మహాభారతం · అధ్యాయం 7.158
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.158.1
द्रुपदस्यात्मजान्दृष्ट्वा कुन्तिभोजसुतांस्तथा ।
द्रोणपुत्रेण निहतान्राक्षसांश्च सहस्रशः ॥ ७.१५८.१ ॥
ద్రుపదుని కుమారులను, కుంతిభోజుని కుమారులను చూసి, ద్రోణపుత్రుడిచే వేలకొద్దీ రాక్షసులు హతమవడం చూసి.
7.158.2
युधिष्ठिरो भीमसेनो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
युयुधानश्च संयत्ता युद्धायैव मनो दधुः ॥ ७.१५८.२ ॥
యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, ధృష్టద్యుమ్నుడు, పృషతుని కుమారుడు, యుయుధానుడు అందరూ సిద్ధమై యుద్ధంపైనే మనసు నిలిపారు.
7.158.3
सोमदत्तः पुनः क्रुद्धो दृष्ट्वा सात्यकिमाहवे ।
महता शरवर्षेण च्छादयामास भारत ॥ ७.१५८.३ ॥
సోమదత్తుడు మళ్ళీ కోపించి యుద్ధంలో సాత్యకిని చూసి, భారతా, గొప్ప బాణవర్షంతో అతనిని కప్పివేశాడు.
7.158.4
ततः समभवद्युद्धमतीव भयवर्धनम् ।
त्वदीयानां परेषां च घोरं विजयकाङ्क्षिणाम् ॥ ७.१५८.४ ॥
అప్పుడు అత్యంత భయం కలిగించే యుద్ధం జరిగింది; మీవారికి, శత్రువులకు, విజయాన్ని కోరే ఘోరమైన యుద్ధం.
7.158.5
तं दृष्ट्वा समुपायान्तं रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
दशभिः सात्वतस्यार्थे भीमो विव्याध सायकैः ॥ ७.१५८.५ ॥
అతను సమీపించటం చూసి, సాత్వతుని వంశస్థుని కోసం, బంగారు రెక్కల, రాతిపై పదును పెట్టిన పది బాణాలతో భీముడు అతనిని గుచ్చాడు.
7.158.6
सोमदत्तोऽपि तं वीरं शतेन प्रत्यविध्यत ।
सात्वतस्त्वभिसंक्रुद्धः पुत्राधिभिरभिप्लुतम् ॥ ७.१५८.६ ॥
సోమదత్తుడు కూడా ఆ వీరుని వందబాణాలతో గుచ్చాడు; కాని సాత్వతుడైన సాత్యకి మిక్కిలి కోపించి, కుమారులచే చుట్టబడిన అతనిపై దాడి చేశాడు.
7.158.7
वृद्धं वृद्धगुणैर्युक्तं ययातिमिव नाहुषम् ।
विव्याध दशभिस्तीक्ष्णैः शरैर्वज्रनिपातनैः।
शक्त्या चैनं विनिर्भिद्य पुनर्विव्याध सप्तभिः ॥ ७.१५८.७ ॥
వృద్ధ గుణాలతో కూడిన నహుషుని కుమారుడు యయాతిలా ఉన్న ఆ వృద్ధుడిని, పిడుగుల్లా పడే పదునైన పది బాణాలతో అతడు కొట్టాడు; శక్తితో అతన్ని చీల్చి, మళ్లీ ఏడు బాణాలతో కొట్టాడు.
7.158.8
ततस्तु सात्यकेरर्थे भीमसेनो नवं दृढम् ।
मुमोच परिघं घोरं सोमदत्तस्य मूर्धनि ॥ ७.१५८.८ ॥
అప్పుడు సాత్యకి కోసం భీమసేనుడు కొత్తదీ, దృఢమైనదీ, భయంకరమైనదీ అయిన ఇనుప గదను సోమదత్తుని తలపై విసిరాడు.
