ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.170
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.170.1
नकुलं रभसं युद्धे निघ्नन्तं वाहिनीं तव ।
अभ्ययात्सौबलः क्रुद्धस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१७०.१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ବେଗରେ ସଂହାର କରୁଥିବା ନକୁଳ ଉପରକୁ ସୁବଳ ପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି କହିଲେ, "ରୁହ, ରୁହ!"
7.170.2
कृतवैरौ तु तौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ७.१७०.२ ॥
ବୈର ଧରି, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ଦୁଇ ବୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
7.170.3
यथैव नकुलो राजञ्शरवर्षाण्यमुञ्चत ।
तथैव सौबलश्चापि शिक्षां सन्दर्शयन्युधि ॥ ७.१७०.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ନକୁଳ ଯେପରି ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ, ସେହିପରି ସୁବଳ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜର ଶିକ୍ଷା ଦେଖାଇ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ।
7.170.4
तावुभौ समरे शूरौ शरकण्टकिनौ तदा ।
व्यराजेतां महाराज श्वाविधौ शललैरिव ॥ ७.१७०.४ ॥
ହେ ମହାରାଜ! ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣରୂପୀ କଣ୍ଟାରେ ଭରା ସେହି ଦୁଇ ଶୂରବୀର ଶଜାରୁ ପରି ଶୋଭା ପାଇଲେ।
7.170.5
रुक्मपुङ्खैरजिह्माग्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ ।
रुधिरौघपरिक्लिन्नौ व्यभ्राजेतां महामृधे ॥ ७.१७०.५ ॥
ସୁନା ପଖ ଓ ସିଧା ମୁନ ଥିବା ବାଣରେ କବଚ ଓ ଶରୀର ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ରକ୍ତ ସ୍ରୋତରେ ଭିଜିଯାଇ ସେ ଦୁଇ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭା ପାଇଲେ।
7.170.6
तपनीयनिभौ चित्रो कल्पवृक्षाविव द्रुमौ ।
किंशुकाविव चोत्फुल्लौ प्रकाशेते रणाजिरे ॥ ७.१७०.६ ॥
ସୁନା ପରି ଝଲମଲ, ଅଦ୍ଭୁତ ସେହି ଦୁଇ ରଣଭୂମିରେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ପରି ଓ ଫୁଟିଥିବା କିଂଶୁକ ବୃକ୍ଷ ପରି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
7.170.7
तावुभौ समरे शूरौ शरकण्टकिनौ तदा ।
व्यराजेतां महारान्कण्टकैरिव शाल्मली ॥ ७.१७०.७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ବାଣରୂପୀ କଣ୍ଟକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେତେବେଳେ କଣ୍ଟକମୟ ଶାଳ୍ମଳୀ ବୃକ୍ଷ ପରି ଶୋଭିଲେ, ହେ ମହାରାଜ।
7.170.8
सुजिह्मं प्रेक्षमाणौ च राजन्विवृतलोचनौ ।
क्रोधसंरक्तनयनौ निर्दहन्तौ परस्परम् ॥ ७.१७०.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ବକ୍ରଭାବେ ଚାହିଁ, ଖୋଲା ଆଖିରେ, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିରେ, ପରସ୍ପରକୁ ଦହନ କରୁଥିଲେ।
7.170.9
श्यालस्तु तव सङ्क्रुद्धो माद्रीपुत्रं हसन्निव ।
कर्णिनैकेन विव्याध हृदये निशितेन ह ॥ ७.१७०.९ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଶ୍ୟାଳକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଯେପରି ହସିହସି, ମାଦ୍ରୀ ପୁତ୍ରକୁ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ହୃଦୟରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.170.10
नकुलस्तु भृशं विद्वः श्यालेन तव धन्विना ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं चाविशन्महत् ॥ ७.१७०.१० ॥
କିନ୍ତୁ ନକୁଳ, ଆପଣଙ୍କ ଧନୁର୍ଧର ଶ୍ୟାଳକ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ହୋଇ, ରଥର ଭୂମିରେ ବସିପଡ଼ିଲେ; ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ମୂର୍ଚ୍ଛା ଆସିଲା।
7.170.11
अत्यन्तवैरिणां दृप्तं दृष्ट्वा शत्रुं तथाऽऽगतम् ।
ननाद शकुनी राजंस्तपान्ते जलदो यथा ॥ ७.१७०.११ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୈରୀ, ଗର୍ବିତ ଶତ୍ରୁକୁ ଏପରି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ଶକୁନି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷରେ ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଗର୍ଜିଲେ।
7.170.12
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां नकुलः पाण्डुनन्दनः ।
अभ्ययात्सौबलं भूयो व्यात्तानन इवान्तकः ॥ ७.१७०.१२ ॥
ତା'ପରେ ଚେତନା ଫେରି ପାଇ ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ର ନକୁଳ, ଖୋଲା ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ଯମ ପରି, ପୁନର୍ବାର ସୌବଳ (ଶକୁନି) ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ।
7.170.13
सङ्क्रुद्धः शकुनिं षष्ट्या विव्याध भरतर्षभ ।
पुनश्चैनं शतेनैव नाराचानां स्तनान्तरे ॥ ७.१७०.१३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ରୋଧରେ ଜଳି ସେ ଶକୁନିକୁ ଷାଠିଏ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା; ପୁଣି ଶହେ ନାରାଚ ବାଣରେ ତାର ଛାତି ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ଧ କଲା।
7.170.14
अथास्य सशरं चापं मृष्टिदेशेऽच्छिनत्तदा ।
ध्वजं च त्वरितं छित्त्वा रथाद्भूमावपातयत् ॥ ७.१७०.१४ ॥
ତାପରେ ତାର ବାଣସହିତ ଧନୁକୁ ମୁଷ୍ଟିଦେଶରେ କାଟିଦେଲା; ଶୀଘ୍ର ଧ୍ୱଜ କାଟି ରଥରୁ ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲା।
7.170.15
विशिखेन च तीक्ष्णेन पीतेन निशितेन च ।
ऊरू निर्भिद्य चैकेन नकुलः पाण्डुनन्दनः।
श्येनं सपक्षं व्याधेन पातयामास तं तदा ॥ ७.१७०.१५ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ପୀତ-ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ଧାରଦାର ବାଣରେ ତାର ଦୁଇ ଊରୁ ଭେଦି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ନକୁଳ ସେତେବେଳେ ତାକୁ ବ୍ୟାଧ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଶ୍ୟେନକୁ ପକାଇବା ପରି ପକାଇଦେଲା।
7.170.16
सोऽतिविद्धो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् ।
ध्वजयष्टिं परिक्लिश्य कामुकः कामिनीं यथा ॥ ७.१७०.१६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଅତିଶୟ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ରଥର ଭୂମିରେ ବସିପଡ଼ିଲା; ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରି, ଯେପରି ପ୍ରେମୀ ପ୍ରିୟାକୁ ଧରେ।
7.170.17
तं विसंज्ञं निपतितं दृष्ट्वा श्यालं तवानघ ।
अपोवाह रथेनाशु सारथिर्ध्वजिनीमुखात् ॥ ७.१७०.१७ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମ ଶ୍ୟାଳକ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ସାରଥି ଶୀଘ୍ର ତାକୁ ରଥରେ ସୈନ୍ୟମୁଖରୁ ନେଇଗଲା।
7.170.18
ततः सञ्चुक्रुशुः पार्था ये च तेषां पदानुगाः ॥ ७.१७०.१८ ॥
ତାପରେ ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଅନୁଗାମୀମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
7.170.19
निर्जित्य च रणे शत्रुं नकुलः शत्रुतापनः ।
अब्रवीत्सारथिं क्रुद्धो द्रोणानीकायं मां वह ॥ ७.१७०.१९ ॥
ରଣରେ ଶତ୍ରୁକୁ ଜିତି ଶତ୍ରୁତାପନ ନକୁଳ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସାରଥିକୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନା ଆଡ଼କୁ ନିଅ।"
7.170.20
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माद्रीपुत्रस्य सारथिः ।
प्रायात्तेन तदा राजन्यत्र द्रोणो व्यवस्थितः ॥ ७.१७०.२० ॥
ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସାରଥି, ହେ ରାଜନ୍, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ରୋଣ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ ସେଆଡ଼କୁ ଗଲା।
7.170.21
शिखण्डिनं तु समरे द्रोणप्रेप्सुं विशाम्पते ।
कृपः शारद्वतो यत्तः प्रत्यगच्छत्स वेगितः ॥ ७.१७०.२१ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ଆସିଲେ।
7.170.22
गौतमं द्रुतमायान्तं द्रोणानीकमरिन्दमम् ।
विव्याध नवभिर्भल्लैः शिखण्डी प्रहसन्निव ॥ ७.१७०.२२ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିବା ଅରିନ୍ଦମ ଗୌତମ (କୃପ)ଙ୍କୁ ଦେଖି ଶିଖଣ୍ଡୀ ଯେମିତି ହସି ହସି ନଅଟି ଭଲ୍ଲରେ ତାଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ।
7.170.23
तमाचार्यो महाराज विद्धा पञ्चभिराशुगैः ।
पुनर्विव्याध विंशत्या पुत्राणां प्रियकृत्तव ॥ ७.१७०.२३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (ଦ୍ରୋଣ) ତାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ଆଶୁଗ ବାଣରେ ବିନ୍ଧି, ପୁନର୍ବାର ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ କରିବାକୁ କୁଶଳୀ ହୋଇ କୋଡ଼ିଏଟି ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।
7.170.24
महद्युद्धं तयोरासीद्धोररूपं भयानकम् ।
यथा देवासुरे युद्धे शम्बरामरराजयोः ॥ ७.१७०.२४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେଲା — ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ ରୂପର; ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଶମ୍ବର ଓ ଦେବରାଜଙ୍କ ଭଳି।
7.170.25
शरजालावृतं व्योम चक्रतुस्तौ महारथौ ।
मेघाविव तपापाये वीरौ समरदुर्मदौ।
प्रकृत्या घोररूपं तदासीद्धोरतरं पुनः ॥ ७.१७०.२५ ॥
ବାଣଜାଲରେ ଆକାଶ ସେହି ଦୁଇ ମହାରଥୀ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦମତ୍ତ ସେ ବୀରମାନେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷର ମେଘ ପରି ଥିଲେ; ସେ ଦୃଶ୍ୟ ପୁଣି ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର ହେଲା।
7.170.26
रात्रिश्च भरतश्रेष्ठ योधानां युद्धशालिनाम् ।
कालरात्रिनिभा ह्यासीद्धोररूपा भयानका ॥ ७.१७०.२६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯୁଦ୍ଧରେ ଲାଗିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ରାତି କାଳରାତ୍ରି ପରି, ଘୋର ରୂପ ଓ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
7.170.27
शिखण्डी तु महाराज गौतमस्य महद्धनुः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद सज्यं सविशिखं तदा ॥ ७.१७०.२७ ॥
ହେ ମହାରାଜ! ସେତେବେଳେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଗୌତମଙ୍କ (କୃପଙ୍କ) ବଡ଼ ଧନୁକୁ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣରେ, ଛିଳା ଓ ବାଣ ସହିତ କାଟିଦେଲେ।
7.170.28
तस्य क्रुद्धः कृपो राजञ्शक्तिं चिक्षेप दारुणाम् ।
स्वर्णदण्डामकुण्ठाग्रां कर्मारपरिमार्जिताम् ॥ ७.१७०.२८ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ତା ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କୃପ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି (ବର୍ଚ୍ଛା) ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ତାର ଦଣ୍ଡ ସୁନାର, ଅଗ୍ରଭାଗ ଅକୁଣ୍ଠିତ, କମାର ଦ୍ୱାରା ଘଷି ଚମକାଯାଇଥିଲା।
7.170.29
तामापतन्तीं चिच्छेद शिखण्डी बहुभिः शरैः ।
सापतन्मेदिनीं कृत्ता भासयन्ती महाप्रभा ॥ ७.१७०.२९ ॥
ଆସୁଥିବା ସେ ଶକ୍ତିକୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଅନେକ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ। କଟି ଯାଇ ମହାପ୍ରଭାରେ ଆଲୋକ ବିସ୍ତାର କରି ସେ ଧରଣୀରେ ପଡ଼ିଲା।
7.170.30
अथान्यद्धनुरादाय गौतमो रथिनां वारः ।
प्राच्छादयच्छितैर्बाणैर्महाराज शिखण्डिनम् ॥ ७.१७०.३० ॥
ତା ପରେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି, ହେ ମହାରାଜ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
7.170.31
स च्छाद्यमानः समरे गौतमेन यशस्विना ।
न्यषीदत रथोपस्थे शिखण्डी रथिनां वरः ॥ ७.१७०.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯଶସ୍ୱୀ ଗୌତମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରଥୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଖଣ୍ଡୀ ରଥର ଭୂମିରେ ବସିଗଲା।
7.170.32
सीदन्तं चैनमालोक्य कृपः शारद्वतो युधि ।
आजघ्ने बहुभिर्बाणैर्जिघांसन्निव भारत ॥ ७.१७०.३२ ॥
ହେ ଭାରତ, ତାକୁ ଖସି ପଡ଼ିବାର ଦେଖି ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେମିତି ତାକୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଅନେକ ବାଣ ମାରିଲେ।
7.170.33
विमुखं तु रणे दृष्ट्वा याज्ञसेनिं महारथम् ।
पाञ्चालाः सोमकाश्चैव परिवव्रुः समन्ततः ॥ ७.१७०.३३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାଜ୍ଞସେନି ମହାରଥୀକୁ ବିମୁଖ ଦେଖି ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୋମକମାନେ ସବୁ ଦିଗରୁ ତାକୁ ଘେରି ଦେଲେ।
7.170.34
तथैव तव पुत्राश्च परिवव्रुर्द्विजोत्तमम् ।
महत्या सेनया सार्धं ततो युद्धमवर्तत ॥ ७.१७०.३४ ॥
ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ବୃହତ ସେନା ସହ ସେହି ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଘେରିଲେ; ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
7.170.35
रथानां च रणे राजन्नन्योन्यमभिधावताम् ।
बभूव तुमुलः शब्दो मेघानां गर्जतामिव ॥ ७.१७०.३५ ॥
ହେ ରାଜନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଧାଉଥିବା ରଥମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ମେଘ ଭଳି ତୁମୁଳ ହେଲା।
7.170.36
द्रवतां सादिनां चैव गजानां च विशाम्पते ।
अन्योन्यमभितो राजन्क्रूरमायोधनं बभौ ॥ ७.१७०.३६ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ହେ ରାଜନ, ଧାଉଥିବା ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କରେ ଚାରିଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ରଣଭୂମି ଝଲସି ଉଠିଲା।
7.170.37
पत्तीनां द्रवतां चैव पादशब्देन मेदिनी ।
अकम्पत महाराज भयत्रस्तेव चाङ्गना ॥ ७.१७०.३७ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପଳାୟମାନ ପଦାତିକମାନଙ୍କ ପାଦଶବ୍ଦରେ ଭୟଭୀତ ନାରୀ ପରି ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା।
7.170.38
रथिनो रथमारुह्य प्रद्रुता वेगवत्तरम् ।
अगृह्णन्बहवो राजञ्शलभान्वायसा इव ॥ ७.१७०.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଥୀମାନେ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଅତି ବେଗରେ ପଳାଇଲେ; ଅନେକ ଫଡ଼ିଙ୍ଗ ଧରୁଥିବା କାଉ ପରି ଧରାପଡ଼ିଲେ।
7.170.39
तथा गजान्प्रभिन्नांश्च सम्प्रभिन्ना महागजाः ।
तस्मिन्नेव पदे यत्ता निगृह्णन्ति स्म भारत ॥ ७.१७०.३९ ॥
ସେହିପରି ମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମତ୍ତ ମହାଗଜମାନଙ୍କୁ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସାବଧାନ ଲୋକମାନେ ଧରିଲେ, ହେ ଭାରତ।
7.170.40
सादी सादिनमासाद्य पत्तयश्च पदातिनम् ।
समासाद्य रणेऽन्योन्यं संरब्धा नातिचक्रमुः ॥ ७.१७०.४० ॥
ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ନିକଟକୁ ଏବଂ ପଦାତିକ ପଦାତିକ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପର ସହ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ; କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.170.41
धावतां द्रवतां चैव पुनरावर्ततामपि ।
बभूव तत्र सैन्यानां शब्दः सुविपुलो निशि ॥ ७.१७०.४१ ॥
ସେଠାରେ ରାତିରେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ପଳାଉଥିବା ଓ ଫେରୁଥିବା ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କର ଅତି ବଡ଼ କୋଲାହଳ ହେଲା।
7.170.42
दीप्यमानाः प्रदीपाश्च रथवारणवाजिषु ।
अदृश्यन्त महाराज महोल्का इव खाच्च्युताः ॥ ७.१७०.४२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ରଥ, ହସ୍ତୀ ଓ ଅଶ୍ୱ ଉପରେ ଜଳୁଥିବା ଦୀପମାନେ ଆକାଶରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ମହୋଲ୍କା ପରି ଦେଖାଗଲେ।
7.170.43
सा निशा भरतश्रेष्ठ प्रदीपैरवभासिता ।
दिवसप्रतिमा राजन्बभूव रणमूर्धनि ॥ ७.१७०.४३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜନ୍, ଦୀପରେ ଆଲୋକିତ ସେ ରାତ୍ରି ରଣମୁଖରେ ଦିବସ ସଦୃଶ ହୋଇଗଲା।
7.170.44
आदित्येन यथा व्याप्तं तमो लोके प्रणश्यति ।
तथा नष्टं तमो घोरं दीपैर्दीप्तैरितस्ततः ॥ ७.१७०.४४ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ଯେପରି ଜଗତରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦୀପରେ ଇତସ୍ତତଃ ସେ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
7.170.45
दिवं च पृथिवीं चैव दिशश्च प्रदिशस्तथा ।
रजसा तमसा व्याप्ता द्योतिताः प्रभया पुनः ॥ ७.१७०.४५ ॥
ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ, ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ, ଯାହା ଧୂଳି ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା, ପୁଣି ପ୍ରଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।
7.170.46
अस्त्राणां कवचनानां च मणीनां च महात्मनाम् ।
अन्तर्दधुः प्रभाः सर्वा दीपैस्तैरवभासिताः ॥ ७.१७०.४६ ॥
ଅସ୍ତ୍ର, କବଚ ଓ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଣିର ସମସ୍ତ ପ୍ରଭା ସେହି ଦୀପରେ ଆଲୋକିତ ହୋଇ ଲୁପ୍ତ ହୋଇଗଲା।
7.170.47
तस्मिन्कोलाहले युद्धे वर्तमाने निशामुखे ।
न किञ्चिद्विदुरात्मानमयमस्मीति भारत ॥ ७.१७०.४७ ॥
ହେ ଭାରତ, ରାତ୍ରିର ଆରମ୍ଭରେ ଚାଲିଥିବା ସେ କୋଲାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ନିଜକୁ 'ମୁଁ ଏ' ବୋଲି ଜାଣି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.170.48
अवधीत्समरे पुत्रं पिता भरतसत्तम ।
पुत्रश्च पितरं मोहात्सखायं च सखा तथा।
स्वस्रीयं मातुलश्चापि स्वस्रीयश्चापि मातुलम् ॥ ७.१७०.४८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପିତା ପୁତ୍ରକୁ ବଧ କଲା; ପୁତ୍ର ମୋହରେ ପିତାକୁ, ସଖା ସଖାକୁ, ଭାଗିନା ମାମୁଁକୁ ଓ ମାମୁଁ ଭାଗିନାକୁ ବଧ କଲା।
7.170.49
स्वे स्वान्परे परांश्चापि निजघ्नुरितरेतरम् ।
निर्मर्यादमभूद्युद्धं रात्रौ भीरुभयानकम् ॥ ७.१७०.४९ ॥
ନିଜ ନିଜଙ୍କୁ ଓ ଶତ୍ରୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କଲେ। ରାତ୍ରିରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ମର୍ଯ୍ୟାଦାହୀନ ହେଲା, ଭୀରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର।