Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.161

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.161.1

दुर्योधनेनैवमुक्तो द्रौणिराहवदुर्मदः ।
चकारारिवधे यत्नमिन्द्रो दैत्यवधे यथा।
प्रत्युवाच महाबाहुस्तव पुत्रमिदं वचः ॥ ७.१६१.१ ॥

ଦୁର୍ଯୋଧନ ଏପରି କହିବାରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ଦୈତ୍ୟବଧରେ ଯେପରି ଯତ୍ନ କରନ୍ତି ସେପରି ଶତ୍ରୁବଧରେ ଯତ୍ନ କଲେ। ସେହି ମହାବାହୁ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

7.161.2

सत्यमेतन्महाबाहो यथा वदसि कौरव ।
प्रिया हि पाण्डवा नित्यं मम चापि पितुश्च मे ॥ ७.१६१.२ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, କୌରବ! ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ ତାହା ସତ୍ୟ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ସର୍ବଦା ମୋର ଓ ମୋ ପିତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ।

7.161.3

तथैवावां प्रियौ तेषां न तु युद्धे कुरूद्वह ।
शक्तितस्तात युध्यामस्त्यक्त्वा प्राणानभीतवत् ॥ ७.१६१.३ ॥

ଆମେ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ; କିନ୍ତୁ ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନୁହେଁ। ହେ ତାତ, ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ନିର୍ଭୟ ପରି ଆମେ ଆମ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା।

7.161.4

अहं कर्णश्च शल्यश्च कृपो हार्दिक्य एव च ।
निमेषात्पाण्डवीं सेनां क्षपयेम नृपोत्तम ॥ ७.१६१.४ ॥

ମୁଁ, କର୍ଣ୍ଣ, ଶଲ୍ୟ, କୃପ ଓ ହାର୍ଦିକ୍ୟ — ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଏକ ନିମିଷରେ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବୁ।

7.161.5

ते चापि कौरवीं सेनां निमेषार्धात्कुरूद्वह ।
क्षपयेयुर्महाबाहो न स्याम यदि संयुगे ॥ ७.१६१.५ ॥

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କୌରବ ସେନାକୁ ଅର୍ଦ୍ଧ ନିମିଷରେ ନଷ୍ଟ କରିପାରନ୍ତେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ମହାବାହୁ, ଯଦି ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନ ଥାଆନ୍ତୁ।

7.161.6

युध्याम पाण्डवाच्छक्त्या ते चाप्यस्मान्यथाबलम् ।
तेजस्तेजः समासाद्य प्रशमं यातु भारत ॥ ७.१६१.६ ॥

ଆମେ ଆମ ଶକ୍ତିରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ବଳ ଅନୁସାରେ ଆମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ। ହେ ଭାରତ, ତେଜ ତେଜ ସହ ସାମ୍ନା କରି ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ।

7.161.7

अशक्त्या तरसा जेतुं पाण्डवानामनीकिनी ।
जीवत्सु पाण्डुपुत्रेषु तद्धि सत्यं ब्रवीमि ते ॥ ७.१६१.७ ॥

ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ସେନା ବଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ଏହା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛି।

7.161.8

आत्मार्थं युध्यमानास्ते समर्थाः पाण्डुनन्दनाः ।
किमर्थं तव सैन्यानि न हनिष्यन्ति भारत ॥ ७.१६१.८ ॥

ହେ ଭରତ, ନିଜ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସମର୍ଥ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ କାହିଁକି ସଂହାର କରିବେ ନାହିଁ?

7.161.9

त्वं तु लुब्धतमो राजन्निकृतिज्ञश्च कौरव ।
सर्वाभिशङ्की मानी च ततोऽस्मानभिशङ्कसे ॥ ७.१६१.९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ହେ କୌରବ, ଆପଣ ଅତି ଲୋଭୀ, ପ୍ରବଞ୍ଚନାରେ ନିପୁଣ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅହଂକାରୀ; ତେଣୁ ଆପଣ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ କରନ୍ତି।

7.161.10

मन्ये त्वं कुत्सितो राजन्पापात्मा पापपूरुषः ।
अन्यानपि स नः क्षुद्र शङ्कसे पापभावितः ॥ ७.१६१.१० ॥

ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ମନେ କରେ ଆପଣ ନିନ୍ଦନୀୟ, ପାପୀ ମନର ଏବଂ ପାପରେ ଭରା ମନୁଷ୍ୟ; ହେ କ୍ଷୁଦ୍ର, ପାପରେ ଭରା ଆପଣ ଆମକୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହ କରନ୍ତି।

7.161.11

अहं तु यत्नमास्थाय त्वदर्थे त्यक्तजीवितः ।
एष गच्छामि सङ्ग्रामं त्वत्कृते कुरुनन्दन।
योत्स्येऽहं शत्रुभिः सार्धं जेष्यामि च वरान्वरान् ॥ ७.१६१.११ ॥

ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣର ମମତା ତ୍ୟାଗ କରି, ଯତ୍ନ ଧରି, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଉଛି; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ି ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବି।

7.161.12

पाञ्चालैः सह योत्स्यामि सोमकैः केकयैस्तथा ।
पाण्डवेयैश्च सङ्ग्रामे त्वत्प्रियार्थमरिन्दम ॥ ७.१६१.१२ ॥

ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଳ, ସୋମକ, କେକୟ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଲଢ଼ିବି।

7.161.13

अद्य मद्बाणनिर्दग्धाः पाञ्चालाः सोमकास्तथा ।
सिंहेनेवार्दिता गावो विद्रविष्यन्ति सर्वशः ॥ ७.१६१.१३ ॥

ଆଜି ମୋ ବାଣରେ ଦଗ୍ଧ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୋମକମାନେ ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ଗାଈମାନଙ୍କ ପରି ସର୍ବତ୍ର ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଳାଇବେ।

7.161.14

अद्य धर्मसुतो राजा दृष्ट्वा मम पराक्रमम् ।
अश्वत्थाममयं लोकं मंस्यते सह सोमकैः ॥ ७.१६१.१४ ॥

ଆଜି ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ମୋ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ସୋମକମାନଙ୍କ ସହ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାମୟ ବୋଲି ଭାବିବେ।

7.161.15

आगमिष्यति निर्वेदं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
दृष्ट्वा विनिहतान्सङ्ख्ये पाञ्चालान्सोमकैः सह ॥ ७.१६१.१५ ॥

ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯୁଦ୍ଧରେ ସୋମକମାନଙ୍କ ସହ ନିହତ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ବୈରାଗ୍ୟ ପାଇବେ।

7.161.16

ये मां युद्धेऽभियोत्स्यन्ति तान्हनिष्यामि भारत ।
न हि ते वीर मोक्ष्यन्ते मद्बाह्वन्तरमागताः ॥ ७.१६१.१६ ॥

ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ, ହେ ଭାରତ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବି। ହେ ବୀର, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ବାହୁର ପରିସରରେ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ ନାହିଁ।

7.161.17

एवमुक्त्वा महाबाहुः पुत्रं दुर्योधनं तव ।
अभ्यवर्तत युद्धाय त्रासयन्सर्वधन्विनः।
चिकीर्षुस्तव पुत्राणां प्रियं प्राणभृतां वरः ॥ ७.१६१.१७ ॥

ଏହା କହି ମହାବାହୁ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପ୍ରିୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଖାଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

7.161.18

ततोऽब्रवीत्सकैकेयान्पाञ्चालान्गौतमीसुतः ॥ ७.१६१.१८ ॥

ସେତେବେଳେ ଗୌତମୀର ପୁତ୍ର କେକୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.161.19

प्रहरध्वमितः सर्वे मम गात्रे महारथाः ।
स्थिरीभूताश्च युध्यध्वं दर्शयन्तोऽस्त्रलाघवम् ॥ ७.१६१.१९ ॥

ହେ ମହାରଥୀମାନେ, ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରୁ ମୋ ଶରୀରରେ ପ୍ରହାର କର; ସ୍ଥିର ହୋଇ ଅସ୍ତ୍ରଲାଘବ ଦେଖାଇ ଯୁଦ୍ଧ କର।

7.161.20

एवमुक्तास्तु ते सर्वे शस्त्रवृषीरपातयन् ।
द्रौणिं प्रति महाराज जलं जलधरा इव ॥ ७.१६१.२० ॥

ଏପରି କୁହାଗଲେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ଉପରେ ଶସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ମେଘ ଯେପରି ଜଳ ବର୍ଷାଏ।

7.161.21

तान्निहत्य शरान्द्रौणिर्दश वीरानपोथयत् ।
प्रमुखे पाण्डुपुत्राणां धृष्टद्युम्नस्य च प्रभो ॥ ७.१६१.२१ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ବାଣରେ ମାରି, ହେ ପ୍ରଭୋ, ଦ୍ରୌଣି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଓ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସାମନାରେ ଦଶ ବୀରଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

7.161.22

ते हन्यमानाः समरे पाञ्चालाः सोमकास्तथा ।
परित्यज्य रणे द्रौणिं व्यद्रवन्त दिशो दश ॥ ७.१६१.२२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ ହେଉଥିବା ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୋମକମାନେ ରଣରେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।

7.161.23

तान्दृष्ट्वा द्रवतः शूरान्पाञ्चालान्सहसोमकान् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज द्रौणिमभ्यद्रवद्रणे ॥ ७.१६१.२३ ॥

ପଳାଉଥିବା ସେହି ଶୂର ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୋମକମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ମହାରାଜ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ରଣରେ ଦ୍ରୌଣି ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

7.161.24

ततः काञ्चनचित्राणां सजलाम्बुदनादिनाम् ।
वृतः शतेन शूराणां रथानामनिवर्तिनाम् ॥ ७.१६१.२४ ॥

ତା'ପରେ, ସୁନାରେ ଚିତ୍ରିତ, ଜଳଭରା ମେଘ ପରି ଗର୍ଜୁଥିବା, ଫେରି ନ ଯାଉଥିବା ଶୂରମାନଙ୍କ ଶହେ ରଥରେ ଘେରି ହୋଇ (ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ)।

7.161.25

पुत्रः पाञ्चालराजस्य धृष्टद्युम्नो महारथः ।
द्रौणिमित्यब्रवीद्वाक्यं दृष्ट्वा योधान्निपातितान् ॥ ७.१६१.२५ ॥

ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ପତିତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।

7.161.26

आचार्यपुत्र भद्रं ते किमन्यैर्निहतैस्तव ।
समागच्छ मया सार्धं यदि शूरोऽसि संयुगे।
अहं त्वां निहनिष्यामि तिष्ठेदानीं ममाग्रतः ॥ ७.१६१.२६ ॥

ହେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ତୁମର କ'ଣ ଲାଭ? ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର, ତେବେ ମୋ ସହିତ ଆସ। ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମକୁ ବଧ କରିବି; ଏବେ ମୋ ଆଗରେ ଠିଆ ହୁଅ।

7.161.27

ततस्तमाचार्यसुतं धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ।
मर्मभिद्भिः शरैस्तीक्ष्णैर्जघान भरतर्षभ ॥ ७.१६१.२७ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରତାପୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମର୍ମଭେଦୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।

7.161.28

ते तु पङ्क्तीकृता द्रौणिं शरा विविशुराशुगाः ।
रुक्मपुङ्खाः प्रसन्नाग्राः सर्वकायावदारणाः।
मध्वर्थिन इवोद्दामा भ्रमराः पुष्पितं द्रुमम् ॥ ७.१६१.२८ ॥

ପଂକ୍ତିବଦ୍ଧ ସେହି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ବାଣମାନେ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ରଭାଗ ସହିତ, ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ସମଗ୍ର ଶରୀର ବିଦାରଣ କରି ପ୍ରବେଶ କଲେ; ମଧୁକାମୀ ଉନ୍ମତ୍ତ ଭ୍ରମର ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରି।

7.161.29

सोऽतिविद्धो भृशं क्रुद्धः पदाक्रान्त इवोरगः ।
मानी द्रौणिरसम्भ्रान्तो बाणपाणिरभाषत ॥ ७.१६१.२९ ॥

ଅତିବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ପାଦ ତଳେ ଦଳିତ ସାପ ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ; ମାନୀ ଦ୍ରୌଣି, ହାତରେ ବାଣ ଧରି, ଅବିଚଳିତ ହୋଇ କହିଲେ।

7.161.30

धृष्टद्युम्न स्थिरो भूत्वा मुहूर्तं प्रतिपालय ।
यावत्त्वां निशितैर्बाणैः प्रेषयामि यमक्षयम् ॥ ७.१६१.३० ॥

ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସ୍ଥିର ହୋଇ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତୁମକୁ ଯମଲୋକ ନ ପଠାଇବି।

7.161.31

द्रौणिरेवमथाभाष्य पार्षतं परवीरहा ।
छादयामास बाणौघैः समन्ताल्लुघुहस्तवत् ॥ ७.१६१.३१ ॥

ଏହିପରି କହି ଶତ୍ରୁବୀରହନ୍ତା ଦ୍ରୌଣି ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ବାଣପ୍ରବାହରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ, ଲଘୁ ହସ୍ତରେ ଯେମିତି।

7.161.32

स बाध्यमानः समरे द्रौणिना युद्धदुर्मदः ।
द्रौणिं पाञ्चालतनयो वाग्भिरातर्जयत्तदा ॥ ७.१६१.३२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ମତ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳପୁତ୍ର ତେବେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ତର୍ଜନ କଲେ।

7.161.33

न जानीषे प्रतिज्ञां मे विप्रोत्पत्तिं तथैव च ।
द्रोणं हत्वा किल मया हन्तव्यस्त्वं सुदुर्मते ॥ ७.१६१.३३ ॥

ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଜାଣି ନାହଁ, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣରୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ଜାଣି ନାହଁ। ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ମୁଁ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିବି, ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି।

7.161.34

ततस्त्वाऽहं न हन्म्यद्य द्रोणे जीवति संयुगे ॥ ७.१६१.३४ ॥

ଏଣୁ ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବଧ କରିବି ନାହିଁ।

7.161.35

इमां तु रजनीं प्राप्तामप्रभातां सुदुर्मते ।
निहत्य पितरं तेऽद्य ततस्त्वामपि संयुगे।
नेष्यामि प्रेतलोकाय ह्येतन्मे मनसि स्थितम् ॥ ७.१६१.३५ ॥

କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭାତହୀନ ଏହି ରାତ୍ରି ଆସିଛି, ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତଲୋକକୁ ପଠାଇବି। ଏହା ମୋ ମନରେ ସ୍ଥିର।

7.161.36

यस्ते पार्थेषु विद्वेषो या भक्तिः कौरवेषु च ।
तां दर्शय स्थिरो भूत्वा न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ७.१६१.३६ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର ବିଦ୍ୱେଷ ଏବଂ କୌରବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର ଭକ୍ତି ସ୍ଥିର ହୋଇ ଦେଖାଅ; ମୋ ହାତରୁ ଜୀବିତ ରକ୍ଷା ପାଇବ ନାହିଁ।

7.161.37

यो हि ब्राह्मण्यमुत्सृज्य क्षत्रधर्मरतो द्विजः ।
स वध्यः सर्वलोकस्य यथा त्वं पुरुषाधमः ॥ ७.१६१.३७ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରି କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରେ ରତ ଦ୍ୱିଜ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ବଧ୍ୟ; ତୁମ ପରି ଅଧମ ପୁରୁଷ।

7.161.38

इत्युक्तः परुषं वाक्यं पार्षतेन द्विजोत्तमः ।
क्रोधमाहारयत्तीव्रं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१६१.३८ ॥

ପାର୍ଷତଙ୍କ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧ ଧାରଣ କରି କହିଲେ, 'ଅଟକ, ଅଟକ!'

7.161.39

निर्दहन्निव चक्षुर्भ्यां पार्षतं सोऽभ्यवैक्षत ।
छादयामास च शरैर्निःश्वसन्पन्नगो यथा ॥ ७.१६१.३९ ॥

ଆଖିରେ ଦହନ କରୁଥିବା ପରି ସେ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ; ଫୁତ୍‌କାରୁଥିବା ସାପ ପରି ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

7.161.40

स च्छाद्यमानः समरे द्रौणिना राजसत्तम ।
सर्वपाञ्चालसेनाभिः संवृतो रथसत्तमः ॥ ७.१६१.४० ॥

ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ, ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳ ସେନାରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ...

7.161.41

नाकम्पत महाबाहुः स्ववीर्यं समुपाश्रितः ।
सायकांश्चैव विविधानश्वत्थाम्नि मुमोच ह ॥ ७.१६१.४१ ॥

ମହାବାହୁ ନିଜ ବୀରତ୍ୱ ଉପରେ ଭରସା କରି କମ୍ପିଲେ ନାହିଁ; ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ଉପରେ ବିବିଧ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.161.42

तौ पुनः सन्न्यवर्तेतां प्राणद्यूतपणे रणे ।
निपीडयन्तौ बाणौघैः परस्परममर्षिणौ।
उत्सृजन्तौ महेष्वासौ शरवृष्टीः समन्ततः ॥ ७.१६१.४२ ॥

ପ୍ରାଣକୁ ପଣ ରଖିଥିବା ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଦୁଇଜଣ ପୁଣି ଫେରି ଆସିଲେ; ବାଣର ସ୍ରୋତରେ ପରସ୍ପରକୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉ ଦେଉ, ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇ, ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ଦୁଇଜଣ ଚାରିଆଡ଼େ ବାଣବର୍ଷା କରୁଥିଲେ।

7.161.43

द्रौणिपार्षतयोर्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
दृष्ट्वा सम्पूजयामासुः सिद्धचारणवादिकाः ॥ ७.१६१.४३ ॥

ଦ୍ରୌଣି ଓ ପାର୍ଷତଙ୍କ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ ଥିଲା; ତାହା ଦେଖି ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ ଆଦି ଦିବ୍ୟ ଗାୟକମାନେ ତାହାର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

7.161.44

शरौघैः पूरयन्तौ तावाकाशं च दिशस्तथा ।
अलक्ष्यौ समयुध्येतां महत्कृत्वा शरैस्तमः ॥ ७.१६१.४४ ॥

ବାଣର ସ୍ରୋତରେ ଆକାଶ ଓ ଦିଗସମୂହ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ସେ ଦୁଇଜଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ବାଣରେ ମହା ଅନ୍ଧକାର ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

7.161.45

नृत्यमानाविव रणे मण्डलीकृतकार्मुकौ ।
परस्परवधे यत्तौ सर्वभूतभयङ्करौ ॥ ७.१६१.४५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ନାଚୁଥିବା ପରି, ଧନୁ ବୃତ୍ତାକାରେ ଘୁରାଇ, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ସେହି ଦୁଇଜଣ ଥିଲେ।

7.161.46

अयुध्येतां महाबाहू चित्रं लघु च सुष्ठु च ।
सम्पूज्यमानौ समरे योधमुख्यैः सहस्रशः ॥ ७.१६१.४६ ॥

ସେହି ମହାବାହୁ ଦୁଇଜଣ ଅଦ୍ଭୁତ, କ୍ଷିପ୍ର ଓ ସୁନିପୁଣ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାରେ ପ୍ରଧାନ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ।

7.161.47

तौ प्रबुद्धौ रणे दृष्ट्वा वने वन्यौ गजाविव ।
उभयोः सेनयोर्हर्षस्तुमुलः समपद्यत ॥ ७.१६१.४७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସଜାଗ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ବନର ଦୁଇଟି ବନ୍ୟ ହାତୀ ପରି ଦେଖି ଉଭୟ ସେନାରେ ପ୍ରବଳ ଆନନ୍ଦ ଉଠିଲା।

7.161.48

सिंहनादरवाश्चासन्दध्मुः शङ्खांश्च सैनिकाः ।
वादित्राण्यभ्यवाद्यन्त शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१६१.४८ ॥

ସୈନିକମାନେ ସିଂହନାଦ ପରି ଧ୍ୱନି କଲେ ଓ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ; ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ବାଦ୍ୟ ବଜାଗଲା।

7.161.49

तस्मिंस्तु तुमुले युद्धे भीरुणां भयवर्धने ।
मुहूर्तमपि तद्युद्धं समरूपं तदाऽभवत् ॥ ७.१६१.४९ ॥

ଭୀରୁମାନଙ୍କ ଭୟ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷଣେ ପାଇଁ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ସମାନ ରୂପ ଧାରଣ କଲା।

7.161.50

ततो द्रौणिर्महाराज पार्षतस्य महात्मनः ।
ध्वजं धनुस्तथा छत्रमुभौ च पार्ष्णिसारथी।
सूतमश्वांश्च चतुरो निहत्याभ्यद्रवद्रणे ॥ ७.१६१.५० ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମହାତ୍ମା ପାର୍ଷତଙ୍କ ଧ୍ୱଜ, ଧନୁ, ଛତ୍ର, ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ସାରଥି, ସାରଥି ଓ ଚାରି ଅଶ୍ୱ ବଧ କରି ରଣରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

7.161.51

पाञ्चालांश्चैव तान्सर्वान्बाणैः सन्नतपर्वभिः ।
व्यद्रावयदमेयात्मा शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१६१.५१ ॥

ଅମେୟ ଆତ୍ମା ସେ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ସେହି ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଭାବେ ପଳାଇ ଦେଲେ।

7.161.52

ततस्तु विव्यथे सेना पाण्डवी भरतर्षभ ।
दृष्ट्वा द्रौणेर्महत्कर्म वासवस्येव संयुगे ॥ ७.१६१.५२ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରଣରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ମହାକର୍ମ ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ସେନା ବ୍ୟଥିତ ହେଲା।

7.161.53

शतेन च शतं हत्वा पाञ्चालानां महारथः ।
त्रिभिश्च निशितैर्बाणैर्हत्वा त्रीन्वै महारथान् ॥ ७.१६१.५३ ॥

ସେହି ମହାରଥୀ ଶହେ ବାଣରେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶହେ ଜଣଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତିନି ବାଣରେ ତିନି ମହାରଥୀଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

7.161.54

द्रौणिर्द्रुपदपुत्रस्य फल्गुनस्य च पश्यतः ।
नाशयामास पाञ्चालान्भूयिष्ठं ये व्यवस्थिताः ॥ ७.१६१.५४ ॥

ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ର ଏବଂ ଫଲ୍ଗୁନ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ସେଠାରେ ଅଧିକାଂଶ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କଲେ।

7.161.55

ते वध्यमानाः पाञ्चालाः समरे सह सृञ्जयैः ।
अगच्छन्द्रौणिमुत्सृज्य विप्रकीर्णरथध्वजाः ॥ ७.१६१.५५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ସହ ବଧ ହେଉଥିବା ସେହି ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ରଥ ଓ ଧ୍ୱଜା ସହ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡି ପଳାଇଲେ।

7.161.56

स जित्वा समरे शत्रून्द्रोणपुत्रो महारथः ।
ननाद सुमहानादं तपान्ते जलदो यथा ॥ ७.१६१.५६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜିତି ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଗ୍ରୀଷ୍ମର ଶେଷରେ ମେଘ ପରି ଅତି ପ୍ରବଳ ଗର୍ଜନ କଲେ।

7.161.57

स निहत्य बहूञ्छूरानश्वत्थामा व्यरोचत ।
युगान्ते सर्वभूतानि भस्म कृत्वेव पावकः ॥ ७.१६१.५७ ॥

ବହୁ ବୀରଙ୍କୁ ବଧ କରି ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଦୀପ୍ତ ହେଲେ; ଯୁଗାନ୍ତରେ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରି ଯେପରି ଜଳେ।

7.161.58

सम्पूज्यमानो युधि कौरवेयै… ।
र्निर्जित्य सङ्ख्येऽरिगणान्सहस्रशः।
व्यरोचत द्रोणसुतः प्रतापवा… ।
न्यथा सुरेन्द्रोऽरिगणान्निहत्य वै ॥ ७.१६१.५८ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କୌରବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ… ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ହଜାର ଶତ୍ରୁଗଣଙ୍କୁ ଜିତି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଶୋଭିତ ହେଲେ; ପ୍ରତାପୀ… ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁଗଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ଯେପରି ଦୀପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।