7.158.9
सात्वतोऽप्यग्निसङ्काशं मुमोच शरमुत्तमम् ।
सोमदत्तोरसि क्रुद्धः सुपत्रं निशितं युधि ॥ ७.१५८.९ ॥
సాత్వతుడు (సాత్యకి) కూడా కోపంతో, అగ్నిలా ప్రకాశించే, చక్కని రెక్కలున్న, పదునైన ఉత్తమ బాణాన్ని యుద్ధంలో సోమదత్తుని ఛాతీపై వదిలాడు.
7.158.10
युगपत्पेततुर्वीर घोरौ परिघमार्गणौ ।
शरीरे सोमदत्तस्य स पपात महारथः ॥ ७.१५८.१० ॥
ఓ వీరా, భయంకరమైన గద, బాణం రెండూ ఒకేసారి పడ్డాయి; ఆ మహారథుడు సోమదత్తుని శరీరంపై పడి కూలిపోయాడు.
7.158.11
व्यामोहिते तुनये बाह्लीकस्तमुपाद्रवत् ।
विसृजञ्छरवर्षाणि कालवर्षीव तोयदः ॥ ७.१५८.११ ॥
కానీ అతడు మూర్ఛితుడవగా, బాహ్లీకుడు అతనిపై విరుచుకుపడ్డాడు; వర్షాకాలపు మేఘంలా బాణవర్షం కురిపిస్తూ.
7.158.12
भीमोऽथ सात्वतस्यार्थे बाह्लीकं नवभिः शरैः ।
प्रातिपेयं महात्मानं विव्याध रणमूर्धनि ॥ ७.१५८.१२ ॥
అప్పుడు సాత్వతుని (సాత్యకి) కోసం భీముడు రణముఖంలో మహాత్ముడైన ప్రాతిపేయుడు బాహ్లీకుని తొమ్మిది బాణాలతో కొట్టాడు.
7.158.13
प्रातिपेयस्तु सङ्क्रुद्धः शक्तिं भीमस्य वक्षसि ।
निचखान महाबाहुः पुरन्दर इवाशनिम् ॥ ७.१५८.१३ ॥
ప్రాతిపేయుడు కోపంతో భీముని రొమ్ములో శక్తిని నాటాడు; ఆ మహాబాహువు పురందరుడు పిడుగు వేసినట్లు చేశాడు.
7.158.14
स तथाऽभिहतो भीमश्चकम्पे च मुमोह च ।
प्राप्य चेतश्च बलवान्गदामस्मै ससर्ज ह ॥ ७.१५८.१४ ॥
ఆ దెబ్బతో భీముడు వణికి మూర్ఛపోయాడు; తేరుకున్న బలవంతుడు అతనిపై గదను విసిరాడు.
7.158.15
सा पाण्डवेन प्रहिता बाह्लीकस्य शिरोऽहरत् ।
स पपात हतः पृथ्व्यां वज्राहत इवाद्रिराट् ॥ ७.१५८.१५ ॥
పాండవుడు విసిరిన ఆ గద బాహ్లీకుని తలను ఎగరగొట్టింది; అతడు వజ్రాఘాతం పడిన పర్వతరాజులా నేలపై కూలిపోయాడు.
7.158.16
तस्मिन्विनिहते वीरे बाह्लीके पुरुषर्षभ ।
पुत्रास्तेऽभ्यर्दयन्भीमं दश दाशरथेः समाः ॥ ७.१५८.१६ ॥
ఓ పురుషశ్రేష్ఠా! ఆ వీరుడు బాహ్లీకుడు చనిపోగానే నీ పదిమంది కుమారులు దశరథ కుమారునితో సమానుడైన భీముని మీద విరుచుకుపడ్డారు.
7.158.17
नागदत्तो दृढरथो महाबाहुरयोभुजः ।
दृढः सुहस्तो विरजाः प्रमाथ्युग्रोऽनुयाय्यपि ॥ ७.१५८.१७ ॥
నాగదత్తుడు, దృఢరథుడు, మహాబాహువు అయోభుజుడు, దృఢుడు, సుహస్తుడు, విరజుడు, ప్రమాథి, ఉగ్రుడు, అనుయాయి కూడా.
7.158.18
तान्दृष्ट्वा चुक्रुधे भीमो जगृहे भारसाधनान् ।
एकमेकं समुद्दिश्य पातयामास मर्मसु ॥ ७.१५८.१८ ॥
వారిని చూసి భీముడు కోపించాడు; భారమైన ఆయుధాలను ఎత్తి ఒక్కొక్కరినీ లక్ష్యంగా చేసి మర్మస్థానాలపై పడగొట్టాడు.
7.158.19
ते विद्धा व्यसवः पेतुः स्यन्दनेभ्यो हतौजसः ।
चण्डवातप्रभग्नास्तु पर्वताग्रान्महीरुहाः ॥ ७.१५८.१९ ॥
బాణాలతో గాయపడిన వారు ప్రాణం లేకుండా, బలం కోల్పోయి రథాల నుండి పడిపోయారు; తీవ్ర గాలికి విరిగిన చెట్లు పర్వత శిఖరాల నుండి పడినట్లు.
7.158.20
नाराचैर्दशभिर्भीमस्तान्निहत्य तवात्मजान् ।
कर्णस्य दयितं पुत्रं वृषसेनमवाकिरत् ॥ ७.१५८.२० ॥
భీముడు పది నారాచ బాణాలతో మీ ఆ కుమారులను సంహరించి, కర్ణుని ప్రియ పుత్రుడు వృషసేనుని బాణాలతో కప్పివేశాడు.
7.158.21
ततो वृकरथो नाम भ्राता कर्णस्य विश्रुतः ।
जघान भीमं नाराचैस्तमप्यभ्यद्रवद्बली ॥ ७.१५८.२१ ॥
అప్పుడు కర్ణుని ప్రసిద్ధ సోదరుడు వృకరథుడు నారాచ బాణాలతో భీముని కొట్టి, బలంగా అతనిపై దూకాడు.
7.158.22
ततः सप्तरथान्वीरः श्यालानां तव भारत ।
निहत्य भीमो नाराचैः शतचन्द्रमपोथयत् ॥ ७.१५८.२२ ॥
అప్పుడు, భరతవంశీయుడా, వీరుడైన భీముడు నీ బావమరదులైన ఏడుగురు రథికులను నారాచ బాణాలతో సంహరించి, శతచంద్రుని అణచివేశాడు.
7.158.23
अमर्षयन्तो निहतं शतचन्द्रं महारथम् ।
शकुनेर्भ्रातरो वीरा गवाक्षः शरभो विभुः ॥ ७.१५८.२३ ॥
మహారథుడు శతచంద్రుడు హతమవడంతో కోపించిన శకుని వీర సోదరులు గవాక్షుడు, శరభుడు, సమర్థుడైన విభుడు ముందుకు వచ్చారు.
7.158.24
सुभगो भानुदत्तश्च शूराः पञ्च महारथाः ।
अभिद्रुत्य शरैस्तीक्ष्णैर्भीमसेनमताडयन् ॥ ७.१५८.२४ ॥
సుభగుడు, భానుదత్తుడు, మరియు ఐదుగురు శూర మహారథులు పరుగెత్తి వచ్చి వాడి బాణాలతో భీమసేనుని కొట్టారు.
7.158.25
स ताड्यमानो नाराचैर्वृष्टिवेगैरिवाचलः ।
जघान पञ्चभिर्बाणैः पञ्चैवातिरथान्बली ॥ ७.१५८.२५ ॥
వర్షపు వేగంతో కొట్టబడిన పర్వతంలా, నారాచాలతో గాయపడినవాడై ఆ బలవంతుడు ఐదు బాణాలతో ఐదుగురు అతిరథులను సంహరించాడు.
7.158.26
तान्दृष्ट्वा निहतान्वीरान्विचेलुर्नृपसत्तमाः ॥ ७.१५८.२६ ॥
హతులైన ఆ వీరులను చూసి శ్రేష్ఠులైన రాజులు చలించిపోయారు.
7.158.27
ततो युधिष्ठिरः क्रुद्धस्तवानीकमशातयत् ।
मिषतः कुम्भयोनेस्तु पुत्राणां तव चानघ ॥ ७.१५८.२७ ॥
అప్పుడు కోపించిన యుధిష్ఠిరుడు నీ సైన్యాన్ని నాశనం చేశాడు; కుంభయోని (ద్రోణుడు) చూస్తుండగా, ఓ అనఘా, నీ కుమారుల ఎదుటే.
7.158.28
अम्बष्ठान्मालवाञ्छूरांस्त्रिगर्तान्सशिबीनपि ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय क्रुद्धो युद्धे युधिष्ठिरः ॥ ७.१५८.२८ ॥
యుద్ధంలో కోపించిన యుధిష్ఠిరుడు అంబష్ఠులు, మాళవులు, శూరులు, త్రిగర్తులు, శిబులను కూడా మృత్యులోకానికి పంపాడు.
7.158.29
अभीषाहाञ्छूरसेनान्बाह्लीकान्सवसातिकान् ।
निहत्य पृथिवीं राजा चक्रे शोणितकर्दमाम् ॥ ७.१५८.२९ ॥
అభీషాహులు, శూరసేనులు, బాహ్లీకులు, వసాతికులను సంహరించి, రాజు భూమిని రక్తపు బురదగా మార్చాడు.
7.158.30
यौधेयान्मालवान्राजन्मद्रकाणां गणान्युधि ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय शूरान्बाणैर्युधिष्ठिरः ॥ ७.१५८.३० ॥
ఓ రాజా, యుద్ధంలో యుధిష్ఠిరుడు బాణాలతో యౌధేయులు, మాళవులు, మద్రకుల గణాల శూరులను మృత్యులోకానికి పంపాడు.
7.158.31
हताहरत गृह्णीत विध्यत व्यवकृन्तत ।
इत्यासीत्तुमुलः शब्दो युधिष्ठिररथं प्रति ॥ ७.१५८.३१ ॥
చంపండి, పట్టుకోండి, తీసుకురండి, గుచ్చండి, ఛేదించండి — ఈ విధంగా యుధిష్ఠిరుని రథం వైపు భయంకర కోలాహలం చెలరేగింది.
7.158.32
सैन्यानि द्रावयन्तं तं द्रोणो दृष्ट्वा युधिष्ठिरम् ।
चोदितस्तव पुत्रेण सायकैरभ्यवाकिरत् ॥ ७.१५८.३२ ॥
సైన్యాలను చెదరగొడుతున్న యుధిష్ఠిరుని చూచి, నీ కుమారుని ప్రేరణతో ద్రోణుడు బాణాలతో అతనిని కప్పివేశాడు.
7.158.33
द्रोणस्तु परमक्रुद्धो वायव्यास्त्रेण पार्थिवम् ।
विव्याध सोऽपि तद्दिव्यमस्त्रमस्त्रेण जघ्निवान् ॥ ७.१५८.३३ ॥
అత్యంత కోపంతో ద్రోణుడు వాయవ్యాస్త్రంతో ఆ రాజును గాయపరిచాడు; అతడు కూడా ఆ దివ్యాస్త్రాన్ని మరొక అస్త్రంతో ఎదిరించాడు.
7.158.34
तस्मिन्विनिहते चास्त्रे भारद्वाजो युधिष्ठिरे ।
वारुणं याम्यमाग्नेयं त्वाष्ट्रं सावित्रमेव च।
चिक्षेप परमक्रुद्धो जिघांसुः पाण्डुनन्दनम् ॥ ७.१५८.३४ ॥
ఆ అస్త్రం నశించగానే, భరద్వాజుని కుమారుడు యుధిష్ఠిరునిపై వరుణాస్త్రం, యమాస్త్రం, ఆగ్నేయాస్త్రం, త్వాష్ట్రం, సావిత్రాస్త్రం ప్రయోగించాడు; అత్యంత కోపంతో పాండు పుత్రుణ్ణి చంపాలనే కోరికతో.
7.158.35
क्षिप्तानि क्षिप्यमाणानि तानि चास्त्राणि धर्मजः ।
जघानास्त्रैर्महाबाहुः कुम्भयोनेरवित्रसन् ॥ ७.१५८.३५ ॥
ధర్మజుడు, మహాబాహువు అయిన యుధిష్ఠిరుడు, భయపడకుండా, కుంభయోని (ద్రోణుని) ప్రయోగించిన, ప్రయోగిస్తున్న ఆ అస్త్రాలను తన అస్త్రాలతో నాశనం చేశాడు.
7.158.36
सत्यां चिकीर्षमाणस्तु प्रतिज्ञां कुम्भसम्भवः ॥ ७.१५८.३६ ॥
అయితే కుంభసంభవుడు (ద్రోణుడు) తన ప్రతిజ్ఞను సత్యం చేయాలని కోరుతూ (ముందుకు సాగాడు).
7.158.37
प्रादुश्चक्रेऽस्त्रमैन्द्रं वै प्राजापत्यं च भारत ।
जिघांसुर्धर्मतनयं तव पुत्रहिते रतः ॥ ७.१५८.३७ ॥
ఓ భారతా, అతడు ఇంద్రుని అస్త్రాన్ని, ప్రజాపతి అస్త్రాన్ని ప్రదర్శించాడు. ధర్ముని కుమారుడిని (యుధిష్ఠిరుని) చంపాలని కోరి, నీ కుమారుల హితంలో నిమగ్నుడై.
7.158.38
पतिः कुरूणां गजसिंहगामी ।
विशालवक्षाः पृथुलोहिताक्षः।
प्रादुश्चकारास्त्रमहीनतेजा ।
माहेन्द्रमस्त्रं स जघान तेन ॥ ७.१५८.३८ ॥
కురువుల నాయకుడు, సింహం మరియు ఏనుగు వంటి నడక కలవాడు, విశాల వక్షస్థలుడు, పెద్ద ఎఱ్ఱని కన్నులవాడు, తరగని తేజస్సు కలవాడు — అతడు మాహేంద్ర అస్త్రాన్ని ప్రదర్శించి దానితో సంహరించాడు.
7.158.39
विहन्यमानेष्वस्त्रेषु द्रोणः क्रोधसमन्वितः ।
युधिष्ठिरवधं प्रेप्सुर्ब्राह्ममस्त्रमुदैरयत् ॥ ७.१५८.३९ ॥
అస్త్రాలు నిర్వీర్యమవుతుండగా, కోపంతో నిండిన ద్రోణుడు యుధిష్ఠిరుని వధించాలని కోరి బ్రాహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
7.158.40
ततो नाज्ञासिषं किञ्चिद्धोरेण तमसाऽऽवृते ।
सर्वभूतानि च परं त्रासं जग्मुर्महीपते ॥ ७.१५८.४० ॥
అప్పుడు భయంకరమైన చీకటితో కప్పబడి నేను ఏమీ గ్రహించలేకపోయాను. ఓ భూపతీ, సర్వప్రాణులు మిక్కిలి భయాన్ని పొందాయి.
7.158.41
ब्रह्मास्त्रमुद्यतं दृष्ट्वा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र तदस्त्रं प्रत्यवारयत् ॥ ७.१५८.४१ ॥
బ్రహ్మాస్త్రం పైకెత్తబడటం చూసి, కుంతీ పుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు, ఓ రాజేంద్రా, బ్రహ్మాస్త్రంతోనే ఆ అస్త్రాన్ని అడ్డుకున్నాడు.
7.158.42
ततः सैनिकमुख्यास्ते प्रशशंसुर्नरर्षभौ ।
द्रोणपार्थौ महेष्वासौ सर्वयुद्धविशारदौ ॥ ७.१५८.४२ ॥
అప్పుడు ఆ ప్రధాన సైనికులు ఆ ఇద్దరు నరశ్రేష్ఠులను ప్రశంసించారు — ద్రోణుడు మరియు పార్థుడు (అర్జునుడు), గొప్ప విలుకాండ్రు, అన్ని యుద్ధాల్లో నిపుణులు.
7.158.43
ततः प्रमुच्य कौन्तेयं द्रोणो द्रुपदवाहिनीम् ।
व्यधमत्क्रोधताम्राक्षो वायव्यास्त्रेण भारत ॥ ७.१५८.४३ ॥
అప్పుడు కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులు గల ద్రోణుడు కౌంతేయుణ్ణి విడిచిపెట్టి, వాయవ్యాస్త్రంతో ద్రుపదుని సేనను చెదరగొట్టాడు, ఓ భారతా.
7.158.44
ते हन्यमाना द्रोणेन पाञ्चालाः प्राद्रवन्भयात् ।
पश्यतो भीमसेनस्य पार्थस्य च महात्मनः ॥ ७.१५८.४४ ॥
ద్రోణునిచే హతమవుతున్న పాంచాలులు భయంతో పారిపోయారు; భీమసేనుడు, మహాత్ముడైన పార్థుడు చూస్తుండగా.
7.158.45
ततः किरीटी भीमश्च सहसा सन्न्यवर्तताम् ।
महद्ध्यां रथवंशाभ्यां परिगृह्य बलं तदा ॥ ७.१५८.४५ ॥
అప్పుడు కిరీటి (అర్జునుడు), భీముడు అకస్మాత్తుగా వెనక్కి తిరిగారు; రెండు పెద్ద రథ వరుసలతో ఆ సైన్యాన్ని చుట్టుముట్టారు.
7.158.46
बीभत्सुर्दक्षिणं पार्श्वमुत्तरं च वृकोदरः ।
भारद्वाजं शरौघाभ्यां महद्भ्यामभ्यवर्षताम् ॥ ७.१५८.४६ ॥
బీభత్సుడు (అర్జునుడు) కుడి పార్శ్వం నుండి, వృకోదరుడు (భీముడు) ఎడమ పార్శ్వం నుండి భారద్వాజుడైన ద్రోణునిపై రెండు పెద్ద బాణ వర్షాలు కురిపించారు.
7.158.47
केकयाः सृञ्जयाश्चैव पाञ्चालाश्च महौजसः ।
अन्वगच्छन्महाराज मात्स्याश्च सह सात्वतैः ॥ ७.१५८.४७ ॥
మహారాజా, కేకయులు, సృంజయులు, మహాబలులైన పాంచాలులు, మత్స్యులు సాత్వతులతో కలిసి అనుసరించారు.
7.158.48
ततः सा भारती सेना वध्यमाना किरीटिना ।
तमसा निद्रया चैव पुनरेव व्यदीर्यत ॥ ७.१५८.४८ ॥
అప్పుడు కిరీటి (అర్జునుడు) చేత హతమవుతున్న ఆ భారత సైన్యం, చీకటి మరియు నిద్రచేత మళ్లీ చెదరిపోయింది.
7.158.49
द्रोणेन वार्यमाणास्ते स्वयं तव सुतेन च ।
नाशक्यन्त महाराज योधा वारयितुं तदा ॥ ७.१५८.४९ ॥
మహారాజా, ద్రోణుడు, నీ కుమారుడు స్వయంగా యోధులను ఆపుతున్నప్పటికీ, అప్పుడు ఆ యోధులను ఆపలేకపోయారు.