ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.157.1
प्रायोपविष्टे तु हते पुत्रे सात्यकिना तदा ।
सोमदत्तो भृशं क्रुद्धः सात्यकिं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.१५७.१ ॥
ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਸੋਮਦੱਤ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
7.157.2
क्षत्रधर्मः परो दृष्टो यस्तु देवैर्महात्मभिः ।
तं त्वं सात्वत सन्तज्य दस्युधर्मे कथं रतः ॥ ७.१५७.२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਸਾਤਵਤ, ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਡਾਕੂ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਤ ਹੋਇਆ?
7.157.3
पराङ्मुखाय दीनाय न्यस्तशस्त्राय याचते ।
क्षत्रधर्मरतः प्राज्ञः कथं नु प्रहरेद्रणे ॥ ७.१५७.३ ॥
ਪਿੱਠ ਫੇਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੀਨ, ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ — ਕ੍ਰਿਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰੇਗਾ?
7.157.4
द्वावेव किल वृष्णीनां तत्र ख्यातौ महारथौ ।
प्रद्युम्नश्च महाबाहुस्त्वं चैव युधि सात्वत ॥ ७.१५७.४ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਰਥੀ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹਨ — ਮਹਾਬਾਹੂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਅਤੇ ਹੇ ਸਾਤਵਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੂੰ।
7.157.5
कथं प्रायोपविष्टाय पार्थेन च्छिन्नबाहवे ।
नृशंसं बत दीनं च तादृशं कृतवानसि ॥ ७.१५७.५ ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਾਏ, ਅਜਿਹਾ ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਦੀਨ ਕਰਮ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ?
7.157.6
कर्ममस्तस्य दुर्वृत्त फलं प्राप्नुहि संयुगे ।
अद्य छेत्स्यामि ते मूढ शिरो विक्रम्य पत्रिणा ॥ ७.१५७.६ ॥
ਹੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾ। ਹੇ ਮੂਰਖ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿਆਂਗਾ।
7.157.7
शपे सात्वत पुत्राभ्यामिष्टेन सुकृतेन च ।
अनतीतामिमां रात्रिं यदि त्वां वीरमानिनम् ॥ ७.१५७.७ ॥
ਹੇ ਸਾਤਵਤ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਇਸ਼ਟ ਯਗ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸੁਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸੌਂਹ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਜੇ ਇਸ ਰਾਤ ਦੇ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਮਾਰਾਂ।
7.157.8
अरक्ष्यमाणं पार्थेन जिष्णुना ससुतानुजम् ।
न हन्यां नरके घोरे पतेयं वृष्णिपांसन ॥ ७.१५७.८ ॥
ਪਾਰਥ ਜਿਸ਼ਨੂ ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਗਿਆ ਤੈਨੂੰ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਮਾਰਾਂ ਤਾਂ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਾਂ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣਿ ਕੁਲ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ।
7.157.9
एवमुक्त्वा सुसङ्क्रुद्धः सोमदत्तो महाबलः ।
दध्मौ शङ्खं च तारेण सिंहनादं ननाद च ॥ ७.१५७.९ ॥
ਏਦਾਂ ਆਖ ਕੇ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਹਾਬਲੀ ਸੋਮਦੱਤ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ ਅਤੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕੀਤਾ।
7.157.10
ततः कमलपत्राक्षः सिंहदंष्ट्रो दुरासदः ।
सात्यकिर्भृशसङ्क्रुद्धः सोमदत्तमथाब्रवीत् ॥ ७.१५७.१० ॥
ਫਿਰ ਕਮਲ-ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੇਰ ਦੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੁਰਜੇਯ ਸਾਤਿਅਕੀ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
7.157.11
कौरवेय न मे त्रासः कथञ्चिदपि विद्यते ।
त्वया सार्धमथान्यैश्च युध्यतो हृदि कश्चन ॥ ७.१५७.११ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ, ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
7.157.12
यदि सर्वेण सैन्येन गुप्तो मां योधयिष्यसि ।
तथापि न व्यथा काचित्त्वयि स्यान्मम कौरव ॥ ७.१५७.१२ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਹੇ ਕੌਰਵ, ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
7.157.13
युद्धसारेण वाक्येन असतां सम्मतेन च ।
नाहं भीषयितुं शक्यः क्षत्रवृत्ते स्थितस्त्वया ॥ ७.१५७.१३ ॥
ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਡਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਮੈਂ ਖੱਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਾਂ — ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ।
7.157.14
यदि तेऽस्ति युयुत्साऽद्य मया सह नराधिप ।
निर्दयो निशितैर्बाणैः प्रहर प्रहरामि ते ॥ ७.१५७.१४ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਜੇ ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
7.157.15
हतो भूरिश्रवा वीरस्तव पुत्रो महारथः ।
शलश्चैव महाराज भ्रातृव्यसनकर्षितः ॥ ७.१५७.१५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰਾ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਭਰਾ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸ਼ਲ ਵੀ।
7.157.16
त्वां चाप्यद्य वधिष्यामि सहपुत्रं सबान्धवम् ।
तिष्ठेदानीं रणे यत्तः कौरवोऽसि महारथः ॥ ७.१५७.१६ ॥
ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੈਂ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਹੁਣ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਤੂੰ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈਂ।
7.157.17
यस्मिन्दानं दमः शौचमहिंसा हीर्धृतिः क्षमा ।
अनपायानि सर्वाणि नित्यं राज्ञि युधिष्ठिरे ॥ ७.१५७.१७ ॥
ਜਿਸ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਰਾਜੇ ਵਿੱਚ ਦਾਨ, ਦਮ, ਸ਼ੌਚ, ਅਹਿੰਸਾ, ਲਾਜ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਖਿਮਾ — ਇਹ ਸਭ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਹਨ।
7.157.18
मृदङ्गकेतोस्तस्य त्वं तेजसा निहतः पुरा ।
सकर्णसौबलः सङ्ख्ये विनाशमुपयास्यसि ॥ ७.१५७.१८ ॥
ਉਸ ਮ੍ਰਿਦੰਗਧ੍ਵਜ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੌਬਲ ਸਮੇਤ ਰਣ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ।
7.157.19
शपेऽहं कृष्णचरणैरिष्टापूर्तेन चैव ह ।
यदि त्वां ससुतं पापं न हन्यां युधि रोषितः ॥ ७.१५७.१९ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟਾਪੂਰਤ ਪੁੰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਪਾਪੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਮਾਰਾਂ।
7.157.20
अपयास्यसि चोत्त्यक्त्वा रणं मुक्तो भविष्यसि ॥ ७.१५७.२० ॥
ਤੂੰ ਰਣ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
7.157.21
एवमाभाष्य चान्योन्यं क्रोधसंरक्तलोचनौ ।
प्रवृत्तौ शरसम्पातं कर्तुं पुरुषसत्तमौ ॥ ७.१५७.२१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.157.22
ततो रथसहस्रेण नागानामयुतेन च ।
दुर्योधनः सोमदत्तं परिवार्य व्यवस्थितः ॥ ७.१५७.२२ ॥
ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.157.23
शकुनिश्च सुसङ्क्रुद्धः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
पुत्रपौत्रैः परिवृतो भ्रातृभिश्चेन्द्रविक्रमैः।
श्यालस्तव महाबाहुर्वज्रसंहननो युवा ॥ ७.१५७.२३ ॥
ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਕੁਨੀ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਤੇਰਾ ਸਾਲਾ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਜਵਾਨ।
7.157.24
साग्रं शतसहस्रं तु हयानां तस्य धीमतः ।
सोमदत्तं महेष्वासं समन्तात्पर्यरक्षत ॥ ७.१५७.२४ ॥
ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਘੋੜਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਸੋਮਦੱਤ ਦੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ।
7.157.25
रक्ष्यमाणश्च बलिभिश्छादयामास सात्यकिम् ।
तं छाद्यमानं विशिखैर्दृष्ट्वा सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१५७.२५ ॥
ਬਲਵਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੇ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ।
7.157.26
धृष्टद्युम्नोऽभ्ययात्क्रुद्धः प्रगृह्य महतीं चमूम् ।
अभ्यरक्षन्महाबाहुः सात्वतं सत्यविक्रमम् ॥ ७.१५७.२६ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਸਾਤਵਤ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
7.157.27
चण्डवाताभिसृष्टानामुदधीनामिव स्वनः ।
आसीद्राजन्बलौघानामन्योन्यमभिनिघ्नताम् ॥ ७.१५७.२७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਠਾਏ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਗਰਜੇ।
7.157.28
विव्याध सोमदत्तस्तु सात्वतं नवभिः शरैः ।
सात्यकिर्नवभिश्चैनमवधीत्कुरुपुङ्गवम् ॥ ७.१५७.२८ ॥
ਸੋਮਦੱਤ ਨੇ ਸਾਤਵਤ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਨੂੰ ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਵੀ ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.157.29
सोऽतिविद्धो बलवता समरे दृढधन्विना ।
रथोपस्थं समासाद्य मुमोह गतचेतनः ॥ ७.१५७.२९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਰਥ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਚੇਤਨਾ ਗੁਆ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
7.157.30
तं विमूढं समालक्ष्य सारथिस्त्वरयाऽन्वितः ।
अपोवाह रणाद्वीरं सोमदत्तं महारथम् ॥ ७.१५७.३० ॥
ਉਸਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਫ਼ੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੀਰ ਮਹਾਰਥੀ ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ ਰਣ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।
7.157.31
तं विसंज्ञं समालक्ष्य युयुधानशरार्दितम् ।
अभ्यद्रवत्ततो द्रोणो यदुवीरजिघांसया ॥ ७.१५७.३१ ॥
ਉਸਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਅਤੇ ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਯਦੁਵੀਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
7.157.32
तमायान्तमभिप्रेक्ष्य युधिष्ठिरपुरोगमाः ।
परिवव्रुर्महात्मानं परीप्सन्तो यदूत्तमम् ॥ ७.१५७.३२ ॥
ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਯਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.157.33
ततः प्रववृते युद्धं द्रोणस्य सह पाण्डवैः ।
बलेरिव सुरैः पूर्वं त्रैलोक्यजयकाङ्क्षया ॥ ७.१५७.३३ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ; ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਲੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਵਾਂਗ।
7.157.34
ततः सायकजालेन पाण्डवानीकमावृणोत् ।
भारद्वाजो महातेजा विव्याध च युधिष्ठिरम् ॥ ७.१५७.३४ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸ੍ਵੀ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.157.35
सात्यकिं दशभिर्बाणैर्विंशत्या पार्षतं शरैः ।
भीमसेनं च नवभिर्नकुलं पञ्चभिस्तथा ॥ ७.१५७.३५ ॥
ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਪਾਰਸ਼ਤ (ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ) ਨੂੰ ਵੀਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਨੌਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.157.36
सहदेवं तथाऽष्टाभिः शतेन च शिखण्डिनम् ।
द्रौपदेयान्महाबाहुः पञ्चभिः पञ्जभिः शरैः ॥ ७.१५७.३६ ॥
ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਅੱਠ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਸੌ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.157.37
विराटं मत्स्यमष्टाभिर्द्रुपदं दशभिः शरैः ।
युधामन्युं त्रिभिः षड्भिरुत्तमौजसमाहवे।
अन्यांश्च सैनिकान्विद्व्वा युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ७.१५७.३७ ॥
ਉਸਨੇ ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਮਤਸਯ ਨੂੰ ਅੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੂੰ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਯੁਧਾਮਨਿਊ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉੱਤਮੌਜਸ ਨੂੰ ਛੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘਾਇਲ ਕੀਤਾ, ਹੋਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
7.157.38
ते वध्यमाना द्रोणेन पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ।
प्राद्रवन्वै भयाद्राजन्सार्तनादा दिशो दश ॥ ७.१५७.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ ਦੇ ਉਹ ਸੈਨਿਕ ਡਰ ਕੇ ਆਰਤਨਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
7.157.39
काल्यमानं तु तत्सैन्यं दृष्ट्वा द्रोणेन फल्गुनः ।
किञ्चिदागतसंरम्भो गुरुं पार्थोऽभ्ययाद्द्रुतम् ॥ ७.१५७.३९ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ ਥੋੜਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
7.157.40
दृष्ट्वा द्रोणं तु बीभत्सुमभिधावन्तमाहवे ।
सन्न्यवर्तत तत्सैन्यं पुनर्यौधिष्ठिरं बलम् ॥ ७.१५७.४० ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਭੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਮੁੜ ਪਰਤ ਗਈ।
7.157.41
ततो युद्धमभूद्भूयो भारद्वाजस्य पाण्डवैः ॥ ७.१५७.४१ ॥
ਫਿਰ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁੜ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਪਿਆ।
7.157.42
द्रोणस्तव सुतै राजन्सर्वतः परिवारितः ।
व्यधमत्पाण्डुसैन्यानि तूलराशिमिवानलः ॥ ७.१५७.४२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਘਿਰੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਕਪਾਹ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
7.157.43
तं ज्वलन्तमिवादित्यं दीप्तानलसमद्युतिम् ।
राजन्ननिशमत्यन्तं दृष्ट्वा द्रोणं शरार्चिषम् ॥ ७.१५७.४३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਲਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਬਹੁਤ ਵੇਖ ਕੇ।
7.157.44
मण्डलीकृतधन्वानं तपन्तमिव भास्करम् ।
दहन्तमहितान्सैन्ये नैनं कश्चिदवारयत् ॥ ७.१५७.४४ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਗੋਲਾਕਾਰ ਘੁਮਾਉਂਦੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਪਦੇ, ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ।
7.157.45
योयो हि प्रमुखे तस्य तस्थौ द्रोणस्य पुरूषः ।
तस्यतस्य शिरश्छित्त्वा ययुर्द्रोणशराः क्षितिम् ॥ ७.१५७.४५ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਰ ਬੰਦੇ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਬਾਣ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ।
7.157.46
एवं सा पाण्डवी सेना वध्यमाना महात्मना ।
प्रदुद्राव पुनर्भीता पश्यतः सव्यसाचिनः ॥ ७.१५७.४६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ, ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਅਰਜੁਨ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਫਿਰ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈ।
7.157.47
सम्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा द्रोणेन निशि भारत ।
गोविन्दमब्रवीज्जिष्णुर्गच्छ द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१५७.४७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੁਆਰਾ ਸੈਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੰਡੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ਼ਨੂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਚੱਲੋ।"
7.157.48
ततो रजतगोक्षीरकुन्देन्दुसदृशप्रभान् ।
चोदयामास दाशार्हो हयान्द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१५७.४८ ॥
ਫਿਰ ਚਾਂਦੀ, ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ, ਕੁੰਦ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਹੱਕਿਆ।
7.157.49
भीमसेनोऽपि तं दृष्ट्वा यान्तं द्रोणाय फल्गुनम् ।
स्वसारथिमुवाचेदं द्रोणानीकाय मां वह ॥ ७.१५७.४९ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਵੀ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਫਲਗੁਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲ।"
7.157.50
सोऽपि तस्य वचः श्रुत्वा विशोकोऽवहयद्वयान् ।
पृष्ठतः सत्यसन्धस्य जिष्णोर्भरतसत्तम ॥ ७.१५७.५० ॥
ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੋਕ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੱਚੇ-ਪ੍ਰਣ ਜਿਸ਼ਣੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਘੋੜੇ ਹੱਕੇ।
7.157.51
तौ दृष्ट्वा भ्रातरौ यत्तौ द्रोणानीकमभिद्रुतौ ।
पाञ्चालाः सृञ्जया मात्स्याश्चेदिकारूशकोसलाः।
अन्वगच्छन्महाराज केकयाश्च महारथाः ॥ ७.१५७.५१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਂਚਾਲ, ਸ੍ਰਿੰਜਯ, ਮੱਤਸਯ, ਚੇਦੀ, ਕਰੂਸ਼ ਅਤੇ ਕੋਸਲ, ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਕੈਕਯ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ।
7.157.52
ततो राजन्नभूद्वोरः सङ्ग्रामो रोमहर्षणः ॥ ७.१५७.५२ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
7.157.53
बीभत्सुर्दक्षिणं पार्श्वमुत्तरं च वृकोदरः ।
महद्भ्यां रथबृन्दाभ्यां बलं जगृहतुस्तव ॥ ७.१५७.५३ ॥
ਬੀਭਤਸੁ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਭੀਮ ਨੇ ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ, ਦੋ ਵੱਡੇ ਰਥ-ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.157.54
तौ दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रौ भीमसेनधनञ्जयौ ।
धृष्टद्युम्नोऽभ्ययाद्राजन्सात्यकिश्च महाबलः ॥ ७.१५७.५४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸਾਤਯਕੀ ਵੀ।
7.157.55
चण्डवाताभिपन्नानामुदधीनामिव स्वनः ।
आसीद्राजन्बलौघानां तदाऽन्योन्यमभिघ्नतां ॥ ७.१५७.५५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਹਵਾ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਉੱਠੀ।
7.157.56
सौमदत्तिवधात्क्रुद्धो दृष्ट्वा सात्यकिमाहवे ।
द्रौणिरभ्यद्रवद्राजन्वधाय कृतनिश्चयः
ववर्षाञ्जनपर्वा स द्रुमवर्षं नभस्तलात् ॥ ७.१५७.५६ ॥
ਸੌਮਦੱਤੀ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ ਦ੍ਰੌਣੀ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ; ਅੰਜਨ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਉਸ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.157.57
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य शैनेयस्य रथं प्रति ।
भैमसेनिः सुसङ्क्रुद्धः प्रत्यमित्रमवारयत् ॥ ७.१५७.५७ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਤਿਅਕੀ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਝਪਟਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
7.157.58
कार्ष्णायसं महाघोरमृक्षचर्मपरिच्छदम् ।
महान्तं रथमास्थाय त्रिंशन्नल्वान्तरान्तरम् ॥ ७.१५७.५८ ॥
ਲੋਹੇ ਦਾ ਬਣਿਆ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਰਿੱਛ ਦੀ ਖੱਲ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਵੱਡਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਨਲਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਥ ਸੀ।
7.157.59
विक्षिप्तयन्त्रसन्नाहं महामेघौघनिःस्वनम् ।
युक्तं गजनिभैर्वाहैर्न हयैर्नापि वारणैः ॥ ७.१५७.५९ ॥
ਖਿਲਰੇ ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕਵਚ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦਾ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।
7.157.60
विक्षिप्तपक्षचरणविवृताक्षेण कूजता ।
ध्वजेनोच्छ्रितदण्डेन गृध्रराजेन राजितम् ॥ ७.१५७.६० ॥
ਫੈਲੇ ਖੰਭਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਕੂਕਦਾ, ਉੱਚੇ ਦੰਡ ਵਾਲੀ ਧੁਜਾ ਉੱਤੇ ਗਿੱਧਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।
7.157.61
लोहितार्द्रपताकं तु आन्त्रमालाविभूषितम् ।
अष्टचक्रसमायुक्तमास्थाय विपुलं रथम् ॥ ७.१५७.६१ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਆਂਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਅੱਠ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ।
7.157.62
शूलमुद्गरधारिण्या शैलपादपहस्तया ।
रक्षसां घोररूपाणामक्षौहिण्या समावृतः ॥ ७.१५७.६२ ॥
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਫੜੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
7.157.63
तमुद्यतमहाचापं निशाम्य व्यथिता नृपाः ।
युगान्तकालसमये दण्डहस्तमिवान्तकम् ॥ ७.१५७.६३ ॥
ਵੱਡਾ ਧਨੁੱਖ ਉਠਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ; ਯੁਗਾਂਤ ਸਮੇਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਲਏ ਯਮ ਵਾਂਗ।
7.157.64
ततस्तं गिरिशृङ्गाभं भीमरूपं भयावहम् ।
दंष्ट्राकरालोग्रमुखं शङ्कुकर्णं महाहनुम् ॥ ७.१५७.६४ ॥
ਫਿਰ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਉਗਰ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਕੂ ਵਰਗੇ ਕੰਨਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਠੋਡੀ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ।
7.157.65
ऊर्ध्वकेशं विरूपाक्षं दीप्तास्यं निम्नितोदरम् ।
महाश्वभ्रगलद्वारं किरीटच्छन्नमूर्धजम् ॥ ७.१५७.६५ ॥
ਉੱਪਰ ਖੜ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਗੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਧੱਸੇ ਢਿੱਡ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਟੋਏ ਵਰਗੇ ਗਲੇ ਦੇ ਦਵਾਰ ਵਾਲਾ, ਮੁਕਟ ਨਾਲ ਢਕੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ।
7.157.66
त्रासनं सर्वभूतानां व्यात्ताननभिवान्तकम् ।
वीक्ष्य दीप्तमिवायान्तं रिपुविक्षोभकारिणम् ॥ ७.१५७.६६ ॥
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਯਮ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾ ਆਉਂਦੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਲਬਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
7.157.67
तमुद्यतमहाचापं राक्षसेन्द्रं घटोत्कचम् ।
भयार्दिता प्रचुक्षोभ पुत्रस्य तव वाहिनी।
वायुना क्षोभितावर्ता गङ्गेवोर्ध्वतरङ्गिणी ॥ ७.१५७.६७ ॥
ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਭੰਵਰਾਂ ਹਿਲਾਈ ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਕੰਬ ਉੱਠੀ।
7.157.68
घटोत्कचप्रयुक्तेन सिंहनादेन भीषिताः ।
प्रसुस्रुवुर्गजा मूत्रं विव्यथुश्च नरा भृशम् ॥ ७.१५७.६८ ॥
ਘਟੋਤਕਚ ਦੀ ਛੱਡੀ ਸ਼ੇਰ ਦਹਾੜ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ।
7.157.69
ततोऽश्मवृष्टिरत्यर्थमासीत्तत्र समन्ततः ।
सन्ध्याकालाधिकबलैः प्रयुक्ता राक्षसैः क्षितौ ॥ ७.१५७.६९ ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਹੋਈ; ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਅਧਿਕ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡੀ।
7.157.70
आयसानि च चक्राणि भुशुण्ड्यः प्रासतोमराः ।
पतन्त्यविरताः शूलाः शतघ्न्यः पट्टसास्तथा ॥ ७.१५७.७० ॥
ਲੋਹੇ ਦੇ ਚੱਕਰ, ਭੁਸ਼ੁੰਡੀਆਂ, ਪ੍ਰਾਸ ਅਤੇ ਤੋਮਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਸ਼ਤਘਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਟਿਸ਼ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ।
7.157.71
तदुग्रमतिरौद्रं च दृष्ट्वा युद्धं नराधिपाः ।
तनयास्तव कर्णश्च व्यथिताः प्राद्रवन्दिशः ॥ ७.१५७.७१ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਕਰਨ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
7.157.72
तत्रैकोऽस्त्रबलश्लाघी द्रौणिर्मानी न विव्यथे ।
व्यधमच्च शरैर्मायां घटोत्कचविनिर्भिताम् ॥ ७.१५७.७२ ॥
ਉੱਥੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ, ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਣੀ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਇਆ; ਉਸਨੇ ਘਟੋਤਕਚ ਦੀ ਰਚੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.157.73
विहतायां तु मायायाममर्षी स घटोत्कचः ।
विससर्ज शरान्घोरांस्तेऽश्वत्थामानमाविशन्।
भुजङ्गा इव वेगेन वल्मीकं क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ७.१५७.७३ ॥
ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਛੱਡੇ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵत्थਾਮਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਬਮੀਠੇ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ।
7.157.74
ते शरा रुधिराक्ताङ्गा भित्त्वा शारद्वतीसुतम् ।
विविशुर्धरणीं शीघ्रा रुक्मपुङ्खाः शिलाशिताः ॥ ७.१५७.७४ ॥
ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਲਿੱਬੜੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਬਾਣ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਕ੍ਰਿਪ) ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
7.157.75
अश्वत्थामा तु सङ्क्रुद्धो लघुहस्तः प्रतापवान् ।
घटोत्कचमभिक्रुद्धं बिभेद दशभिः शरैः ॥ ७.१५७.७५ ॥
ਪਰ ਅਸ਼ਵत्थਾਮਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹੋ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਗਿਆ।
7.157.76
घटोत्कचोऽतिविद्धस्तु द्रोणपुत्रेण मर्मसु ।
चक्रं शतसहस्रारमगृह्णाद्व्यथितो भृशम् ॥ ७.१५७.७६ ॥
ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਘਟੋਤਕਚ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਲੱਖ ਆਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਫੜ ਲਿਆ।
7.157.77
क्षुरान्तं बालसूर्याभं मणिवज्रविभूषितम् ।
अश्वत्थाम्नि स चिक्षेप भैमसेनिर्जिघांसया ॥ ७.१५७.७७ ॥
ਛੁਰੀ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਲਾ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਉਹ ਚੱਕਰ ਭੈਮਸੇਨੀ (ਘਟੋਤਕਚ) ਨੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵत्थਾਮਾ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ।
7.157.78
वेगेन महता गच्छद्विक्षिप्तं द्रौणिना शरैः ।
अभाग्यस्येव सङ्कल्पस्तन्मोघमपतद्भुवि ॥ ७.१५७.७८ ॥
ਵੱਡੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਉਹ ਚੱਕਰ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਹ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅਭਾਗੇ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਾਂਗ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
7.157.79
घटोत्कचस्ततस्तूर्णं दृष्ट्वा चक्रं निपातितम् ।
द्रौणिं प्राच्छादयद्बाणैः स्वर्भानुरिव भास्करम् ॥ ७.१५७.७९ ॥
ਫਿਰ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਝੱਟ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਭਾਨੂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢਕਦਾ ਹੈ।
7.157.80
घटोत्कचसुतः श्रीमान्भिन्नाञ्जनचयोपमः ।
रुरोध द्रौणिमायान्तं प्रभञ्जनमिवाद्रिराट् ॥ ७.१५७.८० ॥
ਘਟੋਤਕਚ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਟੁੱਟੇ ਸੁਰਮੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗਾ, ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੇ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤਰਾਜ ਹਵਾ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
7.157.81
पौत्रेण भीमसेनस्य शरैरञ्जनपर्वणा ।
बभौ मेघेन धाराभिर्गिरिर्मेरुरिवावृतः ॥ ७.१५७.८१ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਪੋਤੇ ਨੇ ਕਾਜਲ ਵਰਗੇ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਈ; ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਮੇਘ-ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਵੇ।
7.157.82
अश्वत्थामा त्वसम्भ्रान्तो रुद्रोपेन्द्रेन्द्रविक्रमः ।
ध्वजमेकेन बाणेन चिच्छेदाञ्जनपर्वणः ॥ ७.१५७.८२ ॥
ਪਰ ਅਡੋਲ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ, ਰੁਦਰ-ਉਪੇਂਦਰ-ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ, ਇੱਕੋ ਬਾਣ ਨਾਲ ਕਾਜਲ-ਪਰਵ ਦਾ ਝੰਡਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.157.83
द्वाभ्यां तु रथयन्तारौ त्रिभिश्चास्य त्रिवेणुकम् ।
धनुरेकेन चिच्छेद चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ७.१५७.८३ ॥
ਦੋ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦੋ ਸਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ, ਤਿੰਨ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ-ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਕੱਟਿਆ; ਚਾਰ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ।
7.157.84
विरथस्योद्यतं हस्ताद्धेमबिन्दुभिराचितम् ।
विशिखेन सतीक्ष्णेन खङ्गमस्य द्विधाऽकरोत् ॥ ७.१५७.८४ ॥
ਰਥਹੀਣ ਯੋਧੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਠਾਈ ਗਈ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਿੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੜੀ ਤਲਵਾਰ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.157.85
गदा हेमाङ्गदा राजंस्तूर्णं हैडिम्बिसूनुना ।
भ्राम्योत्क्षिप्ताशरैःसापि द्रौणिनाभ्याहताऽपतत् ॥ ७.१५७.८५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਿਡਿੰਬਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁਮਾ ਕੇ ਸੁੱਟੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਗਦਾ ਵੀ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤੀ।
7.157.86
ततोऽन्तरिक्षमुत्प्लुत्य कालमेघ इवोन्नदन्। ॥ ७.१५७.८६ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜਣ ਲੱਗਾ।
7.157.87
ततो मायाधरं द्रौणिर्घटोत्कचसुतं दिवि ।
मार्गणैरभिविव्याध धनं सूर्य इवांशुभिः ॥ ७.१५७.८७ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਘਟੋਤਕਚ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.157.88
सोऽवतीर्य पुरस्तस्थौ रथे हेमविभूषिते ।
महीगत इवात्युग्रः श्रीमानञ्जनपर्वतः ॥ ७.१५७.८८ ॥
ਉਹ ਉਤਰ ਕੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਅਤਿ ਉਗਰ, ਤੇਜਸਵੀ ਅੰਜਨ ਪਰਬਤ ਹੋਵੇ।
7.157.89
तमयस्मयवर्माणं द्रौणिर्भीमात्मजात्मजम् ।
जघानाञ्जनपर्वाणं महेश्वर इवान्धकम् ॥ ७.१५७.८९ ॥
ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਵਚ ਵਾਲੇ, ਭੀਮ ਦੇ ਪੋਤਰੇ (ਘਟੋਤਕਚ ਦੇ ਪੁੱਤਰ) ਉਸ ਅੰਜਨ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੇ ਉਵੇਂ ਹੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਅੰਧਕ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
7.157.90
अथ दृष्ट्वा हतं पुत्रमश्वत्थाम्ना महाबलम् ।
द्रौणेः सकाशमभ्येत्य रोषात्प्रस्फुरिताधरः ॥ ७.१५७.९० ॥
ਫਿਰ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹੋਠ ਫੜਕਾਉਂਦਾ ਦ੍ਰੌਣਿ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ।
7.157.91
प्राह वाक्यमसम्भ्रान्तो वीरं शारद्वतीसुतम् ।
दहन्तं पाण्डवानीकं वनमग्निमिवोच्छ्रितम् ॥ ७.१५७.९१ ॥
ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬਣ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਰਹੇ, ਉੱਚੀ ਉੱਠੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ।
7.157.92
तिष्ठतिष्ठ न मे जीवन्द्रोणपुत्र गमिष्यसि ।
त्वामद्य निहनिष्यामि क्रौञ्चमग्निसुतो यथा ॥ ७.१५७.९२ ॥
ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ! ਹੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਜੀਂਦਿਆਂ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਅਗਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਓਵੇਂ ਹੀ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।
7.157.93
गच्छ वत्स सहान्यैस्त्वं युध्यस्वामरविक्रम ।
न हि पुत्रेण हैडिम्ब पिता न्याय्यः प्रबाधितुम् ॥ ७.१५७.९३ ॥
ਜਾ, ਪੁੱਤਰਾ! ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ। ਹੇ ਹੈਡਿੰਬ, ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਤਾਉਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
7.157.94
कामं खलु न रोषो मे हैडिम्बे विद्यते त्वयि ।
किं तु रोषान्वितो जन्तुर्हन्यादात्मानमप्युत ॥ ७.१५७.९४ ॥
ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਹੈਡਿੰਬ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜੀਵ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
7.157.95
श्रुत्वैतत्क्रोधताम्राक्षः पुत्रशोकसमन्वितः ।
अश्वत्थामानमायस्तो भैमसेनिरभाषत ॥ ७.१५७.९५ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਭੈਮਸੇਨਿ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
7.157.96
किमहं कातरो द्रौणे पृथग्जन इवाहवे ।
यन्मां भीषयसे वाग्भिरसदेतद्वचस्तव ॥ ७.१५७.९६ ॥
ਹੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਡਰਪੋਕ ਹਾਂ? ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੈ।
7.157.97
भीमात्खलु समुत्पन्नः कुरूणां विपुले कुले ।
पाण्डवानामहं पुत्रः समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ ७.१५७.९७ ॥
ਮੈਂ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ; ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ।
7.157.98
रक्षसामधिराजोऽहं दशग्रीवसमो बले ।
तिष्ठतिष्ठ न मे जीवन्द्रोणपुत्र गमिष्यसि ॥ ७.१५७.९८ ॥
ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਰਾਜ ਹਾਂ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਸਮਾਨ। ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ! ਹੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਜੀਂਦਾ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਂਗਾ।
7.157.99
युद्धश्रद्धामहं तेऽद्य विनेष्यामि रणाजिरे ॥ ७.१५७.९९ ॥
ਅੱਜ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਯੁੱਧ-ਸ਼ਰਧਾ ਮੈਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
7.157.100
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षो राक्षसः सुमहाबलः ।
द्रौणिमभ्यद्रवत्क्रुद्धो गजेन्द्रमिव केसरी ॥ ७.१५७.१०० ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸ਼ੇਰ ਜਿਵੇਂ ਗਜਰਾਜ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ, ਓਵੇਂ ਕ੍ਰੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਿਆ।
7.157.101
रथाक्षमात्रैरिषुभिरभ्यवर्षद्धटोत्कचः ।
रथिनामृषभं द्रौणिं धाराभिरिव तोयदः ॥ ७.१५७.१०१ ॥
ਰਥ ਦੇ ਧੁਰੇ ਜਿੰਨੇ ਮੋਟੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.157.102
शरवृष्टिं शरैर्द्रौणिरप्राप्तां तां व्यशातयत् ।
ततोन्तरिक्षे बाणानां सङ्ग्रामोऽन्य इवाभवत् ॥ ७.१५७.१०२ ॥
ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਤੀਰ-ਵਰਖਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਜੇ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੱਟ ਸੁੱਟਿਆ; ਤਦ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣੋਂ ਹੋਰ ਹੀ ਲੜਾਈ ਛਿੜ ਗਈ।
7.157.103
अथास्त्रसम्मर्दकृतैर्विस्फुलिङ्गैस्तदा बभौ ।
विभावरीमुखे व्योम खद्योतैरिव चित्रितम् ॥ ७.१५७.१०३ ॥
ਤਦ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਉੱਠੀਆਂ ਚੰਗਿਆੜੀਆਂ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਰਾਤ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਜੁਗਨੂਆਂ ਨਾਲ ਚਿਤਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ।
7.157.104
निशाम्य निहतां मायां द्रौणिना रणमानिना ।
घटोत्कचस्ततो मायां ससर्जान्तर्हितः पुनः ॥ ७.१५७.१०४ ॥
ਰਣਮਾਨੀ ਦ੍ਰੌਣਿ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਵੇਖ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਲੁਕ ਕੇ ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਰਚੀ।
7.157.105
सोऽभवद्गिरिरत्युच्चः शिखरैस्तरुसङ्कटैः ।
शूलप्रासासिमुसलजलप्रस्रवणो महान् ॥ ७.१५७.१०५ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਪਰਬਤ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਣੀਆਂ ਸਨ; ਸ਼ੂਲ, ਪ੍ਰਾਸ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੂਸਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ।
7.157.106
तमञ्जनगिरिप्रख्यं द्रौणिर्दृष्ट्वा महीधरम् ।
प्रपतद्भिश्च बहुभिः शस्त्रसङ्घैर्न विव्यथे ॥ ७.१५७.१०६ ॥
ਅੰਜਨ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਉਸ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨਹੀਂ ਡੋਲਿਆ।
7.157.107
ततो हसन्निव द्रौणिर्वज्रमस्त्रमुदैरयत् ।
स ते नास्त्रैण शैलेन्द्रः क्षिप्तः क्षिप्रं व्यनश्यत ॥ ७.१५७.१०७ ॥
ਤਦ ਦ੍ਰੌਣਿ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਵਜ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਇਆ; ਉਸ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਬਤਰਾਜ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
7.157.108
ततः स तोयदो भूत्वा नीलः सेन्द्रायुधो दिवि ।
अश्मवृष्टिभिरत्युग्रो द्रौणिमाच्छादयद्रणे ॥ ७.१५७.१०८ ॥
ਤਦ ਉਹ ਨੀਲਾ ਬੱਦਲ ਬਣ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ।
7.157.109
अथ सन्धाय वायव्यमस्त्रमस्त्रविदां वरः ।
व्यधमद्द्रोणतनयो नीलमेघं समुत्थितम् ॥ ७.१५७.१०९ ॥
ਫਿਰ ਅਸਤ੍ਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਾਯਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਨੀਲੇ ਮੇਘ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ।
7.157.110
स मार्गणगणैर्द्रौणिर्दिशः प्रच्छाद्य सर्वशः ।
शतं रथसहस्राणां जघान द्विपदां वरः ॥ ७.१५७.११० ॥
ਉਸ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢੱਕ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਥ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.157.111
स दृष्ट्वा पुनरायान्तं रथेनायतकार्मुकम् ।
घटोत्कचमसम्भ्रान्तं राक्षसैर्बहुभिर्वृतम् ॥ ७.१५७.१११ ॥
ਉਸ ਨੇ ਲੰਮੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਰਥ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਨਿਰਭੈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.157.112
सिंहशार्दूलसदृशैर्मत्तद्विरदविक्रमैः ।
गजस्थैश्च रथस्थैश्च वाजिपृष्ठगतैरपि ॥ ७.१५७.११२ ॥
ਸ਼ੇਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਵਰਗੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ।
7.157.113
विकृतास्यशिरोग्रीवैर्हिडिम्बानुचरैः सह ।
पौलस्त्यैर्यातुधानैश्च तामसैश्चेन्द्रविक्रमैः ॥ ७.१५७.११३ ॥
ਵਿਗੜੇ ਮੂੰਹ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ ਹਿਡਿੰਬਾ ਦੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਨਾਲ, ਪੌਲਸਤਯਾਂ, ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ, ਤਾਮਸਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀਆਂ ਨਾਲ।
7.157.114
नानाशस्त्रधरैर्वीरैर्नानाकवचभूषणैः ।
महाबलैर्भीमरवैः संरम्भोद्वृत्तलोचनैः ॥ ७.१५७.११४ ॥
ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਵਚਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਮਹਾਬਲੀ, ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਫੈਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।
7.157.115
उपस्थितैस्ततो युद्धे राक्षसैर्युद्धदुर्मदैः ।
विषण्णमभिसम्प्रेक्ष्य पुत्रं ते द्रौणिरब्रवीत् ॥ ७.१५७.११५ ॥
ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜੁਟੇ, ਯੁੱਧ-ਮਦ ਨਾਲ ਮਸਤ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ।
7.157.116
तिष्ठ दुर्योधनाद्य त्वं न कार्यः सम्भ्रमस्त्वया ।
सहैभिर्भ्रातृभिर्वीरैः पार्थिवैश्चेन्द्रविक्रमैः ॥ ७.१५७.११६ ॥
ਹੇ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿ; ਤੈਨੂੰ ਘਬਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਵੀਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿ।
7.157.117
निहनिष्याम्यमित्रांस्त न तवास्ति पराजयः ।
सत्यं ते प्रतिजानामि पर्याश्वासय वाहिनीम् ॥ ७.१५७.११७ ॥
ਮੈਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਤੇਰੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੈਨੂੰ ਸੱਚਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਫੌਜ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ।
7.157.118
न त्वेतदद्भुतं मन्ये यत्ते महदिदं मनः ।
अस्मासु च परा भक्तिस्तव गौतमिनन्दन ॥ ७.१५७.११८ ॥
ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਤੇਰਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਮਨ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
7.157.119
अश्वत्थामानमुक्त्वैवं ततः सौबलमब्रवीत् ।
वृतं रथसहस्रेण हयानां रणशोभिनाम् ॥ ७.१५७.११९ ॥
ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.157.120
षष्ट्या रथसहस्रैश्च प्रयाहि त्वं धनञ्जयम् ।
कर्णश्च वृषसेनश्च कृपो नीलस्तथैव च ॥ ७.१५७.१२० ॥
ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲ ਜਾ। ਕਰਨ, ਵ੍ਰਸ਼ਸੈਨ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਨੀਲ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ।
7.157.121
उदीच्याः कृतवर्मा च पुरुमित्रः सुतापनः ।
दुःशासनो निकुम्भश्च कुण्डभेदी पराक्रमः ॥ ७.१५७.१२१ ॥
ਉੱਤਰ ਦੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਪੁਰੁਮਿਤ੍ਰ, ਸੁਤਾਪਨ, ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਨਿਕੁੰਭ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਕੁੰਡਭੇਦੀ।
7.157.122
पूरञ्जयो दृढरथः पताकी हेमकम्पनः ।
शल्यारुणीन्द्रसेनाश्च सञ्जयो विजयो जयः ॥ ७.१५७.१२२ ॥
ਪੂਰੰਜਯ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਰਥ, ਪਤਾਕੀ, ਹੇਮਕੰਪਨ, ਸ਼ਲ੍ਯ, ਅਰੁਣੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਸੇਨ, ਅਤੇ ਸੰਜਯ, ਵਿਜਯ ਤੇ ਜਯ।
7.157.123
कमलाक्षः परक्राथी जयवर्मा सुदर्शनः ।
एते त्वामनुयास्यन्ति पत्तीनामयुतानि षट् ॥ ७.१५७.१२३ ॥
ਕਮਲਾਕ੍ਸ਼, ਪਰਕ੍ਰਾਥੀ, ਜਯਵਰਮਾ ਅਤੇ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨ—ਇਹ ਛੇ ਅਯੁਤ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣਗੇ।
7.157.124
जहि भीमं यमौ चोभौ धर्मराजं च मातुल ।
असुरानिव देवेन्द्रो जयाशा मे त्वयि स्थिता ॥ ७.१५७.१२४ ॥
