ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.160
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.160.1
तथा परुषितं दृष्ट्वा सूतपुत्रेण मातुलम् ।
खङ्गमुद्यम्य वेगेन द्रौणिरभ्यपतद्द्रुतम् ॥ ७.१६०.१ ॥
ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
7.160.2
ततः परमसङ्क्रुद्धः सिंहो मत्तमिव द्विपम् ।
प्रेक्षतः कुरुराजस्य द्रौणिः कर्णं समभ्ययात् ॥ ७.१६०.२ ॥
ਫਿਰ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ, ਕੁਰੂਰਾਜ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਿਆ।
7.160.3
यदर्युनगुणांस्तथ्यान्कीर्तयानं नराधम ।
शूरं द्वेषात्सुदुर्बुद्धे त्वं भर्त्सयसि मातुलम् ॥ ७.१६०.३ ॥
ਹੇ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕਰਦੇ ਸੂਰਵੀਰ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੈਰ ਕਾਰਨ ਝਿੜਕ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ!
7.160.4
विकत्थमानः शौर्येण सर्वलोकधनुर्धरम् ।
दर्पोत्सेधगृहीतोऽद्य न कञ्चिद्गणयन्मृधे ॥ ७.१६०.४ ॥
ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ, ਅੱਜ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਤੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦਾ।
7.160.5
क्व ते वीर्यं क्व चास्त्राणि यं त्वां निर्जित्य संयुगे ।
गाण्डीवधन्वा हतवान्प्रेक्षतस्ते जयद्रथम् ॥ ७.१६०.५ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਨੇ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਦੋਂ ਤੇਰਾ ਬਲ ਕਿੱਥੇ ਸੀ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਅਸਤਰ ਕਿੱਥੇ ਸਨ?
7.160.6
येन साक्षान्महादेवो योधितः समरे पुरा ।
तमिच्छसि वृथा जेतुं सूताधम मनोरथैः ॥ ७.१६०.६ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਮਹਾਦੇਵ ਨਾਲ ਹੀ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਨੀਚ ਸੂਤ, ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਸੁਪਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
7.160.7
यं हि कृष्णेन सहितं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
जेतुं न शक्ताः सहिताः सेन्द्रा अपि सुरासुराः ॥ ७.१६०.७ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਮਿਲ ਕੇ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
7.160.8
लोकैकवीरमजितमर्जुनं सूत संयुगे ।
किं पुनस्त्वं सुदुर्बुद्धे सहैभिर्वसुधाधिपैः ॥ ७.१६०.८ ॥
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਵੀਰ, ਅਜਿੱਤ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਹੇ ਸੂਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤੇਗਾ, ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ!
7.160.9
कर्ण पश्य सुदुर्बुद्धे तिष्ठेदानीं नराधम ।
एष तेऽद्य शिरः कायादुद्धरामि सुदुर्मते
सञ्जय उवाच। ॥ ७.१६०.९ ॥
ਕਰਨ, ਵੇਖ! ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਹੁਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ, ਹੇ ਨਰਾਧਮ! ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਇਹ ਸਿਰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਢ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ। ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ।
7.160.10
तमुद्यतं तु वेगेन राजा दुर्योधनः स्वयम् ।
न्यवारयन्महातेजाः कृपश्च द्विपदां वरः ॥ ७.१६०.१० ॥
ਵੇਗ ਨਾਲ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਆਪ ਰੋਕਿਆ; ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਵੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
7.160.11
शूरोऽयं समरश्लाघी दुर्मतिश्च द्विजाधमः ।
आसादयतु मद्वीर्यं मुञ्चेमं कुरुसत्तम ॥ ७.१६०.११ ॥
ਇਹ ਸੂਰਮਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਮ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਇਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇ; ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ।
7.160.12
तैवतत्क्षम्यतेऽस्माभिः सूतात्मज सुदुर्मते ।
दर्पमुत्सिक्तमेतत्ते फल्गुनो नाशयिष्यति ॥ ७.१६०.१२ ॥
ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਦੁਰਮਤੀ, ਤੇਰੀ ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਇਸ ਹੰਕਾਰੇ ਹੋਏ ਘਮੰਡ ਨੂੰ ਫਲਗੁਣ ਅਰਜੁਨ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
7.160.13
अश्वत्थामन्प्रसीदस्व क्षन्तुमर्हसि मानद ।
कोपः खलु न कर्तव्यः सूतपुत्रं कथञ्चन ॥ ७.१६०.१३ ॥
ਹੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ। ਹੇ ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਖਿਮਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ। ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
7.160.14
त्वयि कर्णे कृपे द्रोणे मद्रराजेऽथ सौबले ।
महत्कार्यं समासक्तं प्रसीद द्विजसत्तम ॥ ७.१६०.१४ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ, ਕਰਨ ਉੱਤੇ, ਕ੍ਰਿਪ ਉੱਤੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਉੱਤੇ, ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਸੁਬਲਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਜ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।
7.160.15
एते ह्यभिमुखाः सर्वे राधेयेन युयुत्सवः ।
आयान्ति पाण्डवा ब्रह्मन्नाह्वयन्तः समन्ततः ॥ ७.१६०.१५ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਲਲਕਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
7.160.16
प्रसाद्यमानस्तु ततो राज्ञा द्रौणिर्महामनाः ।
प्रससाद महाराज क्रोधवेगसमन्वितः ॥ ७.१६०.१६ ॥
ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਹਾਮਨਾ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।
7.160.17
ततः कृपोऽप्युवाचेदमाचार्यः सुमहामनाः ।
सौम्यस्वभावाद्राजनेन्द्र क्षिप्रमागतमार्दवः ॥ ७.१६०.१७ ॥
ਫਿਰ ਆਚਾਰੀਆ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਵੀ ਅਤਿ ਮਹਾਮਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਸੌਮਯ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਇਹ ਕਿਹਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਰਮ ਹੋ ਗਏ।
7.160.18
तवैतत्क्षम्यतेऽस्माभिः सूतात्मज सुदुर्मते ।
दर्पमुत्सिक्तमेतत्ते फल्गुनो नाशयिष्यति ॥ ७.१६०.१८ ॥
ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਅਸੀਂ ਮਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਇਹ ਹੰਕਾਰ ਫੱਲਗੁਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
7.160.19
ततस्ते पाण्डवा राजन्पाञ्चालाश्च यशस्विनः ।
आजग्मुः सहिताः कर्णं तर्जयन्तः समन्ततः ॥ ७.१६०.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕਰਣ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਲਲਕਾਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵੱਲ ਆਏ।
7.160.20
कर्णोऽपि रथिनां श्रेष्ठश्चापमुद्यम्य वीर्यवान् ।
कौरवाग्र्यैः परिवृतः शक्रो देवगणैरिव।
पर्यतिष्ठत तेजस्वी स्वबाहुबलमाश्रितः ॥ ७.१६०.२० ॥
ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਕਰਣ ਨੇ ਵੀ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
7.160.21
ततः प्रववृते युद्धं कर्णस्य सह पाण्डवैः ।
भीषणं सुमहाराज सिंहनादविराजितम् ॥ ७.१६०.२१ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
7.160.22
ततस्ते पाण्डवा राजन्पाञ्चालाश्च यशस्विनः ।
दृष्ट्वा कर्णं महाबाहुमुच्चैः शब्दमथानदन् ॥ ७.१६०.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗਰਜ ਉੱਠੇ।
7.160.23
अयं कर्णः कुतः कर्णस्तिष्ठ कर्ण महारणे ।
युध्यस्व सहितोऽस्माभिर्दुरात्मन्पुरुषाधम ॥ ७.१६०.२३ ॥
ਇਹ ਕਰਣ? ਕਿਹੜਾ ਕਰਣ? ਕਰਣ, ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜ, ਹੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਨੀਚ ਪੁਰਸ਼!
7.160.24
अन्ये तु दृष्ट्वा राधेयं क्रोधरक्रेक्षणाऽब्रुवन् ।
हन्यतामयमुत्सिक्तः सूतपुत्रोऽल्पचेतनः।
सर्वैः पार्थिवशार्दूलैर्नानेनार्थोऽस्ति जीवता। ॥ ७.१६०.२४ ॥
ਹੋਰ ਲੋਕ ਰਾਧੇਯ ਕਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਬੋਲੇ: 'ਇਸ ਹੰਕਾਰੀ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ। ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਰਾਜੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰਨ।'
7.160.25
अत्यन्तवैरी पार्थानां सततं पापपूरुषः ।
एष मूलमनर्थानां दुर्योधनमते स्थितः ॥ ७.१६०.२५ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਅਤਿਅੰਤ ਵੈਰੀ, ਸਦਾ ਪਾਪੀ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਹੈ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਇਹੀ ਸਾਰੇ ਅਨਰਥਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।
7.160.26
घ्नतैनमिति जल्पन्तः क्षत्रियाः समुपाद्रवन् ।
महता शरवर्षेण च्छादयन्तो महारथाः।
वधार्थं सूतपुत्रस्य पाण्डवेयेन चोदिताः ॥ ७.१६०.२६ ॥
'ਇਸਨੂੰ ਮਾਰੋ' ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਖੱਤਰੀ ਇਕੱਠੇ ਦੌੜ ਪਏ। ਪਾਂਡਵ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮਹਾਰਥੀ ਵੱਡੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢਕਦੇ ਹੋਏ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
7.160.27
तांस्तु सर्वांस्तथा दृष्ट्वा धावमानान्महारथान् ।
न विव्यथे सूतपुत्रो न च त्रासमगच्छत ॥ ७.१६०.२७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਵਿਚਲਿਤ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਆਇਆ।
7.160.28
दृष्ट्वा सागस्कल्पं तमुद्धूतं सैन्यसागरम् ।
पिप्रीषुस्तव पुत्राणां सङ्ग्रामेष्वपराजितः ॥ ७.१६०.२८ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੇ ਉਛਲਦੇ ਉਸ ਫ਼ੌਜ-ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ (ਸੂਤਪੁੱਤਰ)...
7.160.29
सायकौधेन बलवान्क्षिप्रकारी महाबलः ।
वारयामास तत्सैन्यं समन्ताद्भरतर्पभ ॥ ७.१६०.२९ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਫੁਰਤੀਲਾ, ਮਹਾਬਲੀ (ਸੂਤਪੁੱਤਰ) ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਨਾਲ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ!
7.160.30
ततस्तु शरवर्षेण पार्थिवास्तमवारयन् ।
धनुम्पि ते विधुन्वानाः शतशोऽथ सहस्रशः।
अयोधयन्त राधेयं शक्रं दैत्यगणा इव ॥ ७.१६०.३० ॥
ਤਦ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਧਾ-ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਲੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ।
7.160.31
शरवर्पं तु तत्कर्णः पार्थिवैः समुदीरितम् ।
शरवर्षेण महता समन्ताद्व्यकिरत्प्रभो ॥ ७.१६०.३१ ॥
ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਸਾਈ ਗਈ ਉਸ ਬਾਣਵਰਖਾ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੱਡੀ ਬਾਣਵਰਖਾ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਖਿਲਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.160.32
तद्युद्धमभवत्तेषां कृतप्रतिकृतैषिणाम् ।
यथा देवासुरे युद्धे शक्रस्य सह दानैवः ॥ ७.१६०.३२ ॥
ਵਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਵਾਰ ਨਾਲ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਾਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਸੀ।
7.160.33
तत्राद्भुतमपश्याम सूतपुत्रस्य लाघवम् ।
यदेनं सर्वतो यत्ता नाप्नुवन्ति परे युधि ॥ ७.१६०.३३ ॥
ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਫੁਰਤੀ ਵੇਖੀ; ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੋਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ।
7.160.34
निवार्य च शरौघांस्तान्पार्थिवानां महारथः ।
युगेष्वीषासु च्छत्रेषु ध्वजेषु च हयेषु च।
आत्मनामाङ्कितान्घोरान्राधेयः प्राहिणोच्छरान् ॥ ७.१६०.३४ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਰਾਧੇਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਜੂਏ, ਈਸ਼ਾ, ਛਤਰੀਆਂ, ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਛੱਡੇ।
7.160.35
ततस्ते व्याकुलीभूता राजानः कर्णपीडिताः ।
बभ्रुमुस्तत्र तत्रैव गावः शीतार्दिता इव ॥ ७.१६०.३५ ॥
ਤਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਰਾਜੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਠੰਡ ਨਾਲ ਤੜਫਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭਟਕਣ ਲੱਗੇ।
