Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.157

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.157.1

प्रायोपविष्टे तु हते पुत्रे सात्यकिना तदा ।
सोमदत्तो भृशं क्रुद्धः सात्यकिं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.१५७.१ ॥

ସାତ୍ୟକି ପ୍ରାୟୋପବେଶନରେ ବସିଥିବା ପୁତ୍ରକୁ ବଧ କଲା ବେଳେ ସୋମଦତ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସାତ୍ୟକିକୁ କହିଲେ।

7.157.2

क्षत्रधर्मः परो दृष्टो यस्तु देवैर्महात्मभिः ।
तं त्वं सात्वत सन्तज्य दस्युधर्मे कथं रतः ॥ ७.१५७.२ ॥

ଦେବତା ଓ ମହାତ୍ମାମାନେ ଯେଉଁ କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଖିଛନ୍ତି, ହେ ସାତ୍ବତ, ତାହା ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମେ ଦସ୍ୟୁଧର୍ମରେ କିପରି ରତ ହେଲ?

7.157.3

पराङ्मुखाय दीनाय न्यस्तशस्त्राय याचते ।
क्षत्रधर्मरतः प्राज्ञः कथं नु प्रहरेद्रणे ॥ ७.१५७.३ ॥

ପୃଷ୍ଠ ଫେରାଇଥିବା, ଦୀନ, ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଥିବା ଓ ଯାଚନା କରୁଥିବା ଲୋକକୁ — କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରେ ରତ ଜ୍ଞାନୀ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ପ୍ରହାର କରିବେ?

7.157.4

द्वावेव किल वृष्णीनां तत्र ख्यातौ महारथौ ।
प्रद्युम्नश्च महाबाहुस्त्वं चैव युधि सात्वत ॥ ७.१५७.४ ॥

ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାରଥୀ କେବଳ ଦୁଇ ଜଣ — ମହାବାହୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଏବଂ ହେ ସାତ୍ବତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ।

7.157.5

कथं प्रायोपविष्टाय पार्थेन च्छिन्नबाहवे ।
नृशंसं बत दीनं च तादृशं कृतवानसि ॥ ७.१५७.५ ॥

ପାର୍ଥ ଯାହାର ବାହୁ ଛେଦନ କରିଥିଲେ, ଯେ ପ୍ରାୟୋପବେଶନରେ ବସିଥିଲା, ତାହା ପ୍ରତି ଅହୋ, ଏପରି ନୃଶଂସ ଓ ଦୀନ କର୍ମ ତୁମେ କିପରି କଲ?

7.157.6

कर्ममस्तस्य दुर्वृत्त फलं प्राप्नुहि संयुगे ।
अद्य छेत्स्यामि ते मूढ शिरो विक्रम्य पत्रिणा ॥ ७.१५७.६ ॥

ହେ ଦୁରାଚାରୀ, ତୁମ କର୍ମର ଫଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଅ। ହେ ମୂର୍ଖ, ଆଜି ମୁଁ ବାଣରେ ବଳପୂର୍ବକ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ କାଟିବି।

7.157.7

शपे सात्वत पुत्राभ्यामिष्टेन सुकृतेन च ।
अनतीतामिमां रात्रिं यदि त्वां वीरमानिनम् ॥ ७.१५७.७ ॥

ହେ ସାତ୍ୱତ, ମୋ ଦୁଇ ପୁଅ, ଇଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞଫଳ ଓ ସୁକର୍ମ ନାମରେ ଶପଥ କରୁଛି; ଏହି ରାତି ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜକୁ ବୀର ମନେ କରୁଥିବା ତୁମକୁ ଯଦି ମୁଁ ନ ମାରେ।

7.157.8

अरक्ष्यमाणं पार्थेन जिष्णुना ससुतानुजम् ।
न हन्यां नरके घोरे पतेयं वृष्णिपांसन ॥ ७.१५७.८ ॥

ପାର୍ଥ ଜିଷ୍ଣୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ନୁହଁ ଯେ ତୁମେ, ପୁତ୍ର ଓ ଅନୁଜ ସହିତ, ଯଦି ମୁଁ ନ ମାରେ ତେବେ ଘୋର ନରକରେ ପଡ଼ିବି, ହେ ବୃଷ୍ଣି-ପାଂସନ।

7.157.9

एवमुक्त्वा सुसङ्क्रुद्धः सोमदत्तो महाबलः ।
दध्मौ शङ्खं च तारेण सिंहनादं ननाद च ॥ ७.१५७.९ ॥

ଏହିପରି କହି ଅତିଶୟ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାବଳ ସୋମଦତ୍ତ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇ ସିଂହନାଦ କଲେ।

7.157.10

ततः कमलपत्राक्षः सिंहदंष्ट्रो दुरासदः ।
सात्यकिर्भृशसङ्क्रुद्धः सोमदत्तमथाब्रवीत् ॥ ७.१५७.१० ॥

ତା'ପରେ କମଳ-ପାଖୁଡ଼ା ପରି ଆଖିର, ସିଂହଦାଢ଼ର, ଦୁର୍ଜୟ ସାତ୍ୟକି ଅତିଶୟ କ୍ରୋଧରେ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.157.11

कौरवेय न मे त्रासः कथञ्चिदपि विद्यते ।
त्वया सार्धमथान्यैश्च युध्यतो हृदि कश्चन ॥ ७.१५७.११ ॥

ହେ କୌରବ, ତୁମ ସହିତ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ବେଳେ ବି ମୋ ହୃଦୟରେ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।

7.157.12

यदि सर्वेण सैन्येन गुप्तो मां योधयिष्यसि ।
तथापि न व्यथा काचित्त्वयि स्यान्मम कौरव ॥ ७.१५७.१२ ॥

ଯଦି ତୁମେ ସମଗ୍ର ସେନାଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ, ତଥାପି ହେ କୌରବ, ତୁମ ପ୍ରତି ମୋ ମନରେ କୌଣସି ବ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ।

7.157.13

युद्धसारेण वाक्येन असतां सम्मतेन च ।
नाहं भीषयितुं शक्यः क्षत्रवृत्ते स्थितस्त्वया ॥ ७.१५७.१३ ॥

ଯୁଦ୍ଧସାରରେ, ଅସତ୍ ଲୋକଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଓ ସମ୍ମତିରେ ମୋତେ ଭୟ ଦେଖାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ; ମୁଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ — ତୁମ ଦ୍ୱାରା।

7.157.14

यदि तेऽस्ति युयुत्साऽद्य मया सह नराधिप ।
निर्दयो निशितैर्बाणैः प्रहर प्रहरामि ते ॥ ७.१५७.१४ ॥

ହେ ନରାଧିପ, ଯଦି ଆଜି ତୁମର ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ତେବେ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ହୋଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପ୍ରହାର କର; ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରହାର କରୁଛି।

7.157.15

हतो भूरिश्रवा वीरस्तव पुत्रो महारथः ।
शलश्चैव महाराज भ्रातृव्यसनकर्षितः ॥ ७.१५७.१५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ତୁମ ବୀର ପୁତ୍ର ମହାରଥୀ ଭୂରିଶ୍ରବା ନିହତ ହୋଇଛି; ଭାଇର ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ପୀଡ଼ିତ ଶଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ।

7.157.16

त्वां चाप्यद्य वधिष्यामि सहपुत्रं सबान्धवम् ।
तिष्ठेदानीं रणे यत्तः कौरवोऽसि महारथः ॥ ७.१५७.१६ ॥

ଆଜି ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ବଧ କରିବି; ଏବେ ରଣରେ ସାବଧାନ ହୋଇ ଠିଆ ହୁଅ, ହେ କୌରବ, ତୁମେ ମହାରଥୀ।

7.157.17

यस्मिन्दानं दमः शौचमहिंसा हीर्धृतिः क्षमा ।
अनपायानि सर्वाणि नित्यं राज्ञि युधिष्ठिरे ॥ ७.१५७.१७ ॥

ଯେଉଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜାଙ୍କଠାରେ ଦାନ, ଦମ, ଶୌଚ, ଅହିଂସା, ଲଜ୍ଜା, ଧୃତି ଓ କ୍ଷମା — ଏସବୁ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ଅଛି।

7.157.18

मृदङ्गकेतोस्तस्य त्वं तेजसा निहतः पुरा ।
सकर्णसौबलः सङ्ख्ये विनाशमुपयास्यसि ॥ ७.१५७.१८ ॥

ସେହି ମୃଦଙ୍ଗଧ୍ୱଜ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ତେଜରେ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ନିହତ ହୋଇଛ; କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୌବଳ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ବିନାଶ ପାଇବ।

7.157.19

शपेऽहं कृष्णचरणैरिष्टापूर्तेन चैव ह ।
यदि त्वां ससुतं पापं न हन्यां युधि रोषितः ॥ ७.१५७.१९ ॥

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣ ଓ ମୋ ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଶପଥ କରୁଛି; କ୍ରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ଓ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ, ହେ ପାପୀ, ମୁଁ ଯଦି ନ ମାରେ।

7.157.20

अपयास्यसि चोत्त्यक्त्वा रणं मुक्तो भविष्यसि ॥ ७.१५७.२० ॥

ରଣ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ପଳାଇଯିବ; ତେବେ ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହେବ।

7.157.21

एवमाभाष्य चान्योन्यं क्रोधसंरक्तलोचनौ ।
प्रवृत्तौ शरसम्पातं कर्तुं पुरुषसत्तमौ ॥ ७.१५७.२१ ॥

ଏହିପରି ପରସ୍ପରକୁ କହି, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ଥିବା ସେ ଦୁଇ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଶରବର୍ଷଣ କରିବାକୁ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ।

7.157.22

ततो रथसहस्रेण नागानामयुतेन च ।
दुर्योधनः सोमदत्तं परिवार्य व्यवस्थितः ॥ ७.१५७.२२ ॥

ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ହଜାରେ ରଥ ଓ ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ସହିତ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।

7.157.23

शकुनिश्च सुसङ्क्रुद्धः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
पुत्रपौत्रैः परिवृतो भ्रातृभिश्चेन्द्रविक्रमैः।
श्यालस्तव महाबाहुर्वज्रसंहननो युवा ॥ ७.१५७.२३ ॥

ସର୍ବଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକୁନି ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ଭାଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇଥିଲେ; ତୁମର ଶ୍ୟାଳକ, ମହାବାହୁ, ବଜ୍ରସମ ଶରୀରର ଯୁବକ।

7.157.24

साग्रं शतसहस्रं तु हयानां तस्य धीमतः ।
सोमदत्तं महेष्वासं समन्तात्पर्यरक्षत ॥ ७.१५७.२४ ॥

ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଘୋଡ଼ା ମହାଧନୁର୍ଧର ସୋମଦତ୍ତଙ୍କୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ରକ୍ଷା କଲେ।

7.157.25

रक्ष्यमाणश्च बलिभिश्छादयामास सात्यकिम् ।
तं छाद्यमानं विशिखैर्दृष्ट्वा सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१५७.२५ ॥

ବଳବାନ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଦେଖି, ନତ ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ।

7.157.26

धृष्टद्युम्नोऽभ्ययात्क्रुद्धः प्रगृह्य महतीं चमूम् ।
अभ्यरक्षन्महाबाहुः सात्वतं सत्यविक्रमम् ॥ ७.१५७.२६ ॥

କ୍ରୋଧିତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ବିଶାଳ ସେନା ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ମହାବାହୁ ସେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ସାତ୍ଵତ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।

7.157.27

चण्डवाताभिसृष्टानामुदधीनामिव स्वनः ।
आसीद्राजन्बलौघानामन्योन्यमभिनिघ्नताम् ॥ ७.१५७.२७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନରେ ଉଦ୍‌ବେଳିତ ସମୁଦ୍ର ପରି, ସେନାର ସ୍ରୋତ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରିବାରେ ଗର୍ଜନ ଉଠିଲା।

7.157.28

विव्याध सोमदत्तस्तु सात्वतं नवभिः शरैः ।
सात्यकिर्नवभिश्चैनमवधीत्कुरुपुङ्गवम् ॥ ७.१५७.२८ ॥

ସୋମଦତ୍ତ ସାତ୍ଵତ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କୁ ନଅଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ନଅଟି ବାଣରେ ସେହି କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।

7.157.29

सोऽतिविद्धो बलवता समरे दृढधन्विना ।
रथोपस्थं समासाद्य मुमोह गतचेतनः ॥ ७.१५७.२९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳବାନ ଓ ଦୃଢ଼ଧନୁର୍ଧର ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟଧିକ ବିଦ୍ଧ ସେ ରଥର ସମ୍ମୁଖଭାଗ ପହଞ୍ଚି ଚେତନାହୀନ ହୋଇ ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ।

7.157.30

तं विमूढं समालक्ष्य सारथिस्त्वरयाऽन्वितः ।
अपोवाह रणाद्वीरं सोमदत्तं महारथम् ॥ ७.१५७.३० ॥

ତାଙ୍କୁ ମୂର୍ଛିତ ଦେଖି ସାରଥି ଶୀଘ୍ର ସେ ବୀର ମହାରଥୀ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କୁ ରଣରୁ ନେଇଗଲା।

7.157.31

तं विसंज्ञं समालक्ष्य युयुधानशरार्दितम् ।
अभ्यद्रवत्ततो द्रोणो यदुवीरजिघांसया ॥ ७.१५७.३१ ॥

ତାଙ୍କୁ ଅଚେତ ଓ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ଦେଖି, ଯଦୁବୀରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।

7.157.32

तमायान्तमभिप्रेक्ष्य युधिष्ठिरपुरोगमाः ।
परिवव्रुर्महात्मानं परीप्सन्तो यदूत्तमम् ॥ ७.१५७.३२ ॥

ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବାର ଦେଖି, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଣୀ କରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।

7.157.33

ततः प्रववृते युद्धं द्रोणस्य सह पाण्डवैः ।
बलेरिव सुरैः पूर्वं त्रैलोक्यजयकाङ्क्षया ॥ ७.१५७.३३ ॥

ତା ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ପୂର୍ବରେ ତ୍ରିଲୋକ ଜୟର ଇଚ୍ଛାରେ ବଳି ଓ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ପରି।

7.157.34

ततः सायकजालेन पाण्डवानीकमावृणोत् ।
भारद्वाजो महातेजा विव्याध च युधिष्ठिरम् ॥ ७.१५७.३४ ॥

ତାପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ ବାଣର ଜାଲରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିନ୍ଧିଲେ।

7.157.35

सात्यकिं दशभिर्बाणैर्विंशत्या पार्षतं शरैः ।
भीमसेनं च नवभिर्नकुलं पञ्चभिस्तथा ॥ ७.१५७.३५ ॥

ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଦଶ ବାଣରେ, ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ)ଙ୍କୁ କୋଡ଼ିଏ ବାଣରେ, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ନଅ ବାଣରେ ଏବଂ ନକୁଳଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।

7.157.36

सहदेवं तथाऽष्टाभिः शतेन च शिखण्डिनम् ।
द्रौपदेयान्महाबाहुः पञ्चभिः पञ्जभिः शरैः ॥ ७.१५७.३६ ॥

ସହଦେବଙ୍କୁ ଆଠ ବାଣରେ, ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଶହେ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ; ମହାବାହୁ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।

7.157.37

विराटं मत्स्यमष्टाभिर्द्रुपदं दशभिः शरैः ।
युधामन्युं त्रिभिः षड्भिरुत्तमौजसमाहवे।
अन्यांश्च सैनिकान्विद्व्वा युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ७.१५७.३७ ॥

ସେ ବିରାଟ ଓ ମତ୍ସ୍ୟଙ୍କୁ ଆଠ ବାଣରେ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଦଶ ବାଣରେ, ଯୁଧାମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ଓ ଉତ୍ତମୌଜାଙ୍କୁ ଛଅ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କରି, ଅନ୍ୟ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ମାରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।

7.157.38

ते वध्यमाना द्रोणेन पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ।
प्राद्रवन्वै भयाद्राजन्सार्तनादा दिशो दश ॥ ७.१५७.३८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରି ହେଉଥିବା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ସୈନିକମାନେ ଭୟରେ ଆର୍ତନାଦ କରି ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।

7.157.39

काल्यमानं तु तत्सैन्यं दृष्ट्वा द्रोणेन फल्गुनः ।
किञ्चिदागतसंरम्भो गुरुं पार्थोऽभ्ययाद्द्रुतम् ॥ ७.१५७.३९ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସୈନ୍ୟ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିବା ଦେଖି ଫଲ୍ଗୁନ ଟିକିଏ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ପାର୍ଥ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

7.157.40

दृष्ट्वा द्रोणं तु बीभत्सुमभिधावन्तमाहवे ।
सन्न्यवर्तत तत्सैन्यं पुनर्यौधिष्ठिरं बलम् ॥ ७.१५७.४० ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣ ଓ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେହି ସେନା ପୁଣି ଫେରିଗଲା।

7.157.41

ततो युद्धमभूद्भूयो भारद्वाजस्य पाण्डवैः ॥ ७.१५७.४१ ॥

ତା'ପରେ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

7.157.42

द्रोणस्तव सुतै राजन्सर्वतः परिवारितः ।
व्यधमत्पाण्डुसैन्यानि तूलराशिमिवानलः ॥ ७.१५७.४२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ହୋଇଥିବା ଦ୍ରୋଣ ପାଣ୍ଡବ ସେନାମାନଙ୍କୁ ତୂଳା ଗଦାକୁ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ବିଖେରେ, ସେହିପରି ବିଖେରି ଦେଲେ।

7.157.43

तं ज्वलन्तमिवादित्यं दीप्तानलसमद्युतिम् ।
राजन्ननिशमत्यन्तं दृष्ट्वा द्रोणं शरार्चिषम् ॥ ७.१५७.४३ ॥

ହେ ରାଜନ, ଜଳୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିର ଦୀପ୍ତି ପରି, ଶରରୂପୀ ଜ୍ୱାଳାଯୁକ୍ତ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଅତ୍ୟଧିକ ଦେଖି।

7.157.44

मण्डलीकृतधन्वानं तपन्तमिव भास्करम् ।
दहन्तमहितान्सैन्ये नैनं कश्चिदवारयत् ॥ ७.१५७.४४ ॥

ଧନୁକୁ ବୃତ୍ତାକାରରେ ଘୂରାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତାପିତ ହୋଇ, ସେନାରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦହନ କରୁଥିବା ଏହାଙ୍କୁ କେହି ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ।

7.157.45

योयो हि प्रमुखे तस्य तस्थौ द्रोणस्य पुरूषः ।
तस्यतस्य शिरश्छित्त्वा ययुर्द्रोणशराः क्षितिम् ॥ ७.१५७.४५ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକର ମୁଣ୍ଡ କାଟି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଶର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।

7.157.46

एवं सा पाण्डवी सेना वध्यमाना महात्मना ।
प्रदुद्राव पुनर्भीता पश्यतः सव्यसाचिनः ॥ ७.१५७.४६ ॥

ଏହିପରି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ସେହି ପାଣ୍ଡବ ସେନା, ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ପୁଣି ଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଲା।

7.157.47

सम्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा द्रोणेन निशि भारत ।
गोविन्दमब्रवीज्जिष्णुर्गच्छ द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१५७.४७ ॥

ହେ ଭାରତ, ରାତ୍ରିରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଜିଷ୍ଣୁ ଅର୍ଜୁନ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଚାଲ।"

7.157.48

ततो रजतगोक्षीरकुन्देन्दुसदृशप्रभान् ।
चोदयामास दाशार्हो हयान्द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१५७.४८ ॥

ତା'ପରେ ରୂପା, ଗାଈ ଦୁଧ, କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ) ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଚଳାଇଲେ।

7.157.49

भीमसेनोऽपि तं दृष्ट्वा यान्तं द्रोणाय फल्गुनम् ।
स्वसारथिमुवाचेदं द्रोणानीकाय मां वह ॥ ७.१५७.४९ ॥

ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ଫାଲ୍ଗୁନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଜ ସାରଥିକୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ଦ୍ରୋଣ ସେନା ଆଡ଼କୁ ନିଅ।"

7.157.50

सोऽपि तस्य वचः श्रुत्वा विशोकोऽवहयद्वयान् ।
पृष्ठतः सत्यसन्धस्य जिष्णोर्भरतसत्तम ॥ ७.१५७.५० ॥

ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶୋକରହିତ ହୋଇ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଜିଷ୍ଣୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପଛରେ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇଲେ।

7.157.51

तौ दृष्ट्वा भ्रातरौ यत्तौ द्रोणानीकमभिद्रुतौ ।
पाञ्चालाः सृञ्जया मात्स्याश्चेदिकारूशकोसलाः।
अन्वगच्छन्महाराज केकयाश्च महारथाः ॥ ७.१५७.५१ ॥

ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ ଯତ୍ନ ସହ ଦ୍ରୋଣ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁବା ଦେଖି, ହେ ମହାରାଜ, ପାଞ୍ଚାଳ, ସୃଞ୍ଜୟ, ମତ୍ସ୍ୟ, ଚେଦି, କାରୂଷ ଓ କୋଶଳମାନେ ଏବଂ ମହାରଥୀ କେକୟମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।

7.157.52

ततो राजन्नभूद्वोरः सङ्ग्रामो रोमहर्षणः ॥ ७.१५७.५२ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ବୀରମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

7.157.53

बीभत्सुर्दक्षिणं पार्श्वमुत्तरं च वृकोदरः ।
महद्भ्यां रथबृन्दाभ्यां बलं जगृहतुस्तव ॥ ७.१५७.५३ ॥

ବୀଭତ୍ସୁ ଅର୍ଜୁନ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ବୃକୋଦର ଭୀମ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ, ଦୁଇ ମହା ରଥ-ସମୂହ ସହ, ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଧରିଲେ।

7.157.54

तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ भीमसेनधनञ्जयौ ।
धृष्टद्युम्नोऽभ्ययाद्राजन्सात्यकिश्च महाबलः ॥ ७.१५७.५४ ॥

ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଭୀମସେନ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଏବଂ ମହାବଳୀ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ।

7.157.55

चण्डवाताभिपन्नानामुदधीनामिव स्वनः ।
आसीद्राजन्बलौघानां तदाऽन्योन्यमभिघ्नतां ॥ ७.१५७.५५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନରେ ଆହତ ସମୁଦ୍ର ପରି, ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିବା ସେନାସ୍ରୋତର ସେ ଗର୍ଜନ ସେତେବେଳେ ଉଠିଲା।

7.157.56

सौमदत्तिवधात्क्रुद्धो दृष्ट्वा सात्यकिमाहवे ।
द्रौणिरभ्यद्रवद्राजन्वधाय कृतनिश्चयः
ववर्षाञ्जनपर्वा स द्रुमवर्षं नभस्तलात् ॥ ७.१५७.५६ ॥

ସୌମଦତ୍ତିଙ୍କ ବଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ବଧ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି ଦ୍ରୌଣି ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ; ଅଞ୍ଜନପର୍ବତ ପରି ସେ ଆକାଶରୁ ବୃକ୍ଷବର୍ଷା କଲେ।

7.157.57

तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य शैनेयस्य रथं प्रति ।
भैमसेनिः सुसङ्क्रुद्धः प्रत्यमित्रमवारयत् ॥ ७.१५७.५७ ॥

ତାଙ୍କୁ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେହି ଶତ୍ରୁକୁ ଅଟକାଇଲେ।

7.157.58

कार्ष्णायसं महाघोरमृक्षचर्मपरिच्छदम् ।
महान्तं रथमास्थाय त्रिंशन्नल्वान्तरान्तरम् ॥ ७.१५७.५८ ॥

ଲୌହ ନିର୍ମିତ, ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଭାଲୁ ଚର୍ମରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ବିରାଟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ଯାହାର ମଧ୍ୟରେ ତିରିଶ ନଲ୍ବ ପରିମାଣ ଅନ୍ତର ଥିଲା।

7.157.59

विक्षिप्तयन्त्रसन्नाहं महामेघौघनिःस्वनम् ।
युक्तं गजनिभैर्वाहैर्न हयैर्नापि वारणैः ॥ ७.१५७.५९ ॥

ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଯନ୍ତ୍ର ଓ କବଚରେ ସଜ୍ଜିତ, ମହାମେଘ ସମୂହ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ହାତୀ ପରି ବାହନରେ ଯୁକ୍ତ, ଘୋଡ଼ାରେ ନୁହେଁ କି ହାତୀରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

7.157.60

विक्षिप्तपक्षचरणविवृताक्षेण कूजता ।
ध्वजेनोच्छ्रितदण्डेन गृध्रराजेन राजितम् ॥ ७.१५७.६० ॥

ବିସ୍ତୃତ ପକ୍ଷ ଓ ପାଦ, ଖୋଲା ଆଖି, ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା, ଉଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଧ୍ୱଜରେ ଗୃଧ୍ରରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।

7.157.61

लोहितार्द्रपताकं तु आन्त्रमालाविभूषितम् ।
अष्टचक्रसमायुक्तमास्थाय विपुलं रथम् ॥ ७.१५७.६१ ॥

ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ପତାକାଯୁକ୍ତ, ଅନ୍ତମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଆଠ ଚକ୍ରଯୁକ୍ତ ବିଶାଳ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି।

7.157.62

शूलमुद्गरधारिण्या शैलपादपहस्तया ।
रक्षसां घोररूपाणामक्षौहिण्या समावृतः ॥ ७.१५७.६२ ॥

ଶୂଳ ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରି, ହାତରେ ପର୍ବତ ଶିଖର ଓ ବୃକ୍ଷ ଧରିଥିବା ଭୟଙ୍କର ରୂପ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ।

7.157.63

तमुद्यतमहाचापं निशाम्य व्यथिता नृपाः ।
युगान्तकालसमये दण्डहस्तमिवान्तकम् ॥ ७.१५७.६३ ॥

ମହାନ ଧନୁ ଉଠାଇଥିବା ତାହାକୁ ଦେଖି ରାଜାମାନେ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ; ଯୁଗାନ୍ତ କାଳରେ ହାତରେ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ଯମ ପରି।

7.157.64

ततस्तं गिरिशृङ्गाभं भीमरूपं भयावहम् ।
दंष्ट्राकरालोग्रमुखं शङ्कुकर्णं महाहनुम् ॥ ७.१५७.६४ ॥

ତା'ପରେ ପର୍ବତ ଶିଖର ସମାନ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ, ଭୟ ଆଣୁଥିବା, ଦାନ୍ତରେ ଭୟଙ୍କର ଉଗ୍ର ମୁଖ, ଶଙ୍କୁ ପରି କାନ ଓ ବଡ଼ ଚୋଆଳବାଲା ତାକୁ।

7.157.65

ऊर्ध्वकेशं विरूपाक्षं दीप्तास्यं निम्नितोदरम् ।
महाश्वभ्रगलद्वारं किरीटच्छन्नमूर्धजम् ॥ ७.१५७.६५ ॥

ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କେଶ, ବିକୃତ ଆଖି, ଦୀପ୍ତ ମୁଖ, ଭିତରକୁ ପଶିଯାଇଥିବା ପେଟ, ବଡ଼ ଗର୍ତ୍ତ ପରି ଗଳା ଦ୍ୱାର, ମୁକୁଟରେ ଆବୃତ ମସ୍ତକର କେଶ ବିଶିଷ୍ଟ।

7.157.66

त्रासनं सर्वभूतानां व्यात्ताननभिवान्तकम् ।
वीक्ष्य दीप्तमिवायान्तं रिपुविक्षोभकारिणम् ॥ ७.१५७.६६ ॥

ସର୍ବଭୂତଙ୍କୁ ତ୍ରାସ ଦେଉଥିବା, ଖୋଲା ମୁଖ ଯମ ପରି, ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଆସୁଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୋଭ ଘଟାଉଥିବା ତାକୁ ଦେଖି।

7.157.67

तमुद्यतमहाचापं राक्षसेन्द्रं घटोत्कचम् ।
भयार्दिता प्रचुक्षोभ पुत्रस्य तव वाहिनी।
वायुना क्षोभितावर्ता गङ्गेवोर्ध्वतरङ्गिणी ॥ ७.१५७.६७ ॥

ଉଠାଇଥିବା ମହାଧନୁ ଥିବା ରାକ୍ଷସରାଜ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନା, ପବନରେ ଆବର୍ତ୍ତ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଉଚ୍ଚ ତରଙ୍ଗ ଗଙ୍ଗା ପରି କମ୍ପିଉଠିଲା।

7.157.68

घटोत्कचप्रयुक्तेन सिंहनादेन भीषिताः ।
प्रसुस्रुवुर्गजा मूत्रं विव्यथुश्च नरा भृशम् ॥ ७.१५७.६८ ॥

ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ସିଂହନାଦରେ ଭୀତ ହାତୀମାନେ ମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ; ମଣିଷମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।

7.157.69

ततोऽश्मवृष्टिरत्यर्थमासीत्तत्र समन्ततः ।
सन्ध्याकालाधिकबलैः प्रयुक्ता राक्षसैः क्षितौ ॥ ७.१५७.६९ ॥

ତା'ପରେ ସେଠାରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଅତ୍ୟଧିକ ପଥର ବର୍ଷା ହେଲା; ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ଅଧିକ ବଳଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାହା ଭୂମିରେ ପକାଇଲେ।

7.157.70

आयसानि च चक्राणि भुशुण्ड्यः प्रासतोमराः ।
पतन्त्यविरताः शूलाः शतघ्न्यः पट्टसास्तथा ॥ ७.१५७.७० ॥

ଲୁହାର ଚକ୍ର, ଭୁଶୁଣ୍ଡୀ, ପ୍ରାସ ଓ ତୋମର, ଶୂଳ, ଶତଘ୍ନୀ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ମଧ୍ୟ ଅବିରତ ପଡ଼ୁଥିଲା।

7.157.71

तदुग्रमतिरौद्रं च दृष्ट्वा युद्धं नराधिपाः ।
तनयास्तव कर्णश्च व्यथिताः प्राद्रवन्दिशः ॥ ७.१५७.७१ ॥

ସେହି ଉଗ୍ର ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି ରାଜାମାନେ, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ପଳାଇଲେ।

7.157.72

तत्रैकोऽस्त्रबलश्लाघी द्रौणिर्मानी न विव्यथे ।
व्यधमच्च शरैर्मायां घटोत्कचविनिर्भिताम् ॥ ७.१५७.७२ ॥

ସେଠାରେ ଏକାକୀ, ଅସ୍ତ୍ରବଳରେ ଗର୍ବୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ ନାହିଁ; ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ରଚିତ ମାୟାକୁ ସେ ବାଣରେ ଧ୍ୱଂସ କଲେ।

7.157.73

विहतायां तु मायायाममर्षी स घटोत्कचः ।
विससर्ज शरान्घोरांस्तेऽश्वत्थामानमाविशन्।
भुजङ्गा इव वेगेन वल्मीकं क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ७.१५७.७३ ॥

ମାୟା ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଘଟୋତ୍କଚ ଭୟଙ୍କର ଶର ନିକ୍ଷେପ କଲା; କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ସାପ ଯେପରି ବଳ୍ମୀକରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେହିପରି ସେଗୁଡ଼ିକ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବେଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

7.157.74

ते शरा रुधिराक्ताङ्गा भित्त्वा शारद्वतीसुतम् ।
विविशुर्धरणीं शीघ्रा रुक्मपुङ्खाः शिलाशिताः ॥ ७.१५७.७४ ॥

ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ସେହି ଶରଗୁଡ଼ିକ ଶାରଦ୍ୱତୀପୁତ୍ର (କୃପ)ଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକର ପକ୍ଷ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଥିଲା, ପଥରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିଲା।

7.157.75

अश्वत्थामा तु सङ्क्रुद्धो लघुहस्तः प्रतापवान् ।
घटोत्कचमभिक्रुद्धं बिभेद दशभिः शरैः ॥ ७.१५७.७५ ॥

ମାତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, କ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତ ଓ ପ୍ରତାପୀ ହୋଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କୁପିତ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ଦଶଟି ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.157.76

घटोत्कचोऽतिविद्धस्तु द्रोणपुत्रेण मर्मसु ।
चक्रं शतसहस्रारमगृह्णाद्व्यथितो भृशम् ॥ ७.१५७.७६ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ଧ ଘଟୋତ୍କଚ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ଲକ୍ଷ ଆରବିଶିଷ୍ଟ ଚକ୍ର ଉଠାଇଲେ।

7.157.77

क्षुरान्तं बालसूर्याभं मणिवज्रविभूषितम् ।
अश्वत्थाम्नि स चिक्षेप भैमसेनिर्जिघांसया ॥ ७.१५७.७७ ॥

କ୍ଷୁରଧାର ପ୍ରାନ୍ତବିଶିଷ୍ଟ, ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମଣି ଓ ବଜ୍ରରେ ଅଳଙ୍କୃତ ସେହି ଚକ୍ର ଭୈମସେନି (ଘଟୋତ୍କଚ) ବଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.157.78

वेगेन महता गच्छद्विक्षिप्तं द्रौणिना शरैः ।
अभाग्यस्येव सङ्कल्पस्तन्मोघमपतद्भुवि ॥ ७.१५७.७८ ॥

ମହାବେଗରେ ଯାଉଥିବା ସେହି ଚକ୍ର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଶରରେ ଦିଗଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ, ଅଭାଗ୍ୟଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ ପରି ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

7.157.79

घटोत्कचस्ततस्तूर्णं दृष्ट्वा चक्रं निपातितम् ।
द्रौणिं प्राच्छादयद्बाणैः स्वर्भानुरिव भास्करम् ॥ ७.१५७.७९ ॥

ତା'ପରେ ଘଟୋତ୍କଚ ଚକ୍ର ପଡ଼ିଯିବାର ଦେଖି ଶୀଘ୍ର ଦ୍ରୌଣିକୁ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା, ଯେପରି ସ୍ବର୍ଭାନୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରେ।

7.157.80

घटोत्कचसुतः श्रीमान्भिन्नाञ्जनचयोपमः ।
रुरोध द्रौणिमायान्तं प्रभञ्जनमिवाद्रिराट् ॥ ७.१५७.८० ॥

ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭଙ୍ଗା କଜଳ ରାଶି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ଆସୁଥିବା ଦ୍ରୌଣିକୁ ରୋକିଲା; ଯେପରି ପର୍ବତରାଜ ପବନକୁ ରୋକେ।

7.157.81

पौत्रेण भीमसेनस्य शरैरञ्जनपर्वणा ।
बभौ मेघेन धाराभिर्गिरिर्मेरुरिवावृतः ॥ ७.१५७.८१ ॥

ଭୀମସେନଙ୍କ ପୌତ୍ର କଜଳ ପର୍ବ ଥିବା ବାଣରେ ଶୋଭିଲା; ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତ ମେଘଧାରାରେ ଆବୃତ ହୁଏ।

7.157.82

अश्वत्थामा त्वसम्भ्रान्तो रुद्रोपेन्द्रेन्द्रविक्रमः ।
ध्वजमेकेन बाणेन चिच्छेदाञ्जनपर्वणः ॥ ७.१५७.८२ ॥

କିନ୍ତୁ ଅବିଚଳିତ ଅଶ୍ବତ୍ଥାମା, ରୁଦ୍ର-ଉପେନ୍ଦ୍ର-ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପରାକ୍ରମୀ, ଗୋଟିଏ ବାଣରେ କଜଳ ପର୍ବର ଧ୍ୱଜ କାଟିଦେଲା।

7.157.83

द्वाभ्यां तु रथयन्तारौ त्रिभिश्चास्य त्रिवेणुकम् ।
धनुरेकेन चिच्छेद चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ७.१५७.८३ ॥

ଦୁଇଟି ବାଣରେ ତାର ଦୁଇ ସାରଥିଙ୍କୁ, ତିନୋଟିରେ ତାର ତିନି-ଗଣ୍ଠି ଧନୁକୁ, ଏକରେ ତାହା କାଟିଲା; ଚାରୋଟିରେ ଚାରି ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ।

7.157.84

विरथस्योद्यतं हस्ताद्धेमबिन्दुभिराचितम् ।
विशिखेन सतीक्ष्णेन खङ्गमस्य द्विधाऽकरोत् ॥ ७.१५७.८४ ॥

ରଥହୀନ ଯୋଦ୍ଧାର ହାତରୁ ଉଠାଯାଇଥିବା, ସୁନା ବିନ୍ଦୁରେ ଖଚିତ ଖଡ୍ଗକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କଲା।

7.157.85

गदा हेमाङ्गदा राजंस्तूर्णं हैडिम्बिसूनुना ।
भ्राम्योत्क्षिप्ताशरैःसापि द्रौणिनाभ्याहताऽपतत् ॥ ७.१५७.८५ ॥

ହେ ରାଜନ, ହିଡିମ୍ବାପୁତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଘୁରାଇ ଫିଙ୍ଗିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କୃତ ସେ ଗଦାକୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୌଣି ବାଣରେ ଆଘାତ କରି ପାଡ଼ି ଦେଲେ।

7.157.86

ततोऽन्तरिक्षमुत्प्लुत्य कालमेघ इवोन्नदन्। ॥ ७.१५७.८६ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଆକାଶକୁ ଡେଇଁ କଳା ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କଲା।

7.157.87

ततो मायाधरं द्रौणिर्घटोत्कचसुतं दिवि ।
मार्गणैरभिविव्याध धनं सूर्य इवांशुभिः ॥ ७.१५७.८७ ॥

ତା'ପରେ ଦ୍ରୌଣି ଆକାଶରେ ମାୟାଧାରୀ ଘଟୋତ୍କଚପୁତ୍ରକୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି କିରଣରେ ବିଦ୍ଧ କରନ୍ତି ସେପରି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.157.88

सोऽवतीर्य पुरस्तस्थौ रथे हेमविभूषिते ।
महीगत इवात्युग्रः श्रीमानञ्जनपर्वतः ॥ ७.१५७.८८ ॥

ସେ ଓହ୍ଲାଇ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କୃତ ରଥରେ ଆଗରେ ଠିଆ ହେଲା; ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଥିବା ଅତି ଉଗ୍ର, ତେଜସ୍ୱୀ ଅଞ୍ଜନ ପର୍ବତ ପରି।

7.157.89

तमयस्मयवर्माणं द्रौणिर्भीमात्मजात्मजम् ।
जघानाञ्जनपर्वाणं महेश्वर इवान्धकम् ॥ ७.१५७.८९ ॥

ଲୌହ କବଚଧାରୀ, ଭୀମଙ୍କ ପୌତ୍ର (ଘଟୋତ୍କଚ ପୁତ୍ର) ସେ ଅଞ୍ଜନ ପର୍ବତ ସମ ବୀରକୁ ଦ୍ରୌଣି ବଧ କଲେ, ଯେପରି ମହେଶ୍ୱର ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।

7.157.90

अथ दृष्ट्वा हतं पुत्रमश्वत्थाम्ना महाबलम् ।
द्रौणेः सकाशमभ्येत्य रोषात्प्रस्फुरिताधरः ॥ ७.१५७.९० ॥

ତା'ପରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ସେ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି, କ୍ରୋଧରେ ଓଠ କମ୍ପାଇ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା।

7.157.91

प्राह वाक्यमसम्भ्रान्तो वीरं शारद्वतीसुतम् ।
दहन्तं पाण्डवानीकं वनमग्निमिवोच्छ्रितम् ॥ ७.१५७.९१ ॥

ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ବନ ପରି ଦହନ କରୁଥିବା, ଉଚ୍ଚରେ ଉଠିଥିବା ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ସେହି ବୀରକୁ ଶାରଦ୍ୱତୀ ପୁତ୍ର ନିର୍ଭୟରେ କହିଲେ।

7.157.92

तिष्ठतिष्ठ न मे जीवन्द्रोणपुत्र गमिष्यसि ।
त्वामद्य निहनिष्यामि क्रौञ्चमग्निसुतो यथा ॥ ७.१५७.९२ ॥

ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ! ହେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ମୁଁ ବଞ୍ଚିଥିବା ଯାଏଁ ତୁମେ ଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର କ୍ରୌଞ୍ଚକୁ ଯେମିତି ବଧ କଲେ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ସେମିତି ବଧ କରିବି।

7.157.93

गच्छ वत्स सहान्यैस्त्वं युध्यस्वामरविक्रम ।
न हि पुत्रेण हैडिम्ब पिता न्याय्यः प्रबाधितुम् ॥ ७.१५७.९३ ॥

ଯାଅ, ବତ୍ସ! ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର, ହେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ। ହେ ହୈଡିମ୍ବ, ପୁତ୍ର ପିତାକୁ ପୀଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

7.157.94

कामं खलु न रोषो मे हैडिम्बे विद्यते त्वयि ।
किं तु रोषान्वितो जन्तुर्हन्यादात्मानमप्युत ॥ ७.१५७.९४ ॥

ସତ୍ୟ, ହେ ହୈଡିମ୍ବ, ତୁମ ଉପରେ ମୋର କ୍ରୋଧ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଥିବା ପ୍ରାଣୀ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିପାରେ।

7.157.95

श्रुत्वैतत्क्रोधताम्राक्षः पुत्रशोकसमन्वितः ।
अश्वत्थामानमायस्तो भैमसेनिरभाषत ॥ ७.१५७.९५ ॥

ଏହା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଭରି ଭୈମସେନି ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ।

7.157.96

किमहं कातरो द्रौणे पृथग्जन इवाहवे ।
यन्मां भीषयसे वाग्भिरसदेतद्वचस्तव ॥ ७.१५७.९६ ॥

ହେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ମୁଁ କ'ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ଭୀରୁ? ତୁମେ ବାକ୍ୟରେ ମୋତେ ଭୟ ଦେଖାଉଛ। ତୁମର ଏ କଥା ମିଥ୍ୟା।

7.157.97

भीमात्खलु समुत्पन्नः कुरूणां विपुले कुले ।
पाण्डवानामहं पुत्रः समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ ७.१५७.९७ ॥

ମୁଁ କୁରୁମାନଙ୍କ ବିଶାଳ ବଂଶରେ ଭୀମଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିତ; ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ପଛକୁ ନ ହଟୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ପୁତ୍ର ମୁଁ।

