മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.167
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.167.1
भूरिस्तु समरे राजञ्शैनेयं रथिनां वरम् ।
आपतन्तमपासेधत्प्रयाणादिव कुञ्जरम् ॥ ७.१६७.१ ॥
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: ഓ രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശൈനേയനെ (സാത്യകിയെ) മുന്നോട്ടു പാഞ്ഞുവന്നപ്പോൾ ഭൂരി ആന മുന്നോട്ടു പോകുന്നത് തടയുന്നതുപോലെ തടഞ്ഞു.
7.167.2
अथैनं सात्यकिः क्रुद्धः पञ्चभिर्निशितैः शरैः ।
विव्याध हृदये तस्य प्रास्रवत्तस्य शोणितम् ॥ ७.१६७.२ ॥
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ കോപിച്ച സാത്യകി അവനെ അഞ്ചു മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് എയ്തു. അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അവ തറച്ചു; രക്തം ഒഴുകി.
7.167.3
तथैव कौरवो युद्धे शैनेयं युद्धदुर्मदम् ।
दशिभिर्निशितैस्तीक्ष्णैरविध्यत भुजान्तरे ॥ ७.१६७.३ ॥
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: അതുപോലെ, യുദ്ധമദം ബാധിച്ച ശൈനേയനെ കൗരവൻ പത്തു മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവന്റെ തോളുകൾക്കിടയിൽ എയ്തു.
7.167.4
तावन्योन्यं महाराज ततक्षाते शरैर्भृशम् ।
क्रोधसंरक्तनयनौ क्रोधाद्विष्फार्य कार्मुके ॥ ७.१६७.४ ॥
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള അവർ ഇരുവരും പരസ്പരം അമ്പുകളാൽ കഠിനമായി പ്രഹരിച്ചു; കോപത്തോടെ വില്ലുകൾ വലിച്ചുവിടർത്തി.
7.167.5
तयोरासीन्महाराज शस्त्रवृष्टिः सुदारुणा ।
क्रुद्धयोः सायकमुचोर्यमान्तकनिकाशयोः ॥ ७.१६७.५ ॥
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, യമനെയും അന്തകനെയും പോലെ കോപിച്ച് അമ്പുകൾ എയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന അവർ രണ്ടുപേർക്കിടയിൽ അതിഭീകരമായ ആയുധവർഷം ഉണ്ടായി.
7.167.6
तावन्योन्यं शरैः राजन्सञ्छाद्य समवस्थितौ ।
मुहूर्तं चैव तद्युद्धं समरूपमिवाभावत् ॥ ७.१६७.६ ॥
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ആ രണ്ടുപേരും അമ്പുകളാൽ പരസ്പരം മൂടി എതിരെ നിന്നു; ഒരു നിമിഷം ആ യുദ്ധം സമരൂപമായി തോന്നി.
7.167.7
ततः क्रुद्धो महाराज शैनेयः प्रहसन्निव ।
धनुश्चिच्छेद समरे कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ७.१६७.७ ॥
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, കോപിതനായ ശൈനേയൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ ആ മഹാത്മാവായ കൗരവ്യന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു.
7.167.8
अथैनं छिन्नधन्वानं नवभिर्निशितैः शरैः ।
विव्याध हृदये तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१६७.८ ॥
പിന്നെ വില്ല് മുറിഞ്ഞ അവനെ ഒമ്പത് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഉടനെ ഹൃദയത്തിൽ തുളച്ചു, 'നില്ക്ക്, നില്ക്ക്!' എന്ന് പറഞ്ഞു.
7.167.9
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुतापनः ।
धनुरन्यत्समादाय सात्वतं प्रत्यविध्यत ॥ ७.१६७.९ ॥
ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന അവൻ ബലവാനായ ശത്രുവാൽ കഠിനമായി തുളയ്ക്കപ്പെട്ട്, മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്ത് സാത്വതനെ തിരിച്ചടിച്ചു.
7.167.10
स विद्ध्वा सात्वतं बाणैस्त्रिभिरेव विशाम्पते ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन सुतीक्ष्णेन हसन्निव ॥ ७.१६७.१० ॥
ഹേ പ്രജാപതേ, സാത്വതനെ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ച്, വളരെ മൂർച്ചയുള്ള ഭല്ലംകൊണ്ട് ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു.
7.167.11
छिन्नधन्वा महाराज सात्यकिः क्रोधमूर्च्छितः ।
प्रजहार महावेगां शक्तिं तस्य महोरसि ॥ ७.१६७.११ ॥
മഹാരാജാവേ, വില്ല് മുറിഞ്ഞ സാത്യകി കോപത്താൽ മൂർച്ഛിതനായി, അവന്റെ വിശാലമായ മാറിൽ മഹാവേഗമുള്ള ശക്തി എറിഞ്ഞു.
7.167.12
स तु शक्त्या विभिन्नाङ्गो निपपात रथोत्तमात् ।
लोहिताङ्ग इवाकाशाद्दीप्तरश्मिर्यदृच्छया ॥ ७.१६७.१२ ॥
അവൻ ശക്തിയാൽ അവയവങ്ങൾ തുളയ്ക്കപ്പെട്ട് ഉത്തമമായ രഥത്തിൽനിന്ന് വീണു; ആകാശത്തുനിന്ന് യദൃച്ഛയാ വീഴുന്ന ചുവന്ന അവയവങ്ങളുള്ള പ്രകാശമാനമായ നക്ഷത്രംപോലെ.
7.167.13
तं तु दृष्ट्वा हतं शूरमश्वत्थामा महारथः ।
अभ्यधावत वेगेन शैनेयं प्रति संयुगे ॥ ७.१६७.१३ ॥
ആ വീരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ട മഹാരഥൻ അശ്വത്ഥാമാവ് യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ ശൈനേയനെ നേരിടാൻ പാഞ്ഞു.
7.167.14
तिष्ठतिष्ठेति चाभाष्य शैनेयं स नराधिप ।
अभ्यवर्षच्छरौघेण मेरुं वृष्ट्या यथाम्बुदः ॥ ७.१६७.१४ ॥
'നിൽക്ക്, നിൽക്ക്!' എന്ന് ശൈനേയനെ വിളിച്ച്, ഹേ നരാധിപാ, മേഘം മേരുവിൽ മഴ പെയ്യിക്കുംപോലെ അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം അവന്റെമേൽ വർഷിച്ചു.
7.167.15
तमापतन्तं संरब्धं शैनेयस्य रथं प्रति ।
घटोत्कचोऽब्रवीद्राजन्नाहं मुक्त्वा महारथः ॥ ७.१६७.१५ ॥
ഹേ രാജൻ, ശൈനേയന്റെ രഥത്തിനുനേരെ കോപത്തോടെ പാഞ്ഞുവരുന്ന അവനെ കണ്ട് മഹാരഥൻ ഘടോത്കചൻ പറഞ്ഞു: എന്നെ വിട്ട്...
7.167.16
तिष्ठतिष्ठ न मे जीवन्द्रोणपुत्र गमिष्यसि ।
एष त्वां निहनिष्यामि महिषं मृगराडिव ॥ ७.१६७.१६ ॥
'നിൽക്ക്, നിൽക്ക്! ദ്രോണപുത്രാ, ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കെ നീ പോകില്ല. സിംഹം എരുമയെ കൊല്ലുംപോലെ ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലും.'
7.167.17
युद्धश्रद्धामहं तेऽद्य विनेष्यामि रणाजिरे ।
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षो राक्षसः परवीरहा।
द्रोणिमभ्यद्रवत्क्रुद्धो गजेन्द्रमिव केसरी ॥ ७.१६७.१७ ॥
'ഇന്ന് നിന്റെ യുദ്ധമോഹം ഈ രണാങ്കണത്തിൽ ഞാൻ ഇല്ലാതാക്കും' എന്ന് പറഞ്ഞ്, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, ശത്രുവീരരെ സംഹരിക്കുന്ന രാക്ഷസൻ ദ്രോണപുത്രന്റെമേൽ സിംഹം ഗജേന്ദ്രനെ എന്നപോലെ ക്രുദ്ധനായി പാഞ്ഞു.
7.167.18
रथाक्षमात्रैरिषुभिरभ्यवर्षद्धटोत्कचः ।
रथिनामृषभं द्रौणिं धाराभिरिव तोयदः ॥ ७.१६७.१८ ॥
രഥാക്ഷത്തോളം വലിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഘടോത്കചൻ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണപുത്രന്റെമേൽ മേഘം ധാരകളായി മഴ പെയ്യിക്കുംപോലെ വർഷിച്ചു.
7.167.19
शरवृष्टिं तु तां प्राप्तां शरैराशीविषोपमैः ।
शातयामास समरे तरसा द्रौणिरुत्स्मयन् ॥ ७.१६७.१९ ॥
എന്നാൽ ദ്രോണപുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ തനിക്കു നേരെ വന്ന ആ ശരവർഷത്തെ, സർപ്പവിഷംപോലുള്ള ശരങ്ങളാൽ വേഗത്തിൽ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു; പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ.
7.167.20
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मर्मभेदिभिराशुगैः ।
समाचिनोद्राक्षसेन्द्रं घटोत्कचमरिन्दमम् ॥ ७.१६७.२० ॥
പിന്നെ മൂർച്ചയേറിയതും മർമ്മങ്ങൾ തുളയ്ക്കുന്നതുമായ വേഗമേറിയ നൂറുകണക്കിന് ശരങ്ങളാൽ, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന രാക്ഷസരാജാവായ ഘടോത്കചനെ അവൻ മൂടി.
7.167.21
स शरैराचितस्तेन राक्षसो रणमूर्धनि ।
व्यकाशत महाराज श्वाविच्छललतो यथा ॥ ७.१६७.२१ ॥
മഹാരാജാവേ, അവന്റെ ശരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട ആ രാക്ഷസൻ യുദ്ധമുനമ്പിൽ മുള്ളൻപന്നി മുള്ളുവള്ളികളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ തിളങ്ങി.
7.167.22
ततः क्रोधसमाविष्टो भैमसेनिः प्रतापवान् ।
शरैरवचकर्तोग्रैर्द्रौणिं वज्राशनिप्रभैः ॥ ७.१६७.२२ ॥
പിന്നെ ക്രോധം നിറഞ്ഞ, പ്രതാപശാലിയായ ഭീമസേനപുത്രൻ വജ്രത്തിനും ഇടിമിന്നലിനും തുല്യം പ്രകാശിക്കുന്ന ഉഗ്രശരങ്ങളാൽ ദ്രോണപുത്രനെ മുറിച്ചു.
7.167.23
क्षुरप्रैरर्धचन्द्रैश्च नाराचैः सशिलीमुखैः ।
वराहकर्णैर्नालीकैर्विकर्णैश्चाभ्यवीवृषत् ॥ ७.१६७.२३ ॥
ക്ഷുരപ്രം, അർദ്ധചന്ദ്രം, നാരാചം, ശിലീമുഖം, വരാഹകർണം, നാലീകം, വികർണം എന്നീ ശരങ്ങളാൽ അവൻ അവന്റെമേൽ വർഷിച്ചു.
7.167.24
तां शस्त्रवृष्टिमतुलां वज्राशनिसमस्वनाम् ।
पतन्तीमुपरि क्रुद्धो द्रौणिरव्यथितेन्द्रियः ॥ ७.१६७.२४ ॥
വജ്രത്തിന്റെയും ഇടിയുടെയും ശബ്ദമുള്ള, തുല്യമില്ലാത്ത ആ ആയുധവർഷം മുകളിൽനിന്ന് വീഴുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, കോപിച്ചെങ്കിലും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അചഞ്ചലമായ ദ്രോണപുത്രൻ.
7.167.25
सुदुःसहां शरैर्घोरैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ।
व्यधमत्सुमहातेजा महाभ्राणीव मारुतः ॥ ७.१६७.२५ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ അദ്ദേഹം ദിവ്യാസ്ത്രമന്ത്രങ്ങളാൽ അഭിമന്ത്രിതമായ ഭയങ്കരമായ ശരങ്ങളാൽ, വലിയ മേഘങ്ങളെ കാറ്റ് ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ ആ അസഹ്യമായ വർഷത്തെ ചിതറിച്ചു.
7.167.26
ततोऽन्तरिक्षे बाणानां सङ्ग्रामोऽन्य इवाभवत् ।
घोररूपो महाराज योधानां हर्षवर्धनः ॥ ७.१६७.२६ ॥
പിന്നീട് ആകാശത്തിൽ അമ്പുകളുടെ യുദ്ധം മറ്റൊരു യുദ്ധം പോലെയായി, മഹാരാജാവേ! അത് ഭയങ്കര രൂപമുള്ളതായി യോദ്ധാക്കളുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിച്ചു.
7.167.27
ततोऽस्त्रसन्धर्षकृतैर्विस्फुलिङ्गैः समन्ततः ।
वमौ निशामुखे व्योम खद्योतैरिव संवृतम् ॥ ७.१६७.२७ ॥
പിന്നീട് ആയുധങ്ങളുടെ കൂട്ടിയിടിയിൽ എല്ലായിടത്തും ഉയർന്ന തീപ്പൊരികളാൽ, രാത്രിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ആകാശം മിന്നാമിനുങ്ങുകളാൽ നിറഞ്ഞതുപോലെയായി.
7.167.28
स मार्गणगणैर्द्रौणिर्दिशः प्रच्छाद्य सर्वतः ।
प्रियार्थं तव पुत्राणां राक्षसं समवाकिरत् ॥ ७.१६७.२८ ॥
ആ ദ്രോണപുത്രൻ അസംഖ്യം ശരങ്ങളാൽ എല്ലാ ദിക്കുകളെയും മറച്ചു, അങ്ങയുടെ പുത്രന്മാരുടെ പ്രിയത്തിനായി ആ രാക്ഷസന്റെ മേൽ അമ്പുമഴ പൊഴിച്ചു.
7.167.29
ततः प्रववृते युद्धं द्रौणिराक्षसयोर्मृधे ।
विगाढे रजनीमध्ये शक्रप्रह्लादयोरिव ॥ ७.१६७.२९ ॥
പിന്നീട് ദ്രോണപുത്രനും രാക്ഷസനും തമ്മിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; രാത്രിയുടെ മധ്യത്തിൽ ആഴമേറിയ ആ യുദ്ധം ഇന്ദ്രന്റെയും പ്രഹ്ലാദന്റെയും യുദ്ധം പോലെയായിരുന്നു.
7.167.30
ततो घटोत्कचो बाणैर्दशभिर्द्रौणिमाहवे ।
जघानोरसि सङ्क्रुद्धः कालज्वलनसन्निभैः ॥ ७.१६७.३० ॥
പിന്നീട് കോപാകുലനായ ഘടോത്കചൻ യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണപുത്രന്റെ മാർവിൽ കാലാഗ്നിക്കു തുല്യമായ പത്ത് ശരങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു.
7.167.31
स तैरभ्यायतैर्विद्धो राक्षसेन महाबलः ।
चचाल समरे द्रौणिर्वातनुन्न इव द्रुमः ॥ ७.१६७.३१ ॥
ആ രാക്ഷസന്റെ നീണ്ട അമ്പുകളേറ്റ മഹാബലനായ ദ്രൗണി യുദ്ധത്തിൽ കാറ്റേറ്റുലഞ്ഞ മരംപോലെ ആടിയുലഞ്ഞു.
7.167.32
स मोहं समरे प्राप्तो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ॥ ७.१६७.३२ ॥
അവൻ യുദ്ധത്തിൽ മോഹാവസ്ഥയിലായി കൊടിക്കോൽ പിടിച്ചുനിന്നു.
7.167.33
ततो हाहाकृतं सैन्यं तव सर्वं जनाधिप ।
हतं स्म मेनिरे सर्वे द्रोणसूनुं जनाधिपाः ॥ ७.१६७.३३ ॥
അപ്പോൾ ഹേ ജനാധിപാ, നിങ്ങളുടെ സമസ്ത സേനയും ഹാഹാകാരം മുഴക്കി; ദ്രോണപുത്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും കരുതി.
7.167.34
तं तु दृष्ट्वा तथावस्थमश्वत्थामानमाहवे ।
पाञ्चालाः सृञ्जयाश्चैव सिंहनादं प्रचक्रिरे ॥ ७.१६७.३४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ആ നിലയിലായ അശ്വത്ഥാമാവിനെ കണ്ട് പാഞ്ചാലരും സൃഞ്ജയരും സിംഹനാദം മുഴക്കി.
7.167.35
प्रतिलभ्य ततः संज्ञामश्वत्थामा महाबलः ।
धनुः प्रपीड्य वामेन करेणामित्रकर्शनः ॥ ७.१६७.३५ ॥
പിന്നീട് മഹാബലനായ അശ്വത്ഥാമാവ് ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, ഇടതുകൈകൊണ്ട് വില്ല് ഉറപ്പായി അമർത്തിപ്പിടിച്ച് ശത്രുക്കളെ വേദനിപ്പിക്കുന്നവനായി.
7.167.36
मुमोचाकर्णपूर्णेन धनुषा शरमुत्तमम् ।
यमदण्डोपमं घोरमुद्दिश्याशु घटोत्कचम् ॥ ७.१६७.३६ ॥
ചെവിവരെ വലിച്ച വില്ലിൽനിന്ന് അവൻ യമദണ്ഡംപോലെ ഭയങ്കരമായ ശ്രേഷ്ഠശരം തൊടുത്ത് ഉടൻ ഘടോത്കചനെ ലക്ഷ്യമാക്കി.
7.167.37
स भित्त्वा हृदयं तस्य राक्षसस्य शरोत्तमः ।
विवेश वसुधामुग्रः सपुङ्खः पृथिवीपते ॥ ७.१६७.३७ ॥
ആ രാക്ഷസന്റെ ഹൃദയം തുളച്ച ആ ശ്രേഷ്ഠ ശരം, ചിറകോടെ, ഭയങ്കരമായി ഭൂമിയിലേക്ക് ആണ്ടുകയറി, ഹേ ഭൂപതേ.
7.167.38
सोऽतिविद्धो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् ।
राक्षसेन्द्रः पुबलवान्द्रौणिना रणशालिना ॥ ७.१६७.३८ ॥
ഹേ മഹാരാജാവേ, ആ രാക്ഷസേന്ദ്രൻ, മഹാബലവാനായിട്ടും, യുദ്ധകുശലനായ ദ്രോണപുത്രനാൽ അതിതീവ്രമായി മുറിവേറ്റ് രഥത്തട്ടിൽ ഇരുന്നു.
7.167.39
दृष्ट्वा विमूढं हैडिम्बं सारथिस्तु रणाजिरात् ।
द्रौणेः सकाशात्सम्भ्रान्तस्त्वपनिन्येत्वरान्वितः ॥ ७.१६७.३९ ॥
യുദ്ധഭൂമിയിൽ മൂർച്ഛിച്ചുവീണ ഹിഡിംബാപുത്രനെ കണ്ട സാരഥി, പരിഭ്രമിച്ച്, ദ്രോണപുത്രന്റെ മുന്നിൽനിന്ന് വേഗത്തിൽ അവനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽനിന്ന് കൊണ്ടുപോയി.
7.167.40
तथा तु समरे विद्ध्वा राक्षसेन्द्रं घटोत्कचम् ।
ननाद सुमहानादं द्रोणपुत्रो महारथः ॥ ७.१६७.४० ॥
ഇങ്ങനെ യുദ്ധത്തിൽ രാക്ഷസേന്ദ്രനായ ഘടോത്കചനെ മുറിവേൽപ്പിച്ച്, മഹാരഥനായ ദ്രോണപുത്രൻ മഹാനാദം മുഴക്കി.
7.167.41
पूजितस्तव पुत्रैश्च सर्वयोधैश्च भारत ।
वपुषाऽतिप्रजज्वाल मध्याह्न इव भास्करः ॥ ७.१६७.४१ ॥
ഹേ ഭാരത, നിന്റെ പുത്രന്മാരാലും സർവ യോദ്ധാക്കളാലും ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ട അവൻ, മധ്യാഹ്നസൂര്യനെപ്പോലെ തന്റെ ശരീരത്താൽ അതിശയം ജ്വലിച്ചു.
7.167.42
भीमसेनं तु युध्यन्तं भारद्वाजरथं प्रति ।
स्वयं दुर्योधनो राजा प्रत्यविध्यच्छितैः शरैः ॥ ७.१६७.४२ ॥
എന്നാൽ ഭാരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണന്റെ) രഥത്തിനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന ഭീമസേനനെ, രാജാവായ ദുര്യോധനൻ തന്നെ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ പ്രത്യാക്രമിച്ചു.
7.167.43
तं भीमसेनो दशभिः शरैर्विव्याध मारिष ।
दुर्योधनोऽपि विंशत्या शराणां प्रत्यविध्यत ॥ ७.१६७.४३ ॥
ഭീമസേനൻ പത്തു ബാണങ്ങളാൽ അവനെ തുളച്ചു, ഓ മാരിഷ. ദുര്യോധനനും ഇരുപതു ബാണങ്ങളാൽ പ്രതിയായി തുളച്ചു.
7.167.44
तौ सायकैरवच्छिन्नावदृश्येतां रणाजिरे ।
मेघजालसमाच्छन्नौ नभसीवेन्दुभास्करौ ॥ ७.१६७.४४ ॥
അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട ആ ഇരുവരും യുദ്ധഭൂമിയിൽ കാണപ്പെട്ടില്ല; ആകാശത്ത് മേഘജാലത്താൽ മൂടപ്പെട്ട ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെ.
7.167.45
अथ दुर्योधनो राजा भीमं विव्याध पत्रिभिः ।
पञ्चभिर्भरतश्रेष्ठ तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१६७.४५ ॥
അനന്തരം രാജാവായ ദുര്യോധനൻ അഞ്ചു ബാണങ്ങളാൽ ഭീമനെ തുളച്ചു, ഓ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, "നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ!" എന്ന് പറഞ്ഞു.
7.167.46
तस्य भीमो धनुश्छित्त्वा ध्वजं च दशभिः शरैः ।
विव्याध कौरवश्रेष्ठं नवत्या नतपर्वणाम् ॥ ७.१६७.४६ ॥
ഭീമൻ അവന്റെ വില്ലും കൊടിയും മുറിച്ച്, പത്തു ബാണങ്ങളാൽ; കൗരവശ്രേഷ്ഠനെ വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള തൊണ്ണൂറു ബാണങ്ങളാൽ തുളച്ചു.
7.167.47
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो भनुरन्यन्महत्तरम् ।
गृहीत्वा भरतश्रेष्ठो भीमसेनं शितैः शरैः।
अपीडयद्रणमुखे पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१६७.४७ ॥
അപ്പോൾ കുപിതനായ ദുര്യോധനൻ മറ്റൊരു വലിയ വില്ലെടുത്ത്, ഓ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ ഭീമസേനനെ യുദ്ധമുഖത്ത് പീഡിപ്പിച്ചു, എല്ലാ വില്ലാളികളും കണ്ടുനിൽക്കെ.
7.167.48
तान्निहत्य शरान्भीमो दुर्योधनधनुश्च्युतान् ।
कौरवं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ॥ ७.१६७.४८ ॥
ദുര്യോധനന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് തൊടുത്ത ആ ബാണങ്ങളെ നശിപ്പിച്ച്, ഭീമൻ കൗരവനെ ഇരുപത്തഞ്ചു ചെറിയ ബാണങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു.
7.167.49
दुर्योधनस्तु सङ्क्रुद्धो भीमसेनस्य मारिष ।
क्षुरप्रेण धनुश्छित्त्वा दशभिः प्रत्यविध्यत ॥ ७.१६७.४९ ॥
എന്നാൽ ദുര്യോധനൻ കോപിച്ചു. ഓ മാരിഷാ, ക്ഷുരപ്രം കൊണ്ട് ഭീമസേനന്റെ വില്ല് മുറിച്ച് പത്ത് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവനെ തിരിച്ചടിച്ചു.
7.167.50
अथान्यद्धनुरादाय भीमसेनो महाबलः ।
विव्याध नृपतिं तूर्णं सप्तभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.१६७.५० ॥
പിന്നെ മഹാബലനായ ഭീമസേനൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് വേഗത്തിൽ ഏഴ് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് രാജാവിനെ എയ്തു.
7.167.51
तदप्यस्य धनुः क्षिप्रं चिच्छेद लघुहस्तवत् ।
द्वितीयं च तृतीयं च चतुर्थं पञ्चमं तथा ॥ ७.१६७.५१ ॥
അവൻ അതും വേഗത്തിൽ, കൈവഴക്കമുള്ളവനെപ്പോലെ മുറിച്ചു; രണ്ടാമത്തേതും മൂന്നാമത്തേതും നാലാമത്തേതും അഞ്ചാമത്തേതും അങ്ങനെതന്നെ.
7.167.52
आत्तमात्तं महाराज भीमस्य धनुराच्छिनत् ।
तव पुत्रो महाराज जितकाशी मदोत्कटः ॥ ७.१६७.५२ ॥
ഓ മഹാരാജാവേ, ഭീമൻ എടുത്ത ഓരോ വില്ലും നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ മുറിച്ചു; ഓ മഹാരാജാവേ, വിജയഗർവത്താൽ മദോന്മത്തനായി.
7.167.53
स तथा भिद्यमानेषु कार्मुकेषु पुनः पुनः ।
शक्तिं चिक्षेप समरे सर्वपारशवीं शुभाम् ॥ ७.१६७.५३ ॥
ഇങ്ങനെ വില്ലുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും പൊട്ടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ സർവപാരശവി എന്ന ശോഭനമായ ശക്തി എറിഞ്ഞു.
7.167.54
मृत्योरिव स्वसारं हि दीप्तां वह्निशिखामिव ।
सीमन्तमिव कुर्वन्तीं नभसोऽग्निसमप्रभाम् ॥ ७.१६७.५४ ॥
അത് മരണത്തിന്റെ സഹോദരിയെപ്പോലെയും, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിജ്വാലപോലെയും, ആകാശത്തിന്റെ സീമന്തം അണിയിക്കുന്നതുപോലെയും, അഗ്നിതുല്യ പ്രഭയോടെയും ആയിരുന്നു.
7.167.55
अप्राप्तामेव तां शक्तिं त्रिधा चिच्छेद कौरवः ।
पश्यतः सर्वलोकस्य भीमस्य च महात्मनः ॥ ७.१६७.५५ ॥
കൗരവൻ ആ ശക്തിയെ അത് എത്തുന്നതിനു മുൻപേ മൂന്നു കഷണങ്ങളാക്കി മുറിച്ചു; എല്ലാ ജനങ്ങളും മഹാത്മാവായ ഭീമനും നോക്കിനിൽക്കെ.
7.167.56
ततो भीमो महाराज गदां गुर्वीं महाप्रभाम् ।
चिक्षेपाविध्य वेगेन दुर्योधनरथं प्रति ॥ ७.१६७.५६ ॥
അനന്തരം, മഹാരാജാവേ, ഭീമൻ കനത്തതും മഹാപ്രഭയുള്ളതുമായ ഗദ ചുഴറ്റി വേഗത്തിൽ ദുര്യോധനന്റെ രഥത്തിനു നേരെ എറിഞ്ഞു.
7.167.57
ततः सा सहसा वाहांस्तव पुत्रस्य संयुगे ।
सारथिं च गदा गुर्वी ममर्दास्य रथं पुनः ॥ ७.१६७.५७ ॥
അപ്പോൾ ആ കനത്ത ഗദ പെട്ടെന്ന് യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ പുത്രന്റെ കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും പിന്നെ അവന്റെ രഥത്തെയും ഞെരിച്ചുകളഞ്ഞു.
7.167.58
पुत्रस्तु तव राजेन्द्र भीमाद्भीतः प्रणश्य च ।
आरुरोह रथं चान्यं नन्दकस्य महात्मनः ॥ ७.१६७.५८ ॥
രാജേന്ദ്രാ, നിന്റെ പുത്രൻ ഭീമനെ ഭയന്ന് ഓടിപ്പോയി മഹാത്മാവായ നന്ദകന്റെ മറ്റൊരു രഥത്തിൽ കയറി.
7.167.59
ततो भीमो हतं मत्वा तव पुत्रं महारथम् ।
सिंहनादं महच्चक्रे तर्जयन्निशि कौरवान् ॥ ७.१६७.५९ ॥
അനന്തരം ഭീമൻ നിന്റെ മഹാരഥനായ പുത്രൻ മരിച്ചു എന്ന് കരുതി, രാത്രിയിൽ കൗരവരെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി മഹാ സിംഹനാദം മുഴക്കി.
7.167.60
तावकाः सैनिकाश्चापि मेनिरे निहतं नृपम् ।
ततोऽतिचुक्रुशुः सर्वे ते हाहेति समन्ततः ॥ ७.१६७.६० ॥
നിന്റെ സൈനികരും ആ രാജാവ് മരിച്ചു എന്ന് കരുതി; അപ്പോൾ അവരെല്ലാം ചുറ്റും 'ഹാ, ഹാ' എന്ന് ഉച്ചത്തിൽ വിലപിച്ചു.
7.167.61
तेषां तु निनदं श्रुत्वा त्रस्तानां सर्वयोधिनाम् ।
भीमसेनस्य नादं च श्रुत्वा राजन्महात्मनः ॥ ७.१६७.६१ ॥
ഭയന്നുപോയ സകല യോദ്ധാക്കളുടെയും നിലവിളി കേട്ടും, ഹേ രാജാവേ, മഹാത്മാവായ ഭീമസേനന്റെ ഗർജ്ജനം കേട്ടും.
7.167.62
ततो युधिष्ठिरो राजा हतं मत्वा सुयोधनम् ।
अभ्यवर्तत वेगेन यत्र पार्थो वृकोदरः ॥ ७.१६७.६२ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ സുയോധനൻ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് കരുതി, പൃഥാപുത്രനായ വൃകോദരൻ നിൽക്കുന്നിടത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ മുന്നേറി.
7.167.63
पाञ्चलाः केकया मात्स्याः सृञ्जयाश्च विशाम्पते ।
सर्वोद्योगेनाभिजग्मुद्रोणमेव युयुत्सया ॥ ७.१६७.६३ ॥
ഹേ ജനാധിപതേ, പാഞ്ചാലരും കേകയരും മത്സ്യരും സൃഞ്ജയരും എല്ലാവരും പൂർണ്ണ ഉദ്യമത്തോടെ, യുദ്ധേച്ഛയോടെ ദ്രോണനെത്തന്നെ ആക്രമിക്കാൻ മുന്നേറി.
7.167.64
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं द्रोणस्याथ परैः सह ।
घोरे तमसि मग्नानां निघ्नतामितरेतरम् ॥ ७.१६७.६४ ॥
അവിടെ ദ്രോണനും ശത്രുക്കളും തമ്മിൽ വലിയ യുദ്ധം നടന്നു; ഘോരമായ ഇരുട്ടിൽ മുങ്ങി, അന്യോന്യം പ്രഹരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നവർ.