7.160.36
हयानां वध्यमानानां गजानां रथिनां तथा ।
तत्रतत्राभ्यवेक्षाम सङ्घान्कर्णेन ताडितान् ॥ ७.१६०.३६ ॥
ਕਰਨ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਵੇਖੇ।
7.160.37
शिरोभिः पतितै राजन्बाहुभिश्च समन्ततः ।
आस्तीर्णा वसुधा सर्वा शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ ७.१६०.३७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸਿਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਢਕੀ ਗਈ ਸੀ; ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਹ ਸਨ।
7.160.38
हतैश्च हन्यमानैश्च निष्टनद्भिश्च सर्वशः ।
बभूवायोधनं रौद्रं वैवस्वतपुरोपमम् ॥ ७.१६०.३८ ॥
ਮਾਰੇ ਗਏ, ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕੁਰਲਾਉਂਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਹ ਰਣਭੂਮੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਕੇ ਯਮਪੁਰੀ ਵਰਗੀ ਬਣ ਗਈ।
7.160.39
ततो दुर्योधनो राजा दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ।
अश्वत्थामानमासाद्य वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.१६०.३९ ॥
ਤਦ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਕਰਨ ਦਾ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.160.40
युध्यतेऽसौ रणे कर्णो दंशितः सर्वपार्थिवैः ॥ ७.१६०.४० ॥
ਉਹ ਕਰਨ ਰਣ ਵਿੱਚ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਵਚ ਪਹਿਨਾਏ ਹੋਏ।
7.160.41
पश्यैतां द्रवतीं सेनां कर्णसायकपीडिताम् ।
कार्तिकेयेन विध्वस्तामासुरीं पृतनामिव ॥ ७.१६०.४१ ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਰਹੀ ਇਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ; ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੁਆਰਾ ਤਬਾਹ ਕੀਤੀ ਅਸੁਰ ਸੈਨਾ ਵਾਂਗ।
7.160.42
दृष्ट्वैतां निर्जितां सेनां रणे कर्णेन धीमता ।
अभियात्येष बीभत्सुः सूतपुत्रजिघांसया ॥ ७.१६०.४२ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕਰਨ ਵੱਲੋਂ ਹਰਾਈ ਗਈ ਇਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਹ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
7.160.43
तद्यथा प्रेक्षमाणानां सूतपुत्रं महारथम् ।
न हन्यात्पाण्डवः सङ्ख्ये तथा नीतिर्विधीयतां ॥ ७.१६०.४३ ॥
ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਪਾਂਡਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਾਰੇ, ਐਸੀ ਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
7.160.44
ततो द्रौणिः कृपः शल्यो हार्दिक्यश्च महारथः ।
प्रत्युद्ययुस्तदा पार्थं सूतपुत्रपरीप्सया।
आयान्तं वीक्ष्य कौन्तेयं शक्रं दैत्यचमूमिव ॥ ७.१६०.४४ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਪ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਹਾਰਦਿਕ੍ਯ ਨੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ; ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਵਾਂਗ।
7.160.45
बीभत्सुरपि राजेन्द्र पाञ्चालैरभिसंवृतः ।
प्रत्युद्ययौ तदा कर्णं यथा वृत्रं शतक्रतुः ॥ ७.१६०.४५ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਬੀਭਤਸੁ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।
7.160.46
संरब्धं फल्गुनं दृष्ट्वा कालान्तकयमोपमम् ।
कर्णो वैकर्तनः सूत प्रत्यपद्यत्किमुत्तरम् ॥ ७.१६०.४६ ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਕਾਲ-ਅੰਤਕ-ਯਮ ਵਰਗੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਫਲਗੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਨ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਉੱਤਰ ਕੀ ਸੀ?
7.160.47
यो ह्यस्पर्धत पार्थेन नित्यमेव महारथः ।
आशंसते च बीभत्सुं युद्धे जेतुं सुदारुणम् ॥ ७.१६०.४७ ॥
ਜੋ ਮਹਾਰਥੀ ਸਦਾ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬੀਭਤਸੁ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
7.160.48
स तु तं सहसा प्राप्तं नित्यमत्यन्तवैरिणम् ।
कर्णो वैकर्तनः सूत किमुत्तरमपद्यत ॥ ७.१६०.४८ ॥
ਪਰ ਨਿੱਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵੈਰੀ ਅਚਾਨਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਤਾਂ, ਹੇ ਸੂਤ, ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਨ ਨੇ ਕੀ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ?
7.160.49
आयान्तं पाण्डव दृष्ट्वा गजं प्रतिगजो यथा ।
असम्भ्रान्तो रणे कर्णः प्रत्युदीयाद्धनञ्जयम् ॥ ७.१६०.४९ ॥
ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਦੂਜੇ ਹਾਥੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਕਰਨ ਧਨੰਜਯ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
7.160.50
तमापतन्तं वेगेन वैकर्तनमजिह्मगैः ।
छादयामास पार्थोऽथ कर्णस्तु विजयं शरैः ॥ ७.१६०.५० ॥
ਵੇਗ ਨਾਲ ਝਪਟਦੇ ਵੈਕਰਤਨ (ਕਰਨ) ਨੂੰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਕਰਨ ਨੇ ਵੀ ਵਿਜਯ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
7.160.51
स कर्णं शरजालेन च्छादयामास पाण्डवः ।
ततः कर्णः सुसंरब्धः शरैस्त्रिभिरविध्यत ॥ ७.१६०.५१ ॥
ਉਸ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਕਰਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.160.52
तस्य तल्लाघवं पार्थो नामृष्यत महाबलः ॥ ७.१६०.५२ ॥
ਕਰਨ ਦੀ ਉਸ ਫੁਰਤੀ ਨੂੰ ਮਹਾਬਲੀ ਪਾਰਥ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ।
7.160.53
तस्मै बाणाञ्शिलाधौतान्प्रसन्नाग्रानजिह्मगान् ।
प्राहिणोत्सूतपुत्राय त्रिशतं शत्रुतापनः ॥ ७.१६०.५३ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪਾਰਥ ਨੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ, ਚਮਕਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਸਿੱਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਬਾਣ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਛੱਡੇ।
7.160.54
विव्याध चैनं संरब्धो बाणेनैकेन वीर्यवान् ।
सव्ये भुजाग्रे बलवान्नाराचेन हसन्निव ॥ ७.१६०.५४ ॥
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਬਲਵਾਨ ਉਸ ਨੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ—ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਾਰਾਚ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ।
7.160.55
तस्य विद्धस्य बाणेन कराच्चापं पपात ह ॥ ७.१६०.५५ ॥
ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਹੱਥੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
7.160.56
पुनरादाय तच्चापं निमेषार्धान्महाबलः ।
छादयामास बाणौघैः फल्गुनं कृतहस्तवत् ॥ ७.१६०.५६ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਅੱਧੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਫਲਗੁਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ, ਨਿਪੁਣ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ।
7.160.57
शरवृष्टिं तु तां मुक्तां सूतपुत्रेण भारत ।
व्यधमच्छरवर्षेण स्मयन्निव धनञ्जयः ॥ ७.१६०.५७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੀ ਗਈ ਉਸ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
7.160.58
तौ परस्परमासाद्य शरवर्षेण पार्थिव ।
छादयेतां महेष्वासौ कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥ ७.१६०.५८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ, ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲੱਗੇ।
7.160.59
तदद्भुतं महद्युद्धं कर्णपाण्डवयोर्मृधे ।
क्रुद्धयोर्वासिताहेतोर्वन्ययोर्गजयोरिव ॥ ७.१६०.५९ ॥
ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਵਿਚਕਾਰ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਮਹਾਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੋ ਹਾਥੀ ਮਾਦਾ ਹਥਣੀ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਿੜਦੇ ਹਨ।
7.160.60
ततः पार्थो महेष्वासो दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ।
मुष्टिदेशे धनुस्तस्य चिच्छेद त्वरयाऽन्वितः ॥ ७.१६०.६० ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਕਰਨ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਮੁੱਠ ਕੋਲੋਂ ਉਹ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.160.61
अश्वांश्च चतुरो भल्लैरनयद्यमसादनम् ।
सारथेश्च शिसः कायादहरच्छत्रुतापनः ॥ ७.१६०.६१ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ; ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
7.160.62
अथैनं छिन्नधन्वानं हताश्वं हतसारथिम् ।
विव्याध सायकैः पार्थश्चतुर्भिः पाण्डुनन्दनः ॥ ७.१६०.६२ ॥
ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟੇ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਸਨੂੰ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.160.63
हताश्वात्तु रथात्तूर्णमवप्लुत्य नरर्षभः ।
आरुरोह रथं तूर्णं कृपस्य शरपीडितः ॥ ७.१६०.६३ ॥
ਮਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੱਥ ਤੋਂ ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਝਟਪਟ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਤਰਿਆ, ਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਪ ਦੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
7.160.64
स नुन्नोऽर्जुनबाणौघैराचितः शल्यको यथा ।
जीवितार्थमभिप्रेप्सुः कृपस्य रथमारुहत् ॥ ७.१६०.६४ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਧੱਕਿਆ, ਸਾਹੀ ਵਾਂਗ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਉਹ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਪ ਦੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
7.160.65
राधेयं निर्जितं दृष्ट्वा तावका भरतर्षभ ।
धनञ्जयशरैर्नुन्नाः प्राद्रवन्त दिशो दश ॥ ७.१६०.६५ ॥
ਰਾਧੇਯ (ਕਰਨ) ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕ ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਧੱਕੇ ਜਾ ਕੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
7.160.66
द्रवतस्तान्समालोक्य राजा दुर्योधनो नृप ।
निवर्तयामास तदा वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.१६०.६६ ॥
ਭੱਜਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜਨ ਲਈ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
7.160.67
अलं द्रुतेन वः शूरास्तिष्ठध्वं क्षत्रियर्षभाः ।
एष पार्थवधायाहं स्वयं गच्छामि संयुगे।
अहं पार्थान्हनिष्यामि सपाञ्चालान्ससोमकान् ॥ ७.१६०.६७ ॥
ਹੇ ਸੂਰਬੀਰੋ, ਜਲਦੀ ਨਾ ਕਰੋ; ਹੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੋ। ਪਾਰਥ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪ ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੋਮਕਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
7.160.68
अद्य मे युध्यमानस्य सह गाण्डीवधन्वना ।
द्रक्ष्यन्ति विक्रमं पार्थाः कालस्येव युगक्षये ॥ ७.१६०.६८ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਯੁੱਧ ਕਰਦਿਆਂ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਸਮੇਤ, ਪਾਰਥ ਮੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖਣਗੇ, ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਂਗ।
7.160.69
अद्य मद्बाणजालानि विमुक्तानि सहस्रशः ।
द्रक्ष्यन्ति समरे योधाः शलभानामिवायतीः ॥ ७.१६०.६९ ॥
ਅੱਜ ਰਣ ਵਿੱਚ ਯੋਧੇ ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਣਗੇ, ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਂਗ।
7.160.70
अद्य बाणमयं वर्षं सृजतो मम धन्विनः ।
जीमूतस्येव घर्मान्ते द्रक्ष्यन्ति युधि सैनिकाः ॥ ७.१६०.७० ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕ ਵੇਖਣਗੇ।
7.160.71
जेष्याम्यद्य रणे पार्थं सायकैर्नतपर्वभिः ।
तिष्ठध्वं समरे शूरा भयं त्यजत फल्गुनात् ॥ ७.१६०.७१ ॥
ਅੱਜ ਰਣ ਵਿੱਚ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗਾ। ਹੇ ਸੂਰਬੀਰੋ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਟੇ ਰਹੋ; ਫਲਗੁਨ ਦਾ ਡਰ ਛੱਡ ਦਿਓ।
7.160.72
न हि मद्वीर्यमासाद्य फल्गुनः प्रसहिष्यति ।
यथा वेलां समासाद्य सागरो मकरालयः ॥ ७.१६०.७२ ॥
ਯਕੀਨਨ ਮੇਰੇ ਵੀਰਜ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਫਲਗੁਨ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮਕਰਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸਮੁੰਦਰ।
7.160.73
इत्युक्त्वा प्रययौ राजा सैन्येन महता वृतः ।
फल्गुनं प्रतिदुर्धर्षः क्रोधात्संरक्तलोचनः ॥ ७.१६०.७३ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜਾ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ।
7.160.74
तं प्रयान्तं महाबाहुं दृष्ट्वा शारद्वतस्तदा ।
अश्वत्थामानमासाद्य वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.१६०.७४ ॥
ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ (ਕ੍ਰਿਪ) ਨੇ ਤਦ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.160.75
एष राजा महाबाहुरमर्षी क्रोधमूर्च्छितः ।
पतङ्गवृत्तिमास्थाय फल्गुनं योद्धुमिच्छति ॥ ७.१६०.७५ ॥
ਇਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਜਾ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼, ਪਤੰਗੇ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਅਪਣਾ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
7.160.76
यावन्नः पश्यमानानां प्राणान्पार्थेन संगतः ।
न जह्यात्पुरुषव्याघ्रस्तावद्वारय कौरवम् ॥ ७.१६०.७६ ॥
ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ ਇਹ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਪ੍ਰਾਣ ਨਾ ਤਿਆਗੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਕੌਰਵ ਨੂੰ ਰੋਕੋ।
7.160.77
यावत्फल्गुनबाणानां गोचरं नाद्य गच्छति ।
कौरवः पार्थिवो वीरस्तावद्वारय संयुगे ॥ ७.१६०.७७ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਇਹ ਕੌਰਵ ਵੀਰ ਰਾਜਾ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕੋ।
7.160.78
यावत्पार्थशरैर्घोरैर्निर्मुक्तोरगसन्निभैः ।
न भस्मीक्रियते राजा तावद्युद्धान्निवार्यताम् ॥ ७.१६०.७८ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਭਿਆਨਕ, ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਭਸਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਮੋੜੋ।
7.160.79
अयुक्तमिव पश्यामि तिष्ठत्स्वस्मासु मानद ।
स्वयं युद्धाय यद्राजा पार्थं यात्यसहायवान् ॥ ७.१६०.७९ ॥
ਹੇ ਮਾਨਦ, ਅਸੀਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਰਾਜਾ ਆਪ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਅਣਉਚਿਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਹਾਇਕ ਵੀ ਨਹੀਂ।
7.160.80
दुर्लभं जीवितं मन्ये कौरव्यस्य किरीटिना ।
युध्यमानस्य पार्थेन शार्दूलेनेव हस्तिनः ॥ ७.१६०.८० ॥
ਕਿਰੀਟੀ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਹੇ ਕੌਰਵ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦੁਰਲੱਭ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹਾਥੀ।
7.160.81
मातुलेनैवमुक्तस्तु द्रौणिः शस्त्रभृतां वरः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यं त्वरितः समभाषत ॥ ७.१६०.८१ ॥
ਮਾਮੇ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.160.82
मयि जीवति गान्धारे न युद्धं गन्तुमर्हसि ।
मामनादृत्य कौरव्य तव नित्यं हितैषिणम् ॥ ७.१६०.८२ ॥
ਹੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਹੇ ਕੌਰਵ, ਆਪਣੇ ਸਦਾ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਮੈਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਕੇ।
7.160.83
न हि सम्भ्रमः कार्यः पार्थस्य विजयं प्रति ।
अहमावारयिष्यामि पार्थं तिष्ठ सुयोधन ॥ ७.१६०.८३ ॥
ਪਾਰਥ ਦੀ ਜਿੱਤ ਬਾਰੇ ਘਬਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਮੈਂ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਰੋਕਾਂਗਾ, ਹੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਤੂੰ ਠਹਿਰ।
7.160.84
आचार्यः पाण्डुपुत्रान्वै पुत्रवत्परिरक्षति ।
त्वमप्युपेक्षां कुरुषे तेषु नित्यं द्विजोत्तम् ॥ ७.१६०.८४ ॥
ਆਚਾਰੀਆ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਦਾ ਉਪੇਖਿਆ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।
7.160.85
मम वा मन्दभाग्यत्वान्मन्दस्ते विक्रमो युधि ।
धर्मराजप्नियार्थं वा द्रौपद्या वा न विद्म तत् ॥ ७.१६०.८५ ॥
ਮੇਰੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਮੱਠਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਾਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਕਰਕੇ — ਇਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
7.160.86
धिगस्तु मम लुब्धस्य यत्कृते सर्वबान्धवाः ।
सुखार्हाः परमं दुःखं प्राप्नुवन्त्यपराजिताः ॥ ७.१६०.८६ ॥
ਲੋਭੀ ਮੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ! ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੁਖ ਦੇ ਯੋਗ, ਅਜਿੱਤ ਸਾਰੇ ਬੰਧੂ ਪਰਮ ਦੁੱਖ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।
7.160.87
को हि शस्त्रविदां मुख्यो महेश्वरसमो युधि ।
शत्रुं न क्षपयेच्छक्तो यो न स्याद्गौतमीसुतः ॥ ७.१६०.८७ ॥
ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵਰਗਾ, ਗੌਤਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕੌਣ ਸ਼ਤਰੂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ?
7.160.88
अश्वत्थामन्प्रसीदस्व नाशयैतान्ममाहितान् ।
तवास्त्रगोचरे शक्ताः स्थातुं देवा न दानवाः ॥ ७.१६०.८८ ॥
ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਇਹਨਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ! ਤੇਰੇ ਅਸਤ੍ਰ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰ ਸਕਦੇ, ਦਾਨਵ ਵੀ ਨਹੀਂ।
7.160.89
पाञ्चालान्सोमकांश्चैव जहि द्रौणे सहानुगान् ।
वयं शेषान्हनिष्यामस्त्वयैव परिरक्षिताः ॥ ७.१६०.८९ ॥
ਦ੍ਰੋਣ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੋਮਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦੇ! ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਅਸੀਂ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗੇ।
7.160.90
एते हि सोमका विप्र पाञ्चालाश्च यशस्विनः ।
मम सैन्येषु सङ्क्रुद्धा विचरन्ति दवाग्निवत् ॥ ७.१६०.९० ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਸੋਮਕ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪਾਂਚਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ।
7.160.91
तान्वारय महाबाहो केकयांश्च नरोत्तम ।
पुरा कुर्वन्ति निःशेषं रक्ष्यमाणाः किरीटिना ॥ ७.१६०.९१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਨਰੋੱਤਮ, ਕੇਕਯਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ। ਕਿਰੀਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।
7.160.92
अश्वत्थामंस्त्वरायुक्तो याहि शीघ्रमरिन्दम ।
आदौ वा यदि वा पश्चात्तवेदं कर्म मारिष ॥ ७.१६०.९२ ॥
ਹੇ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ, ਛੇਤੀ ਜਾ, ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਕਰਮ ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼।
7.160.93
त्वमुत्पन्नो महाबाहो पाञ्चालानां वधं प्रति ।
करिष्यसि जगत्सर्वमपाञ्चालं किलोद्यतः ॥ ७.१६०.९३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪੰਚਾਲਾਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਹੀ ਤੂੰ ਜੰਮਿਆ ਹੈਂ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪੰਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇਂਗਾ।
7.160.94
एवं सिद्धाऽब्रुवन्वाचो भविष्यति च तत्तथा ।
तस्मात्त्वं पुरुषव्याघ्र पाञ्चालाञ्जहि सानुगान् ॥ ७.१६०.९४ ॥
ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪੰਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ।
7.160.95
न तेऽस्त्रगोचरे शक्ताः स्थातुं देवाः सवासवाः ।
किमु पार्थाः सपाञ्चालाः सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ७.१६०.९५ ॥
ਤੇਰੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਵਾਸਵ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਪੰਚਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਰਥ ਤਾਂ ਕਿਹੜੇ ਖੇਤ ਦੀ ਮੂਲੀ ਹਨ? ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
7.160.96
न त्वां समर्थाः सङ्ग्रामे पाण्डवाः सह सोमकैः ।
बलाद्योधयितुं वीर सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ७.१६०.९६ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਪਾਂਡਵ ਸੋਮਕਾਂ ਸਮੇਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਲ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
7.160.97
गच्छगच्छ महाबाहो न नः कालात्ययो भवेत् ।
इयं हि द्रवते सेना पार्तसायकपीडिता ॥ ७.१६०.९७ ॥
ਜਾਓ, ਜਾਓ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਇਹ ਸੈਨਾ ਭੱਜ ਰਹੀ ਹੈ।
7.160.98
शक्तो ह्यसि महाबाहो दिव्येन स्वेन तेजसा ।
निग्रहे पाण्डुपुत्राणां पाञ्चालानां च मानद ॥ ७.१६०.९८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਮਰੱਥ ਹੋ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਆਪਣੇ ਦਿਵ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਾਨਦ!