Mahābhārata · Adhyāya 7.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.161.1
दुर्योधनेनैवमुक्तो द्रौणिराहवदुर्मदः ।
चकारारिवधे यत्नमिन्द्रो दैत्यवधे यथा।
प्रत्युवाच महाबाहुस्तव पुत्रमिदं वचः ॥ ७.१६१.१ ॥
Así interpelado por Duryodhana, el hijo de Droṇa, embriagado de batalla, se esforzó en dar muerte a los enemigos como Indra en la muerte de los Daitya. El de grandes brazos respondió a tu hijo con estas palabras.
7.161.2
सत्यमेतन्महाबाहो यथा वदसि कौरव ।
प्रिया हि पाण्डवा नित्यं मम चापि पितुश्च मे ॥ ७.१६१.२ ॥
Eso es verdad, oh Kaurava de grandes brazos, como dices. Los Pāṇḍava siempre han sido queridos para mí y también para mi padre.
7.161.3
तथैवावां प्रियौ तेषां न तु युद्धे कुरूद्वह ।
शक्तितस्तात युध्यामस्त्यक्त्वा प्राणानभीतवत् ॥ ७.१६१.३ ॥
Nosotros dos también les somos igualmente queridos, pero no en la batalla, oh mejor de los Kuru. Querido, abandonando la vida, lucharemos según nuestras fuerzas, como los intrépidos.
7.161.4
अहं कर्णश्च शल्यश्च कृपो हार्दिक्य एव च ।
निमेषात्पाण्डवीं सेनां क्षपयेम नृपोत्तम ॥ ७.१६१.४ ॥
Yo, Karṇa, Śalya, Kṛpa y Hārdikya, oh mejor de los reyes, podríamos destruir el ejército de los Pāṇḍava en un instante.
7.161.5
ते चापि कौरवीं सेनां निमेषार्धात्कुरूद्वह ।
क्षपयेयुर्महाबाहो न स्याम यदि संयुगे ॥ ७.१६१.५ ॥
Ellos también podrían destruir el ejército de los Kaurava en medio instante, oh mejor de los Kuru, oh de grandes brazos, si no estuviéramos en la batalla.
7.161.6
युध्याम पाण्डवाच्छक्त्या ते चाप्यस्मान्यथाबलम् ।
तेजस्तेजः समासाद्य प्रशमं यातु भारत ॥ ७.१६१.६ ॥
Luchemos contra los Pāṇḍava con nuestras fuerzas, y que ellos luchen contra nosotros según su poder. Oh Bhārata, que el fuego encuentre al fuego y se apague.
7.161.7
अशक्त्या तरसा जेतुं पाण्डवानामनीकिनी ।
जीवत्सु पाण्डुपुत्रेषु तद्धि सत्यं ब्रवीमि ते ॥ ७.१६१.७ ॥
Mientras los hijos de Pāṇḍu vivan, tu ejército no podrá vencerlos por la fuerza. Esta es la verdad que te digo.
7.161.8
आत्मार्थं युध्यमानास्ते समर्थाः पाण्डुनन्दनाः ।
किमर्थं तव सैन्यानि न हनिष्यन्ति भारत ॥ ७.१६१.८ ॥
¿Por qué los capaces hijos de Pāṇḍu, que luchan por su propia causa, no destruirían tus ejércitos, oh descendiente de Bharata?
7.161.9
त्वं तु लुब्धतमो राजन्निकृतिज्ञश्च कौरव ।
सर्वाभिशङ्की मानी च ततोऽस्मानभिशङ्कसे ॥ ७.१६१.९ ॥
Tú, oh rey, oh Kaurava, eres el más codicioso, diestro en el engaño, desconfiado de todos y orgulloso; por eso también sospechas de nosotros.
7.161.10
मन्ये त्वं कुत्सितो राजन्पापात्मा पापपूरुषः ।
अन्यानपि स नः क्षुद्र शङ्कसे पापभावितः ॥ ७.१६१.१० ॥
Pienso que tú, oh rey, eres despreciable, de mente pecaminosa, un hombre de pecado; oh vil, impregnado de pecado, sospechas de nosotros y también de otros.
7.161.11
अहं तु यत्नमास्थाय त्वदर्थे त्यक्तजीवितः ।
एष गच्छामि सङ्ग्रामं त्वत्कृते कुरुनन्दन।
योत्स्येऽहं शत्रुभिः सार्धं जेष्यामि च वरान्वरान् ॥ ७.१६१.११ ॥
Por tu causa, habiendo renunciado a mi vida y tomado el esfuerzo, oh alegría de los Kurus, marcho a esta batalla; lucharé con los enemigos y venceré a los mejores de ellos.
7.161.12
पाञ्चालैः सह योत्स्यामि सोमकैः केकयैस्तथा ।
पाण्डवेयैश्च सङ्ग्रामे त्वत्प्रियार्थमरिन्दम ॥ ७.१६१.१२ ॥
Por lo que te es querido, oh domador de enemigos, lucharé en la batalla con los Pañcālas, los Somakas, los Kekayas y los hijos de Pāṇḍu.
7.161.13
अद्य मद्बाणनिर्दग्धाः पाञ्चालाः सोमकास्तथा ।
सिंहेनेवार्दिता गावो विद्रविष्यन्ति सर्वशः ॥ ७.१६१.१३ ॥
Hoy los Pāñcālas y los Somakas, quemados por mis flechas, se dispersarán por todas partes como vacas atormentadas por un león.
7.161.14
अद्य धर्मसुतो राजा दृष्ट्वा मम पराक्रमम् ।
अश्वत्थाममयं लोकं मंस्यते सह सोमकैः ॥ ७.१६१.१४ ॥
Hoy el rey, hijo de Dharma, al ver mi valor, considerará el mundo entero lleno de Aśvatthāman, junto con los Somakas.
7.161.15
आगमिष्यति निर्वेदं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
दृष्ट्वा विनिहतान्सङ्ख्ये पाञ्चालान्सोमकैः सह ॥ ७.१६१.१५ ॥
Yudhiṣṭhira, hijo de Dharma, caerá en la aflicción al ver a los Pāñcālas muertos en batalla junto con los Somakas.
7.161.16
ये मां युद्धेऽभियोत्स्यन्ति तान्हनिष्यामि भारत ।
न हि ते वीर मोक्ष्यन्ते मद्बाह्वन्तरमागताः ॥ ७.१६१.१६ ॥
A aquellos que luchen contra mí en la batalla, oh Bhārata, los mataré. Oh héroe, quienes han entrado al alcance de mis brazos no escaparán.
7.161.17
एवमुक्त्वा महाबाहुः पुत्रं दुर्योधनं तव ।
अभ्यवर्तत युद्धाय त्रासयन्सर्वधन्विनः।
चिकीर्षुस्तव पुत्राणां प्रियं प्राणभृतां वरः ॥ ७.१६१.१७ ॥
Habiendo hablado así, el de brazos poderosos, el mejor de los seres vivientes, deseando complacer a tu hijo Duryodhana, avanzó hacia la batalla, aterrorizando a todos los arqueros.
7.161.18
ततोऽब्रवीत्सकैकेयान्पाञ्चालान्गौतमीसुतः ॥ ७.१६१.१८ ॥
Entonces el hijo de Gautamī habló a los Pāñcālas junto con los Kaikeyas.
7.161.19
प्रहरध्वमितः सर्वे मम गात्रे महारथाः ।
स्थिरीभूताश्च युध्यध्वं दर्शयन्तोऽस्त्रलाघवम् ॥ ७.१६१.१९ ॥
Grandes guerreros, golpeadme todos desde aquí; firmes, luchad mostrando vuestra destreza con las armas.
7.161.20
एवमुक्तास्तु ते सर्वे शस्त्रवृषीरपातयन् ।
द्रौणिं प्रति महाराज जलं जलधरा इव ॥ ७.१६१.२० ॥
Así exhortados, todos ellos hicieron llover una lluvia de armas sobre el hijo de Droṇa, gran rey, como nubes que derraman agua.
7.161.21
तान्निहत्य शरान्द्रौणिर्दश वीरानपोथयत् ।
प्रमुखे पाण्डुपुत्राणां धृष्टद्युम्नस्य च प्रभो ॥ ७.१६१.२१ ॥
Tras abatirlos con flechas, el hijo de Droṇa aplastó a diez héroes, oh señor, ante los hijos de Pāṇḍu y ante Dhṛṣṭadyumna.
7.161.22
ते हन्यमानाः समरे पाञ्चालाः सोमकास्तथा ।
परित्यज्य रणे द्रौणिं व्यद्रवन्त दिशो दश ॥ ७.१६१.२२ ॥
Aquellos pāñcālas y somakas, abatidos en la batalla, abandonaron al hijo de Droṇa en el combate y huyeron en las diez direcciones.
7.161.23
तान्दृष्ट्वा द्रवतः शूरान्पाञ्चालान्सहसोमकान् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज द्रौणिमभ्यद्रवद्रणे ॥ ७.१६१.२३ ॥
Al ver huir a aquellos valientes pāñcālas y somakas, gran rey, Dhṛṣṭadyumna se lanzó contra el hijo de Droṇa en el combate.
7.161.24
ततः काञ्चनचित्राणां सजलाम्बुदनादिनाम् ।
वृतः शतेन शूराणां रथानामनिवर्तिनाम् ॥ ७.१६१.२४ ॥
Entonces, rodeado de cien carros de héroes que no retroceden, adornados de oro y tronando como nubes cargadas de agua, avanzó.
7.161.25
पुत्रः पाञ्चालराजस्य धृष्टद्युम्नो महारथः ।
द्रौणिमित्यब्रवीद्वाक्यं दृष्ट्वा योधान्निपातितान् ॥ ७.१६१.२५ ॥
El hijo del rey de los Pāñcālas, el gran auriga Dhṛṣṭadyumna, al ver caídos a los guerreros, dijo estas palabras a Drauṇi.
7.161.26
आचार्यपुत्र भद्रं ते किमन्यैर्निहतैस्तव ।
समागच्छ मया सार्धं यदि शूरोऽसि संयुगे।
अहं त्वां निहनिष्यामि तिष्ठेदानीं ममाग्रतः ॥ ७.१६१.२६ ॥
Hijo del maestro, que estés bien. ¿De qué te sirve matar a otros? Si eres valiente en la batalla, ven conmigo. Te mataré ahora; ponte ahora delante de mí.
7.161.27
ततस्तमाचार्यसुतं धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ।
मर्मभिद्भिः शरैस्तीक्ष्णैर्जघान भरतर्षभ ॥ ७.१६१.२७ ॥
Entonces el poderoso Dhṛṣṭadyumna hirió al hijo del maestro con agudas flechas que atravesaban los puntos vitales, oh toro de los Bharatas.
7.161.28
ते तु पङ्क्तीकृता द्रौणिं शरा विविशुराशुगाः ।
रुक्मपुङ्खाः प्रसन्नाग्राः सर्वकायावदारणाः।
मध्वर्थिन इवोद्दामा भ्रमराः पुष्पितं द्रुमम् ॥ ७.१६१.२८ ॥
Aquellas flechas veloces, dispuestas en fila, de plumas doradas y puntas brillantes, penetraron a Drauṇi y desgarraron todo su cuerpo, como abejas ansiosas de miel que entran en un árbol en flor.
7.161.29
सोऽतिविद्धो भृशं क्रुद्धः पदाक्रान्त इवोरगः ।
मानी द्रौणिरसम्भ्रान्तो बाणपाणिरभाषत ॥ ७.१६१.२९ ॥
Gravemente herido, se encendió en furia intensa, como una serpiente pisada; entonces Drauṇi, el orgulloso, sin turbarse, con una flecha en la mano, habló.
7.161.30
धृष्टद्युम्न स्थिरो भूत्वा मुहूर्तं प्रतिपालय ।
यावत्त्वां निशितैर्बाणैः प्रेषयामि यमक्षयम् ॥ ७.१६१.३० ॥
Dhṛṣṭadyumna, mantente firme y espera un momento, hasta que te envíe con flechas afiladas a la morada de Yama.
7.161.31
द्रौणिरेवमथाभाष्य पार्षतं परवीरहा ।
छादयामास बाणौघैः समन्ताल्लुघुहस्तवत् ॥ ७.१६१.३१ ॥
Así habló el hijo de Droṇa, matador de héroes enemigos, y cubrió al hijo de Pṛṣata por todos lados con una lluvia de flechas, como con mano ligera.
7.161.32
स बाध्यमानः समरे द्रौणिना युद्धदुर्मदः ।
द्रौणिं पाञ्चालतनयो वाग्भिरातर्जयत्तदा ॥ ७.१६१.३२ ॥
Acosado en la batalla por el hijo de Droṇa, el hijo del rey de Pāñcāla, ebrio de orgullo bélico, entonces amenazó al hijo de Droṇa con palabras duras.
7.161.33
न जानीषे प्रतिज्ञां मे विप्रोत्पत्तिं तथैव च ।
द्रोणं हत्वा किल मया हन्तव्यस्त्वं सुदुर्मते ॥ ७.१६१.३३ ॥
No conoces mi juramento ni el origen de Droṇa, nacido de un brahmán. Habiendo matado a Droṇa, también debo matarte a ti, oh mal pensado.
7.161.34
ततस्त्वाऽहं न हन्म्यद्य द्रोणे जीवति संयुगे ॥ ७.१६१.३४ ॥
Por eso, hoy, mientras Droṇa viva en la batalla, no te mataré.
7.161.35
इमां तु रजनीं प्राप्तामप्रभातां सुदुर्मते ।
निहत्य पितरं तेऽद्य ततस्त्वामपि संयुगे।
नेष्यामि प्रेतलोकाय ह्येतन्मे मनसि स्थितम् ॥ ७.१६१.३५ ॥
Pero esta noche ha llegado sin amanecer, oh mal pensado. Tras matar a tu padre, te enviaré también en la batalla al mundo de los muertos. Esto está fijo en mi mente.
7.161.36
यस्ते पार्थेषु विद्वेषो या भक्तिः कौरवेषु च ।
तां दर्शय स्थिरो भूत्वा न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ७.१६१.३६ ॥
Muestra firme el odio que sientes hacia los hijos de Pṛthā y la devoción que sientes hacia los Kauravas; no escaparás vivo de mí.
7.161.37
यो हि ब्राह्मण्यमुत्सृज्य क्षत्रधर्मरतो द्विजः ।
स वध्यः सर्वलोकस्य यथा त्वं पुरुषाधमः ॥ ७.१६१.३७ ॥
El dvija que abandona su condición brahmánica y se complace en el deber del guerrero merece ser muerto por todo el mundo, como tú, el más vil de los hombres.
7.161.38
इत्युक्तः परुषं वाक्यं पार्षतेन द्विजोत्तमः ।
क्रोधमाहारयत्तीव्रं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१६१.३८ ॥
Ante aquellas palabras ásperas del hijo de Pṛṣata, aquel mejor de los dvijas despertó una ira feroz y gritó: '¡Detente, detente!'
7.161.39
निर्दहन्निव चक्षुर्भ्यां पार्षतं सोऽभ्यवैक्षत ।
छादयामास च शरैर्निःश्वसन्पन्नगो यथा ॥ ७.१६१.३९ ॥
Como si lo quemara con la mirada, contempló al hijo de Pṛṣata y lo cubrió de flechas, como una serpiente que silba.
7.161.40
स च्छाद्यमानः समरे द्रौणिना राजसत्तम ।
सर्वपाञ्चालसेनाभिः संवृतो रथसत्तमः ॥ ७.१६१.४० ॥
¡Oh, mejor de los reyes! Cubierto en la batalla por el hijo de Droṇa y rodeado por todos los ejércitos de los Pāñcāla, aquel mejor de los aurigas...
7.161.41
नाकम्पत महाबाहुः स्ववीर्यं समुपाश्रितः ।
सायकांश्चैव विविधानश्वत्थाम्नि मुमोच ह ॥ ७.१६१.४१ ॥
El de grandes brazos, confiando en su propio valor, no tembló; y lanzó diversas flechas contra Aśvatthāman.
7.161.42
तौ पुनः सन्न्यवर्तेतां प्राणद्यूतपणे रणे ।
निपीडयन्तौ बाणौघैः परस्परममर्षिणौ।
उत्सृजन्तौ महेष्वासौ शरवृष्टीः समन्ततः ॥ ७.१६१.४२ ॥
En aquella batalla, donde la vida era la apuesta, los dos volvieron a enfrentarse, oprimiéndose mutuamente con oleadas de flechas, sin perdonarse; los dos grandes arqueros lanzaban lluvias de flechas por todas partes.
7.161.43
द्रौणिपार्षतयोर्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
दृष्ट्वा सम्पूजयामासुः सिद्धचारणवादिकाः ॥ ७.१६१.४३ ॥
La batalla del hijo de Droṇa y de Pārṣata, de aspecto terrible y espantoso; al verla, los Siddhas, Cāraṇas y otros cantores celestiales la ensalzaron.
7.161.44
शरौघैः पूरयन्तौ तावाकाशं च दिशस्तथा ।
अलक्ष्यौ समयुध्येतां महत्कृत्वा शरैस्तमः ॥ ७.१६१.४४ ॥
Llenando el cielo y las direcciones con oleadas de flechas, los dos combatían sin ser vistos, creando con sus flechas una gran oscuridad.
7.161.45
नृत्यमानाविव रणे मण्डलीकृतकार्मुकौ ।
परस्परवधे यत्तौ सर्वभूतभयङ्करौ ॥ ७.१६१.४५ ॥
Como si danzaran en la batalla, con sus arcos girando en círculos, empeñados en matarse el uno al otro, los dos eran terribles para todos los seres.
7.161.46
अयुध्येतां महाबाहू चित्रं लघु च सुष्ठु च ।
सम्पूज्यमानौ समरे योधमुख्यैः सहस्रशः ॥ ७.१६१.४६ ॥
Los dos de brazos poderosos combatían de modo admirable, veloz y diestro, honrados en la batalla por miles de guerreros principales.
7.161.47
तौ प्रबुद्धौ रणे दृष्ट्वा वने वन्यौ गजाविव ।
उभयोः सेनयोर्हर्षस्तुमुलः समपद्यत ॥ ७.१६१.४७ ॥
Al ver a los dos, despiertos en la batalla como dos elefantes salvajes del bosque, surgió un júbilo tumultuoso en ambos ejércitos.
7.161.48
सिंहनादरवाश्चासन्दध्मुः शङ्खांश्च सैनिकाः ।
वादित्राण्यभ्यवाद्यन्त शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१६१.४८ ॥
Los soldados rugieron como leones y tocaron sus caracolas; cientos y miles de instrumentos sonaron.
7.161.49
तस्मिंस्तु तुमुले युद्धे भीरुणां भयवर्धने ।
मुहूर्तमपि तद्युद्धं समरूपं तदाऽभवत् ॥ ७.१६१.४९ ॥
En aquella batalla tumultuosa, que aumentaba el miedo de los cobardes, por un momento aquel combate se volvió de igual forma.
7.161.50
ततो द्रौणिर्महाराज पार्षतस्य महात्मनः ।
ध्वजं धनुस्तथा छत्रमुभौ च पार्ष्णिसारथी।
सूतमश्वांश्च चतुरो निहत्याभ्यद्रवद्रणे ॥ ७.१६१.५० ॥
Entonces, gran rey, el hijo de Droṇa, habiendo abatido el estandarte, el arco y el parasol del magnánimo hijo de Pṛṣata, sus dos aurigas laterales, el auriga y los cuatro caballos, se lanzó contra él en la batalla.
7.161.51
पाञ्चालांश्चैव तान्सर्वान्बाणैः सन्नतपर्वभिः ।
व्यद्रावयदमेयात्मा शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१६१.५१ ॥
Y aquel de alma inmensurable puso en fuga a todos aquellos pañcālas, por centenares y por millares, con flechas de nudos doblados.
7.161.52
ततस्तु विव्यथे सेना पाण्डवी भरतर्षभ ।
दृष्ट्वा द्रौणेर्महत्कर्म वासवस्येव संयुगे ॥ ७.१६१.५२ ॥
Entonces, toro de los Bharatas, el ejército pāṇḍava quedó afligido al ver la gran hazaña del hijo de Droṇa en la batalla, como la de Indra.
7.161.53
शतेन च शतं हत्वा पाञ्चालानां महारथः ।
त्रिभिश्च निशितैर्बाणैर्हत्वा त्रीन्वै महारथान् ॥ ७.१६१.५३ ॥
Aquel gran auriga, con cien flechas, mató a cien de los pañcālas, y con tres agudas flechas mató a tres grandes aurigas.
7.161.54
द्रौणिर्द्रुपदपुत्रस्य फल्गुनस्य च पश्यतः ।
नाशयामास पाञ्चालान्भूयिष्ठं ये व्यवस्थिताः ॥ ७.१६१.५४ ॥
Mientras el hijo de Drupada y Phalguna observaban, el hijo de Droṇa destruyó a los Pañcālas que en su mayoría estaban allí apostados.
7.161.55
ते वध्यमानाः पाञ्चालाः समरे सह सृञ्जयैः ।
अगच्छन्द्रौणिमुत्सृज्य विप्रकीर्णरथध्वजाः ॥ ७.१६१.५५ ॥
Aquellos Pañcālas, muriendo en la batalla junto con los Sṛñjayas, abandonaron al hijo de Droṇa y huyeron con sus carros y estandartes dispersos.
7.161.56
स जित्वा समरे शत्रून्द्रोणपुत्रो महारथः ।
ननाद सुमहानादं तपान्ते जलदो यथा ॥ ७.१६१.५६ ॥
Habiendo vencido a los enemigos en la batalla, el gran guerrero, hijo de Droṇa, rugió con un estruendo poderoso, como una nube al final del calor estival.
7.161.57
स निहत्य बहूञ्छूरानश्वत्थामा व्यरोचत ।
युगान्ते सर्वभूतानि भस्म कृत्वेव पावकः ॥ ७.१६१.५७ ॥
Tras matar a muchos héroes, Aśvatthāman resplandeció, como el fuego al final de una edad, cuando ha reducido a cenizas a todos los seres.
7.161.58
सम्पूज्यमानो युधि कौरवेयै… ।
र्निर्जित्य सङ्ख्येऽरिगणान्सहस्रशः।
व्यरोचत द्रोणसुतः प्रतापवा… ।
न्यथा सुरेन्द्रोऽरिगणान्निहत्य वै ॥ ७.१६१.५८ ॥
Honrado en la batalla por los Kauravas… habiendo vencido a multitudes enemigas por miles en la batalla, el hijo de Droṇa resplandeció; poderoso… como si el señor de los dioses, Indra, hubiera resplandecido tras matar a multitudes de enemigos.