ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.167
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.167.1
भूरिस्तु समरे राजञ्शैनेयं रथिनां वरम् ।
आपतन्तमपासेधत्प्रयाणादिव कुञ्जरम् ॥ ७.१६७.१ ॥
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂରି ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଧାଇଁ ଆସିବା ବେଳେ ହାତୀକୁ ଆଗକୁ ଯିବାରୁ ଅଟକାଇବା ପରି ଅଟକାଇଲେ।
7.167.2
अथैनं सात्यकिः क्रुद्धः पञ्चभिर्निशितैः शरैः ।
विव्याध हृदये तस्य प्रास्रवत्तस्य शोणितम् ॥ ७.१६७.२ ॥
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ସେତେବେଳେ କ୍ରୋଧିତ ସାତ୍ୟକି ତାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଶର ବିଦ୍ଧ ହେଲା ଏବଂ ରକ୍ତ ବହିଲା।
7.167.3
तथैव कौरवो युद्धे शैनेयं युद्धदुर्मदम् ।
दशिभिर्निशितैस्तीक्ष्णैरविध्यत भुजान्तरे ॥ ७.१६७.३ ॥
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ସେହିପରି କୌରବ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ମତ୍ତ ଶୈନେୟଙ୍କୁ ଦଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ତାଙ୍କ ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.167.4
तावन्योन्यं महाराज ततक्षाते शरैर्भृशम् ।
क्रोधसंरक्तनयनौ क्रोधाद्विष्फार्य कार्मुके ॥ ७.१६७.४ ॥
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ହେ ମହାରାଜ, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ନୟନ ସେହି ଦୁଇଜଣ ପରସ୍ପରକୁ ଶରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଘାତ କଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଧନୁକୁ ପ୍ରବଳ ଭାବେ ଟାଣି ବିସ୍ତୃତ କଲେ।
7.167.5
तयोरासीन्महाराज शस्त्रवृष्टिः सुदारुणा ।
क्रुद्धयोः सायकमुचोर्यमान्तकनिकाशयोः ॥ ७.१६७.५ ॥
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ହେ ମହାରାଜ, ଯମ ଓ ଅନ୍ତକ ସଦୃଶ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସେହି ଦୁଇ ଶରବର୍ଷୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷା ହେଲା।
7.167.6
तावन्योन्यं शरैः राजन्सञ्छाद्य समवस्थितौ ।
मुहूर्तं चैव तद्युद्धं समरूपमिवाभावत् ॥ ७.१६७.६ ॥
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ, ସେମାନେ ଶରରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଚ୍ଛାଦି ମୁହାମୁହି ଠିଆ ହେଲେ; କ୍ଷଣେ ପାଇଁ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ସମରୂପ ଭଳି ଲାଗିଲା।
7.167.7
ततः क्रुद्धो महाराज शैनेयः प्रहसन्निव ।
धनुश्चिच्छेद समरे कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ७.१६७.७ ॥
ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, କ୍ରୋଧିତ ଶୈନେୟ ଯେପରି ହସୁଥିଲା ପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ମହାତ୍ମା କୌରବ୍ୟଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
7.167.8
अथैनं छिन्नधन्वानं नवभिर्निशितैः शरैः ।
विव्याध हृदये तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१६७.८ ॥
ତା'ପରେ ଧନୁ ଛିଣ୍ଡିଥିବା ତାଙ୍କୁ ନଅଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିନ୍ଧି 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!' ବୋଲି କହିଲେ।
7.167.9
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुतापनः ।
धनुरन्यत्समादाय सात्वतं प्रत्यविध्यत ॥ ७.१६७.९ ॥
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସନ୍ତାପ ଦେଉଥିବା ସେ, ବଳବାନ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟଧିକ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି ସାତ୍ୱତଙ୍କୁ ପ୍ରତିବିଦ୍ଧ କଲା।
7.167.10
स विद्ध्वा सात्वतं बाणैस्त्रिभिरेव विशाम्पते ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन सुतीक्ष्णेन हसन्निव ॥ ७.१६७.१० ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସାତ୍ୱତଙ୍କୁ ତିନୋଟି ବାଣରେ ବିନ୍ଧି, ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲରେ ହସୁଥିଲା ପରି ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲା।
7.167.11
छिन्नधन्वा महाराज सात्यकिः क्रोधमूर्च्छितः ।
प्रजहार महावेगां शक्तिं तस्य महोरसि ॥ ७.१६७.११ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଧନୁ ଛିଣ୍ଡିଥିବା ସାତ୍ୟକୀ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ଛାତି ଉପରେ ମହାବେଗିଆ ଶକ୍ତି ଫିଙ୍ଗିଲେ।
7.167.12
स तु शक्त्या विभिन्नाङ्गो निपपात रथोत्तमात् ।
लोहिताङ्ग इवाकाशाद्दीप्तरश्मिर्यदृच्छया ॥ ७.१६७.१२ ॥
ଶକ୍ତିରେ ଅଙ୍ଗ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରୁ ପଡ଼ିଗଲେ; ଆକାଶରୁ ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ଖସୁଥିବା ଲାଲ ଅଙ୍ଗ ଓ ଦୀପ୍ତ ରଶ୍ମିଯୁକ୍ତ ତାରା ପରି।
7.167.13
तं तु दृष्ट्वा हतं शूरमश्वत्थामा महारथः ।
अभ्यधावत वेगेन शैनेयं प्रति संयुगे ॥ ७.१६७.१३ ॥
ସେ ବୀରଙ୍କୁ ହତ ଦେଖି ମହାରଥୀ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଯୁଦ୍ଧରେ ବେଗରେ ଶୈନେୟ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
7.167.14
तिष्ठतिष्ठेति चाभाष्य शैनेयं स नराधिप ।
अभ्यवर्षच्छरौघेण मेरुं वृष्ट्या यथाम्बुदः ॥ ७.१६७.१४ ॥
'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!' ବୋଲି ଶୈନେୟଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ହେ ନରାଧିପ, ମେଘ ଯେପରି ମେରୁ ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ, ସେପରି ବାଣର ଧାରାରେ ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦନ କଲେ।
7.167.15
तमापतन्तं संरब्धं शैनेयस्य रथं प्रति ।
घटोत्कचोऽब्रवीद्राजन्नाहं मुक्त्वा महारथः ॥ ७.१६७.१५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶୈନେୟଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ କ୍ରୋଧରେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମହାରଥୀ ଘଟୋତ୍କଚ କହିଲେ, ମୋତେ ଛାଡ଼ି...
7.167.16
तिष्ठतिष्ठ न मे जीवन्द्रोणपुत्र गमिष्यसि ।
एष त्वां निहनिष्यामि महिषं मृगराडिव ॥ ७.१६७.१६ ॥
'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ! ହେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ମୁଁ ବଞ୍ଚିଥିବାବେଳେ ତୁମେ ଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ସିଂହ ଯେପରି ମହିଷକୁ ମାରେ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିବି।'
7.167.17
युद्धश्रद्धामहं तेऽद्य विनेष्यामि रणाजिरे ।
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षो राक्षसः परवीरहा।
द्रोणिमभ्यद्रवत्क्रुद्धो गजेन्द्रमिव केसरी ॥ ७.१६७.१७ ॥
'ଆଜି ତୁମର ଯୁଦ୍ଧ-ଇଚ୍ଛା ମୁଁ ଏହି ରଣାଙ୍ଗନରେ ହିଁ ନଷ୍ଟ କରିବି' ବୋଲି କହି, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିର, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ରାକ୍ଷସ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ସିଂହ ଯେପରି ଗଜରାଜ ଉପରେ ଝାସିପଡ଼େ ସେପରି ଝାସିପଡ଼ିଲେ।
7.167.18
रथाक्षमात्रैरिषुभिरभ्यवर्षद्धटोत्कचः ।
रथिनामृषभं द्रौणिं धाराभिरिव तोयदः ॥ ७.१६७.१८ ॥
ରଥର ଅକ୍ଷ ପରି ମୋଟା ବାଣରେ ଘଟୋତ୍କଚ ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଉପରେ ମେଘ ଧାରାରେ ବର୍ଷା କରିଲେ ପରି ବର୍ଷା କଲେ।
7.167.19
शरवृष्टिं तु तां प्राप्तां शरैराशीविषोपमैः ।
शातयामास समरे तरसा द्रौणिरुत्स्मयन् ॥ ७.१६७.१९ ॥
କିନ୍ତୁ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଉପରକୁ ଆସିଥିବା ସେହି ଶରବର୍ଷାକୁ ସର୍ପବିଷ ପରି ଶରରେ ଶୀଘ୍ର କାଟିଦେଲେ; ସେ ହସୁଥିଲେ।
7.167.20
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मर्मभेदिभिराशुगैः ।
समाचिनोद्राक्षसेन्द्रं घटोत्कचमरिन्दमम् ॥ ७.१६७.२० ॥
ତା'ପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ମର୍ମଭେଦୀ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ଶହ ଶହ ଶରରେ ସେ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ରାକ୍ଷସରାଜ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
7.167.21
स शरैराचितस्तेन राक्षसो रणमूर्धनि ।
व्यकाशत महाराज श्वाविच्छललतो यथा ॥ ७.१६७.२१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତାଙ୍କ ଶରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସେ ରାକ୍ଷସ ରଣମୁଖରେ ଶଜାରୁ କଣ୍ଟାଲତାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ଶୋଭିବା ପରି ଶୋଭିଲା।
7.167.22
ततः क्रोधसमाविष्टो भैमसेनिः प्रतापवान् ।
शरैरवचकर्तोग्रैर्द्रौणिं वज्राशनिप्रभैः ॥ ७.१६७.२२ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରତାପୀ ଭୀମସେନପୁତ୍ର ବଜ୍ର ଓ ଅଶନି ପରି ଦୀପ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଶରରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ କାଟିଦେଲେ।
7.167.23
क्षुरप्रैरर्धचन्द्रैश्च नाराचैः सशिलीमुखैः ।
वराहकर्णैर्नालीकैर्विकर्णैश्चाभ्यवीवृषत् ॥ ७.१६७.२३ ॥
କ୍ଷୁରପ୍ର, ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର, ନାରାଚ, ଶିଳୀମୁଖ, ବରାହକର୍ଣ୍ଣ, ନାଳୀକ ଓ ବିକର୍ଣ୍ଣ ଶରରେ ସେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷା କଲେ।
7.167.24
तां शस्त्रवृष्टिमतुलां वज्राशनिसमस्वनाम् ।
पतन्तीमुपरि क्रुद्धो द्रौणिरव्यथितेन्द्रियः ॥ ७.१६७.२४ ॥
ବଜ୍ର ଓ ଅଶନି ସମାନ ଗର୍ଜନରେ ଉପରୁ ପଡୁଥିବା ସେହି ଅତୁଳନୀୟ ଶସ୍ତ୍ରବର୍ଷା ଦେଖି, କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅବିଚଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର।
7.167.25
सुदुःसहां शरैर्घोरैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ।
व्यधमत्सुमहातेजा महाभ्राणीव मारुतः ॥ ७.१६७.२५ ॥
ମହାତେଜା ସେହି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଭୟଙ୍କର ଶରରେ, ମହାମେଘକୁ ପବନ ଯେପରି ଉଡ଼ାଇଦିଏ, ସେପରି ସେହି ଅସହ୍ୟ ବର୍ଷାକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ।
7.167.26
ततोऽन्तरिक्षे बाणानां सङ्ग्रामोऽन्य इवाभवत् ।
घोररूपो महाराज योधानां हर्षवर्धनः ॥ ७.१६७.२६ ॥
ତା'ପରେ ଆକାଶରେ ବାଣର ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଯେପରି ଅନ୍ୟ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ହେଲା, ହେ ମହାରାଜ! ତାହା ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧରି ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ହର୍ଷ ବଢ଼ାଇଲା।
7.167.27
ततोऽस्त्रसन्धर्षकृतैर्विस्फुलिङ्गैः समन्ततः ।
वमौ निशामुखे व्योम खद्योतैरिव संवृतम् ॥ ७.१६७.२७ ॥
ତା'ପରେ ଅସ୍ତ୍ରର ସଂଘର୍ଷରୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଉଠିଥିବା ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗରେ, ରାତ୍ରିର ଆରମ୍ଭରେ ଆକାଶ ଜୋନାକିରେ ଭରିଯାଇ ପରି ଦିଶିଲା।
7.167.28
स मार्गणगणैर्द्रौणिर्दिशः प्रच्छाद्य सर्वतः ।
प्रियार्थं तव पुत्राणां राक्षसं समवाकिरत् ॥ ७.१६७.२८ ॥
ସେହି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅସଂଖ୍ୟ ଶରରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଆଚ୍ଛାଦି, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଉପରେ ଶରବର୍ଷଣ କଲେ।
7.167.29
ततः प्रववृते युद्धं द्रौणिराक्षसयोर्मृधे ।
विगाढे रजनीमध्ये शक्रप्रह्लादयोरिव ॥ ७.१६७.२९ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଓ ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟରେ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ରାତ୍ରିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗଭୀର ହୋଇ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଥିଲା।
7.167.30
ततो घटोत्कचो बाणैर्दशभिर्द्रौणिमाहवे ।
जघानोरसि सङ्क्रुद्धः कालज्वलनसन्निभैः ॥ ७.१६७.३० ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ଘଟୋତ୍କଚ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ବକ୍ଷରେ କାଳାଗ୍ନି ପରି ଦଶ ଶରରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
7.167.31
स तैरभ्यायतैर्विद्धो राक्षसेन महाबलः ।
चचाल समरे द्रौणिर्वातनुन्न इव द्रुमः ॥ ७.१६७.३१ ॥
ସେଇ ରାକ୍ଷସର ଲମ୍ବା ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ମହାବଳୀ ଦ୍ରୌଣି ଯୁଦ୍ଧରେ ପବନରେ ଦୋହଲା ଗଛ ପରି ଟଳିଗଲେ।
7.167.32
स मोहं समरे प्राप्तो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ॥ ७.१६७.३२ ॥
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
7.167.33
ततो हाहाकृतं सैन्यं तव सर्वं जनाधिप ।
हतं स्म मेनिरे सर्वे द्रोणसूनुं जनाधिपाः ॥ ७.१६७.३३ ॥
ତା'ପରେ ହେ ଜନାଧିପ, ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା ହାହାକାର କଲା; ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ସମସ୍ତ ରାଜା ଭାବିଲେ।
7.167.34
तं तु दृष्ट्वा तथावस्थमश्वत्थामानमाहवे ।
पाञ्चालाः सृञ्जयाश्चैव सिंहनादं प्रचक्रिरे ॥ ७.१६७.३४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସିଂହନାଦ କଲେ।
7.167.35
प्रतिलभ्य ततः संज्ञामश्वत्थामा महाबलः ।
धनुः प्रपीड्य वामेन करेणामित्रकर्शनः ॥ ७.१६७.३५ ॥
ତା'ପରେ ମହାବଳୀ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଚେତନା ଫେରି ବାମ ହାତରେ ଧନୁକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରି ଶତ୍ରୁ ପୀଡ଼କ ହେଲେ।
7.167.36
मुमोचाकर्णपूर्णेन धनुषा शरमुत्तमम् ।
यमदण्डोपमं घोरमुद्दिश्याशु घटोत्कचम् ॥ ७.१६७.३६ ॥
କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟଣା ଧନୁରୁ ସେ ଯମଦଣ୍ଡ ପରି ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ତମ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ଯାହା ଶୀଘ୍ର ଘଟୋତ୍କଚକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଗଲା।
7.167.37
स भित्त्वा हृदयं तस्य राक्षसस्य शरोत्तमः ।
विवेश वसुधामुग्रः सपुङ्खः पृथिवीपते ॥ ७.१६७.३७ ॥
ସେ ରାକ୍ଷସର ହୃଦୟ ବିଦ୍ଧ କରି ସେ ଉତ୍ତମ ବାଣ, ପୁଙ୍ଖ ସହିତ, ଭୟଙ୍କର ବେଗରେ ଭୂମିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ହେ ପୃଥିବୀପତି।
7.167.38
सोऽतिविद्धो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् ।
राक्षसेन्द्रः पुबलवान्द्रौणिना रणशालिना ॥ ७.१६७.३८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ରାକ୍ଷସରାଜ, ମହାବଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ରଣକୁଶଳ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ବାଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ହୋଇ ରଥର ଆସନରେ ବସିଗଲା।
7.167.39
दृष्ट्वा विमूढं हैडिम्बं सारथिस्तु रणाजिरात् ।
द्रौणेः सकाशात्सम्भ्रान्तस्त्वपनिन्येत्वरान्वितः ॥ ७.१६७.३९ ॥
ରଣାଙ୍ଗଣରେ ମୂର୍ଛିତ ହିଡିମ୍ବାପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ତାର ସାରଥି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରୁ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କୁ ରଣଭୂମିରୁ ନେଇଗଲା।
7.167.40
तथा तु समरे विद्ध्वा राक्षसेन्द्रं घटोत्कचम् ।
ननाद सुमहानादं द्रोणपुत्रो महारथः ॥ ७.१६७.४० ॥
ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅତି ମହା ଗର୍ଜନ କଲେ।
7.167.41
पूजितस्तव पुत्रैश्च सर्वयोधैश्च भारत ।
वपुषाऽतिप्रजज्वाल मध्याह्न इव भास्करः ॥ ७.१६७.४१ ॥
ହେ ଭାରତ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ସେ ମଧ୍ୟାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶରୀରରେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଉଠିଲା।
7.167.42
भीमसेनं तु युध्यन्तं भारद्वाजरथं प्रति ।
स्वयं दुर्योधनो राजा प्रत्यविध्यच्छितैः शरैः ॥ ७.१६७.४२ ॥
କିନ୍ତୁ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ରଥ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିଜେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.167.43
तं भीमसेनो दशभिः शरैर्विव्याध मारिष ।
दुर्योधनोऽपि विंशत्या शराणां प्रत्यविध्यत ॥ ७.१६७.४३ ॥
ଭୀମସେନ ଦଶଟି ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ହେ ମାରିଷ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ବିଂଶତି ବାଣରେ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.167.44
तौ सायकैरवच्छिन्नावदृश्येतां रणाजिरे ।
मेघजालसमाच्छन्नौ नभसीवेन्दुभास्करौ ॥ ७.१६७.४४ ॥
ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସେ ଦୁଇ ଜଣ ରଣାଙ୍ଗଣରେ ଦେଖାଯାଉ ନଥିଲେ, ଆକାଶରେ ମେଘଜାଲରେ ଢଙ୍କା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି।
7.167.45
अथ दुर्योधनो राजा भीमं विव्याध पत्रिभिः ।
पञ्चभिर्भरतश्रेष्ठ तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१६७.४५ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ଭୀମଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ କହିଲେ, "ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!"।
7.167.46
तस्य भीमो धनुश्छित्त्वा ध्वजं च दशभिः शरैः ।
विव्याध कौरवश्रेष्ठं नवत्या नतपर्वणाम् ॥ ७.१६७.४६ ॥
ଭୀମ ତାଙ୍କ ଧନୁ ଓ ଧ୍ୱଜା କାଟି, ଦଶଟି ବାଣରେ; କୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନଅବେ ନତ-ପର୍ବ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.167.47
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो भनुरन्यन्महत्तरम् ।
गृहीत्वा भरतश्रेष्ठो भीमसेनं शितैः शरैः।
अपीडयद्रणमुखे पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१६७.४७ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅନ୍ୟ ଏକ ବୃହତ ଧନୁ ଧରି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ରଣମୁଖରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଦେଖିବା ସମୟରେ।
7.167.48
तान्निहत्य शरान्भीमो दुर्योधनधनुश्च्युतान् ।
कौरवं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ॥ ७.१६७.४८ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ଭୀମ କୌରବଙ୍କୁ ପଚିଶଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
7.167.49
दुर्योधनस्तु सङ्क्रुद्धो भीमसेनस्य मारिष ।
क्षुरप्रेण धनुश्छित्त्वा दशभिः प्रत्यविध्यत ॥ ७.१६७.४९ ॥
କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ହେ ମାରିଷ, କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଧନୁ କାଟି ସେ ଦଶଟି ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.167.50
अथान्यद्धनुरादाय भीमसेनो महाबलः ।
विव्याध नृपतिं तूर्णं सप्तभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.१६७.५० ॥
ତାପରେ ମହାବଳ ଭୀମସେନ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି ଶୀଘ୍ର ସାତଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.167.51
तदप्यस्य धनुः क्षिप्रं चिच्छेद लघुहस्तवत् ।
द्वितीयं च तृतीयं च चतुर्थं पञ्चमं तथा ॥ ७.१६७.५१ ॥
ସେ ସେହି ଧନୁକୁ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର, ଲଘୁ ହସ୍ତ ଥିବା ଲୋକ ପରି କାଟିଦେଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟ, ତୃତୀୟ, ଚତୁର୍ଥ ଓ ପଞ୍ଚମକୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
7.167.52
आत्तमात्तं महाराज भीमस्य धनुराच्छिनत् ।
तव पुत्रो महाराज जितकाशी मदोत्कटः ॥ ७.१६७.५२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଭୀମ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଧନୁ ଧରନ୍ତି, ତାହା ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର କାଟିଦେଉଥିଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ବିଜୟର ଅହଙ୍କାରରେ ମତ୍ତ ହୋଇ।
7.167.53
स तथा भिद्यमानेषु कार्मुकेषु पुनः पुनः ।
शक्तिं चिक्षेप समरे सर्वपारशवीं शुभाम् ॥ ७.१६७.५३ ॥
ଏହିପରି ଧନୁ ବାରମ୍ବାର ଭାଙ୍ଗିଯିବାରୁ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବପାରଶବୀ ନାମକ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
7.167.54
मृत्योरिव स्वसारं हि दीप्तां वह्निशिखामिव ।
सीमन्तमिव कुर्वन्तीं नभसोऽग्निसमप्रभाम् ॥ ७.१६७.५४ ॥
ତାହା ମୃତ୍ୟୁର ଭଉଣୀ ପରି, ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି, ଆକାଶର ସୀମନ୍ତ ସଜାଉଥିବା ପରି, ଅଗ୍ନିସମ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା।
7.167.55
अप्राप्तामेव तां शक्तिं त्रिधा चिच्छेद कौरवः ।
पश्यतः सर्वलोकस्य भीमस्य च महात्मनः ॥ ७.१६७.५५ ॥
କୌରବ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ତିନି ଖଣ୍ଡରେ କାଟିଦେଲେ; ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ମହାତ୍ମା ଭୀମ ଦେଖୁଥିଲେ।
7.167.56
ततो भीमो महाराज गदां गुर्वीं महाप्रभाम् ।
चिक्षेपाविध्य वेगेन दुर्योधनरथं प्रति ॥ ७.१६७.५६ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଭୀମ ଭାରୀ ଓ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଗଦାକୁ ଘୂରାଇ ବେଗରେ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
7.167.57
ततः सा सहसा वाहांस्तव पुत्रस्य संयुगे ।
सारथिं च गदा गुर्वी ममर्दास्य रथं पुनः ॥ ७.१६७.५७ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ଭାରୀ ଗଦା ହଠାତ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ତାଙ୍କ ରଥକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲା।
7.167.58
पुत्रस्तु तव राजेन्द्र भीमाद्भीतः प्रणश्य च ।
आरुरोह रथं चान्यं नन्दकस्य महात्मनः ॥ ७.१६७.५८ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀମଙ୍କୁ ଭୟ କରି ପଳାଇଗଲେ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ନନ୍ଦକଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
7.167.59
ततो भीमो हतं मत्वा तव पुत्रं महारथम् ।
सिंहनादं महच्चक्रे तर्जयन्निशि कौरवान् ॥ ७.१६७.५९ ॥
ସେତେବେଳେ ଭୀମ ଆପଣଙ୍କ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରକୁ ମୃତ ଭାବି, ରାତ୍ରିରେ କୌରବମାନଙ୍କୁ ଧମକାଇ ମହା ସିଂହନାଦ କଲେ।
7.167.60
तावकाः सैनिकाश्चापि मेनिरे निहतं नृपम् ।
ततोऽतिचुक्रुशुः सर्वे ते हाहेति समन्ततः ॥ ७.१६७.६० ॥
ଆପଣଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ମୃତ ଭାବିଲେ; ତା'ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ 'ହାୟ ହାୟ' କହି ଅତ୍ୟନ୍ତ କାନ୍ଦିଲେ।
7.167.61
तेषां तु निनदं श्रुत्वा त्रस्तानां सर्वयोधिनाम् ।
भीमसेनस्य नादं च श्रुत्वा राजन्महात्मनः ॥ ७.१६७.६१ ॥
ଭୟଭୀତ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ସେହି ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ଓ ରାଜନ୍, ମହାତ୍ମା ଭୀମସେନଙ୍କ ଗର୍ଜନ ଶୁଣି।
7.167.62
ततो युधिष्ठिरो राजा हतं मत्वा सुयोधनम् ।
अभ्यवर्तत वेगेन यत्र पार्थो वृकोदरः ॥ ७.१६७.६२ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସୁଯୋଧନ ନିହତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଭାବି, ପୃଥାପୁତ୍ର ବୃକୋଦର ଯେଉଁଠି ଥିଲେ ସେଠାକୁ ବେଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
7.167.63
पाञ्चलाः केकया मात्स्याः सृञ्जयाश्च विशाम्पते ।
सर्वोद्योगेनाभिजग्मुद्रोणमेव युयुत्सया ॥ ७.१६७.६३ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତେ, ପାଞ୍ଚାଳ, କେକୟ, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ, ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତି ହିଁ ଧାଇଁଗଲେ।
7.167.64
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं द्रोणस्याथ परैः सह ।
घोरे तमसि मग्नानां निघ्नतामितरेतरम् ॥ ७.१६७.६४ ॥
ସେଠାରେ ଦ୍ରୋଣ ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ମହାନ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ଘୋର ଅନ୍ଧକାରରେ ବୁଡ଼ି, ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ।