มหาภารตะ · อัธยายะ 7.155
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.155.1
यत्तदा प्राविशत्पाण्डूनाचार्यः कुपितो बली ।
उक्ता दुर्योधनं मन्दं मम शास्त्रातिगं सुतम् ॥ ७.१५५.१ ॥
เมื่อครั้งที่อาจารย์ผู้โกรธเกรี้ยวและทรงพลังเข้าไปในหมู่ปาณฑพ ท่านได้กล่าวแก่ทุรโยธน์บุตรของข้าพเจ้าผู้โง่เขลา ผู้ล่วงละเมิดคัมภีร์ศาสตร์
7.155.2
प्रविश्य विचरन्तं च रथे शूरमवस्थितम् ।
कथं द्रोणं महेष्वासं पाण्डवाः पर्यवारयन् ॥ ७.१५५.२ ॥
ปาณฑพทั้งหลายล้อมโทรณะผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ผู้กล้าหาญ ผู้ยืนอยู่บนรถและเคลื่อนไหวไปมา หลังจากที่เข้ามาในการรบแล้วได้อย่างไร
7.155.3
केऽरक्षन्दक्षिणं चक्रमाचार्यस्य महाहवे ।
के चोत्तरमरक्षन्त निघ्नतः शास्त्रवान्बहून् ॥ ७.१५५.३ ॥
ในมหาสงคราม ใครป้องกันล้อขวาของอาจารย์ และใครป้องกันล้อซ้าย ผู้ชำนาญศาสตร์ผู้สังหารทหารจำนวนมาก
7.155.4
के चास्य पृष्ठतोऽन्वासन्वीरा वीरस्य योधिनः ।
के पुरस्तादवर्तन्त रथिनस्तस्य शत्रवः ॥ ७.१५५.४ ॥
และนักรบผู้กล้าหาญใดที่ติดตามอยู่ข้างหลังวีรบุรุษผู้นี้ และศัตรูผู้เป็นนายรถซึ่งตั้งอยู่ข้างหน้าท่านคือใคร
7.155.5
मन्ये तानस्पृशच्छीतमतिवेलमनार्तवम् ।
मन्ये ते समवेपन्त गावो वै शिशिरे यथा ॥ ७.१५५.५ ॥
ข้าพเจ้าคิดว่าความหนาวจัดที่ผิดฤดูกาลได้สัมผัสพวกเขา พวกเขาสั่นสะท้านดังฝูงโคที่สั่นในฤดูหนาว
7.155.6
यत्प्राविशन्महेष्वासः पाञ्चालानपराजितः ।
नृत्यन्स रथमार्गेषु सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ७.१५५.६ ॥
นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ ผู้เป็นยอดแห่งผู้ถือศัสตราทั้งปวง ได้เข้าไปในหมู่ปัญจาละ และเคลื่อนไหวไปมาอย่างรำระบำตามเส้นทางของรถศึก
7.155.7
निर्दहन्सर्वसैन्यानि पाञ्चालानां रथर्षभः ।
धूमकेतुरिव क्रुद्धः कथं मृत्युमुपेयिवान् ॥ ७.१५५.७ ॥
ราชารถผู้เป็นเลิศ ผลาญกองทัพทั้งหมดของปัญจาละ โกรธเกรี้ยวดังดาวหาง เหตุใดท่านจึงมาพบความตาย
7.155.8
सायाह्ने सैन्धवं हत्वा राज्ञा पार्थः समेत्य च ।
सात्यकिश्च महेष्वासो द्रोणमेवाभ्यधावताम् ॥ ७.१५५.८ ॥
ในยามเย็น หลังจากสังหารสินธพแล้ว และร่วมกับพระราชาแล้ว ปารถะและสาตยกีนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ก็พุ่งตรงเข้าหาโทรณะ
7.155.9
तथा युधिष्ठिरस्तूर्णं भीमसेनश्च पाण्डवः ।
पृथक्चमूभ्यां संयत्तौ द्रोणमेवाभ्यधावताम् ॥ ७.१५५.९ ॥
ยุธิษฐิระและภีมเสนผู้เป็นปาณฑพก็เช่นกัน รีบเร่งจัดทัพเป็นสองกองแยกกัน พุ่งตรงเข้าหาโทรณะ
7.155.10
तथैव नकुलो धीमान्सहदेवश्च दुर्जयः ।
धृष्टद्युम्नः शतानीको विराटश्च सकेकयः।
मात्स्याः साल्वाः ससेनाश्च द्रोणमेव ययुर्युधि ॥ ७.१५५.१० ॥
นกุลผู้ปัญญาดี สหเทวะผู้ยากจะพิชิต ธฤษฏทยุมนะ ศตานีกะ วิราฏพร้อมด้วยไกเกยะ และมัตสยะกับศาลวะพร้อมกองทัพ ก็ได้เดินทัพในการรบตรงเข้าหาโทรณะเช่นกัน
7.155.11
द्रुपदश्च तथा राजा पाञ्चालैरभिरक्षितः ।
धृष्टद्युम्नपिता राजन्द्रोणमेवाभ्यवर्तत ॥ ७.१५५.११ ॥
พระเจ้าทรุปทะก็เช่นกัน ได้รับการคุ้มกันจากปัญจาละ ข้าแต่พระราชา ท่านคือบิดาของธฤษฏทยุมนะ ได้รุกเข้าหาโทรณะตรงๆ
7.155.12
द्रौपदेया महेष्वासा राक्षसश्च घटोत्कचः ।
ससैन्यास्ते न्यवर्तन्त द्रोणमेव महाद्युतिम् ॥ ७.१५५.१२ ॥
บุตรของเทราปที ผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ และรากษสฆฏോตกัช พร้อมด้วยกองทัพของตน ได้หันกลับไปยังโทรณะผู้รุ่งโรจน์ยิ่งนั้น
7.155.13
प्रभद्रकाश्च पाञ्चालाः षट्सहस्राः प्रहारिणः ।
द्रोणमेवाभ्यवर्तन्त पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥ ७.१५५.१३ ॥
ปรภัทรกะและปัญจาละ นักรบผู้ต่อสู้หกพันคน วางศิขัณฑินไว้ข้างหน้า แล้วหันกลับไปยังโทรณะเอง
7.155.14
तथेतरे नरव्याघ्राः पाण्डवानां महारथाः ।
सहिताः सन्न्यवर्तन्त द्रोणमेव द्विजर्षभम् ॥ ७.१५५.१४ ॥
ในทำนองเดียวกัน นายรถผู้ยิ่งใหญ่คนอื่นๆ ของปาณฑพ ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ได้หันกลับพร้อมกันไปยังโทรณะ ผู้เป็นยอดแห่งพราหมณ์
7.155.15
तेषु शूरेषु युद्धाय गतेषु भरतर्षभ ।
बभूव रजनी घोरा भीरूणां भयवर्धिनी ॥ ७.१५५.१५ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นวัวแห่งภรตะ เมื่อวีรบุรุษเหล่านั้นเคลื่อนพลไปสู่การรบแล้ว ราตรีอันน่าสะพรึงก็บังเกิดขึ้น เพิ่มความหวาดกลัวให้แก่ผู้ขลาดกลัว
7.155.16
योधानामशिवा रौद्रा राजन्नन्तकगामिनी ।
कुञ्जराश्वमनुष्याणां प्राणान्तकरणी तदा ॥ ७.१५५.१६ ॥
ข้าแต่พระราชา ราตรีนั้นได้เป็นอัปมงคลและดุร้ายสำหรับนักรบ นำไปสู่ความตาย ทำให้ชีวิตของช้าง ม้า และมนุษย์สิ้นสุดลง
7.155.17
तस्यां रजन्यां घोरायां नदन्त्यः सर्वतः शिवाः ।
न्यवेदयन्भयं घोरं सज्वालकबलैर्मुखैः ॥ ७.१५५.१७ ॥
ในราตรีอันน่าสะพรึงนั้น หมาจิ้งจอกร้องโหยหวนอยู่ทุกทิศ ประกาศความหวาดกลัวอันน่าสะพรึง ด้วยปากที่พ่นเปลวไฟ
7.155.18
उलूकाश्चाप्यदृश्यन्त शंसन्तो विपुलं भयम् ।
विशेषतः कौरवाणां ध्वजिन्यामतिदारुणाः ॥ ७.१५५.१८ ॥
นกเค้าแมวก็ปรากฏให้เห็นเช่นกัน ประกาศความหวาดกลัวอันใหญ่หลวง โดยเฉพาะในกองทัพของเการพ นกเหล่านั้นน่ากลัวยิ่งนัก
7.155.19
ततः सैन्येषु राजेन्द्र शब्दः समभवन्महान् ।
भेरीशब्देन महता मृदङ्गानां स्वनेन च ॥ ७.१५५.१९ ॥
แล้วข้าแต่จอมราชา เสียงอึกทึกอันใหญ่หลวงก็บังเกิดขึ้นในกองทัพทั้งหลาย ด้วยเสียงกลองภเรีอันดังและเสียงกลองมฤทังค์ที่คำรามก้อง
7.155.20
गजानां बृंहितैश्चापि तुरङ्गाणां च हेषितैः ।
खुरशब्दनिपातैश्च तुमुलः सर्वतोऽभवत् ॥ ७.१५५.२० ॥
ทั้งเสียงช้างร้องคำราม เสียงม้าร้องกรีดหวีด และเสียงกีบเท้ากระทบพื้น เสียงอื้ออึงจึงดังขึ้นทุกทิศ
7.155.21
ततः समभवद्युद्धं सन्ध्यायामतिदारुणम् ।
द्रोणस्य च महाराज सृञ्जयानां च सर्वशः ॥ ७.१५५.२१ ॥
ครั้นแล้ว ข้าแต่มหาราช การต่อสู้อันน่าสะพรึงกลัวยิ่งได้เกิดขึ้นในเวลาพลบค่ำ ทั่วทุกด้านระหว่างโทรณะกับชาวสฤญชัย
7.155.22
तमसा चावृते लोके न प्राज्ञायत किञ्चन ।
सैन्येन रजसा चैव समन्तादुत्थितेन ह ॥ ७.१५५.२२ ॥
เมื่อโลกถูกความมืดปกคลุม ก็ไม่อาจจำแนกสิ่งใดได้ ฝุ่นที่กองทัพฟุ้งขึ้นก็ลอยขึ้นปกคลุมทุกสิ่งทั่วทุกด้าน
7.155.23
नरस्याश्वस्य नागस्य समसज्जत शोणितम् ।
नापश्याम रजो भौमं कश्मलेनाभिसंवृताः ॥ ७.१५५.२३ ॥
โลหิตของคน ม้า และช้างไหลปนกันไป และเราซึ่งถูกความสับสนปกคลุม ก็มองไม่เห็นฝุ่นธุลีของแผ่นดิน
7.155.24
रात्रौ वंशवनस्येव दह्यमानस्य पर्वते ।
घोरश्चटचटाशब्दः शस्त्राणां पततामभूत् ॥ ७.१५५.२४ ॥
ในยามราตรี เหมือนดังป่าไผ่ที่กำลังถูกเผาไหม้บนภูเขา มีเสียงแตกปะทุน่ากลัวดังขึ้นจากอาวุธทั้งหลายที่ร่วงหล่นลงมา
7.155.25
मृदङ्गानकनिर्ह्रादैर्झर्झरैः पटहैस्तथा ।
फेत्कारैर्हेषितैः शब्दैः सर्वमैवाकुलं बभौ ॥ ७.१५५.२५ ॥
ด้วยเสียงคำรามของกลองมฤทังคะและกลองอานกะ ด้วยฌรฌระและปฏหะ และด้วยเสียงร้องเพตกการะและเสียงม้าแหงน ทุกสิ่งดูวุ่นวายสับสนไปหมด
7.155.26
नैव स्वे न परे राजन्प्राज्ञायन्त तमोवृते ।
उन्मत्तमिव तत्सर्वं बभूव रजनीमुखे ॥ ७.१५५.२६ ॥
ข้าแต่พระราชา ในความมืดที่ปกคลุมตอนเริ่มค่ำคืน ไม่อาจจำแนกได้ทั้งฝ่ายตนและฝ่ายศัตรู ทุกสิ่งดูประหนึ่งคลุ้มคลั่งไปหมด
7.155.27
भौमं रजोऽथ राजेन्द्र शोणितेन प्रणाशितम् ।
शातकौम्भैश्च कवचैर्भूषणैश्च तमोऽनशत् ॥ ७.१५५.२७ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ ฝุ่นธุลีแห่งแผ่นดินถูกโลหิตกดทับจนสงบลง และความมืดก็แผ่ไปทั่วบนเกราะทองและเครื่องประดับ
7.155.28
ततः सा भारती सेना मणिहेमविभूषिता ।
द्यौरिवासीत्सनक्षत्रा रजन्यां भरतर्षभ ॥ ७.१५५.२८ ॥
ครั้นแล้ว กองทัพแห่งภารตะนั้น ประดับด้วยอัญมณีและทองคำ ในยามค่ำคืนดูประหนึ่งท้องฟ้าพร้อมดวงดาว ข้าแต่วีรบุรุษแห่งภรตวงศ์
7.155.29
गोमायुबलसङ्घुष्टा शक्तिध्वजसमाकुला ।
वारणाभिरुता घोरा क्ष्वेडितोत्क्रुष्टनादिता ॥ ७.१५५.२९ ॥
ก้องด้วยเสียงหอนของหมาจิ้งจอก เต็มไปด้วยหอกและธงทั้งหลาย ดังกึกก้องด้วยเสียงแตรของช้าง น่าสะพรึงกลัว และดังด้วยเสียงฟ่อและเสียงร้องโหยหวน
7.155.30
तत्राभवन्महाशब्दस्तुमुलो रोमहर्षणः ।
समावृण्वन्दिशः सर्वा महेन्द्राशनिनिःस्वनः ॥ ७.१५५.३० ॥
ที่นั่นได้เกิดเสียงอึกทึกอันยิ่งใหญ่ วุ่นวายและทำให้ขนลุกชัน เสียงนั้นคลุมทุกทิศ ประหนึ่งเสียงคำรามแห่งสายฟ้าของพระอินทร์
7.155.31
सा निशीथे महाराज सेनाऽदृश्यत भारती ।
अङ्गदैः कुण्डलैर्निष्कैः शस्त्रैश्चैवावभासिता ॥ ७.१५५.३१ ॥
ข้าแต่มหาราช ในยามเที่ยงคืน กองทัพภารตีนั้นปรากฏให้เห็น สว่างไสวด้วยกำไลแขน ตุ้มหู สร้อยคอ และอาวุธทั้งหลาย
7.155.32
तत्र नागा रथाश्चैव जाम्बूनदविभूषिताः ।
निशायां प्रत्यदृश्यन्त मेघा इव सविद्युतः ॥ ७.१५५.३२ ॥
ที่นั่น ช้างและรถศึกที่ประดับด้วยทองชมพูนุทปรากฏให้เห็นในยามราตรี ประหนึ่งเมฆที่มีสายฟ้า
7.155.33
ऋष्टिशक्तिगदाबाणमुसलप्रासपट्टसाः ।
सम्पतन्तो व्यदृश्यन्त भ्राजमाना इवाग्नयः ॥ ७.१५५.३३ ॥
ฤษฏิ ศักติ คทา ลูกศร มุสละ ปราสะ และปัฏฏสะ ถูกเห็นพุ่งออกไป ส่องแสงประหนึ่งเปลวไฟ
7.155.34
दुर्योधनपुरोवातां रथनागवलाहकाम् ।
वादित्रघोषस्तनितां चापविद्युद्व्वजैर्वृताम् ॥ ७.१५५.३४ ॥
มีทุรโยธน์นำหน้าประดุจลมพัด มีรถศึกและช้างประดุจเมฆฝน มีเสียงดนตรีประดุจเสียงฟ้าคำราม ถูกล้อมด้วยธนู สายฟ้า และธง
7.155.35
द्रोणपाण्डवपर्जन्यां खङ्गशक्तिगदाशनिम् ।
शरधारास्त्रपवनां शस्त्रपातोष्मसङ्कुलाम् ॥ ७.१५५.३५ ॥
มีโทรณะและปาณฑพเป็นดั่งเมฆฝน มีดาบ หอก และคทาเป็นดั่งสายฟ้า มีสายธารแห่งลูกศรและอาวุธเป็นดั่งลม เต็มไปด้วยความร้อนของอาวุธที่ตกลงมา
7.155.36
घोरां विस्मापनीमुग्रां जीवितच्छिदमप्लुवाम् ।
तां प्राविशन्नतिभयां नदीं युद्धचिकीर्षवः ॥ ७.१५५.३६ ॥
เหล่านักรบผู้ปรารถนาจะทำศึกได้เข้าไปในแม่น้ำนั้น ซึ่งน่าสะพรึงกลัว น่าพิศวง ดุร้าย พรากชีวิต ข้ามไม่ได้ และน่ากลัวยิ่งนัก
7.155.37
तस्मिन्रात्रिमुखे घोरे महाशब्दनिनादिते ।
भीरूणां त्रासजनने शूराणां हर्षवर्धने ॥ ७.१५५.३७ ॥
ในตอนเริ่มต้นแห่งราตรีอันน่าสะพรึงกลัวนั้น ที่ก้องกังวานด้วยเสียงอึกทึกอันยิ่งใหญ่ ก่อให้เกิดความหวาดกลัวแก่คนขี้ขลาด และเพิ่มความยินดีแก่นักรบผู้กล้า
7.155.38
रात्रियुद्धे महाघोरे वर्तमाने सुदारुणे ।
द्रोणमभ्यद्रुवन्क्रुद्धाः सहिताः पाण्डुसृञ्जयाः ॥ ७.१५५.३८ ॥
ขณะที่การรบในยามราตรีอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งกำลังดำเนินอยู่ ปาณฑพและสฤญชัยผู้โกรธเกรี้ยวได้พร้อมใจกันพุ่งเข้าใส่โทรณะ
7.155.39
ये ये प्रमुखतो राजन्नावर्तन्त महारथाः ।
तान्सर्वान्विमुखांश्चक्रे कांश्चिन्निन्ये यमक्षयम् ॥ ७.१५५.३९ ॥
ข้าแต่พระราชา มหารถีคนใดที่หันหลังหนีจากแนวหน้า โทรณะก็ทำให้พวกเขาทั้งหมดหันหนี และบางคนก็ส่งไปยังที่อยู่แห่งพระยม
7.155.40
तानि नागसहस्राणि रथानामयुतानि च ।
पदातिहयसङ्घानां प्रयुतान्यर्बुदानि च।
द्रोणेनैकेन नाराचैर्निर्भिन्नानि निशामुखे ॥ ७.१५५.४० ॥
ในตอนเริ่มค่ำคืน โทรณะเพียงผู้เดียวได้ใช้ลูกศรเหล็กแทงทะลุช้างนับพัน รถศึกนับหมื่น กองทหารราบและม้านับแสน และนับร้อยล้าน