ਮਾਮਾ, ਭੀਮ ਨੂੰ, ਦੋਵੇਂ ਯਮਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਮਾਰੋ; ਜਿਵੇਂ ਦੇਵੇਂਦਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਤੁਹਾਡ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ।
7.157.125
दारितान्द्रौणिना बाणैर्भृशं विक्षतविग्रहान् ।
जहि मातुल कौन्तेयानसुरानिव पावकिः ॥ ७.१५७.१२५ ॥
ਮਾਮਾ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ; ਜਿਵੇਂ ਪਾਵਕਿ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
7.157.126
एवमुक्तो ययौ शीघ्रं पुत्रेण तव सौबलः ।
पिप्रीषुस्ते सुतान्राजन्दिधक्षुश्चैव पाण्डवान् ॥ ७.१५७.१२६ ॥
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਸੁਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਤੁਰੰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
7.157.127
अथ प्रववृते युद्धं द्रौणिराक्षसयोर्मृधे ।
विभावर्यां सुतुमुलं शक्रप्रह्लादयोरिव ॥ ७.१५७.१२७ ॥
ਫਿਰ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
7.157.128
ततो घटोत्कचो बाणैर्दशभिर्गौतमीसुतम् ।
जघानोरसि सङ्क्रुद्धौ विषाग्निप्रतिमैर्दृढैः ॥ ७.१५७.१२८ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.157.129
स तैरभ्याहतो गाढं शरैर्भीमसुतेरितैः ।
चचाल रथमध्यस्थो वातोद्धूत इव द्रुमः ॥ ७.१५७.१२९ ॥
ਭੀਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਛੱਡੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰਥ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਡੋਲ ਗਿਆ।
7.157.130
भूयश्चाञ्जलिकेनाथ मार्गणेन महाप्रभम् ।
द्रौणिहस्तस्थितं चापं चिच्छेदाशु घटोत्कचः ॥ ७.१५७.१३० ॥
ਫਿਰ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਅੰਜਲਿਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਛੇਤੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.157.131
ततोऽन्यद्द्रौणिरादय धनुर्भारसहं महत् ।
ववर्ष विशिखांस्तीक्ष्णान्वारिधारा इवाम्बुदः ॥ ७.१५७.१३१ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਭਾਰ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਜਿਵੇਂ ਜਲਧਾਰਾਂ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.157.132
ततः शारद्वतीपुत्रः प्रेषयामास भारत ।
सुवर्णपुङ्खाञ्छत्रुघ्नान्खचरान्खचरं प्रति ॥ ७.१५७.१३२ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸ਼ਾਰਦਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਆਕਾਸ਼ਚਾਰੀ ਵੱਲ ਛੱਡੇ।
7.157.133
तद्बाणैरर्दितं यूथं रक्षसां पीनवक्षसाम् ।
सिंहैरिव बभौ मत्तं गजानामाकुलं कुलम् ॥ ७.१५७.१३३ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ, ਚੌੜੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਸ਼ੇਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ।
7.157.134
विधम्य राक्षसान्बाणैः साश्वसूतरथद्विपान् ।
ददाह भगवान्वह्निर्भूतानीव युगक्षये ॥ ७.१५७.१३४ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਸਾਰਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਖਿੰਡਾ ਕੇ, ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
7.157.135
स दग्ध्वाऽक्षौहिणीं बामैर्नैर्ऋतीं रुरुचे नृप ।
पुरेव त्रिपुरं दग्ध्वा दिवि देवो महेश्वरः ॥ ७.१५७.१३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ! ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਈ ਸੀ।
7.157.136
युगान्ते सर्वभूतानि दग्ध्वेव वसुरुल्बणः ।
रराज जयतां श्रेष्ठो द्रोणपुत्रस्तवाहितान् ॥ ७.१५७.१३६ ॥
ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਵਸੂ ਵਾਂਗ, ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਈ।
7.157.137
ततो घटोत्कचः क्रुद्धो रक्षसां भीमकर्मणाम् ।
द्रौणिं हतेति महतीं चोदयामास तां चमूम् ॥ ७.१५७.१३७ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰੋ!' ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
7.157.138
घटोत्कचस्य तामाज्ञां प्रतिगृह्याथ राक्षसाः ।
दंष्ट्रोज्ज्वला महावक्त्रा घोररूपा भयानकाः ॥ ७.१५७.१३८ ॥
ਘਟੋਤਕਚ ਦੇ ਉਸ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਵੱਡੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਘੋਰ ਰੂਪ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
7.157.139
व्यात्तानना घोरजिह्वाः क्रोधताम्रेक्षणा भृशम् ।
सिंहनादेन महता नादयन्तो वसुन्धराम् ॥ ७.१५७.१३९ ॥
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ, ਭਿਆਨਕ ਜੀਭਾਂ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦੇ ਸਨ।
7.157.140
हन्तुमभ्यद्रवन्द्रौणिं नानाप्रहरणायुधाः ।
शक्तीः शतघ्नीः परिघानशनीः शूलपट्टशान् ॥ ७.१५७.१४० ॥
ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟੇ — ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਸ਼ਤਘਨੀਆਂ, ਪਰਿਘ, ਅਸ਼ਨੀਆਂ, ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਪੱਟਿਸ਼।
7.157.141
खङ्गान्गदाभिण्डिपालान्मुसलानि परश्वथान् ।
प्रासानसींस्तोमरांश्च कणपान्कम्पनाञ्छितान् ॥ ७.१५७.१४१ ॥
ਖੜਗ, ਗਦਾ, ਭਿੰਡਿਪਾਲ, ਮੂਸਲ, ਪਰਸ਼ੂ, ਪ੍ਰਾਸ, ਅਸਿ, ਤੋਮਰ, ਕਰਣਪ ਅਤੇ ਕੰਪਨ — ਸਭ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ।
7.157.142
स्थूलान्भुशुण्ड्यश्मगदास्थूणान्कार्ष्ण्यायसांस्तथा ।
मुद्गराँश्च महाघोरान्समरे शत्रुदारणान् ॥ ७.१५७.१४२ ॥
ਵੱਡੀਆਂ ਭੁਸ਼ੁੰਡੀਆਂ, ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ, ਕਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਅਤੇ ਮੁਦਗਰ — ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਵਾਲੇ।
7.157.143
द्रौणिमूर्धन्यसन्त्रस्ता राक्षसा भीमविक्रमाः ।
चिक्षिपुः क्रोधताम्राक्षाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१५७.१४३ ॥
ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟੇ।
7.157.144
तच्छस्त्रवर्षं सुमहद्द्रोणपुत्रस्य मूर्धनि ।
पतमानं समीक्ष्याऽथ योधास्ते व्यथिताऽभवन् ॥ ७.१५७.१४४ ॥
ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੀ ਉਸ ਵੱਡੀ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਯੋਧੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਏ।
7.157.145
द्रोणपुत्रस्तु विक्रान्तस्तद्वर्षं घोरमुच्छ्रितम् ।
शरैर्विध्वंसयामास वज्रकल्पैः शिलाशितैः ॥ ७.१५७.१४५ ॥
ਪਰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਉੱਠੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.157.146
ततोऽन्यैर्विशिखैस्तूर्णं स्वर्णपुङ्खैर्महामनाः ।
निजघ्ने राक्षसान्द्रौणिर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ॥ ७.१५७.१४६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਮਨਾ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.157.147
तद्बाणैरर्दितं यूथं रक्षसां पीनवक्षसाम् ।
सिंहैरिव बभौ मत्तं गजानामाकुलं कुलम् ॥ ७.१५७.१४७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਸ਼ੇਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਦਿਸਿਆ।
7.157.148
ते राक्षसाः सुसङ्क्रुद्धा द्रोणपुत्रेण ताडिताः ।
क्रुद्धाः स्म प्राद्रवन्द्रौणिं जिघांसन्तो महाबलः ॥ ७.१५७.१४८ ॥
ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ, ਮਹਾਬਲੀ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
7.157.149
तत्राद्भुतमिमं द्रौणिर्दर्शयामास विक्रमम् ।
अशक्यं कर्तुमन्येन सर्वभूतेषु भारत ॥ ७.१५७.१४९ ॥
ਉੱਥੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿਖਾਇਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
7.157.150
यदेको राक्षसीं सेनां क्षणाद्द्रौणिर्महास्त्रवित् ।
ददाह ज्वलितैर्बाणै राक्षसेन्द्रस्य पश्यतः ॥ ७.१५७.१५० ॥
ਮਹਾਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬਲਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਸੈਨਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
7.157.151
स हत्वा राक्षसानीकं रराज द्रौणिराहवे ।
युगान्ते सर्वभूतानि संवर्तक इवानलः ॥ ७.१५७.१५१ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਭਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਯੁਗਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸੰਵਰਤਕ ਅਗਨੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
7.157.152
तं दहन्तमनीकानि शरैराशीविषोपमैः ।
तेषु राजसहस्रेषु पाण्डवेयेषु भारत ॥ ७.१५७.१५२ ॥
ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ...
