Mahābhārata · Adhyāya 7.170
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.170.1
नकुलं रभसं युद्धे निघ्नन्तं वाहिनीं तव ।
अभ्ययात्सौबलः क्रुद्धस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१७०.१ ॥
El hijo de Subala, enfurecido, avanzó contra Nakula, que golpeaba con furia a vuestro ejército en la batalla, y dijo: "¡Detente, detente!"
7.170.2
कृतवैरौ तु तौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ७.१७०.२ ॥
Aquellos dos héroes, animados de enemistad y deseosos de la muerte mutua, se hirieron con flechas disparadas de arcos totalmente tensados.
7.170.3
यथैव नकुलो राजञ्शरवर्षाण्यमुञ्चत ।
तथैव सौबलश्चापि शिक्षां सन्दर्शयन्युधि ॥ ७.१७०.३ ॥
Oh rey, así como Nakula descargaba lluvias de flechas, también el hijo de Subala, mostrando su destreza en la batalla, lanzaba una lluvia de flechas.
7.170.4
तावुभौ समरे शूरौ शरकण्टकिनौ तदा ।
व्यराजेतां महाराज श्वाविधौ शललैरिव ॥ ७.१७०.४ ॥
Oh gran rey, entonces aquellos dos héroes, erizados de flechas como espinas, brillaban en la batalla como puercoespines erizados de púas.
7.170.5
रुक्मपुङ्खैरजिह्माग्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ ।
रुधिरौघपरिक्लिन्नौ व्यभ्राजेतां महामृधे ॥ ७.१७०.५ ॥
Con sus armaduras y cuerpos atravesados por flechas de plumas doradas y puntas rectas, empapados en ríos de sangre, los dos brillaban en aquella gran batalla.
7.170.6
तपनीयनिभौ चित्रो कल्पवृक्षाविव द्रुमौ ।
किंशुकाविव चोत्फुल्लौ प्रकाशेते रणाजिरे ॥ ७.१७०.६ ॥
Resplandecientes como el oro, magníficos como dos árboles de los deseos, o como dos kiṃśuka en plena floración, los dos brillaban en el campo de batalla.
7.170.7
तावुभौ समरे शूरौ शरकण्टकिनौ तदा ।
व्यराजेतां महारान्कण्टकैरिव शाल्मली ॥ ७.१७०.७ ॥
En la batalla, aquellos dos héroes, erizados de flechas como espinas, brillaban entonces como un árbol śālmalī cubierto de espinas, oh gran rey.
7.170.8
सुजिह्मं प्रेक्षमाणौ च राजन्विवृतलोचनौ ।
क्रोधसंरक्तनयनौ निर्दहन्तौ परस्परम् ॥ ७.१७०.८ ॥
Mirándose con torva ira, oh rey, con los ojos abiertos y enrojecidos por la cólera, se abrasaban mutuamente.
7.170.9
श्यालस्तु तव सङ्क्रुद्धो माद्रीपुत्रं हसन्निव ।
कर्णिनैकेन विव्याध हृदये निशितेन ह ॥ ७.१७०.९ ॥
Tu cuñado, colérico, como si se riera, atravesó al hijo de Mādrī en el corazón con una sola flecha afilada.
7.170.10
नकुलस्तु भृशं विद्वः श्यालेन तव धन्विना ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं चाविशन्महत् ॥ ७.१७०.१० ॥
Pero Nakula, gravemente herido por tu cuñado arquero, se sentó en el suelo del carro, y un gran desvanecimiento lo invadió.
7.170.11
अत्यन्तवैरिणां दृप्तं दृष्ट्वा शत्रुं तथाऽऽगतम् ।
ननाद शकुनी राजंस्तपान्ते जलदो यथा ॥ ७.१७०.११ ॥
Al ver al orgulloso enemigo implacable acercarse así, Śakuni rugió, oh rey, como una nube al final del calor del verano.
7.170.12
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां नकुलः पाण्डुनन्दनः ।
अभ्ययात्सौबलं भूयो व्यात्तानन इवान्तकः ॥ ७.१७०.१२ ॥
Entonces, recobrando el sentido, Nakula, hijo de Pāṇḍu, avanzó de nuevo contra el hijo de Subala, como la Muerte con la boca abierta.
7.170.13
सङ्क्रुद्धः शकुनिं षष्ट्या विव्याध भरतर्षभ ।
पुनश्चैनं शतेनैव नाराचानां स्तनान्तरे ॥ ७.१७०.१३ ॥
¡Oh toro de los Bharatas! Enfurecido, hirió a Śakuni con sesenta flechas, y de nuevo lo hirió con cien flechas de hierro entre los pechos.
7.170.14
अथास्य सशरं चापं मृष्टिदेशेऽच्छिनत्तदा ।
ध्वजं च त्वरितं छित्त्वा रथाद्भूमावपातयत् ॥ ७.१७०.१४ ॥
Entonces cortó su arco, con su flecha, a la altura de la empuñadura, y, cortando rápidamente el estandarte, lo hizo caer del carro al suelo.
7.170.15
विशिखेन च तीक्ष्णेन पीतेन निशितेन च ।
ऊरू निर्भिद्य चैकेन नकुलः पाण्डुनन्दनः।
श्येनं सपक्षं व्याधेन पातयामास तं तदा ॥ ७.१७०.१५ ॥
Atravesando ambos muslos con una flecha aguda, de plumas amarillas y afilada, Nakula, hijo de Pāṇḍu, lo derribó entonces como un cazador derriba un halcón con sus alas.
7.170.16
सोऽतिविद्धो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् ।
ध्वजयष्टिं परिक्लिश्य कामुकः कामिनीं यथा ॥ ७.१७०.१६ ॥
Gravemente herido, oh gran rey, se sentó en el suelo del carro, aferrándose al mástil del estandarte como un amante se aferra a su amada.
7.170.17
तं विसंज्ञं निपतितं दृष्ट्वा श्यालं तवानघ ।
अपोवाह रथेनाशु सारथिर्ध्वजिनीमुखात् ॥ ७.१७०.१७ ॥
Al ver caído sin sentido a tu cuñado, oh sin mácula, el auriga lo retiró rápidamente en el carro del frente del ejército.
7.170.18
ततः सञ्चुक्रुशुः पार्था ये च तेषां पदानुगाः ॥ ७.१७०.१८ ॥
Entonces los hijos de Pṛthā y quienes los seguían clamaron en voz alta.
7.170.19
निर्जित्य च रणे शत्रुं नकुलः शत्रुतापनः ।
अब्रवीत्सारथिं क्रुद्धो द्रोणानीकायं मां वह ॥ ७.१७०.१९ ॥
Tras vencer al enemigo en la batalla, Nakula, atormentador de enemigos, dijo airado a su auriga: "Llévame hacia el ejército de Droṇa."
7.170.20
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माद्रीपुत्रस्य सारथिः ।
प्रायात्तेन तदा राजन्यत्र द्रोणो व्यवस्थितः ॥ ७.१७०.२० ॥
Al oír aquellas palabras del hijo de Mādrī, el auriga, oh rey, partió hacia el lugar donde estaba Droṇa.
7.170.21
शिखण्डिनं तु समरे द्रोणप्रेप्सुं विशाम्पते ।
कृपः शारद्वतो यत्तः प्रत्यगच्छत्स वेगितः ॥ ७.१७०.२१ ॥
Pero contra Śikhaṇḍin, deseoso en la batalla de alcanzar a Droṇa, oh señor de hombres, Kṛpa, hijo de Śaradvat, dispuesto y veloz, avanzó a su encuentro.
7.170.22
गौतमं द्रुतमायान्तं द्रोणानीकमरिन्दमम् ।
विव्याध नवभिर्भल्लैः शिखण्डी प्रहसन्निव ॥ ७.१७०.२२ ॥
Al ver a Gautama (Kṛpa), el subyugador de enemigos, que avanzaba rápidamente hacia el ejército de Droṇa, Śikhaṇḍin lo hirió con nueve flechas bhalla, como si se riera.
7.170.23
तमाचार्यो महाराज विद्धा पञ्चभिराशुगैः ।
पुनर्विव्याध विंशत्या पुत्राणां प्रियकृत्तव ॥ ७.१७०.२३ ॥
Oh gran rey, el maestro (Droṇa), tras herirlo con cinco flechas veloces, lo volvió a herir con veinte, haciendo lo grato a tus hijos.
7.170.24
महद्युद्धं तयोरासीद्धोररूपं भयानकम् ।
यथा देवासुरे युद्धे शम्बरामरराजयोः ॥ ७.१७०.२४ ॥
Entre ellos dos se produjo una gran batalla, terrible en su forma y espantosa, como la batalla entre Śambara y el rey de los dioses en la guerra de dioses y demonios.
7.170.25
शरजालावृतं व्योम चक्रतुस्तौ महारथौ ।
मेघाविव तपापाये वीरौ समरदुर्मदौ।
प्रकृत्या घोररूपं तदासीद्धोरतरं पुनः ॥ ७.१७०.२५ ॥
Los dos grandes aurigas cubrieron el cielo con una red de flechas. Aquellos héroes, ebrios de batalla, eran como nubes al final del calor; aquella escena se volvió de nuevo más terrible.
7.170.26
रात्रिश्च भरतश्रेष्ठ योधानां युद्धशालिनाम् ।
कालरात्रिनिभा ह्यासीद्धोररूपा भयानका ॥ ७.१७०.२६ ॥
Y aquella noche, oh mejor de los Bharatas, para los guerreros empeñados en la batalla fue como la noche de la destrucción, terrible en su forma y espantosa.
7.170.27
शिखण्डी तु महाराज गौतमस्य महद्धनुः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद सज्यं सविशिखं तदा ॥ ७.१७०.२७ ॥
Entonces, oh gran rey, Śikhaṇḍin cortó el gran arco de Gautama, con su cuerda y su flecha, con una flecha de media luna.
7.170.28
तस्य क्रुद्धः कृपो राजञ्शक्तिं चिक्षेप दारुणाम् ।
स्वर्णदण्डामकुण्ठाग्रां कर्मारपरिमार्जिताम् ॥ ७.१७०.२८ ॥
Airado contra él, oh rey, Kṛpa lanzó una terrible lanza de astil dorado, de punta no embotada, pulida por el herrero.
7.170.29
तामापतन्तीं चिच्छेद शिखण्डी बहुभिः शरैः ।
सापतन्मेदिनीं कृत्ता भासयन्ती महाप्रभा ॥ ७.१७०.२९ ॥
Śikhaṇḍin cortó aquella lanza que venía contra él con muchas flechas. Cortada, cayó a la tierra, resplandeciendo con gran brillo.
7.170.30
अथान्यद्धनुरादाय गौतमो रथिनां वारः ।
प्राच्छादयच्छितैर्बाणैर्महाराज शिखण्डिनम् ॥ ७.१७०.३० ॥
Entonces Gautama, el primero de los aurigas, tomó otro arco y, oh gran rey, cubrió a Śikhaṇḍin con agudas flechas.
7.170.31
स च्छाद्यमानः समरे गौतमेन यशस्विना ।
न्यषीदत रथोपस्थे शिखण्डी रथिनां वरः ॥ ७.१७०.३१ ॥
Cubierto en la batalla por el famoso Gautama, Śikhaṇḍin, el mejor de los guerreros de carro, se sentó en el suelo de su carro.
7.170.32
सीदन्तं चैनमालोक्य कृपः शारद्वतो युधि ।
आजघ्ने बहुभिर्बाणैर्जिघांसन्निव भारत ॥ ७.१७०.३२ ॥
Al verlo desfallecer, Kṛpa, hijo de Śaradvat, lo golpeó en la batalla con muchas flechas, como si quisiera matarlo, oh Bhārata.
7.170.33
विमुखं तु रणे दृष्ट्वा याज्ञसेनिं महारथम् ।
पाञ्चालाः सोमकाश्चैव परिवव्रुः समन्ततः ॥ ७.१७०.३३ ॥
Al ver al gran guerrero de carro, el hijo de Yajñasena, apartado en la batalla, los Pāñcālas y los Somakas lo rodearon por todos lados.
7.170.34
तथैव तव पुत्राश्च परिवव्रुर्द्विजोत्तमम् ।
महत्या सेनया सार्धं ततो युद्धमवर्तत ॥ ७.१७०.३४ ॥
Asimismo, tus hijos, junto con un gran ejército, rodearon a aquel mejor de los dos veces nacidos; entonces comenzó la batalla.
7.170.35
रथानां च रणे राजन्नन्योन्यमभिधावताम् ।
बभूव तुमुलः शब्दो मेघानां गर्जतामिव ॥ ७.१७०.३५ ॥
Y en la batalla, oh rey, de los carros que se lanzaban unos contra otros surgió un estruendo tumultuoso, como el de nubes que truenan.
7.170.36
द्रवतां सादिनां चैव गजानां च विशाम्पते ।
अन्योन्यमभितो राजन्क्रूरमायोधनं बभौ ॥ ७.१७०.३६ ॥
De jinetes que huían y de elefantes, oh señor de los pueblos, oh rey, el campo de batalla, terrible por todas partes, resplandeció.
7.170.37
पत्तीनां द्रवतां चैव पादशब्देन मेदिनी ।
अकम्पत महाराज भयत्रस्तेव चाङ्गना ॥ ७.१७०.३७ ॥
Oh gran rey, la tierra tembló con el sonido de los pies de los soldados de infantería que huían, como una mujer aterrorizada.
7.170.38
रथिनो रथमारुह्य प्रद्रुता वेगवत्तरम् ।
अगृह्णन्बहवो राजञ्शलभान्वायसा इव ॥ ७.१७०.३८ ॥
Oh rey, los guerreros en carros, subiendo a sus carros, huyeron con mayor velocidad, y muchos fueron atrapados como cuervos que cazan langostas.
7.170.39
तथा गजान्प्रभिन्नांश्च सम्प्रभिन्ना महागजाः ।
तस्मिन्नेव पदे यत्ता निगृह्णन्ति स्म भारत ॥ ७.१७०.३९ ॥
Igualmente, los elefantes enloquecidos y los grandes elefantes totalmente enloquecidos fueron capturados en ese mismo lugar por los que estaban alerta, oh Bhārata.
7.170.40
सादी सादिनमासाद्य पत्तयश्च पदातिनम् ।
समासाद्य रणेऽन्योन्यं संरब्धा नातिचक्रमुः ॥ ७.१७०.४० ॥
El jinete, al acercarse a un jinete, y el soldado de a pie, al acercarse a un soldado de a pie, se encontraron en la batalla; enfurecidos, no pudieron pasar más allá unos de otros.
7.170.41
धावतां द्रवतां चैव पुनरावर्ततामपि ।
बभूव तत्र सैन्यानां शब्दः सुविपुलो निशि ॥ ७.१७०.४१ ॥
Allí surgió un tumulto muy grande de los ejércitos durante la noche, de los que corrían, huían y volvían atrás.
7.170.42
दीप्यमानाः प्रदीपाश्च रथवारणवाजिषु ।
अदृश्यन्त महाराज महोल्का इव खाच्च्युताः ॥ ७.१७०.४२ ॥
Oh gran rey, las lámparas encendidas sobre carros, elefantes y caballos se veían como grandes meteoros caídos del cielo.
7.170.43
सा निशा भरतश्रेष्ठ प्रदीपैरवभासिता ।
दिवसप्रतिमा राजन्बभूव रणमूर्धनि ॥ ७.१७०.४३ ॥
Oh mejor de los Bharatas, oh rey, aquella noche, iluminada por las lámparas, se volvió como el día en el frente de batalla.
7.170.44
आदित्येन यथा व्याप्तं तमो लोके प्रणश्यति ।
तथा नष्टं तमो घोरं दीपैर्दीप्तैरितस्ततः ॥ ७.१७०.४४ ॥
Como la oscuridad extendida por el sol se destruye en el mundo, así aquella terrible oscuridad fue destruida aquí y allá por las lámparas encendidas.
7.170.45
दिवं च पृथिवीं चैव दिशश्च प्रदिशस्तथा ।
रजसा तमसा व्याप्ता द्योतिताः प्रभया पुनः ॥ ७.१७०.४५ ॥
El cielo y la tierra, y las direcciones y las direcciones intermedias, cubiertos de polvo y oscuridad, volvieron a iluminarse con resplandor.
7.170.46
अस्त्राणां कवचनानां च मणीनां च महात्मनाम् ।
अन्तर्दधुः प्रभाः सर्वा दीपैस्तैरवभासिताः ॥ ७.१७०.४६ ॥
Todos los resplandores de las armas, las armaduras y las joyas de los magnánimos se desvanecieron, iluminados como estaban por aquellas lámparas.
7.170.47
तस्मिन्कोलाहले युद्धे वर्तमाने निशामुखे ।
न किञ्चिद्विदुरात्मानमयमस्मीति भारत ॥ ७.१७०.४७ ॥
Oh Bhārata, en aquella batalla tumultuosa que se libraba al caer la noche, nadie se reconocía a sí mismo diciendo 'soy este'.
7.170.48
अवधीत्समरे पुत्रं पिता भरतसत्तम ।
पुत्रश्च पितरं मोहात्सखायं च सखा तथा।
स्वस्रीयं मातुलश्चापि स्वस्रीयश्चापि मातुलम् ॥ ७.१७०.४८ ॥
Oh mejor de los Bharatas, en la batalla un padre mató a su hijo, y un hijo, por delirio, mató a su padre; un amigo mató a un amigo, el hijo de una hermana mató al tío materno, y el tío materno mató al hijo de una hermana.
7.170.49
स्वे स्वान्परे परांश्चापि निजघ्नुरितरेतरम् ।
निर्मर्यादमभूद्युद्धं रात्रौ भीरुभयानकम् ॥ ७.१७०.४९ ॥
Los suyos mataban a los suyos y los enemigos a los enemigos, golpeándose unos a otros. De noche la batalla se volvió sin límites, terrible incluso para los cobardes.