7.157.98

रक्षसामधिराजोऽहं दशग्रीवसमो बले ।
तिष्ठतिष्ठ न मे जीवन्द्रोणपुत्र गमिष्यसि ॥ ७.१५७.९८ ॥

ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଅଧିରାଜ; ବଳରେ ଦଶଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମାନ। ରୁହ, ରୁହ! ହେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ମୋ ପାଖରୁ ଜୀବିତ ହୋଇ ତୁମେ ଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।

7.157.99

युद्धश्रद्धामहं तेऽद्य विनेष्यामि रणाजिरे ॥ ७.१५७.९९ ॥

ଆଜି ରଣଭୂମିରେ ତୁମ ଯୁଦ୍ଧଶ୍ରଦ୍ଧା ମୁଁ ଦୂର କରିଦେବି।

7.157.100

इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षो राक्षसः सुमहाबलः ।
द्रौणिमभ्यद्रवत्क्रुद्धो गजेन्द्रमिव केसरी ॥ ७.१५७.१०० ॥

ଏପରି କହି କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ ସେହି ମହାବଳୀ ରାକ୍ଷସ, ସିଂହ ଯେପରି ଗଜରାଜ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼େ, ସେହିପରି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଉପରେ ଧାଇଁଗଲା।

7.157.101

रथाक्षमात्रैरिषुभिरभ्यवर्षद्धटोत्कचः ।
रथिनामृषभं द्रौणिं धाराभिरिव तोयदः ॥ ७.१५७.१०१ ॥

ରଥର ଅକ୍ଷ ପରି ମୋଟା ବାଣରେ ଘଟୋତ୍କଚ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଋଷଭ ସମ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଉପରେ ମେଘ ଧାରାରେ ବର୍ଷିଲା ପରି ବର୍ଷଣ କଲା।

7.157.102

शरवृष्टिं शरैर्द्रौणिरप्राप्तां तां व्यशातयत् ।
ततोन्तरिक्षे बाणानां सङ्ग्रामोऽन्य इवाभवत् ॥ ७.१५७.१०२ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ନିଜ ବାଣରେ ସେହି ବାଣବର୍ଷାକୁ, ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ନଥିଲା, ଆକାଶରେ ହିଁ କାଟି ପକାଇଲେ; ତା'ପରେ ଆକାଶରେ ବାଣମାନଙ୍କର ଆଉ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ଯେପରି ହେଲା।

7.157.103

अथास्त्रसम्मर्दकृतैर्विस्फुलिङ्गैस्तदा बभौ ।
विभावरीमुखे व्योम खद्योतैरिव चित्रितम् ॥ ७.१५७.१०३ ॥

ସେତେବେଳେ ଅସ୍ତ୍ରର ସଂଘର୍ଷରୁ ଉଠିଥିବା ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗରେ ଆକାଶ ରାତିର ଆରମ୍ଭରେ ଜୋନାକିରେ ଚିତ୍ରିତ ପରି ଝଲସି ଉଠିଲା।

7.157.104

निशाम्य निहतां मायां द्रौणिना रणमानिना ।
घटोत्कचस्ततो मायां ससर्जान्तर्हितः पुनः ॥ ७.१५७.१०४ ॥

ରଣମାନୀ ଦ୍ରୌଣି ଦ୍ୱାରା ନିଜ ମାୟା ନଷ୍ଟ ହେବାର ଦେଖି ଘଟୋତ୍କଚ ଲୁଚି ରହି ପୁଣି ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କଲା।

7.157.105

सोऽभवद्गिरिरत्युच्चः शिखरैस्तरुसङ्कटैः ।
शूलप्रासासिमुसलजलप्रस्रवणो महान् ॥ ७.१५७.१०५ ॥

ସେ ଅତି ଉଚ୍ଚ ଏକ ପର୍ବତ ହେଲା; ତାହାର ଶିଖର ବୃକ୍ଷରେ ଘନ ଥିଲା; ଶୂଳ, ପ୍ରାସ, ଖଡ୍ଗ ଓ ମୁଷଳ ଜଳଧାରା ପରି ବହୁଥିଲା।

7.157.106

तमञ्जनगिरिप्रख्यं द्रौणिर्दृष्ट्वा महीधरम् ।
प्रपतद्भिश्च बहुभिः शस्त्रसङ्घैर्न विव्यथे ॥ ७.१५७.१०६ ॥

ଅଞ୍ଜନ ପର୍ବତ ପରି ସେହି ପର୍ବତକୁ ଦେଖି ଏବଂ ବହୁ ଶସ୍ତ୍ରସମୂହ ତା'ଉପରେ ପଡ଼ିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦ୍ରୌଣି ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ।

7.157.107

ततो हसन्निव द्रौणिर्वज्रमस्त्रमुदैरयत् ।
स ते नास्त्रैण शैलेन्द्रः क्षिप्तः क्षिप्रं व्यनश्यत ॥ ७.१५७.१०७ ॥

ତା'ପରେ ଦ୍ରୌଣି ହସିବା ପରି ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; ସେହି ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେ ପର୍ବତରାଜ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହେଲା।

7.157.108

ततः स तोयदो भूत्वा नीलः सेन्द्रायुधो दिवि ।
अश्मवृष्टिभिरत्युग्रो द्रौणिमाच्छादयद्रणे ॥ ७.१५७.१०८ ॥

ତା'ପରେ ସେ ନୀଳ ମେଘ ହୋଇ ଆକାଶରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ସହିତ ଦେଖାଦେଲା ଏବଂ ଅତି ଭୟଙ୍କର ପଥରବର୍ଷାରେ ରଣରେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା।

7.157.109

अथ सन्धाय वायव्यमस्त्रमस्त्रविदां वरः ।
व्यधमद्द्रोणतनयो नीलमेघं समुत्थितम् ॥ ७.१५७.१०९ ॥

ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍‌ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧନୁରେ ସଂଯୋଜି ଉଠିଥିବା ନୀଳ ମେଘକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

7.157.110

स मार्गणगणैर्द्रौणिर्दिशः प्रच्छाद्य सर्वशः ।
शतं रथसहस्राणां जघान द्विपदां वरः ॥ ७.१५७.११० ॥

ସେହି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ବାଣସମୂହରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ଶହ ଶହ ହଜାର ରଥ ଓ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

7.157.111

स दृष्ट्वा पुनरायान्तं रथेनायतकार्मुकम् ।
घटोत्कचमसम्भ्रान्तं राक्षसैर्बहुभिर्वृतम् ॥ ७.१५७.१११ ॥

ଦୀର୍ଘ ଧନୁ ସହିତ ରଥରେ ପୁନର୍ବାର ଆସୁଥିବା ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ; ସେ ନିର୍ଭୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିଲେ।

7.157.112

सिंहशार्दूलसदृशैर्मत्तद्विरदविक्रमैः ।
गजस्थैश्च रथस्थैश्च वाजिपृष्ठगतैरपि ॥ ७.१५७.११२ ॥

ସିଂହ ଓ ବାଘ ସଦୃଶ, ମତ୍ତ ହାତୀମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମଯୁକ୍ତ, ହାତୀ, ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ାପିଠିରେ ଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସହିତ।

7.157.113

विकृतास्यशिरोग्रीवैर्हिडिम्बानुचरैः सह ।
पौलस्त्यैर्यातुधानैश्च तामसैश्चेन्द्रविक्रमैः ॥ ७.१५७.११३ ॥

ବିକୃତ ମୁଖ, ମସ୍ତକ ଓ ଗ୍ରୀବାଯୁକ୍ତ ହିଡିମ୍ବାଙ୍କ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହିତ, ପୌଲସ୍ତ୍ୟ, ଯାତୁଧାନ, ତାମସ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀମାନଙ୍କ ସହିତ।

7.157.114

नानाशस्त्रधरैर्वीरैर्नानाकवचभूषणैः ।
महाबलैर्भीमरवैः संरम्भोद्वृत्तलोचनैः ॥ ७.१५७.११४ ॥

ନାନା ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବୀରମାନଙ୍କ ସହିତ, ବିବିଧ କବଚ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ, ମହାବଳୀ, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନକାରୀ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଉଦ୍‌ବୃତ୍ତ ନୟନ ଥିବା ବୀରମାନଙ୍କ ସହିତ।

7.157.115

उपस्थितैस्ततो युद्धे राक्षसैर्युद्धदुर्मदैः ।
विषण्णमभिसम्प्रेक्ष्य पुत्रं ते द्रौणिरब्रवीत् ॥ ७.१५७.११५ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉପସ୍ଥିତ, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ମତ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ବିଷଣ୍ଣ ଦେଖି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର କହିଲେ।

7.157.116

तिष्ठ दुर्योधनाद्य त्वं न कार्यः सम्भ्रमस्त्वया ।
सहैभिर्भ्रातृभिर्वीरैः पार्थिवैश्चेन्द्रविक्रमैः ॥ ७.१५७.११६ ॥

ହେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଏବେ ତୁମେ ସ୍ଥିର ରୁହ; ତୁମର ବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏମାନଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ, ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ବୀର ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ରୁହ।

7.157.117

निहनिष्याम्यमित्रांस्त न तवास्ति पराजयः ।
सत्यं ते प्रतिजानामि पर्याश्वासय वाहिनीम् ॥ ७.१५७.११७ ॥

ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବି; ତୁମର ପରାଜୟ ନାହିଁ। ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି; ସେନାକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କର।

7.157.118

न त्वेतदद्भुतं मन्ये यत्ते महदिदं मनः ।
अस्मासु च परा भक्तिस्तव गौतमिनन्दन ॥ ७.१५७.११८ ॥

ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ନୁହେଁ; ତୁମ ମହାନ ମନ ଆମ ପ୍ରତି ପରମ ଭକ୍ତି ରଖେ, ହେ ଗୌତମୀନନ୍ଦନ।

7.157.119

अश्वत्थामानमुक्त्वैवं ततः सौबलमब्रवीत् ।
वृतं रथसहस्रेण हयानां रणशोभिनाम् ॥ ७.१५७.११९ ॥

ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କୁ ଏହିପରି କହି ତା'ପରେ ସେ ସୌବଳ (ଶକୁନି)ଙ୍କୁ କହିଲେ; ସେ ହଜାର ରଥ ଓ ଯୁଦ୍ଧଶୋଭୀ ଅଶ୍ୱଦ୍ୱାରା ଘେରା ଥିଲେ।

7.157.120

षष्ट्या रथसहस्रैश्च प्रयाहि त्वं धनञ्जयम् ।
कर्णश्च वृषसेनश्च कृपो नीलस्तथैव च ॥ ७.१५७.१२० ॥

ଷାଠିଏ ହଜାର ରଥ ସହିତ ତୁମେ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଯାଅ। କର୍ଣ୍ଣ, ବୃଷସେନ, କୃପ ଓ ନୀଳ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଯାଆନ୍ତୁ।

7.157.121

उदीच्याः कृतवर्मा च पुरुमित्रः सुतापनः ।
दुःशासनो निकुम्भश्च कुण्डभेदी पराक्रमः ॥ ७.१५७.१२१ ॥

ଉତ୍ତର ଦେଶର କୃତବର୍ମା, ପୁରୁମିତ୍ର, ସୁତାପନ, ଦୁଃଶାସନ, ନିକୁମ୍ଭ ଏବଂ ପରାକ୍ରମୀ କୁଣ୍ଡଭେଦୀ।

7.157.122

पूरञ्जयो दृढरथः पताकी हेमकम्पनः ।
शल्यारुणीन्द्रसेनाश्च सञ्जयो विजयो जयः ॥ ७.१५७.१२२ ॥

ପୂରଞ୍ଜୟ, ଦୃଢ଼ରଥ, ପତାକୀ, ହେମକମ୍ପନ, ଶଲ୍ୟ, ଅରୁଣୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରସେନ, ଏବଂ ସଞ୍ଜୟ, ବିଜୟ ଓ ଜୟ।

7.157.123

कमलाक्षः परक्राथी जयवर्मा सुदर्शनः ।
एते त्वामनुयास्यन्ति पत्तीनामयुतानि षट् ॥ ७.१५७.१२३ ॥

କମଲାକ୍ଷ, ପରକ୍ରାଥୀ, ଜୟବର୍ମା ଓ ସୁଦର୍ଶନ—ଏମାନେ ଛଅ ଅଯୁତ ପଦାତି ସୈନ୍ୟ ସହିତ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ।

7.157.124

जहि भीमं यमौ चोभौ धर्मराजं च मातुल ।
असुरानिव देवेन्द्रो जयाशा मे त्वयि स्थिता ॥ ७.१५७.१२४ ॥

ମାମୁଁ, ଭୀମକୁ, ଯମଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଓ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ବଧ କର; ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପରି। ମୋ ଜୟାଶା ତୁମ୍ଭଠାରେ ସ୍ଥିତ।

7.157.125

दारितान्द्रौणिना बाणैर्भृशं विक्षतविग्रहान् ।
जहि मातुल कौन्तेयानसुरानिव पावकिः ॥ ७.१५७.१२५ ॥

ମାମୁଁ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ବାଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଦାରିତ ଓ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ଦେହ କୌନ୍ତେୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କର; ପାବକି ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପରି।

7.157.126

एवमुक्तो ययौ शीघ्रं पुत्रेण तव सौबलः ।
पिप्रीषुस्ते सुतान्राजन्दिधक्षुश्चैव पाण्डवान् ॥ ७.१५७.१२६ ॥

ତୁମ ପୁତ୍ର ଏହା କହିବାରୁ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ଶୀଘ୍ର ଗଲା, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି।

7.157.127

अथ प्रववृते युद्धं द्रौणिराक्षसयोर्मृधे ।
विभावर्यां सुतुमुलं शक्रप्रह्लादयोरिव ॥ ७.१५७.१२७ ॥

ଏପରେ ରାତ୍ରିରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ତାହା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।

7.157.128

ततो घटोत्कचो बाणैर्दशभिर्गौतमीसुतम् ।
जघानोरसि सङ्क्रुद्धौ विषाग्निप्रतिमैर्दृढैः ॥ ७.१५७.१२८ ॥

ଏପରେ କ୍ରୋଧିତ ଘଟୋତ୍କଚ ବିଷାଗ୍ନି ପରି ଦୃଢ଼ ଦଶ ବାଣରେ ଗୌତମୀପୁତ୍ରଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲା।

7.157.129

स तैरभ्याहतो गाढं शरैर्भीमसुतेरितैः ।
चचाल रथमध्यस्थो वातोद्धूत इव द्रुमः ॥ ७.१५७.१२९ ॥

ଭୀମପୁତ୍ରଙ୍କ ନିକ୍ଷେପିତ ସେହି ବାଣରେ ଗଭୀର ଆହତ ହୋଇ ସେ ରଥ ମଧ୍ୟରେ ପବନରେ ହଲୁଥିବା ଗଛ ପରି ଡୋଲିଗଲା।

7.157.130

भूयश्चाञ्जलिकेनाथ मार्गणेन महाप्रभम् ।
द्रौणिहस्तस्थितं चापं चिच्छेदाशु घटोत्कचः ॥ ७.१५७.१३० ॥

ପୁଣି ଘଟୋତ୍କଚ ଅଞ୍ଜଳିକ ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ମହାପ୍ରଭ ଧନୁକୁ ଶୀଘ୍ର କାଟି ଦେଲା।

7.157.131

ततोऽन्यद्द्रौणिरादय धनुर्भारसहं महत् ।
ववर्ष विशिखांस्तीक्ष्णान्वारिधारा इवाम्बुदः ॥ ७.१५७.१३१ ॥

ଏପରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଭାର ସହିପାରୁଥିବା ଆଉ ଏକ ମହାନ ଧନୁ ଧରିଲା ଏବଂ ମେଘ ଜଳଧାରା ଢାଳେ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ବର୍ଷା କଲା।

7.157.132

ततः शारद्वतीपुत्रः प्रेषयामास भारत ।
सुवर्णपुङ्खाञ्छत्रुघ्नान्खचरान्खचरं प्रति ॥ ७.१५७.१३२ ॥

ଏପରେ ହେ ଭାରତ, ଶାରଦ୍ୱତୀପୁତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ପଙ୍ଖ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଆକାଶଚାରୀ ବାଣସମୂହ ଆକାଶଚାରୀ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.157.133

तद्बाणैरर्दितं यूथं रक्षसां पीनवक्षसाम् ।
सिंहैरिव बभौ मत्तं गजानामाकुलं कुलम् ॥ ७.१५७.१३३ ॥

ସେହି ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ, ପ୍ରଶସ୍ତ ବକ୍ଷ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଦଳ ସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ଯୂଥ ପରି ଶୋଭା ପାଇଲା।

7.157.134

विधम्य राक्षसान्बाणैः साश्वसूतरथद्विपान् ।
ददाह भगवान्वह्निर्भूतानीव युगक्षये ॥ ७.१५७.१३४ ॥

ବାଣରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ, ସେମାନଙ୍କ ଅଶ୍ୱ, ସାରଥି, ରଥ ଓ ହସ୍ତୀ ସହିତ ବିଧ୍ୱଂସ କରି, ଯୁଗାନ୍ତରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ସେହି ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି ସେମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ।

7.157.135

स दग्ध्वाऽक्षौहिणीं बामैर्नैर्ऋतीं रुरुचे नृप ।
पुरेव त्रिपुरं दग्ध्वा दिवि देवो महेश्वरः ॥ ७.१५७.१३५ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ବାଣରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କରି ସେ ଶୋଭା ପାଇଲା; ଯେପରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ମହେଶ୍ୱର ଦେବ ତ୍ରିପୁରକୁ ଦଗ୍ଧ କରି ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲେ।

7.157.136

युगान्ते सर्वभूतानि दग्ध्वेव वसुरुल्बणः ।
रराज जयतां श्रेष्ठो द्रोणपुत्रस्तवाहितान् ॥ ७.१५७.१३६ ॥

ଯୁଗାନ୍ତରେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରୁଥିବା ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବସୁ ପରି, ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଆପଣଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରି ଶୋଭିତ ହେଲେ।

7.157.137

ततो घटोत्कचः क्रुद्धो रक्षसां भीमकर्मणाम् ।
द्रौणिं हतेति महतीं चोदयामास तां चमूम् ॥ ७.१५७.१३७ ॥

ତେବେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଘଟୋତ୍କଚ ଭୟଙ୍କର କର୍ମା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଦ୍ରୌଣିକୁ ମାର!' ଏବଂ ସେହି ମହତୀ ସେନାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।

7.157.138

घटोत्कचस्य तामाज्ञां प्रतिगृह्याथ राक्षसाः ।
दंष्ट्रोज्ज्वला महावक्त्रा घोररूपा भयानकाः ॥ ७.१५७.१३८ ॥

ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ସେହି ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କରି, ଦାନ୍ତରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବଡ଼ ମୁଖର, ଘୋର ରୂପର ଓ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।

7.157.139

व्यात्तानना घोरजिह्वाः क्रोधताम्रेक्षणा भृशम् ।
सिंहनादेन महता नादयन्तो वसुन्धराम् ॥ ७.१५७.१३९ ॥

ଖୋଲା ମୁଖ, ଭୟଙ୍କର ଜିଭ, କ୍ରୋଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରକ୍ତିମ ଆଖି ସହିତ ସେମାନେ ସିଂହଗର୍ଜ୍ଜନରେ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲେ।

7.157.140

हन्तुमभ्यद्रवन्द्रौणिं नानाप्रहरणायुधाः ।
शक्तीः शतघ्नीः परिघानशनीः शूलपट्टशान् ॥ ७.१५७.१४० ॥

ନାନା ପ୍ରକାର ଆୟୁଧ ଧରି ସେମାନେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଗଲେ — ଶକ୍ତି, ଶତଘ୍ନୀ, ପରିଘ, ଅଶନି, ଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟିଶ।

7.157.141

खङ्गान्गदाभिण्डिपालान्मुसलानि परश्वथान् ।
प्रासानसींस्तोमरांश्च कणपान्कम्पनाञ्छितान् ॥ ७.१५७.१४१ ॥

ଖଡ୍ଗ, ଗଦା, ଭିଣ୍ଡିପାଳ, ମୁସଳ, ପରଶୁ, ପ୍ରାସ, ଅସି, ତୋମର, କର୍ଣପ ଓ କମ୍ପନ — ସମସ୍ତେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା।

7.157.142

स्थूलान्भुशुण्ड्यश्मगदास्थूणान्कार्ष्ण्यायसांस्तथा ।
मुद्गराँश्च महाघोरान्समरे शत्रुदारणान् ॥ ७.१५७.१४२ ॥

ବଡ଼ ଭୁଶୁଣ୍ଡୀ, ପଥରର ଗଦା, କଳା ଲୁହାର ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ମୁଦ୍ଗର — ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁକୁ ବିଦାରଣକାରୀ।

7.157.143

द्रौणिमूर्धन्यसन्त्रस्ता राक्षसा भीमविक्रमाः ।
चिक्षिपुः क्रोधताम्राक्षाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१५७.१४३ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଭୟହୀନ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ରାକ୍ଷସମାନେ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ଆଖିରେ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଆୟୁଧ ପକାଇଲେ।

7.157.144

तच्छस्त्रवर्षं सुमहद्द्रोणपुत्रस्य मूर्धनि ।
पतमानं समीक्ष्याऽथ योधास्ते व्यथिताऽभवन् ॥ ७.१५७.१४४ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ସେହି ମହା ଶସ୍ତ୍ରବର୍ଷା ଦେଖି ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।

7.157.145

द्रोणपुत्रस्तु विक्रान्तस्तद्वर्षं घोरमुच्छ्रितम् ।
शरैर्विध्वंसयामास वज्रकल्पैः शिलाशितैः ॥ ७.१५७.१४५ ॥

କିନ୍ତୁ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ବୀରତ୍ୱରେ ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଉଠିଥିବା ବର୍ଷାକୁ ବଜ୍ରସଦୃଶ, ପଥରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ।

7.157.146

ततोऽन्यैर्विशिखैस्तूर्णं स्वर्णपुङ्खैर्महामनाः ।
निजघ्ने राक्षसान्द्रौणिर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ॥ ७.१५७.१४६ ॥

ତା'ପରେ ମହାମନା ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଶୀଘ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ୟ ବାଣରେ, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରରେ ମନ୍ତ୍ରିତ ସେସବୁ ବାଣରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

7.157.147

तद्बाणैरर्दितं यूथं रक्षसां पीनवक्षसाम् ।
सिंहैरिव बभौ मत्तं गजानामाकुलं कुलम् ॥ ७.१५७.१४७ ॥

ସେହି ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ପ୍ରଶସ୍ତବକ୍ଷା ରାକ୍ଷସଦଳ, ସିଂହଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହସ୍ତୀଯୂଥ ପରି ଦେଖାଗଲା।

7.157.148

ते राक्षसाः सुसङ्क्रुद्धा द्रोणपुत्रेण ताडिताः ।
क्रुद्धाः स्म प्राद्रवन्द्रौणिं जिघांसन्तो महाबलः ॥ ७.१५७.१४८ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୁପିତ ହୋଇ, ମହାବଳୀ, ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

7.157.149

तत्राद्भुतमिमं द्रौणिर्दर्शयामास विक्रमम् ।
अशक्यं कर्तुमन्येन सर्वभूतेषु भारत ॥ ७.१५७.१४९ ॥

ସେଠାରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ବିକ୍ରମ ଦେଖାଇଲେ, ହେ ଭାରତ, ଯାହା ସର୍ବଭୂତରେ ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ।

7.157.150

यदेको राक्षसीं सेनां क्षणाद्द्रौणिर्महास्त्रवित् ।
ददाह ज्वलितैर्बाणै राक्षसेन्द्रस्य पश्यतः ॥ ७.१५७.१५० ॥

ମହାଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଏକା କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣରେ ରାକ୍ଷସସେନା ଦଗ୍ଧ କଲେ, ରାକ୍ଷସରାଜ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ।

7.157.151

स हत्वा राक्षसानीकं रराज द्रौणिराहवे ।
युगान्ते सर्वभूतानि संवर्तक इवानलः ॥ ७.१५७.१५१ ॥

ରାକ୍ଷସ ସେନା ବିନାଶ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଶୋଭିଲେ, ଯୁଗାନ୍ତରେ ସଂବର୍ତକ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳିବା ପରି।

7.157.152

तं दहन्तमनीकानि शरैराशीविषोपमैः ।
तेषु राजसहस्रेषु पाण्डवेयेषु भारत ॥ ७.१५७.१५२ ॥

ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ବାଣରେ ସେନା ଦଗ୍ଧ କରୁଥିବା ତାହାକୁ, ହେ ଭରତ, ସେହି ସହସ୍ର ରାଜା ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ...

7.157.153

नैनं निरीक्षितुं कश्चिदशक्नोद्द्रौणिमाहवे ।
ऋते घटोत्कचाद्वीराद्राक्षसेन्द्रान्महाबलात् ॥ ७.१५७.१५३ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ କେହି ଚାହିଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ, ବୀର ଘଟୋତ୍କଚ ଛଡ଼ା, ସେହି ମହାବଳୀ ରାକ୍ଷସରାଜ ଛଡ଼ା।

7.157.154

स पुनर्भरतश्रेष्ठ क्रोधादुद्धान्तलोचनः ।
तलं तलेन संहत्य सन्दश्य दशनच्छदम् ॥ ७.१५७.१५४ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ପୁଣି କ୍ରୋଧରେ ବିଚଳିତ ନୟନ ସହ, କରତଳରେ କରତଳ ଆଘାତ କରି, ଓଠ ଦାନ୍ତରେ ଦବାଇ...

7.157.155

स्व सूतमब्रवीत्क्रुद्धो द्रोणपुत्राय मां वह ।
स ययौ घोररूपेण सुपताकेन भास्वता ॥ ७.१५७.१५५ ॥

କ୍ରୋଧରେ ସେ ନିଜ ସାରଥିକୁ କହିଲା, 'ମୋତେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ପାଖକୁ ନେଇଚାଲ।' ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଓ ସୁନ୍ଦର ପତାକାରେ ଝଲସୁଥିବା ରଥରେ ସେ ଗଲା।

7.157.156

द्वैरथं द्रोणपुत्रेण पुनरप्यरिसूदनः ।
स विनद्य महानादं सिंहवद्भीमविक्रमः ॥ ७.१५७.१५६ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ସହିତ ପୁଣି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ, ଶତ୍ରୁସଂହାରକ ସେ ସିଂହ ପରି ମହାନାଦ କରି, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମରେ (ଅଗ୍ରସର ହେଲା)।

7.157.157

चिक्षेपाविद्ध्य सङ्ग्रामे द्रोणपुत्राय राक्षसः ।
अष्टघण्टां महाघोरामशनिं देवनिर्मिताम् ॥ ७.१५७.१५७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଆଠ ଘଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ, ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଦେବତାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ବଜ୍ର ଫିଙ୍ଗିଲା।

7.157.158

तामवप्लुत्य जग्राह द्रौणिर्न्यस्य रथे धनुः ।
चिक्षेप चैनां तस्यैव स्यन्दनात्सोऽवप्लुप्लुवे ॥ ७.१५७.१५८ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଧନୁକୁ ରଥରେ ରଖି ଡେଇଁ ତାହାକୁ ଧରିଲେ ଏବଂ ସେହି ଅସ୍ତ୍ର ତାହା ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ; ସେ ରଥରୁ ଡେଇଁପଡିଲେ।

7.157.159

साश्वसूतध्वजं यानं भस्म कृत्वा महाप्रभा ।
विवेश वसुधां भित्त्वा साऽशनिर्भृशदारुणा ॥ ७.१५७.१५९ ॥

ଅଶ୍ୱ, ସାରଥି, ପତାକା ସହିତ ରଥକୁ ଭସ୍ମ କରି ସେହି ମହାପ୍ରଭ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ର ପୃଥିବୀ ଭେଦି ପ୍ରବେଶ କଲା।

7.157.160

द्रौणेस्तत्कर्म दृष्ट्वा तु सर्वभूतान्यपूजयन् ।
यदप्लुत्य जग्राह घोरां शङ्करनिर्मिताम् ॥ ७.१५७.१६० ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କର ସେହି କର୍ମ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଡେଇଁ ସେ ଶଙ୍କରନିର୍ମିତ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ।

7.157.161

धृष्टद्युम्नरथं गत्वा भैमसेनिस्ततो नृप ।
धनुर्घोरं समादाय महदिन्द्रायुधोपमम्।
मुमोच निशितान्बाणान्पुनर्द्रौणेर्महोरसि ॥ ७.१५७.१६१ ॥

ହେ ନୃପତି, ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ରଥ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ସମାନ ମହାଭୟଙ୍କର ଧନୁ ଧରି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶସ୍ତ ଛାତିରେ ପୁନର୍ବାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.157.162

धृष्टद्युम्नस्त्वसम्भ्रान्तो मुमोचाशीविषोपमान् ।
सुवर्णपुङ्खान्विशिखान्द्रोणपुत्रस्य वक्षसि ॥ ७.१५७.१६२ ॥

କିନ୍ତୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଅବିଚଳିତ ରହି ବିଷଧର ସର୍ପ ସମାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣପଖା ବାଣ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଛାତିରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.157.163

ततो मुमोच नाराचान्द्रौणिस्तांश्च सहस्रशः ।
तावप्यग्निशिखप्रख्यैर्जुघ्नतुस्तस्य मार्गणान् ॥ ७.१५७.१६३ ॥

ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ହଜାର ହଜାର ନାରାଚ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ସେମାନେ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ବାଣରେ ତାଙ୍କର ବାଣକୁ ଆଘାତ କଲେ।

7.157.164

अतितीव्रं महद्युद्धं तयोः पुरुषसिंहयोः ।
योधानं प्रीतिजननं द्रौणेश्च भरतर्षभ ॥ ७.१५७.१६४ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ଦୁଇ ସିଂହ ସମାନ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ତୀବ୍ର ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ତାହା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

7.157.165

ततो रथसहस्रेण द्विरदानां शतैस्त्रिभिः ।
षड्भिर्वाजिसहस्रैश्च भीमस्तं देशमागमत् ॥ ७.१५७.१६५ ॥

ତା'ପରେ ଭୀମ ହଜାର ରଥ, ତିନି ଶହ ହାତୀ ଓ ଛଅ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସେ ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ।

7.157.166

ततो भीमात्मजं रक्षो धृष्टद्युम्नं च सानुगम् ।
अयोधयत धर्मात्मा द्रौणिरक्लिष्टविक्रमः ॥ ७.१५७.१६६ ॥

ତା'ପରେ ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ଅନାୟାସ ପରାକ୍ରମୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଭୀମପୁତ୍ର ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.157.167

तत्राद्भुततमं द्रौणिर्दर्शयामास विक्रमम् ।
अशक्यं कर्तुमन्येन सर्वभूतेषु भारत ॥ ७.१५७.१६७ ॥

ସେଠାରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇଲେ; ହେ ଭାରତ, ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ତାହା କରିବା ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା।

7.157.168

निमेषान्तरमात्रेण साश्वसूतरथद्विपाम् ।
अक्षौहिणीं राक्षसानां शितैर्बाणैरशातयत् ॥ ७.१५७.१६८ ॥

ପଲକ ମାତ୍ରରେ ସେ ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପକାଇଦେଲେ।

7.157.169

मिषतो भीमसेनस्य हैडिम्बेः पार्षतस्य च ।
यमयोर्धर्मपुत्रस्य विजयस्याच्युतस्य च ॥ ७.१५७.१६९ ॥

ଭୀମସେନ, ହିଡିମ୍ବାର ପୁତ୍ର ଘଟୋତ୍କଚ, ପୃଷତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଯମଜ ଦୁଇ ଭାଇ, ଧର୍ମପୁତ୍ର, ବିଜୟ ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ।

7.157.170

प्रगाढमञ्जोगतिभिर्नाराचैरभिताडिताः ।
निपेतुर्द्विरदा भूमौ सशृङ्गा इव पर्वताः ॥ ७.१५७.१७० ॥

ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା, ସିଧା ଉଡ଼ୁଥିବା ନାରାଚ ବାଣରେ ଆହତ ହାତୀମାନେ ଶିଖରସହିତ ପର୍ବତ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

7.157.171

निकृत्तैर्हस्तिहस्तैश्च विचलद्भिरितस्ततः ।
रराज वसुधा कीर्णा विसर्पद्भिरिवोरगैः ॥ ७.१५७.१७१ ॥

କଟା ହାତୀ ଶୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଇତସ୍ତତଃ ଚଳୁଥିବା ଅଙ୍ଗରେ ଭରିଥିବା ଭୂମି ସର୍ପଭରା ପରି ଝଲମଲ କଲା।

7.157.172

क्षिप्तैः काञ्चनदण्डैश्च नृपच्छत्रैः क्षितिर्बभौ ।
द्यौरिवोदितचन्द्रार्का ग्रहाकीर्णा युगक्षये ॥ ७.१५७.१७२ ॥

ପକାଯାଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣଦଣ୍ଡ ରାଜଛତ୍ରରେ ଭୂମି ଝଲମଲ କଲା, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହୋଇ ଗ୍ରହପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାଶ।

7.157.173

प्रवृद्धध्वजमण्डूकां भेरीविस्तीर्णकच्छपाम् ।
छत्रहंसावलीजुष्टां फेनचामरमालिनीम् ॥ ७.१५७.१७३ ॥

ଫୁଲିଥିବା ଧ୍ୱଜ ବେଙ୍ଗ ପରି, ବିସ୍ତୃତ ଭେରୀ କଇଁଛ ପରି, ଛତ୍ରପଙ୍ଗ ହଂସ ପରି, ଫେଣର ଚାମର ମାଳାଧାରିଣୀ।

7.157.174

कङ्कगृघ्रमहाग्राहां नैकायुधझषाकुलाम् ।
विस्तीर्णगजपाषाणां हताश्वमकराकुलाम् ॥ ७.१५७.१७४ ॥

କଙ୍କ ଓ ଗିଧ ବଡ଼ ଗ୍ରାହ, ଅନେକ ଆୟୁଧ ମାଛ, ବିସ୍ତୃତ ହାତୀ ପଥର, ହତ ଘୋଡ଼ା ମକର ପରି ଭରିଥିବା।

7.157.175

रथक्षिप्तमहावप्रां पताकारुचिरद्रुमाम् ।
शरमीनां महारौद्रां प्रासशक्त्यृष्टिडुण्डुभाम् ॥ ७.१५७.१७५ ॥

ରଥ ଫିଙ୍ଗିଥିବା ବଡ଼ ବନ୍ଧଥିବା, ପତାକାରେ ସୁନ୍ଦର ଗଛଥିବା, ବାଣରୂପୀ ମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତି ଭୟଙ୍କର, ପ୍ରାସ, ଶକ୍ତି, ଋଷ୍ଟି ଓ ଡୁଣ୍ଡୁଭ ଥିବା ସେ ନଦୀ।

7.157.176

मज्जामांसमहापङ्कां कबन्धावर्जितोडुपाम् ।
केशशैवलकल्माषां भीरूणां कश्मलावहाम् ॥ ७.१५७.१७६ ॥

ମଜ୍ଜା ଓ ମାଂସର ବଡ଼ କାଦୁଅ ଥିବା, ମୁଣ୍ଡହୀନ ଶରୀରରୂପୀ ଭାସୁଥିବା ଡଙ୍ଗା ଥିବା, କେଶରୂପୀ ଶୈବାଳ ଓ କଳା ଘାସ ଥିବା, ଭୀରୁମାନଙ୍କୁ ମୂର୍ଚ୍ଛା ଦେଉଥିବା।

7.157.177

नागेन्द्रहययोधानां शरीरव्ययसम्भवाम् ।
शोणितौघमहाघोरां द्रौणिः प्रावर्तयन्नदीम् ॥ ७.१५७.१७७ ॥

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଶରୀର ନାଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ରକ୍ତର ମହାପ୍ରବାହରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ସେ ନଦୀକୁ ଦ୍ରୌଣି ବହାଇଲେ।

7.157.178

योधार्तरवनिर्घोषां क्षतजोर्मिसमाकुलाम् ।
प्रयान्तीं सुमहाघोरां यमराष्ट्रमहोदधिम् ॥ ७.१५७.१७८ ॥

ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତ ସ୍ୱରର ଘୋଷରେ, ରକ୍ତ ତରଙ୍ଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯମରାଷ୍ଟ୍ରରୂପୀ ମହାସାଗର ଆଡ଼େ ଯାଉଥିବା, ଅତି ଭୟଙ୍କର।

7.157.179

निहत्य राक्षसान्बाणैर्द्रौणिर्हैडिम्बिमार्दयत् ।
पुनरप्यतिसङ्क्रुद्धः सवृकोदरपार्षतान् ॥ ७.१५७.१७९ ॥

ବାଣରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଦ୍ରୌଣି ହୈଡିମ୍ବିଙ୍କୁ (ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ) ପୀଡ଼ିତ କଲେ; ପୁଣି ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ଓ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।

7.157.180

स नाराचगणैः पार्थान्द्रौणिर्विद्धा महाबलः ।
जघान सुरथं नाम द्रुपदस्य सुतं विभुः ॥ ७.१५७.१८० ॥

ସେହି ମହାବଳୀ ଦ୍ରୌଣି ନାରାଚ ସମୂହରେ ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁରଥ ନାମକ ବୀରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

7.157.181

पुनः शत्रुञ्जयं नाम द्रुपदस्यात्मजं रणे ।
बलानीकं जयानीकं जयाश्वं चाभिजघ्निवान् ॥ ७.१५७.१८१ ॥

ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ, ଏବଂ ବଳାନୀକ, ଜୟାନୀକ ଓ ଜୟାଶ୍ଵଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ବଧ କଲା।

7.157.182

श्रुताह्वयं च राजानं द्रौणिर्निन्ये यमक्षयम् ।
त्रिभिश्चान्यैः शरैस्तीक्ष्णैः सुपुङ्खैर्हेममालिनम् ॥ ७.१५७.१८२ ॥

ଦ୍ରୌଣି ଶ୍ରୁତାହ୍ଵୟ ରାଜାକୁ ମଧ୍ୟ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲା; ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମାଳାଧାରୀଙ୍କୁ ତିନି ଓ ଅନ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣରେ।

7.157.183

जघान स पृषध्रं च चन्द्रसेनं च मारिष ।
कुन्तिभोजसुतांश्चासौ दशभिर्दश जघ्निवान् ॥ ७.१५७.१८३ ॥

ସେ ପୃଷଧ୍ର ଓ ଚନ୍ଦ୍ରସେନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲା, ହେ ମାରିଷ। କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦଶ ଜଣଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦଶ ଦଶ ବାଣରେ ସେ ବଧ କଲା।

7.157.184

अस्वत्थामा सुसङ्क्रुद्धः सन्धायोग्रमजिह्मगम् ।
मुमोचाकर्णपूर्णेन धनुषा शरमुत्तमम्।
यमदण्डोपमं घोरमुद्दिश्याशु घटोत्कचम् ॥ ७.१५७.१८४ ॥

ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଉଗ୍ର ଓ ସିଧା ଯାଉଥିବା ଉତ୍ତମ ବାଣ ସନ୍ଧାନ କରି, କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟଣା ଧନୁରେ, ଯମଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର ସେହି ବାଣ ଘଟୋତ୍କଚକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଶୀଘ୍ର ଛାଡିଲା।

7.157.185

स भित्त्वा हृदयं तस्य राक्षसस्य महाशरः ।
विवेश वसुधां शीघ्रं सपुङ्खः पृथिवीपते ॥ ७.१५७.१८५ ॥

ସେହି ମହାବାଣ ସେହି ରାକ୍ଷସର ହୃଦୟ ଭେଦ କରି, ହେ ପୃଥିବୀପତି, ପକ୍ଷ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟକୁ ପଶିଗଲା।

7.157.186

तं हतं पतितं ज्ञात्वा धृष्टद्युम्नो महारथः ।
द्रौणेः सकाशाद्राजेन्द्र व्यपनिन्ये रथोत्तमम् ॥ ७.१५७.१८६ ॥

ସେ ହତ ଓ ପତିତ ହୋଇଛି ଜାଣି ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରୁ ଉତ୍ତମ ରଥ ସରାଇ ନେଲେ।

7.157.187

ततः पराङ्मुखनृपं सैन्यं यौधिष्ठिरं नृप ।
पराजित्य रणे वीरो द्रोणपुत्रो ननाद ह।
पूजितः सर्वभूतेषु तव पुत्रैश्च भारत ॥ ७.१५७.१८७ ॥

ଏପରେ ପଛକୁ ମୁଖ ଫେରାଇଥିବା ରାଜା ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସୈନ୍ୟ, ହେ ରାଜନ୍, ରଣରେ ପରାଜିତ ହେଲା; ବୀର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଗର୍ଜନ କଲେ। ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।

7.157.188

अथ शरशतभिन्नकृत्तदेहै… ।
र्हतपतितैः क्षणदाचरैः समन्तात्।
निधनमुपगतैर्मही कृताऽभू… ।
द्गिरिशिखरैरिव दुर्गमाऽतिरौद्रा ॥ ७.१५७.१८८ ॥

ଏପରେ ଶହ ଶହ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ଓ କଟା ଶରୀର ସହିତ, ଆଘାତରେ ପଡି ମୃତ ରାତ୍ରିଚରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁଆଡ଼େ… ପୃଥିବୀ… ପର୍ବତଶିଖର ପରି ଦୁର୍ଗମ ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର ହେଲା।

7.157.189

तं सिद्धगन्धर्वपिशाचसङ्घा ।
नागाः सुपर्णाः पितरो वयांसि।
रक्षोगणा भूतगणाश्च द्रौणि… ।
मपूजयन्नप्सरसः सुराश्च ॥ ७.१५७.१८९ ॥

ତାଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ ସମୂହ, ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ପିତୃ, ପକ୍ଷୀ, ରାକ୍ଷସ ଗଣ ଏବଂ ଭୂତ ଗଣ… ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ… ଅପ୍ସରା ଓ ଦେବତାମାନେ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।