅga.
7.155.20
गजानां बृंहितैश्चापि तुरङ्गाणां च हेषितैः ।
खुरशब्दनिपातैश्च तुमुलः सर्वतोऽभवत् ॥ ७.१५५.२० ॥
Y con el barritar de los elefantes, el relinchar de los caballos y el golpeteo de los cascos, un tumulto se alzó por todas partes.
7.155.21
ततः समभवद्युद्धं सन्ध्यायामतिदारुणम् ।
द्रोणस्य च महाराज सृञ्जयानां च सर्वशः ॥ ७.१५५.२१ ॥
Entonces, oh gran rey, al caer la tarde estalló por todas partes una batalla espantosa entre Droṇa y los Sṛñjaya.
7.155.22
तमसा चावृते लोके न प्राज्ञायत किञ्चन ।
सैन्येन रजसा चैव समन्तादुत्थितेन ह ॥ ७.१५५.२२ ॥
Con el mundo envuelto en tinieblas, nada podía reconocerse; y el polvo levantado por el ejército se alzó y lo cubrió todo por todas partes.
7.155.23
नरस्याश्वस्य नागस्य समसज्जत शोणितम् ।
नापश्याम रजो भौमं कश्मलेनाभिसंवृताः ॥ ७.१५५.२३ ॥
La sangre de hombres, caballos y elefantes se mezcló; y envueltos en el aturdimiento no veíamos el polvo de la tierra.
7.155.24
रात्रौ वंशवनस्येव दह्यमानस्य पर्वते ।
घोरश्चटचटाशब्दः शस्त्राणां पततामभूत् ॥ ७.१५५.२४ ॥
Por la noche, como un bambusal ardiendo en la montaña, surgió un terrible crepitar de las armas que caían.
7.155.25
मृदङ्गानकनिर्ह्रादैर्झर्झरैः पटहैस्तथा ।
फेत्कारैर्हेषितैः शब्दैः सर्वमैवाकुलं बभौ ॥ ७.१५५.२५ ॥
Con el estruendo de los tambores mṛdaṅga y ānaka, los jharjhara y los paṭaha, y con los gritos phetkāra y los relinchos, todo parecía en tumulto.
7.155.26
नैव स्वे न परे राजन्प्राज्ञायन्त तमोवृते ।
उन्मत्तमिव तत्सर्वं बभूव रजनीमुखे ॥ ७.१५५.२६ ॥
Oh rey, envuelto en tinieblas al comienzo de la noche, no se podía reconocer ni a los propios ni a los enemigos; todo se volvió como enloquecido.
7.155.27
भौमं रजोऽथ राजेन्द्र शोणितेन प्रणाशितम् ।
शातकौम्भैश्च कवचैर्भूषणैश्च तमोऽनशत् ॥ ७.१५५.२७ ॥
Oh señor de reyes, entonces el polvo de la tierra fue apaciguado por la sangre, y las tinieblas se extendieron por las armaduras y adornos de oro.
7.155.28
ततः सा भारती सेना मणिहेमविभूषिता ।
द्यौरिवासीत्सनक्षत्रा रजन्यां भरतर्षभ ॥ ७.१५५.२८ ॥
Entonces aquel ejército bhārata, adornado con joyas y oro, parecía en la noche el cielo con sus estrellas, oh toro de los Bharatas.
7.155.29
गोमायुबलसङ्घुष्टा शक्तिध्वजसमाकुला ।
वारणाभिरुता घोरा क्ष्वेडितोत्क्रुष्टनादिता ॥ ७.१५५.२९ ॥
resonando con el clamor de los chacales, abarrotada de lanzas y estandartes, retumbando con el barritar de los elefantes, terrible, sonando con siseos y alaridos.
7.155.30
तत्राभवन्महाशब्दस्तुमुलो रोमहर्षणः ।
समावृण्वन्दिशः सर्वा महेन्द्राशनिनिःस्वनः ॥ ७.१५५.३० ॥
Allí se alzó un gran estruendo tumultuoso que eriza el cabello, llenando todas las direcciones, como el estallido del rayo de Indra.
7.155.31
सा निशीथे महाराज सेनाऽदृश्यत भारती ।
अङ्गदैः कुण्डलैर्निष्कैः शस्त्रैश्चैवावभासिता ॥ ७.१५५.३१ ॥
Oh gran rey, a medianoche aquel ejército bhāratī se hizo visible, iluminado por brazaletes, pendientes, collares y armas.
7.155.32
तत्र नागा रथाश्चैव जाम्बूनदविभूषिताः ।
निशायां प्रत्यदृश्यन्त मेघा इव सविद्युतः ॥ ७.१५५.३२ ॥
Allí, elefantes y carros adornados con oro jāmbūnada aparecieron en la noche como nubes con relámpagos.
7.155.33
ऋष्टिशक्तिगदाबाणमुसलप्रासपट्टसाः ।
सम्पतन्तो व्यदृश्यन्त भ्राजमाना इवाग्नयः ॥ ७.१५५.३३ ॥
Ṛṣṭi, śakti, gadā, flecha, musala, prāsa y paṭṭasa se vieron volando, brillando como fuegos.
7.155.34
दुर्योधनपुरोवातां रथनागवलाहकाम् ।
वादित्रघोषस्तनितां चापविद्युद्व्वजैर्वृताम् ॥ ७.१५५.३४ ॥
Precedida por Duryodhana como viento, con carros y elefantes como nubes, el estruendo de instrumentos como trueno, rodeada de arcos, relámpagos y estandartes.
7.155.35
द्रोणपाण्डवपर्जन्यां खङ्गशक्तिगदाशनिम् ।
शरधारास्त्रपवनां शस्त्रपातोष्मसङ्कुलाम् ॥ ७.१५५.३५ ॥
Droṇa y los Pāṇḍavas como nubes de lluvia, espadas, lanzas y mazas como rayos, lluvias de flechas y armas como viento, colmada del calor de las armas que caen.
7.155.36
घोरां विस्मापनीमुग्रां जीवितच्छिदमप्लुवाम् ।
तां प्राविशन्नतिभयां नदीं युद्धचिकीर्षवः ॥ ७.१५५.३६ ॥
En aquel río terrible, asombroso, feroz, que quita la vida, infranqueable y muy temible, entraron los guerreros deseosos de combate.
7.155.37
तस्मिन्रात्रिमुखे घोरे महाशब्दनिनादिते ।
भीरूणां त्रासजनने शूराणां हर्षवर्धने ॥ ७.१५५.३७ ॥
Al comienzo de aquella terrible noche, resonante de gran estruendo, que infundía terror a los cobardes y aumentaba la alegría de los héroes.
7.155.38
रात्रियुद्धे महाघोरे वर्तमाने सुदारुणे ।
द्रोणमभ्यद्रुवन्क्रुद्धाः सहिताः पाण्डुसृञ्जयाः ॥ ७.१५५.३८ ॥
Mientras aquella batalla nocturna, tremenda y espantosa, seguía en curso, los pāṇḍavas y los sṛñjayas, enfurecidos, se lanzaron juntos contra Droṇa.
7.155.39
ये ये प्रमुखतो राजन्नावर्तन्त महारथाः ।
तान्सर्वान्विमुखांश्चक्रे कांश्चिन्निन्ये यमक्षयम् ॥ ७.१५५.३९ ॥
¡Oh rey!, a cuantos grandes guerreros en carro se volvieron desde el frente, los hizo a todos darse la vuelta, y a algunos los envió a la morada de Yama.
7.155.40
तानि नागसहस्राणि रथानामयुतानि च ।
पदातिहयसङ्घानां प्रयुतान्यर्बुदानि च।
द्रोणेनैकेन नाराचैर्निर्भिन्नानि निशामुखे ॥ ७.१५५.४० ॥
Al comienzo de la noche, Droṇa, él solo, atravesó con flechas de hierro aquellos miles de elefantes, decenas de miles de carros, millones de tropas de a pie y de caballería, y cientos de millones.