ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.161.1
दुर्योधनेनैवमुक्तो द्रौणिराहवदुर्मदः ।
चकारारिवधे यत्नमिन्द्रो दैत्यवधे यथा।
प्रत्युवाच महाबाहुस्तव पुत्रमिदं वचः ॥ ७.१६१.१ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਮੱਤ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਵਧ ਵਾਂਗ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.161.2
सत्यमेतन्महाबाहो यथा वदसि कौरव ।
प्रिया हि पाण्डवा नित्यं मम चापि पितुश्च मे ॥ ७.१६१.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਕੌਰਵ! ਤੂੰ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਪਾਂਡਵ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
7.161.3
तथैवावां प्रियौ तेषां न तु युद्धे कुरूद्वह ।
शक्तितस्तात युध्यामस्त्यक्त्वा प्राणानभीतवत् ॥ ७.१६१.३ ॥
ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰੇ ਹਾਂ; ਪਰ ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਤਾਤ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਨਿਡਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲੜਾਂਗੇ।
7.161.4
अहं कर्णश्च शल्यश्च कृपो हार्दिक्य एव च ।
निमेषात्पाण्डवीं सेनां क्षपयेम नृपोत्तम ॥ ७.१६१.४ ॥
ਮੈਂ, ਕਰਨ, ਸ਼ਲ੍ਯ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਹਾਰਦਿਕ੍ਯ — ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਸੀਂ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
7.161.5
ते चापि कौरवीं सेनां निमेषार्धात्कुरूद्वह ।
क्षपयेयुर्महाबाहो न स्याम यदि संयुगे ॥ ७.१६१.५ ॥
ਉਹ ਵੀ ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅੱਧੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੁੰਦੇ।
7.161.6
युध्याम पाण्डवाच्छक्त्या ते चाप्यस्मान्यथाबलम् ।
तेजस्तेजः समासाद्य प्रशमं यातु भारत ॥ ७.१६१.६ ॥
ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗੇ; ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਲੜਨ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਜ ਤੇਜ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
7.161.7
अशक्त्या तरसा जेतुं पाण्डवानामनीकिनी ।
जीवत्सु पाण्डुपुत्रेषु तद्धि सत्यं ब्रवीमि ते ॥ ७.१६१.७ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਿਉਂਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਬਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
7.161.8
आत्मार्थं युध्यमानास्ते समर्थाः पाण्डुनन्दनाः ।
किमर्थं तव सैन्यानि न हनिष्यन्ति भारत ॥ ७.१६१.८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸਮਰੱਥ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਗੇ?
7.161.9
त्वं तु लुब्धतमो राजन्निकृतिज्ञश्च कौरव ।
सर्वाभिशङ्की मानी च ततोऽस्मानभिशङ्कसे ॥ ७.१६१.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਤੁਸੀਂ ਅਤਿ ਲੋਭੀ, ਛਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਭ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋ; ਇਸੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ।
7.161.10
मन्ये त्वं कुत्सितो राजन्पापात्मा पापपूरुषः ।
अन्यानपि स नः क्षुद्र शङ्कसे पापभावितः ॥ ७.१६१.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ, ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨੁੱਖ ਹੋ; ਹੇ ਨੀਚ, ਪਾਪ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ।
7.161.11
अहं तु यत्नमास्थाय त्वदर्थे त्यक्तजीवितः ।
एष गच्छामि सङ्ग्रामं त्वत्कृते कुरुनन्दन।
योत्स्येऽहं शत्रुभिः सार्धं जेष्यामि च वरान्वरान् ॥ ७.१६१.११ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਯਤਨ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗਾ।
7.161.12
पाञ्चालैः सह योत्स्यामि सोमकैः केकयैस्तथा ।
पाण्डवेयैश्च सङ्ग्रामे त्वत्प्रियार्थमरिन्दम ॥ ७.१६१.१२ ॥
ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਲਈ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਸੋਮਕਾਂ, ਕੇਕਯਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜਾਂਗਾ।
7.161.13
अद्य मद्बाणनिर्दग्धाः पाञ्चालाः सोमकास्तथा ।
सिंहेनेवार्दिता गावो विद्रविष्यन्ति सर्वशः ॥ ७.१६१.१३ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਸੋਮਕ, ਸ਼ੇਰ ਨਾਲ ਸਤਾਈਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਜਾਣਗੇ।
7.161.14
अद्य धर्मसुतो राजा दृष्ट्वा मम पराक्रमम् ।
अश्वत्थाममयं लोकं मंस्यते सह सोमकैः ॥ ७.१६१.१४ ॥
ਅੱਜ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਮੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਮਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾਮਯ ਸਮਝੇਗਾ।
7.161.15
आगमिष्यति निर्वेदं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
दृष्ट्वा विनिहतान्सङ्ख्ये पाञ्चालान्सोमकैः सह ॥ ७.१६१.१५ ॥
ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੋਮਕਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
7.161.16
ये मां युद्धेऽभियोत्स्यन्ति तान्हनिष्यामि भारत ।
न हि ते वीर मोक्ष्यन्ते मद्बाह्वन्तरमागताः ॥ ७.१६१.१६ ॥
ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਨਗੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੇ ਵੀਰ, ਜੋ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ, ਉਹ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ।
7.161.17
एवमुक्त्वा महाबाहुः पुत्रं दुर्योधनं तव ।
अभ्यवर्तत युद्धाय त्रासयन्सर्वधन्विनः।
चिकीर्षुस्तव पुत्राणां प्रियं प्राणभृतां वरः ॥ ७.१६१.१७ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
7.161.18
ततोऽब्रवीत्सकैकेयान्पाञ्चालान्गौतमीसुतः ॥ ७.१६१.१८ ॥
ਤਦ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੈਕਯਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.161.19
प्रहरध्वमितः सर्वे मम गात्रे महारथाः ।
स्थिरीभूताश्च युध्यध्वं दर्शयन्तोऽस्त्रलाघवम् ॥ ७.१६१.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਥੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਥੋਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰੋ; ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਲਾਘਵ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਕਰੋ।
7.161.20
एवमुक्तास्तु ते सर्वे शस्त्रवृषीरपातयन् ।
द्रौणिं प्रति महाराज जलं जलधरा इव ॥ ७.१६१.२० ॥
ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦ੍ਰੌਣਿ ਉੱਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
7.161.21
तान्निहत्य शरान्द्रौणिर्दश वीरानपोथयत् ।
प्रमुखे पाण्डुपुत्राणां धृष्टद्युम्नस्य च प्रभो ॥ ७.१६१.२१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੇ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਸ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
7.161.22
ते हन्यमानाः समरे पाञ्चालाः सोमकास्तथा ।
परित्यज्य रणे द्रौणिं व्यद्रवन्त दिशो दश ॥ ७.१६१.२२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਸੋਮਕ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
7.161.23
तान्दृष्ट्वा द्रवतः शूरान्पाञ्चालान्सहसोमकान् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज द्रौणिमभ्यद्रवद्रणे ॥ ७.१६१.२३ ॥
ਭੱਜਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਮੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੋਮਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਣਿ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
7.161.24
ततः काञ्चनचित्राणां सजलाम्बुदनादिनाम् ।
वृतः शतेन शूराणां रथानामनिवर्तिनाम् ॥ ७.१६१.२४ ॥
ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਿਤਰੇ, ਜਲ-ਭਰੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ, ਨਾ ਮੁੜਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਸੌ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ (ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ)।
7.161.25
पुत्रः पाञ्चालराजस्य धृष्टद्युम्नो महारथः ।
द्रौणिमित्यब्रवीद्वाक्यं दृष्ट्वा योधान्निपातितान् ॥ ७.१६१.२५ ॥
ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
7.161.26
आचार्यपुत्र भद्रं ते किमन्यैर्निहतैस्तव ।
समागच्छ मया सार्धं यदि शूरोऽसि संयुगे।
अहं त्वां निहनिष्यामि तिष्ठेदानीं ममाग्रतः ॥ ७.१६१.२६ ॥
ਹੇ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਲਾਭ? ਜੇ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆ। ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹ ਜਾ।
7.161.27
ततस्तमाचार्यसुतं धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ।
मर्मभिद्भिः शरैस्तीक्ष्णैर्जघान भरतर्षभ ॥ ७.१६१.२७ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਰਮ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
7.161.28
ते तु पङ्क्तीकृता द्रौणिं शरा विविशुराशुगाः ।
रुक्मपुङ्खाः प्रसन्नाग्राः सर्वकायावदारणाः।
मध्वर्थिन इवोद्दामा भ्रमराः पुष्पितं द्रुमम् ॥ ७.१६१.२८ ॥
ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਦ੍ਰੌਣਿ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਦਰ ਜਾ ਵੜੇ; ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਮਸਤ ਭੌਰੇ ਜਿਵੇਂ ਖਿੜੇ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ।
7.161.29
सोऽतिविद्धो भृशं क्रुद्धः पदाक्रान्त इवोरगः ।
मानी द्रौणिरसम्भ्रान्तो बाणपाणिरभाषत ॥ ७.१६१.२९ ॥
ਬਹੁਤ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ, ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਕੁਚਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਇਆ; ਮਾਣੀ ਦ੍ਰੌਣਿ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਘਬਰਾਏ ਬੋਲਿਆ।
7.161.30
धृष्टद्युम्न स्थिरो भूत्वा मुहूर्तं प्रतिपालय ।
यावत्त्वां निशितैर्बाणैः प्रेषयामि यमक्षयम् ॥ ७.१६१.३० ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਪਲ ਉਡੀਕ ਕਰ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਦਿੰਦਾ।
7.161.31
द्रौणिरेवमथाभाष्य पार्षतं परवीरहा ।
छादयामास बाणौघैः समन्ताल्लुघुहस्तवत् ॥ ७.१६१.३१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਥ ਦੀ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ।
7.161.32
स बाध्यमानः समरे द्रौणिना युद्धदुर्मदः ।
द्रौणिं पाञ्चालतनयो वाग्भिरातर्जयत्तदा ॥ ७.१६१.३२ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਿਤ, ਜੰਗ ਦੇ ਮਦ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲਾ ਪਾਂਚਾਲ-ਪੁੱਤਰ ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੌੜੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਲਲਕਾਰਨ ਲੱਗਾ।
7.161.33
न जानीषे प्रतिज्ञां मे विप्रोत्पत्तिं तथैव च ।
द्रोणं हत्वा किल मया हन्तव्यस्त्वं सुदुर्मते ॥ ७.१६१.३३ ॥
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸਹੁੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ। ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ।
7.161.34
ततस्त्वाऽहं न हन्म्यद्य द्रोणे जीवति संयुगे ॥ ७.१६१.३४ ॥
ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਜੀਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।
7.161.35
इमां तु रजनीं प्राप्तामप्रभातां सुदुर्मते ।
निहत्य पितरं तेऽद्य ततस्त्वामपि संयुगे।
नेष्यामि प्रेतलोकाय ह्येतन्मे मनसि स्थितम् ॥ ७.१६१.३५ ॥
ਪਰ ਇਹ ਰਾਤ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਸਵੇਰ ਦੇ ਆਈ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅੱਜ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਤਲੋਕ ਭੇਜਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ।
7.161.36
यस्ते पार्थेषु विद्वेषो या भक्तिः कौरवेषु च ।
तां दर्शय स्थिरो भूत्वा न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ७.१६१.३६ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤੇਰਾ ਵਿਦਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਦਿਖਾ; ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਬਚੇਂਗਾ।
7.161.37
यो हि ब्राह्मण्यमुत्सृज्य क्षत्रधर्मरतो द्विजः ।
स वध्यः सर्वलोकस्य यथा त्वं पुरुषाधमः ॥ ७.१६१.३७ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ ਦ੍ਵਿਜ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਧ ਯੋਗ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਅਧਮ ਪੁਰਸ਼।
7.161.38
इत्युक्तः परुषं वाक्यं पार्षतेन द्विजोत्तमः ।
क्रोधमाहारयत्तीव्रं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१६१.३८ ॥
ਪਾਰਸ਼ਤ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਨੇ ਤੀਬਰ ਗੁੱਸਾ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਖੜ੍ਹ, ਖੜ੍ਹ!'
7.161.39
निर्दहन्निव चक्षुर्भ्यां पार्षतं सोऽभ्यवैक्षत ।
छादयामास च शरैर्निःश्वसन्पन्नगो यथा ॥ ७.१६१.३९ ॥
ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਾਂਗ ਉਹ ਪਾਰਸ਼ਤ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ; ਫੁੰਕਾਰਦੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
7.161.40
स च्छाद्यमानः समरे द्रौणिना राजसत्तम ।
सर्वपाञ्चालसेनाभिः संवृतो रथसत्तमः ॥ ७.१६१.४० ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਂਚਾਲ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ...
7.161.41
नाकम्पत महाबाहुः स्ववीर्यं समुपाश्रितः ।
सायकांश्चैव विविधानश्वत्थाम्नि मुमोच ह ॥ ७.१६१.४१ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕੰਬਿਆ; ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਉੱਤੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
7.161.42
तौ पुनः सन्न्यवर्तेतां प्राणद्यूतपणे रणे ।
निपीडयन्तौ बाणौघैः परस्परममर्षिणौ।
उत्सृजन्तौ महेष्वासौ शरवृष्टीः समन्ततः ॥ ७.१६१.४२ ॥
ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਅ ਉੱਤੇ ਲਾਈ ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੁੜ ਪਰਤ ਆਏ; ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰਦੇ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
7.161.43
द्रौणिपार्षतयोर्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
दृष्ट्वा सम्पूजयामासुः सिद्धचारणवादिकाः ॥ ७.१६१.४३ ॥
ਦ੍ਰੌਣਿ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ; ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ ਆਦਿ ਦਿਵਿਆ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
7.161.44
शरौघैः पूरयन्तौ तावाकाशं च दिशस्तथा ।
अलक्ष्यौ समयुध्येतां महत्कृत्वा शरैस्तमः ॥ ७.१६१.४४ ॥
ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਲੜੇ; ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਹਨੇਰਾ ਰਚਿਆ।
7.161.45
नृत्यमानाविव रणे मण्डलीकृतकार्मुकौ ।
परस्परवधे यत्तौ सर्वभूतभयङ्करौ ॥ ७.१६१.४५ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ ਵਾਂਗ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਰਾਕਾਰ ਘੁਮਾਉਂਦੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਨ।
7.161.46
अयुध्येतां महाबाहू चित्रं लघु च सुष्ठु च ।
सम्पूज्यमानौ समरे योधमुख्यैः सहस्रशः ॥ ७.१६१.४६ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਦਭੁਤ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਲੜੇ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।
7.161.47
तौ प्रबुद्धौ रणे दृष्ट्वा वने वन्यौ गजाविव ।
उभयोः सेनयोर्हर्षस्तुमुलः समपद्यत ॥ ७.१६१.४७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੋ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਛਾ ਗਈ।
7.161.48
सिंहनादरवाश्चासन्दध्मुः शङ्खांश्च सैनिकाः ।
वादित्राण्यभ्यवाद्यन्त शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१६१.४८ ॥
ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਸਿੰਘ-ਗਰਜਣ ਵਰਗੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ; ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਜੇ ਵਜਾਏ ਗਏ।
7.161.49
तस्मिंस्तु तुमुले युद्धे भीरुणां भयवर्धने ।
मुहूर्तमपि तद्युद्धं समरूपं तदाऽभवत् ॥ ७.१६१.४९ ॥
ਡਰਪੋਕਾਂ ਦਾ ਡਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹ ਯੁੱਧ ਬਰਾਬਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.161.50
ततो द्रौणिर्महाराज पार्षतस्य महात्मनः ।
ध्वजं धनुस्तथा छत्रमुभौ च पार्ष्णिसारथी।
सूतमश्वांश्च चतुरो निहत्याभ्यद्रवद्रणे ॥ ७.१६१.५० ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਰਸ਼ਤ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਧਨੁਸ਼, ਛਤਰ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰਥੀ, ਸਾਰਥੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
7.161.51
पाञ्चालांश्चैव तान्सर्वान्बाणैः सन्नतपर्वभिः ।
व्यद्रावयदमेयात्मा शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१६१.५१ ॥
ਅਮੇਯ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
7.161.52
ततस्तु विव्यथे सेना पाण्डवी भरतर्षभ ।
दृष्ट्वा द्रौणेर्महत्कर्म वासवस्येव संयुगे ॥ ७.१६१.५२ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ।
7.161.53
शतेन च शतं हत्वा पाञ्चालानां महारथः ।
त्रिभिश्च निशितैर्बाणैर्हत्वा त्रीन्वै महारथान् ॥ ७.१६१.५३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਸੌ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਸੌ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.161.54
द्रौणिर्द्रुपदपुत्रस्य फल्गुनस्य च पश्यतः ।
नाशयामास पाञ्चालान्भूयिष्ठं ये व्यवस्थिताः ॥ ७.१६१.५४ ॥
ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਫਲਗੁਨ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
7.161.55
ते वध्यमानाः पाञ्चालाः समरे सह सृञ्जयैः ।
अगच्छन्द्रौणिमुत्सृज्य विप्रकीर्णरथध्वजाः ॥ ७.१६१.५५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੁੰਜਯਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਹ ਪਾਂਚਾਲ, ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
7.161.56
स जित्वा समरे शत्रून्द्रोणपुत्रो महारथः ।
ननाद सुमहानादं तपान्ते जलदो यथा ॥ ७.१६१.५६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।
7.161.57
स निहत्य बहूञ्छूरानश्वत्थामा व्यरोचत ।
युगान्ते सर्वभूतानि भस्म कृत्वेव पावकः ॥ ७.१६१.५७ ॥
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਚਮਕਿਆ; ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਕੇ ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
7.161.58
सम्पूज्यमानो युधि कौरवेयै… ।
र्निर्जित्य सङ्ख्येऽरिगणान्सहस्रशः।
व्यरोचत द्रोणसुतः प्रतापवा… ।
न्यथा सुरेन्द्रोऽरिगणान्निहत्य वै ॥ ७.१६१.५८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ… ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੈਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਭਿਆ; ਪ੍ਰਤਾਪੀ… ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।