મહાભારત · અધ્યાય 7.167
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.167.1
भूरिस्तु समरे राजञ्शैनेयं रथिनां वरम् ।
आपतन्तमपासेधत्प्रयाणादिव कुञ्जरम् ॥ ७.१६७.१ ॥
સંજય બોલ્યો: હે રાજન્, યુદ્ધમાં ભૂરિએ રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ શૈનેય (સાત્યકિ)ને આગળ ધસી આવતા હાથીને રોકે તેમ રોક્યો.
7.167.2
अथैनं सात्यकिः क्रुद्धः पञ्चभिर्निशितैः शरैः ।
विव्याध हृदये तस्य प्रास्रवत्तस्य शोणितम् ॥ ७.१६७.२ ॥
સંજય બોલ્યો: ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલા સાત્યકિએ તેને પાંચ તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યો. તેના હૃદયમાં બાણ વાગ્યાં અને તેમાંથી લોહી વહેવા લાગ્યું.
7.167.3
तथैव कौरवो युद्धे शैनेयं युद्धदुर्मदम् ।
दशिभिर्निशितैस्तीक्ष्णैरविध्यत भुजान्तरे ॥ ७.१६७.३ ॥
સંજય બોલ્યો: એ જ રીતે કૌરવે યુદ્ધમદથી મત્ત શૈનેયને દસ તીક્ષ્ણ બાણોથી તેની ભુજાઓ વચ્ચે વીંધ્યો.
7.167.4
तावन्योन्यं महाराज ततक्षाते शरैर्भृशम् ।
क्रोधसंरक्तनयनौ क्रोधाद्विष्फार्य कार्मुके ॥ ७.१६७.४ ॥
સંજય બોલ્યો: હે મહારાજ, ક્રોધથી લાલ થયેલી આંખોવાળા તે બન્ને એકબીજાને બાણોથી ભારે તીવ્રતાથી ઘાયલ કરવા લાગ્યા; ક્રોધે ધનુષ્યો ખેંચી વિસ્ફારિત કર્યા.
7.167.5
तयोरासीन्महाराज शस्त्रवृष्टिः सुदारुणा ।
क्रुद्धयोः सायकमुचोर्यमान्तकनिकाशयोः ॥ ७.१६७.५ ॥
સંજય બોલ્યો: હે મહારાજ, યમ અને અંતક સમાન ક્રોધે ભરાયેલા, બાણ છોડતા તે બન્ને વચ્ચે અતિ ભયંકર શસ્ત્રવૃષ્ટિ થઈ.
7.167.6
तावन्योन्यं शरैः राजन्सञ्छाद्य समवस्थितौ ।
मुहूर्तं चैव तद्युद्धं समरूपमिवाभावत् ॥ ७.१६७.६ ॥
સંજય બોલ્યો: હે રાજન્, તે બન્ને બાણોથી એકબીજાને ઢાંકીને સામસામે ઊભા રહ્યા; ક્ષણભર તે યુદ્ધ સમરૂપ જેવું લાગ્યું.
7.167.7
ततः क्रुद्धो महाराज शैनेयः प्रहसन्निव ।
धनुश्चिच्छेद समरे कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ७.१६७.७ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, ક્રોધિત શૈનેયે જાણે હસતાં હસતાં યુદ્ધમાં તે મહાત્મા કૌરવ્યનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
7.167.8
अथैनं छिन्नधन्वानं नवभिर्निशितैः शरैः ।
विव्याध हृदये तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१६७.८ ॥
પછી ધનુષ્ય કપાયેલા તેને નવ તીક્ષ્ણ બાણોથી તરત જ તેના હૃદયમાં વીંધ્યો અને કહ્યું, 'ઊભો રહે, ઊભો રહે!'
7.167.9
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुतापनः ।
धनुरन्यत्समादाय सात्वतं प्रत्यविध्यत ॥ ७.१६७.९ ॥
શત્રુઓને સંતાપનાર તે, બળવાન શત્રુ દ્વારા અતિશય વીંધાઈને, બીજું ધનુષ્ય લઈને સાત્વતને સામે વીંધવા લાગ્યો.
7.167.10
स विद्ध्वा सात्वतं बाणैस्त्रिभिरेव विशाम्पते ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन सुतीक्ष्णेन हसन्निव ॥ ७.१६७.१० ॥
હે પ્રજાપતિ, સાત્વતને ત્રણ બાણોથી વીંધીને અતિ તીક્ષ્ણ ભલ્લથી હસતાં હસતાં તેનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
7.167.11
छिन्नधन्वा महाराज सात्यकिः क्रोधमूर्च्छितः ।
प्रजहार महावेगां शक्तिं तस्य महोरसि ॥ ७.१६७.११ ॥
હે મહારાજ, ધનુષ્ય કપાયેલા સાત્યકીએ ક્રોધથી મૂર્છિત થઈ તેની વિશાળ છાતી પર મહાવેગવાળી શક્તિ ફેંકી.
7.167.12
स तु शक्त्या विभिन्नाङ्गो निपपात रथोत्तमात् ।
लोहिताङ्ग इवाकाशाद्दीप्तरश्मिर्यदृच्छया ॥ ७.१६७.१२ ॥
શક્તિથી અંગો વીંધાઈને તે શ્રેષ્ઠ રથથી પડ્યો; આકાશમાંથી યદૃચ્છાએ પડતા લાલ અંગોવાળા તેજસ્વી કિરણોના તારા જેવો.
7.167.13
तं तु दृष्ट्वा हतं शूरमश्वत्थामा महारथः ।
अभ्यधावत वेगेन शैनेयं प्रति संयुगे ॥ ७.१६७.१३ ॥
તે શૂરવીરને હણાયેલો જોઈ મહારથી અશ્વત્થામા યુદ્ધમાં વેગથી શૈનેય તરફ દોડ્યો.
7.167.14
तिष्ठतिष्ठेति चाभाष्य शैनेयं स नराधिप ।
अभ्यवर्षच्छरौघेण मेरुं वृष्ट्या यथाम्बुदः ॥ ७.१६७.१४ ॥
'ઊભો રહે, ઊભો રહે!' એમ શૈનેયને પડકારીને, હે નરાધિપ, મેઘ મેરુ પર વરસે તેમ તેણે બાણોના પ્રવાહથી તેના પર વર્ષા કરી.
7.167.15
तमापतन्तं संरब्धं शैनेयस्य रथं प्रति ।
घटोत्कचोऽब्रवीद्राजन्नाहं मुक्त्वा महारथः ॥ ७.१६७.१५ ॥
હે રાજન્, શૈનેયના રથ તરફ ક્રોધે દોડી આવતા તેને જોઈને મહારથી ઘટોત્કચે કહ્યું, મને છોડીને...
7.167.16
तिष्ठतिष्ठ न मे जीवन्द्रोणपुत्र गमिष्यसि ।
एष त्वां निहनिष्यामि महिषं मृगराडिव ॥ ७.१६७.१६ ॥
'ઊભો રહે, ઊભો રહે! હે દ્રોણપુત્ર, હું જીવતો છું ત્યાં સુધી તું જઈ શકીશ નહીં. જેમ સિંહ ભેંસને મારે તેમ હું તને મારીશ.'
7.167.17
युद्धश्रद्धामहं तेऽद्य विनेष्यामि रणाजिरे ।
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षो राक्षसः परवीरहा।
द्रोणिमभ्यद्रवत्क्रुद्धो गजेन्द्रमिव केसरी ॥ ७.१६७.१७ ॥
'આજે તારી યુદ્ધની લાલસા હું આ રણભૂમિમાં જ નષ્ટ કરીશ' એમ કહીને, ક્રોધથી લાલ આંખોવાળો, શત્રુવીરોનો સંહારક રાક્ષસ દ્રોણપુત્ર પર સિંહ ગજેન્દ્ર પર ધસે તેમ ક્રોધે ધસી પડ્યો.
7.167.18
रथाक्षमात्रैरिषुभिरभ्यवर्षद्धटोत्कचः ।
रथिनामृषभं द्रौणिं धाराभिरिव तोयदः ॥ ७.१६७.१८ ॥
રથની ધરી જેટલા જાડા બાણોથી ઘટોત્કચે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ દ્રોણપુત્ર પર મેઘ ધારાઓથી વરસે તેમ વર્ષા કરી.
7.167.19
शरवृष्टिं तु तां प्राप्तां शरैराशीविषोपमैः ।
शातयामास समरे तरसा द्रौणिरुत्स्मयन् ॥ ७.१६७.१९ ॥
પરંતુ દ્રોણપુત્રે યુદ્ધમાં તેના પર આવેલી તે બાણવર્ષાને સર્પવિષ જેવા બાણોથી ઝડપથી કાપી નાખી; તે હસતો રહ્યો.
7.167.20
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मर्मभेदिभिराशुगैः ।
समाचिनोद्राक्षसेन्द्रं घटोत्कचमरिन्दमम् ॥ ७.१६७.२० ॥
પછી તીક્ષ્ણ, મર્મભેદી, વેગવાન સેંકડો બાણોથી તેણે શત્રુદમન રાક્ષસરાજ ઘટોત્કચને ઢાંકી દીધો.
7.167.21
स शरैराचितस्तेन राक्षसो रणमूर्धनि ।
व्यकाशत महाराज श्वाविच्छललतो यथा ॥ ७.१६७.२१ ॥
મહારાજ, તેના બાણોથી ઢંકાયેલો તે રાક્ષસ રણમોખરે જેમ કાંટાળી વેલથી ઢંકાયેલો સાહી શોભે તેમ શોભ્યો.
7.167.22
ततः क्रोधसमाविष्टो भैमसेनिः प्रतापवान् ।
शरैरवचकर्तोग्रैर्द्रौणिं वज्राशनिप्रभैः ॥ ७.१६७.२२ ॥
પછી ક્રોધથી ભરાયેલા, પરાક્રમી ભીમસેનપુત્રે વજ્ર અને વીજળી સમાન ચમકતાં ઉગ્ર બાણોથી દ્રોણપુત્રને કાપી નાખ્યો.
7.167.23
क्षुरप्रैरर्धचन्द्रैश्च नाराचैः सशिलीमुखैः ।
वराहकर्णैर्नालीकैर्विकर्णैश्चाभ्यवीवृषत् ॥ ७.१६७.२३ ॥
ક્ષુરપ્ર, અર્ધચંદ્ર, નારાચ, શિલીમુખ, વરાહકર્ણ, નાલીક અને વિકર્ણ બાણોથી તેણે તેના પર વર્ષા કરી.
7.167.24
तां शस्त्रवृष्टिमतुलां वज्राशनिसमस्वनाम् ।
पतन्तीमुपरि क्रुद्धो द्रौणिरव्यथितेन्द्रियः ॥ ७.१६७.२४ ॥
વજ્ર અને વીજળી જેવા અવાજે ઉપરથી પડતી તે અતુલ્ય શસ્ત્રવર્ષા જોઈને, ક્રોધિત થયેલો છતાં અવિચલ ઇન્દ્રિયોવાળો દ્રોણપુત્ર.
7.167.25
सुदुःसहां शरैर्घोरैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ।
व्यधमत्सुमहातेजा महाभ्राणीव मारुतः ॥ ७.१६७.२५ ॥
મહાતેજસ્વી દ્રોણપુત્રે દિવ્યાસ્ત્રમંત્રોથી અભિમંત્રિત ભયંકર બાણોથી, મોટા વાદળોને પવન વિખેરે તેમ, તે અસહ્ય વર્ષાને વિખેરી નાખી.
7.167.26
ततोऽन्तरिक्षे बाणानां सङ्ग्रामोऽन्य इवाभवत् ।
घोररूपो महाराज योधानां हर्षवर्धनः ॥ ७.१६७.२६ ॥
પછી આકાશમાં બાણોનું યુદ્ધ જાણે બીજું જ યુદ્ધ બની ગયું, હે મહારાજ! તે ભયંકર રૂપવાળું હતું અને યોદ્ધાઓનો હર્ષ વધારતું હતું.
7.167.27
ततोऽस्त्रसन्धर्षकृतैर्विस्फुलिङ्गैः समन्ततः ।
वमौ निशामुखे व्योम खद्योतैरिव संवृतम् ॥ ७.१६७.२७ ॥
પછી શસ્ત્રોની અથડામણથી ચારે બાજુ ઊઠેલા તણખાઓથી, રાત્રિના આરંભે આકાશ આગિયાઓથી ભરાઈ ગયું હોય તેવું થયું.
7.167.28
स मार्गणगणैर्द्रौणिर्दिशः प्रच्छाद्य सर्वतः ।
प्रियार्थं तव पुत्राणां राक्षसं समवाकिरत् ॥ ७.१६७.२८ ॥
તે દ્રોણપુત્રે અસંખ્ય બાણોથી બધી દિશાઓ ઢાંકી દીધી, અને તમારા પુત્રોના પ્રિય માટે તે રાક્ષસ પર બાણવર્ષા કરી.
7.167.29
ततः प्रववृते युद्धं द्रौणिराक्षसयोर्मृधे ।
विगाढे रजनीमध्ये शक्रप्रह्लादयोरिव ॥ ७.१६७.२९ ॥
પછી દ્રોણપુત્ર અને રાક્ષસ વચ્ચે રણભૂમિમાં યુદ્ધ શરૂ થયું; રાત્રિના મધ્યમાં ઊંડું બનેલું તે યુદ્ધ ઇન્દ્ર અને પ્રહ્લાદના યુદ્ધ જેવું હતું.
7.167.30
ततो घटोत्कचो बाणैर्दशभिर्द्रौणिमाहवे ।
जघानोरसि सङ्क्रुद्धः कालज्वलनसन्निभैः ॥ ७.१६७.३० ॥
પછી ક્રોધે ભરાયેલા ઘટોત્કચે યુદ્ધમાં દ્રોણપુત્રની છાતી પર કાળાગ્નિ સમાન દસ બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
7.167.31
स तैरभ्यायतैर्विद्धो राक्षसेन महाबलः ।
चचाल समरे द्रौणिर्वातनुन्न इव द्रुमः ॥ ७.१६७.३१ ॥
તે રાક્ષસના લાંબા બાણોથી વીંધાયેલો મહાબલી દ્રૌણિ યુદ્ધમાં પવનથી હલાવાયેલા વૃક્ષની જેમ ડગમગ્યો.
7.167.32
स मोहं समरे प्राप्तो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ॥ ७.१६७.३२ ॥
તે યુદ્ધમાં મૂર્છિત થઈ ધ્વજદંડનો આશરો લઈ ઊભો રહ્યો.
7.167.33
ततो हाहाकृतं सैन्यं तव सर्वं जनाधिप ।
हतं स्म मेनिरे सर्वे द्रोणसूनुं जनाधिपाः ॥ ७.१६७.३३ ॥
ત્યારે હે જનાધિપ, તમારું સમગ્ર સૈન્ય હાહાકાર કરી ઊઠ્યું; દ્રોણપુત્ર હણાઈ ગયો એમ બધા રાજાઓએ માન્યું.
7.167.34
तं तु दृष्ट्वा तथावस्थमश्वत्थामानमाहवे ।
पाञ्चालाः सृञ्जयाश्चैव सिंहनादं प्रचक्रिरे ॥ ७.१६७.३४ ॥
યુદ્ધમાં એ સ્થિતિમાં અશ્વત્થામાને જોઈને પાંચાલો અને સૃંજયોએ સિંહનાદ કર્યો.
7.167.35
प्रतिलभ्य ततः संज्ञामश्वत्थामा महाबलः ।
धनुः प्रपीड्य वामेन करेणामित्रकर्शनः ॥ ७.१६७.३५ ॥
પછી મહાબલી અશ્વત્થામાએ ભાનમાં આવીને ડાબા હાથે ધનુષને દૃઢતાથી દબાવી શત્રુઓને પીડનારો બન્યો.
7.167.36
मुमोचाकर्णपूर्णेन धनुषा शरमुत्तमम् ।
यमदण्डोपमं घोरमुद्दिश्याशु घटोत्कचम् ॥ ७.१६७.३६ ॥
કાન સુધી ખેંચેલા ધનુષથી તેણે યમદંડ જેવો ભયંકર ઉત્તમ બાણ છોડ્યો, જે તરત ઘટોત્કચને લક્ષ્ય બનાવીને ગયો.
7.167.37
स भित्त्वा हृदयं तस्य राक्षसस्य शरोत्तमः ।
विवेश वसुधामुग्रः सपुङ्खः पृथिवीपते ॥ ७.१६७.३७ ॥
તે રાક્ષસનું હૃદય વીંધીને તે ઉત્તમ બાણ પીંછા સહિત ભયંકર વેગે, હે પૃથ્વીપતિ, ધરતીમાં પેસી ગયું.
7.167.38
सोऽतिविद्धो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् ।
राक्षसेन्द्रः पुबलवान्द्रौणिना रणशालिना ॥ ७.१६७.३८ ॥
હે મહારાજ, તે રાક્ષસરાજ, અતિ બળવાન હોવા છતાં, રણકુશળ દ્રોણપુત્ર દ્વારા અતિશય ઘાયલ થઈને રથની બેઠક પર બેસી ગયો.
7.167.39
दृष्ट्वा विमूढं हैडिम्बं सारथिस्तु रणाजिरात् ।
द्रौणेः सकाशात्सम्भ्रान्तस्त्वपनिन्येत्वरान्वितः ॥ ७.१६७.३९ ॥
રણભૂમિમાં મૂર્છિત હિડિંબાપુત્રને જોઈને તેના સારથિએ ગભરાઈને દ્રોણપુત્રની સામેથી ઉતાવળે તેને રણભૂમિથી દૂર લઈ ગયો.
7.167.40
तथा तु समरे विद्ध्वा राक्षसेन्द्रं घटोत्कचम् ।
ननाद सुमहानादं द्रोणपुत्रो महारथः ॥ ७.१६७.४० ॥
આ રીતે યુદ્ધમાં રાક્ષસેન્દ્ર ઘટોત્કચને ઘાયલ કરીને મહારથી દ્રોણપુત્રે અતિ મોટો સિંહનાદ કર્યો.
7.167.41
पूजितस्तव पुत्रैश्च सर्वयोधैश्च भारत ।
वपुषाऽतिप्रजज्वाल मध्याह्न इव भास्करः ॥ ७.१६७.४१ ॥
હે ભારત, તમારા પુત્રો અને સર્વ યોદ્ધાઓ દ્વારા સન્માનિત થયેલો તે મધ્યાહ્નના સૂર્ય જેવો શરીરથી અતિ પ્રકાશિત થયો.
7.167.42
भीमसेनं तु युध्यन्तं भारद्वाजरथं प्रति ।
स्वयं दुर्योधनो राजा प्रत्यविध्यच्छितैः शरैः ॥ ७.१६७.४२ ॥
પરંતુ ભારદ્વાજ (દ્રોણ)ના રથની સામે લડતા ભીમસેન પર રાજા દુર્યોધને પોતે તીક્ષ્ણ બાણોથી પ્રતિપ્રહાર કર્યો.
7.167.43
तं भीमसेनो दशभिः शरैर्विव्याध मारिष ।
दुर्योधनोऽपि विंशत्या शराणां प्रत्यविध्यत ॥ ७.१६७.४३ ॥
ભીમસેને દસ બાણોથી તેને વીંધ્યો, હે માનનીય. દુર્યોધને પણ વીસ બાણોથી સામે વીંધ્યો.
7.167.44
तौ सायकैरवच्छिन्नावदृश्येतां रणाजिरे ।
मेघजालसमाच्छन्नौ नभसीवेन्दुभास्करौ ॥ ७.१६७.४४ ॥
બાણોથી ઢંકાયેલા તે બંને રણભૂમિમાં દેખાતા ન હતા, આકાશમાં મેઘજાળથી ઢંકાયેલા ચંદ્ર અને સૂર્ય જેવા.
7.167.45
अथ दुर्योधनो राजा भीमं विव्याध पत्रिभिः ।
पञ्चभिर्भरतश्रेष्ठ तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१६७.४५ ॥
પછી રાજા દુર્યોધને પાંચ બાણોથી ભીમને વીંધ્યો, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, અને કહ્યું, "ઊભો રહે, ઊભો રહે!"
7.167.46
तस्य भीमो धनुश्छित्त्वा ध्वजं च दशभिः शरैः ।
विव्याध कौरवश्रेष्ठं नवत्या नतपर्वणाम् ॥ ७.१६७.४६ ॥
ભીમે તેનું ધનુષ્ય અને ધ્વજ કાપીને, દસ બાણોથી; કૌરવશ્રેષ્ઠને વળેલા ગાંઠવાળા નેવું બાણોથી વીંધ્યો.
7.167.47
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो भनुरन्यन्महत्तरम् ।
गृहीत्वा भरतश्रेष्ठो भीमसेनं शितैः शरैः।
अपीडयद्रणमुखे पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१६७.४७ ॥
પછી ક્રોધિત દુર્યોધને બીજું મોટું ધનુષ્ય લઈને, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તીક્ષ્ણ બાણોથી ભીમસેનને રણમોખરે પીડિત કર્યો, બધા ધનુર્ધરો જોતા હતા ત્યારે.
7.167.48
तान्निहत्य शरान्भीमो दुर्योधनधनुश्च्युतान् ।
कौरवं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ॥ ७.१६७.४८ ॥
દુર્યોધનના ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા તે બાણોનો નાશ કરીને, ભીમે કૌરવને પચીસ નાના બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
7.167.49
दुर्योधनस्तु सङ्क्रुद्धो भीमसेनस्य मारिष ।
क्षुरप्रेण धनुश्छित्त्वा दशभिः प्रत्यविध्यत ॥ ७.१६७.४९ ॥
પરંતુ દુર્યોધન ક્રોધે ભરાયો. હે મારિષ, ક્ષુરપ્ર બાણથી ભીમસેનનું ધનુષ કાપીને તેણે દસ બાણોથી તેને વીંધી નાખ્યો.
7.167.50
अथान्यद्धनुरादाय भीमसेनो महाबलः ।
विव्याध नृपतिं तूर्णं सप्तभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.१६७.५० ॥
પછી મહાબલી ભીમસેને બીજું ધનુષ લઈને તરત જ સાત તીક્ષ્ણ બાણોથી રાજાને વીંધ્યો.
7.167.51
तदप्यस्य धनुः क्षिप्रं चिच्छेद लघुहस्तवत् ।
द्वितीयं च तृतीयं च चतुर्थं पञ्चमं तथा ॥ ७.१६७.५१ ॥
તેણે તે ધનુષ પણ ઝડપથી, હળવા હાથવાળાની જેમ કાપ્યું; બીજું, ત્રીજું, ચોથું અને પાંચમું પણ તેમ જ.
7.167.52
आत्तमात्तं महाराज भीमस्य धनुराच्छिनत् ।
तव पुत्रो महाराज जितकाशी मदोत्कटः ॥ ७.१६७.५२ ॥
હે મહારાજ, ભીમ જે જે ધનુષ ઉપાડતો, તેને તમારો પુત્ર કાપી નાખતો; હે મહારાજ, વિજયના અભિમાનથી મદોન્મત્ત થઈને.
7.167.53
स तथा भिद्यमानेषु कार्मुकेषु पुनः पुनः ।
शक्तिं चिक्षेप समरे सर्वपारशवीं शुभाम् ॥ ७.१६७.५३ ॥
આ રીતે ધનુષ વારંવાર તૂટતાં તેણે યુદ્ધમાં સર્વપારશવી નામની સુંદર શક્તિ ફેંકી.
7.167.54
मृत्योरिव स्वसारं हि दीप्तां वह्निशिखामिव ।
सीमन्तमिव कुर्वन्तीं नभसोऽग्निसमप्रभाम् ॥ ७.१६७.५४ ॥
તે મૃત્યુની બહેન જેવી, સળગતી અગ્નિજ્વાળા જેવી, આકાશનો સીમંત શણગારતી, અગ્નિસમાન પ્રભાવાળી હતી.
7.167.55
अप्राप्तामेव तां शक्तिं त्रिधा चिच्छेद कौरवः ।
पश्यतः सर्वलोकस्य भीमस्य च महात्मनः ॥ ७.१६७.५५ ॥
કૌરવે તે શક્તિને પહોંચતા પહેલાં જ ત્રણ ટુકડા કરી નાખી; સર્વ લોકો અને મહાત્મા ભીમ જોઈ રહ્યા હતા.
7.167.56
ततो भीमो महाराज गदां गुर्वीं महाप्रभाम् ।
चिक्षेपाविध्य वेगेन दुर्योधनरथं प्रति ॥ ७.१६७.५६ ॥
ત્યારબાદ, હે મહારાજ, ભીમે ભારે અને મહાતેજસ્વી ગદા ફેરવીને વેગથી દુર્યોધનના રથ તરફ ફેંકી.
7.167.57
ततः सा सहसा वाहांस्तव पुत्रस्य संयुगे ।
सारथिं च गदा गुर्वी ममर्दास्य रथं पुनः ॥ ७.१६७.५७ ॥
ત્યારે તે ભારે ગદા અચાનક યુદ્ધમાં તમારા પુત્રના ઘોડાઓ, સારથિ અને પછી તેના રથને ચૂરી નાખી.
7.167.58
पुत्रस्तु तव राजेन्द्र भीमाद्भीतः प्रणश्य च ।
आरुरोह रथं चान्यं नन्दकस्य महात्मनः ॥ ७.१६७.५८ ॥
હે રાજેન્દ્ર, તમારો પુત્ર ભીમથી ડરીને ભાગી ગયો અને મહાત્મા નંદકના બીજા રથ પર ચઢ્યો.
7.167.59
ततो भीमो हतं मत्वा तव पुत्रं महारथम् ।
सिंहनादं महच्चक्रे तर्जयन्निशि कौरवान् ॥ ७.१६७.५९ ॥
ત્યારે ભીમે તમારા મહારથી પુત્રને મરેલો માનીને, રાત્રે કૌરવોને ધમકાવતાં મહાન સિંહનાદ કર્યો.
7.167.60
तावकाः सैनिकाश्चापि मेनिरे निहतं नृपम् ।
ततोऽतिचुक्रुशुः सर्वे ते हाहेति समन्ततः ॥ ७.१६७.६० ॥
તમારા સૈનિકોએ પણ તે રાજાને મરેલો માન્યો; ત્યારે તે સર્વ ચારે તરફ 'હાય હાય' કહીને ખૂબ વિલાપ કરવા લાગ્યા.
7.167.61
तेषां तु निनदं श्रुत्वा त्रस्तानां सर्वयोधिनाम् ।
भीमसेनस्य नादं च श्रुत्वा राजन्महात्मनः ॥ ७.१६७.६१ ॥
ભયભીત થયેલા સર્વ યોદ્ધાઓનો એ કોલાહલ સાંભળીને, અને હે રાજન્, મહાત્મા ભીમસેનની ગર્જના સાંભળીને.
7.167.62
ततो युधिष्ठिरो राजा हतं मत्वा सुयोधनम् ।
अभ्यवर्तत वेगेन यत्र पार्थो वृकोदरः ॥ ७.१६७.६२ ॥
ત્યારે રાજા યુધિષ્ઠિરે સુયોધનને હણાયેલો માનીને, પૃથાપુત્ર વૃકોદર જ્યાં હતો ત્યાં વેગથી આગળ વધ્યો.
7.167.63
पाञ्चलाः केकया मात्स्याः सृञ्जयाश्च विशाम्पते ।
सर्वोद्योगेनाभिजग्मुद्रोणमेव युयुत्सया ॥ ७.१६७.६३ ॥
હે પ્રજાપતિ, પાંચાલ, કેકય, મત્સ્ય અને સૃંજયો સર્વ ઉદ્યમથી, યુદ્ધની ઇચ્છાથી દ્રોણ પર જ ધસી ગયા.
7.167.64
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं द्रोणस्याथ परैः सह ।
घोरे तमसि मग्नानां निघ्नतामितरेतरम् ॥ ७.१६७.६४ ॥
ત્યાં દ્રોણ અને શત્રુઓ વચ્ચે અતિ મહાન યુદ્ધ થયું; ઘોર અંધકારમાં ડૂબેલા, એકબીજાને પ્રહાર કરતા.