7.157.153
नैनं निरीक्षितुं कश्चिदशक्नोद्द्रौणिमाहवे ।
ऋते घटोत्कचाद्वीराद्राक्षसेन्द्रान्महाबलात् ॥ ७.१५७.१५३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਕੋਈ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਮਾਰ ਸਕਿਆ, ਸਿਵਾਏ ਵੀਰ ਘਟੋਤਕਚ ਦੇ, ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜ ਦੇ।
7.157.154
स पुनर्भरतश्रेष्ठ क्रोधादुद्धान्तलोचनः ।
तलं तलेन संहत्य सन्दश्य दशनच्छदम् ॥ ७.१५७.१५४ ॥
ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਟਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਹਥੇਲੀ ਨੂੰ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ...
7.157.155
स्व सूतमब्रवीत्क्रुद्धो द्रोणपुत्राय मां वह ।
स ययौ घोररूपेण सुपताकेन भास्वता ॥ ७.१५७.१५५ ॥
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲ।' ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਝੰਡੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਰਥ ਤੇ ਗਿਆ।
7.157.156
द्वैरथं द्रोणपुत्रेण पुनरप्यरिसूदनः ।
स विनद्य महानादं सिंहवद्भीमविक्रमः ॥ ७.१५७.१५६ ॥
ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਫਿਰ ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਲਈ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕਰਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ (ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ)।
7.157.157
चिक्षेपाविद्ध्य सङ्ग्रामे द्रोणपुत्राय राक्षसः ।
अष्टघण्टां महाघोरामशनिं देवनिर्मिताम् ॥ ७.१५७.१५७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬਣਾਈ ਬਿਜਲੀ ਸੁੱਟੀ।
7.157.158
तामवप्लुत्य जग्राह द्रौणिर्न्यस्य रथे धनुः ।
चिक्षेप चैनां तस्यैव स्यन्दनात्सोऽवप्लुप्लुवे ॥ ७.१५७.१५८ ॥
ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਰਥ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਉਹੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ; ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਗਿਆ।
7.157.159
साश्वसूतध्वजं यानं भस्म कृत्वा महाप्रभा ।
विवेश वसुधां भित्त्वा साऽशनिर्भृशदारुणा ॥ ७.१५७.१५९ ॥
ਘੋੜਿਆਂ, ਸਾਰਥੀ, ਝੰਡੇ ਸਮੇਤ ਰਥ ਨੂੰ ਸੁਆਹ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਬਿਜਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾੜ ਕੇ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਈ।
7.157.160
द्रौणेस्तत्कर्म दृष्ट्वा तु सर्वभूतान्यपूजयन् ।
यदप्लुत्य जग्राह घोरां शङ्करनिर्मिताम् ॥ ७.१५७.१६० ॥
ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ; ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਬਣਾਈ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਫੜ ਲਈ।
7.157.161
धृष्टद्युम्नरथं गत्वा भैमसेनिस्ततो नृप ।
धनुर्घोरं समादाय महदिन्द्रायुधोपमम्।
मुमोच निशितान्बाणान्पुनर्द्रौणेर्महोरसि ॥ ७.१५७.१६१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਰਥ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
7.157.162
धृष्टद्युम्नस्त्वसम्भ्रान्तो मुमोचाशीविषोपमान् ।
सुवर्णपुङ्खान्विशिखान्द्रोणपुत्रस्य वक्षसि ॥ ७.१५७.१६२ ॥
ਪਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਬਿਨਾ ਘਬਰਾਏ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡੇ।
7.157.163
ततो मुमोच नाराचान्द्रौणिस्तांश्च सहस्रशः ।
तावप्यग्निशिखप्रख्यैर्जुघ्नतुस्तस्य मार्गणान् ॥ ७.१५७.१६३ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਰਾਚ ਛੱਡੇ; ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.157.164
अतितीव्रं महद्युद्धं तयोः पुरुषसिंहयोः ।
योधानं प्रीतिजननं द्रौणेश्च भरतर्षभ ॥ ७.१५७.१६४ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਸ਼ੇਰ-ਸਮਾਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਤੀਬਰ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵੀ।
7.157.165
ततो रथसहस्रेण द्विरदानां शतैस्त्रिभिः ।
षड्भिर्वाजिसहस्रैश्च भीमस्तं देशमागमत् ॥ ७.१५७.१६५ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
7.157.166
ततो भीमात्मजं रक्षो धृष्टद्युम्नं च सानुगम् ।
अयोधयत धर्मात्मा द्रौणिरक्लिष्टविक्रमः ॥ ७.१५७.१६६ ॥
ਫਿਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਭੀਮਪੁੱਤਰ ਰਾਖਸ਼ ਅਤੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਹਿਤ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
7.157.167
तत्राद्भुततमं द्रौणिर्दर्शयामास विक्रमम् ।
अशक्यं कर्तुमन्येन सर्वभूतेषु भारत ॥ ७.१५७.१६७ ॥
ਉੱਥੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿਖਾਇਆ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਇਹ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ।
7.157.168
निमेषान्तरमात्रेण साश्वसूतरथद्विपाम् ।
अक्षौहिणीं राक्षसानां शितैर्बाणैरशातयत् ॥ ७.१५७.१६८ ॥
ਅੱਖ ਝਮਕਣ ਜਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਸਾਰਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡੇਗ ਦਿੱਤੀ।
7.157.169
मिषतो भीमसेनस्य हैडिम्बेः पार्षतस्य च ।
यमयोर्धर्मपुत्रस्य विजयस्याच्युतस्य च ॥ ७.१५७.१६९ ॥
ਭੀਮਸੇਨ, ਹਿਡਿੰਬਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਘਟੋਤਕਚ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਦੋ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ, ਵਿਜੈ ਅਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ।
7.157.170
प्रगाढमञ्जोगतिभिर्नाराचैरभिताडिताः ।
निपेतुर्द्विरदा भूमौ सशृङ्गा इव पर्वताः ॥ ७.१५७.१७० ॥
ਡੂੰਘੇ ਧਸਣ ਵਾਲੇ, ਸਿੱਧੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਸਿਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.157.171
निकृत्तैर्हस्तिहस्तैश्च विचलद्भिरितस्ततः ।
रराज वसुधा कीर्णा विसर्पद्भिरिवोरगैः ॥ ७.१५७.१७१ ॥
ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਹਿਲਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ਰੀਂਗਦੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ ਚਮਕੀ।
7.157.172
क्षिप्तैः काञ्चनदण्डैश्च नृपच्छत्रैः क्षितिर्बभौ ।
द्यौरिवोदितचन्द्रार्का ग्रहाकीर्णा युगक्षये ॥ ७.१५७.१७२ ॥
ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜ-ਛੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕੀ ਜਿਵੇਂ ਯੁਗ-ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਚੰਦ-ਸੂਰਜ ਉਦੈ ਹੋ ਕੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਕਾਸ਼ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
7.157.173
प्रवृद्धध्वजमण्डूकां भेरीविस्तीर्णकच्छपाम् ।
छत्रहंसावलीजुष्टां फेनचामरमालिनीम् ॥ ७.१५७.१७३ ॥
ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਝੰਡੇ ਡੱਡੂਆਂ ਵਾਂਗ, ਫੈਲੀਆਂ ਭੇਰੀਆਂ ਕੱਛੂਆਂ ਵਾਂਗ, ਛੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਹੰਸਾਂ ਵਾਂਗ, ਝੱਗ ਦੇ ਚਾਮਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ।
7.157.174
कङ्कगृघ्रमहाग्राहां नैकायुधझषाकुलाम् ।
विस्तीर्णगजपाषाणां हताश्वमकराकुलाम् ॥ ७.१५७.१७४ ॥
ਕੰਕ ਅਤੇ ਗਿੱਧ ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛ, ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰ ਮੱਛੀਆਂ, ਫੈਲੇ ਹਾਥੀ ਪੱਥਰ, ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਮਕਰ ਵਾਂਗ ਭਰੀ ਹੋਈ।
7.157.175
रथक्षिप्तमहावप्रां पताकारुचिरद्रुमाम् ।
शरमीनां महारौद्रां प्रासशक्त्यृष्टिडुण्डुभाम् ॥ ७.१५७.१७५ ॥
ਰਥਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਵੱਡੇ ਕੰਢਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੀਰ-ਰੂਪੀ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ, ਪ੍ਰਾਸ, ਸ਼ਕਤੀ, ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਡੁੰਡੁਭ ਵਾਲੀ ਉਹ ਨਦੀ।
7.157.176
मज्जामांसमहापङ्कां कबन्धावर्जितोडुपाम् ।
केशशैवलकल्माषां भीरूणां कश्मलावहाम् ॥ ७.१५७.१७६ ॥
ਮੱਜ਼ਾ ਤੇ ਮਾਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੀ, ਧੜਾਂ ਰੂਪੀ ਤਰਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਵਾਲਾਂ ਰੂਪੀ ਸ਼ੈਵਾਲ ਤੇ ਕਾਲੀ ਘਾਹ ਵਾਲੀ, ਡਰਪੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
7.157.177
नागेन्द्रहययोधानां शरीरव्ययसम्भवाम् ।
शोणितौघमहाघोरां द्रौणिः प्रावर्तयन्नदीम् ॥ ७.१५७.१७७ ॥
ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਲਹੂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੜ੍ਹ ਨਾਲ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਉਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੇ ਵਹਾ ਦਿੱਤਾ।
7.157.178
योधार्तरवनिर्घोषां क्षतजोर्मिसमाकुलाम् ।
प्रयान्तीं सुमहाघोरां यमराष्ट्रमहोदधिम् ॥ ७.१५७.१७८ ॥
ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਰਦ-ਭਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਦੇ ਘੋਸ਼ ਨਾਲ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਰੂਪੀ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ, ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ।
7.157.179
निहत्य राक्षसान्बाणैर्द्रौणिर्हैडिम्बिमार्दयत् ।
पुनरप्यतिसङ्क्रुद्धः सवृकोदरपार्षतान् ॥ ७.१५७.१७९ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੇ ਹੈਡਿੰਬੀ (ਘਟੋਤਕਚ) ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਅਤਿ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤ (ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ) ਨੂੰ ਵੀ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
7.157.180
स नाराचगणैः पार्थान्द्रौणिर्विद्धा महाबलः ।
जघान सुरथं नाम द्रुपदस्य सुतं विभुः ॥ ७.१५७.१८० ॥
ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੇ ਨਾਰਾਚਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਰਥ ਨਾਮ ਦੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.157.181
पुनः शत्रुञ्जयं नाम द्रुपदस्यात्मजं रणे ।
बलानीकं जयानीकं जयाश्वं चाभिजघ्निवान् ॥ ७.१५७.१८१ ॥
ਫਿਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਬਲਾਨੀਕ, ਜਯਾਨੀਕ ਤੇ ਜਯਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.157.182
श्रुताह्वयं च राजानं द्रौणिर्निन्ये यमक्षयम् ।
त्रिभिश्चान्यैः शरैस्तीक्ष्णैः सुपुङ्खैर्हेममालिनम् ॥ ७.१५७.१८२ ॥
ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੇ ਸ਼੍ਰੁਤਾਹ੍ਵਯ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ; ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਿੱਖੇ, ਸੋਹਣੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ।
7.157.183
जघान स पृषध्रं च चन्द्रसेनं च मारिष ।
कुन्तिभोजसुतांश्चासौ दशभिर्दश जघ्निवान् ॥ ७.१५७.१८३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਰ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼। ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਦਸ-ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.157.184
अस्वत्थामा सुसङ्क्रुद्धः सन्धायोग्रमजिह्मगम् ।
मुमोचाकर्णपूर्णेन धनुषा शरमुत्तमम्।
यमदण्डोपमं घोरमुद्दिश्याशु घटोत्कचम् ॥ ७.१५७.१८४ ॥
ਅਸ਼੍ਵਥਾਮਾ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਗਰ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਬਾਣ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਖਿੱਚੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਯਮਦੰਡ ਵਰਗਾ ਭਿਆਨਕ ਉਹ ਬਾਣ ਘਟੋਤਕਚ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
7.157.185
स भित्त्वा हृदयं तस्य राक्षसस्य महाशरः ।
विवेश वसुधां शीघ्रं सपुङ्खः पृथिवीपते ॥ ७.१५७.१८५ ॥
ਉਹ ਮਹਾਬਾਣ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ, ਖੰਭਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜਿਆ।
7.157.186
तं हतं पतितं ज्ञात्वा धृष्टद्युम्नो महारथः ।
द्रौणेः सकाशाद्राजेन्द्र व्यपनिन्ये रथोत्तमम् ॥ ७.१५७.१८६ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਜਾਣ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਦ੍ਰੌਣਿ ਦੇ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਹਟਾ ਲਿਆ।
7.157.187
ततः पराङ्मुखनृपं सैन्यं यौधिष्ठिरं नृप ।
पराजित्य रणे वीरो द्रोणपुत्रो ननाद ह।
पूजितः सर्वभूतेषु तव पुत्रैश्च भारत ॥ ७.१५७.१८७ ॥
ਫਿਰ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਚੁੱਕੇ ਰਾਜੇ ਸਮੇਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਸੈਨਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ; ਵੀਰ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।
7.157.188
अथ शरशतभिन्नकृत्तदेहै… ।
र्हतपतितैः क्षणदाचरैः समन्तात्।
निधनमुपगतैर्मही कृताऽभू… ।
द्गिरिशिखरैरिव दुर्गमाऽतिरौद्रा ॥ ७.१५७.१८८ ॥
ਫਿਰ ਸੈਂਕੜੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਕੱਟੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ ਡਿੱਗੇ ਅਤੇ ਮਰੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ… ਧਰਤੀ… ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅਗਮ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ।
7.157.189
तं सिद्धगन्धर्वपिशाचसङ्घा ।
नागाः सुपर्णाः पितरो वयांसि।
रक्षोगणा भूतगणाश्च द्रौणि… ।
मपूजयन्नप्सरसः सुराश्च ॥ ७.१५७.१८९ ॥
ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਸਮੂਹ, ਨਾਗ, ਸੁਪਰਣ, ਪਿਤਰ, ਪੰਛੀ, ਰਾਖਸ਼ ਗਣ ਅਤੇ ਭੂਤ ਗਣ… ਦ੍ਰੌਣੀ ਨੂੰ… ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਆ।