మహాభారతం · అధ్యాయం 7.168
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.168.1
सहदेवमथायान्तं द्रोणप्रेप्तुं विशाम्पते ।
कर्णो वैकर्तनो युद्धे वारयामास भारत ॥ ७.१६८.१ ॥
ప్రజాపతీ, ద్రోణుని చేరాలనే కోరికతో వస్తున్న సహదేవుని వైకర్తనుడు కర్ణుడు యుద్ధంలో అడ్డుకున్నాడు, భారతా.
7.168.2
सहदेवस्तु राधेयं विद्ध्वा नवभिराशुगैः ।
पुनर्विव्याध दशभिर्विशिखैर्नतपर्वभिः ॥ ७.१६८.२ ॥
అయితే సహదేవుడు రాధేయుడైన కర్ణుని తొమ్మిది వేగమైన బాణాలతో గాయపరిచి, మళ్లీ వంగిన కొనల పది బాణాలతో కొట్టాడు.
7.168.3
तं कर्णः प्रतिविव्याध शतेन नतपर्वणाम् ।
सज्यं चास्य धनुः शीघ्रं चिच्छेद लघुहस्तवत् ॥ ७.१६८.३ ॥
కర్ణుడు వంగిన కొనల నూరు బాణాలతో అతనిని ప్రతిదాడి చేశాడు; చురుకైన చేతులతో అతని వింటిని, తాడుతో సహా వెంటనే తెగనరికాడు.
7.168.4
ततोऽन्यद्धनुरादाय माद्रीपुत्रः प्रतापवान ।
कर्णं विव्याध विंशत्या तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१६८.४ ॥
తరువాత మరొక విల్లు తీసుకుని, ప్రతాపవంతుడైన మాద్రీపుత్రుడు కర్ణుని ఇరవై బాణాలతో గాయపరిచాడు; అది అద్భుతంగా అనిపించింది.
7.168.5
तस्य कर्णो हयान्हत्वा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
सारथिं चास्य भल्लेन द्रुतं निन्ये यमक्षयम् ॥ ७.१६८.५ ॥
కర్ణుడు వంగిన కొనల బాణాలతో అతని గుర్రాలను చంపి, భల్ల బాణంతో అతని సారథిని త్వరగా యమలోకానికి పంపాడు.
7.168.6
विरथः सहदेवस्तु खङ्गं चर्म समाददे ।
तदप्यस्य शरैः कर्णो व्यधमत्प्रहसन्निव ॥ ७.१६८.६ ॥
రథం లేని సహదేవుడు ఖడ్గాన్ని, డాలును పట్టుకున్నాడు; కర్ణుడు నవ్వుతున్నట్లుగా, బాణాలతో అవి కూడా ధ్వంసం చేశాడు.
7.168.7
अथ गुर्वीं महाघोरां हेमचित्रां महागदाम् ।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्धो वैकर्तनरथं प्रति ॥ ७.१६८.७ ॥
అప్పుడు కోపంతో నిండిన అతడు బరువైన, అత్యంత భయంకరమైన, బంగారంతో అలంకరించిన మహాగదను వైకర్తనుడి (కర్ణుడి) రథం వైపు విసిరాడు.
7.168.8
तामापतन्तीं सहसा सहदेवप्रचोदिताम् ।
व्यष्टम्भयच्छरैः कर्णो भूमौ चैनामपातयत् ॥ ७.१६८.८ ॥
సహదేవుడు విసిరిన ఆ గద అకస్మాత్తుగా తన వైపు వస్తుండగా, కర్ణుడు బాణాలతో దానిని అడ్డుకుని నేలపై కూల్చాడు.
7.168.9
गदां विनिहतां दृष्ट्वा सहदेवस्त्वरान्वितः ।
शक्तिं चिक्षेप कर्णाय तामप्यस्याच्छिनच्छरैः ॥ ७.१६८.९ ॥
గద పడగొట్టబడడం చూసి సహదేవుడు త్వరగా కర్ణుడిపై శక్తిని విసిరాడు; దానినీ కర్ణుడు బాణాలతో ఖండించాడు.
7.168.10
ससम्भ्रमं ततस्तूर्णमवप्लुत्य रथोत्तमात् ।
सहदेवो महाराज दृष्ट्वा कर्णं व्यवस्थितम् ॥ ७.१६८.१० ॥
మహారాజా! అప్పుడు సహదేవుడు కంగారుతో త్వరగా ఉత్తమ రథం నుండి దూకి, స్థిరంగా నిలబడిన కర్ణుడిని చూశాడు.
7.168.11
रथचक्रं प्रगृह्याजौ मुमोचाधिरथं प्रति ।
तदापतद्वै सहसा कालचक्रमिवोद्यतम्।
शरैरनेकसाहस्रैराच्छिनत्सूतनन्दनः ॥ ७.१६८.११ ॥
యుద్ధంలో రథచక్రాన్ని పట్టుకుని అధిరథుడి (కర్ణుడి) వైపు విసిరాడు. అది కాలచక్రంలా అకస్మాత్తుగా ఎత్తుగా వచ్చింది; కానీ సూతపుత్రుడు వేలాది బాణాలతో దానిని ముక్కలు చేశాడు.
7.168.12
तस्मिंस्तु निहते चक्रे सूतजेन महात्मना ।
ईषादण्डकयोक्रांश्च युगानि विविधानि च ॥ ७.१६८.१२ ॥
ఆ చక్రం ధ్వంసమైనప్పుడు, ఆ మహాత్ముడైన సూతపుత్రుడు ఈష, దండం, కాడలు, మరియు వివిధ రకాల నాగళ్ళ బద్దలను కూడా ఖండించాడు.
7.168.13
हस्त्यङ्गानि तथाश्वांश्च मृतांश्च पुरुषान्बहून् ।
चिक्षेप कर्णमुद्दिश्य कर्णस्तान्व्यधमच्छरैः ॥ ७.१६८.१३ ॥
ఏనుగుల అవయవాలను, గుర్రాలను, అనేకమంది మరణించిన పురుషులను అతడు కర్ణుని వైపు విసిరాడు; కర్ణుడు వాటిని తన బాణాలతో ముక్కలు చేశాడు.
7.168.14
स निरायुधमात्मानं ज्ञात्वा माद्रवतीसुतः ।
वार्यमाणस्तु विशिखैः सहदेवो रणं जहौ ॥ ७.१६८.१४ ॥
తనను ఆయుధరహితుడిగా గ్రహించిన మాద్రీ కుమారుడు సహదేవుడు, బాణాలతో అడ్డగించబడి యుద్ధాన్ని విడిచిపెట్టాడు.
7.168.15
तमभिद्रुत्य राधेयो मुहूर्ताद्भरतर्षभ ।
अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यं सहदेवं विशाम्पते ॥ ७.१६८.१५ ॥
భరతర్షభా, రాధా పుత్రుడు కర్ణుడు క్షణకాలంలో అతనిపైకి దూకి, నవ్వుతూ సహదేవునితో, ప్రజాపతీ, ఈ మాటలు పలికాడు.
7.168.16
मा युध्यस्व रणेऽधीर विशिष्टै रथिभिः सह। ॥ ७.१६८.१६ ॥
అధీరుడా, యుద్ధంలో శ్రేష్ఠ రథికులతో పోరాడకు.
7.168.17
सदृशैर्युध्य माद्रेय वचो मे मा विशङ्किथाः ।
अथैनं धनुषोग्रेण तुदन्भूयोऽब्रवीद्वचः ॥ ७.१६८.१७ ॥
మాద్రేయా, నీతో సమానులతో యుద్ధం చెయ్యి; నా మాటను సందేహించకు. తరువాత భయంకరమైన ధనుస్సుతో అతన్ని కొడుతూ మరలా ఈ మాటలు పలికాడు.
7.168.18
एषोऽर्जुनो रणे तूर्णं युध्यते कुरुभिः सह ।
तत्र गच्छस्व माद्रेय गृहं वा यदि मन्यसे ॥ ७.१६८.१८ ॥
ఇదిగో అర్జునుడు యుద్ధంలో త్వరగా కురువులతో పోరాడుతున్నాడు; మాద్రేయా, నీకు తోస్తే అక్కడికి వెళ్ళు, లేదా ఇంటికి వెళ్ళు.
7.168.19
एवमुक्त्वा तु तं कर्णो रथेन रथिनां वरः ।
प्रायात्पाञ्चालपाण्डूनां सैन्यानि प्रदहन्निव ॥ ७.१६८.१९ ॥
ఇలా అతనితో చెప్పి, రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన కర్ణుడు పాంచాల, పాండవుల సేనలను దహిస్తున్నట్లుగా తన రథంపై ముందుకు సాగాడు.
7.168.20
वधं प्राप्तं तु माद्रेयं नावधीत्समरेऽरिहा ।
कुन्त्याःस्मृत्वा वचो राजन्सत्यसन्धो महायशाः ॥ ७.१६८.२० ॥
ఓ రాజా, మరణానికి దగ్గరైన మాద్రి కుమారుని శత్రుసంహారకుడు యుద్ధంలో చంపలేదు; కుంతి మాటను స్మరించి సత్యసంధుడు మహాయశస్వి అలా చేశాడు.
7.168.21
सहदेवस्ततो राजन्विमनाः शरपीडितः ।
कर्णवाक्शरतप्तश्च जीवितान्निरविद्यत ॥ ७.१६८.२१ ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు సహదేవుడు విచారంతో, బాణపీడితుడై, కర్ణుని మాటలు, బాణాలచే తపించి జీవితంపై విరక్తి చెందాడు.
7.168.22
आरुरोह रथं चापि पाञ्चाल्यस्य महात्मनः ।
जनमेजयस्य समरे त्वरायुक्तो महारथः ॥ ७.१६८.२२ ॥
మహారథుడు త్వరతో పాంచాల్యుడైన మహాత్మ జనమేజయుని రథంపైకి కూడా ఎక్కి యుద్ధంలో ముందుకు సాగాడు.
7.168.23
विराटं सहसेनं तु द्रोणार्थे द्रुतमागतम् ।
मद्रराजः शरौघेण च्छादयामास धन्विनम् ॥ ७.१६८.२३ ॥
ద్రోణుని కోసం వేగంగా వచ్చిన విరాటుని, అతని సేనతో కూడి, మద్రరాజు బాణవర్షంతో కప్పివేశాడు.
7.168.24
तयोः समभवद्युद्धं समरे दृढधन्विनोः ।
यादृशं ह्यभवद्राजञ्जम्भवासवयोः पुरा ॥ ७.१६८.२४ ॥
ఓ రాజా, ఆ ఇద్దరు దృఢధనుర్ధరుల మధ్య యుద్ధం జరిగింది; పూర్వం జంభుడు, వాసవుడు (ఇంద్రుడు) మధ్య జరిగినట్లు అది ఉండింది.
7.168.25
मद्रराजो महाराज विराटं वाहिनीपतिम् ।
आजघ्ने त्वरितस्तूर्णं शतेन नतपर्वणाम् ॥ ७.१६८.२५ ॥
మహారాజా! మద్ర రాజు త్వరగా సేనాపతి విరాటుడిని వెంటనే వంగిన కణుపుల వంద బాణాలతో కొట్టాడు.
7.168.26
प्रतिविव्याध तं राजन्नवभिर्निशितै शरैः ।
पुनश्चैनं त्रिसप्तत्या भूयश्चैव शतेन तु ॥ ७.१६८.२६ ॥
రాజా! అతడు తొమ్మిది పదునైన బాణాలతో అతడికి ప్రతిఘాతం ఇచ్చాడు; మళ్లీ డెబ్బై మూడు, ఇంకా వంద బాణాలతో కొట్టాడు.
7.168.27
तस्य मद्राधिपो हत्वा चतुरो रथवाजिनः ।
सूतं ध्वजं च समरे शराभ्यां सन्न्यपातयत् ॥ ७.१६८.२७ ॥
అతని మద్రాధిపతి యుద్ధంలో అతని నాలుగు రథాశ్వాలను చంపి, రెండు బాణాలతో సారథిని, జెండాను కూల్చాడు.
7.168.28
हताश्वात्तुं रथात्तूर्णमवप्लुत्य महारथः ।
तस्थौ विष्फारयंश्चापं विमुञ्चंश्च शिताञ्छरान् ॥ ७.१६८.२८ ॥
గుర్రాలు చంపబడగా మహారథుడు త్వరగా రథం నుంచి దూకి, విల్లును లాగుతూ, పదునైన బాణాలను వదులుతూ నిలిచాడు.
7.168.29
शतानीकस्ततो दृष्ट्वा भ्रातरं हतवाहनम् ।
रथेनाभ्यपतत्तूर्णं सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ७.१६८.२९ ॥
అప్పుడు శతానీకుడు తన సోదరుడు వాహనం లేకుండా ఉండటం చూసి, అందరూ చూస్తుండగా త్వరగా రథంపై అతని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
7.168.30
शतानीकमथायान्तं मद्राराजो महामृधे ।
विशिखैर्बहुभिर्विद्ध्वा ततो निन्ये यमक्षयम् ॥ ७.१६८.३० ॥
మహాసంగ్రామంలో శతానీకుడు రావడం చూసి, మద్రరాజు అనేక బాణాలతో అతన్ని గుచ్చి, అప్పుడు యమలోకానికి పంపాడు.
7.168.31
तस्मिंस्तु निहते वीरे विराटो रथसत्तमः ।
आरुरोह रथं तूर्णं तमेव ध्वजमालिनम् ॥ ७.१६८.३१ ॥
ఆ వీరుడు హతుడైన తర్వాత, రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన విరాటుడు వేగంగా ఆ ధ్వజమాలలతో అలంకరించిన రథమెక్కెను.
7.168.32
ततो विष्फार्य नयने क्रोधाद्द्विगुणविक्रमः ।
मद्रराजरथं तूर्णं छादयामास पत्रिभिः ॥ ७.१६८.३२ ॥
అప్పుడు కోపంతో కళ్లు విప్పి, రెట్టింపు పరాక్రమం గల విరాటుడు మద్రరాజు రథాన్ని వేగంగా బాణాలతో కప్పివేశాడు.
7.168.33
ततो मद्राधिपः क्रुद्धः शरेणानतपर्वणा ।
आजघानोरसि दृढं विराटं वाहिनीपतिम् ॥ ७.१६८.३३ ॥
అప్పుడు కోపించిన మద్రాధిపతి, వంగిన కొనలున్న బాణంతో సేనాధిపతి విరాటుని రొమ్ములో గట్టిగా కొట్టాడు.
7.168.34
सोऽतिविद्धो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् ।
कश्मलं चाविशत्तीव्रं विराटो भरतर्षभ।
सारथिस्तमपोवाह समरे शरविक्षतम् ॥ ७.१६८.३४ ॥
మహారాజా, అతడు తీవ్రంగా గాయపడి రథ పీఠంపై కూర్చున్నాడు; తీవ్రమైన మూర్ఛ అతన్ని ఆవరించింది. భరతశ్రేష్ఠా, బాణాలతో గాయపడిన అతన్ని సారథి యుద్ధభూమి నుండి తీసుకువెళ్లాడు.
7.168.35
ततः सा महती सेना प्राद्रवन्निशि भारत ।
वध्यमाना शरशतैः शल्येनाहवशोभिना ॥ ७.१६८.३५ ॥
అప్పుడు, భరతా, యుద్ధంలో ప్రకాశించే శల్యుడు వందల బాణాలతో కొట్టగా ఆ మహాసైన్యం రాత్రివేళ పారిపోయింది.
7.168.36
तां दृष्ट्वा विद्रुतां सेनां वासुदेवधनञ्जयौ ।
प्रयातौ तत्र राजेन्द्र यत्र शल्यो व्यवस्थितः ॥ ७.१६८.३६ ॥
రాజేంద్రా, పారిపోతున్న ఆ సైన్యాన్ని చూసి వాసుదేవుడు, ధనంజయుడు శల్యుడు నిలిచి ఉన్న చోటికి వెళ్లారు.
7.168.37
तौ तु प्रत्युद्ययौ राजन्राक्षसेन्द्रो ह्यलायुधः ।
अष्टचक्रसमायुक्तमास्थाय प्रवरं रथम् ॥ ७.१६८.३७ ॥
రాజా, ఆ ఇద్దరినీ ఎదుర్కోవడానికి రాక్షసేంద్రుడు అలాయుధుడు ఎనిమిది చక్రాలు పూన్చిన శ్రేష్ఠమైన రథమెక్కి ముందుకు వచ్చాడు.
7.168.38
तुरङ्गममुखैर्युक्तं पिशाचैर्घोरदर्शनैः ।
लोहितार्द्रपताकं तं रक्तमाल्यविभूषितम्।
कार्ष्णायसमयं घोरमृक्षचर्मसमावृतम् ॥ ७.१६८.३८ ॥
ఆ రథం గుర్రముఖాలు గల భయంకరమైన పిశాచాలతో కట్టబడి ఉంది; దాని పతాకలు రక్తంతో తడిసి ఉన్నాయి, ఎర్రని మాలలతో అలంకరించబడింది, నల్ల ఇనుముతో చేయబడి, ఎలుగుబంటి చర్మంతో కప్పబడి ఉంది.
7.168.39
रौद्रेण चित्रपक्षेण विवृताक्षेण कूजता ।
ध्वजेनोच्छ्रितदण्डेन गृध्रराजेन राजता।
स बभौ राक्षसो राजन्भिन्नाञ्जनचयोपमः ॥ ७.१६८.३९ ॥
భయంకరమైన, రంగురంగుల రెక్కలు, తెరిచిన కళ్ళు, అరుస్తున్న గృధ్రరాజు చిహ్నంతో కూడిన ధ్వజం ఎత్తైన దండంపై మెరిసింది. రాజా, ఆ రాక్షసుడు పగిలిన కాటుకరాశిలా కనిపించాడు.
7.168.40
रुरोधार्जुनमायान्तं प्रभञ्जनमिवाद्रिराट् ।
किरन्बाणगणान्राजञ्शतशोऽर्जुनमूर्धनि ॥ ७.१६८.४० ॥
పర్వతరాజు గాలిని అడ్డుకున్నట్లు, వస్తున్న అర్జునుని అతడు అడ్డుకున్నాడు. రాజా, అర్జునుని తలపై వందల కొద్దీ బాణాలు కురిపించాడు.
7.168.41
अतितीव्रं महाद्युद्धं नरराक्षसयोस्तदा ।
द्रष्टॄणां प्रीतिजननं सर्वेषां तत्र भारत।
गृध्रकाकबलोलूककङ्कगोमायुहर्षणम् ॥ ७.१६८.४१ ॥
అప్పుడు మనిషికి రాక్షసుడికి మధ్య అతి తీవ్రమైన మహా యుద్ధం జరిగింది. భారతా, అక్కడ చూస్తున్న వారందరికీ అది సంతోషం కలిగించింది; గృధ్రాలు, కాకులు, గుడ్లగూబలు, కొంగలు, నక్కలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చింది.
7.168.42
तमर्जुनः शतेनैव पत्रिणां समताडयत् ।
नवभिश्च शितैर्बाणैर्ध्वजं चिच्छेद भारत ॥ ७.१६८.४२ ॥
అర్జునుడు అతనిని వంద బాణాలతోనే కొట్టాడు; భారతా, తొమ్మిది పదునైన బాణాలతో అతని ధ్వజాన్ని ఛేదించాడు.
7.168.43
सारथिं च त्रिभिर्बाणैस्त्रिभिरेव त्रिवेणुकम् ।
धनुरेकेन चिच्छेद चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ७.१६८.४३ ॥
అతడు సారథిని మూడు బాణాలతో, మూడు కర్రల రథాన్ని కూడా మూడు బాణాలతో, ఒకదానితో విల్లును, నాలుగింటితో నాలుగు గుర్రాలను ఛేదించాడు.
7.168.44
पुनः सज्यं कृतं चापं तदप्यस्य द्विधाऽच्छिनत् ।
विरथस्योद्यतं खङ्गं शरेणास्य द्विधाऽकरोत् ॥ ७.१६८.४४ ॥
మళ్ళీ అతని అల్లెత్రాడు ఎక్కించిన విల్లునూ రెండు ముక్కలు చేశాడు; రథం లేని అతని ఎత్తిన ఖడ్గాన్ని ఒక బాణంతో రెండు ముక్కలు చేశాడు.
7.168.45
अथैनं निशितैर्बाणैश्चतुर्भिर्भरतर्षभ ।
पार्थोऽविध्यद्राक्षसेन्द्रं स विद्वः प्राद्रवद्भयात् ॥ ७.१६८.४५ ॥
అప్పుడు, భరతశ్రేష్ఠా, పార్థుడు ఆ రాక్షసేంద్రుని నాలుగు పదునైన బాణాలతో గుచ్చాడు; గాయపడిన అతడు భయంతో పారిపోయాడు.
7.168.46
तं विजित्यार्जुनस्तूर्णं द्रोणान्तिकमुपाययौ ।
किऱञ्शरगणान्राजन्नरवारणवाजिषु ॥ ७.१६८.४६ ॥
అతన్ని జయించి అర్జునుడు త్వరగా ద్రోణుని సమీపానికి వెళ్ళాడు; రాజా, మనుషులు, ఏనుగులు, గుర్రాలపై బాణాల గుంపులను కురిపిస్తూ.
7.168.47
वध्यमाना महाराज पाण्डवेन यशस्विना ।
सैनिका न्यपतन्नुर्व्यां वातनुन्ना इव द्रुमाः ॥ ७.१६८.४७ ॥
మహారాజా, యశస్వి పాండవుడిచే చంపబడుతూ సైనికులు గాలికి కూలిన చెట్లలా నేలపై పడ్డారు.
7.168.48
तेषु तूत्साद्यमानेषु फल्गुनेन महात्मना ।
सम्प्राद्रवद्बलं सर्वं पुत्राणां ते विशाम्पते ॥ ७.१६८.४८ ॥
ప్రజాపతీ, మహాత్ముడైన ఫల్గునుడు వారిని నాశనం చేస్తుండగా, మీ కుమారుల సమస్త సైన్యం పారిపోయింది.