มหาภารตะ · อัธยายะ 7.170
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.170.1
नकुलं रभसं युद्धे निघ्नन्तं वाहिनीं तव ।
अभ्ययात्सौबलः क्रुद्धस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१७०.१ ॥
ศกุนีบุตรแห่งสุพละ เดือดดาล พุ่งเข้าใส่นกุลผู้กำลังสังหารกองทัพของท่านในสนามรบอย่างดุดัน และกล่าวว่า "หยุดก่อน หยุดก่อน!"
7.170.2
कृतवैरौ तु तौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ७.१७०.२ ॥
วีรบุรุษทั้งสองผู้ผูกใจเจ็บและปรารถนาจะให้อีกฝ่ายตาย ต่างยิงธนูที่ง้างเต็มที่ใส่กันและกันอย่างไม่หยุดยั้ง
7.170.3
यथैव नकुलो राजञ्शरवर्षाण्यमुञ्चत ।
तथैव सौबलश्चापि शिक्षां सन्दर्शयन्युधि ॥ ७.१७०.३ ॥
ข้าแต่พระราชา นกุลระดมห่าธนูลงมาฉันใด บุตรแห่งสุพละก็ระดมธนูลงมาฉันนั้น พร้อมแสดงความชำนาญของตนในการรบ
7.170.4
तावुभौ समरे शूरौ शरकण्टकिनौ तदा ।
व्यराजेतां महाराज श्वाविधौ शललैरिव ॥ ७.१७०.४ ॥
ข้าแต่มหาราช วีรบุรุษทั้งสองในสนามรบนั้นมีธนูปักเต็มตัวราวกับหนาม ส่องแสงอยู่เช่นนั้น ดุจเม่นที่มีขนแหลมตั้งขึ้นเต็มตัว
7.170.5
रुक्मपुङ्खैरजिह्माग्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ ।
रुधिरौघपरिक्लिन्नौ व्यभ्राजेतां महामृधे ॥ ७.१७०.५ ॥
เกราะและร่างกายของทั้งสองถูกธนูที่มีปลายตรงและปลอกทองเจาะทะลุ เปรอะเปื้อนด้วยโลหิตที่ไหลนองไปทั่ว ทั้งสองจึงส่องแสงเด่นอยู่ในมหาสงครามนั้น
7.170.6
तपनीयनिभौ चित्रो कल्पवृक्षाविव द्रुमौ ।
किंशुकाविव चोत्फुल्लौ प्रकाशेते रणाजिरे ॥ ७.१७०.६ ॥
ทั้งสองเปล่งประกายดุจทองคำ งดงามประดุจต้นกัลปพฤกษ์สองต้น หรือดุจต้นกิงศุกะสองต้นที่ออกดอกบาน ส่องสว่างอยู่บนสนามรบ
7.170.7
तावुभौ समरे शूरौ शरकण्टकिनौ तदा ।
व्यराजेतां महारान्कण्टकैरिव शाल्मली ॥ ७.१७०.७ ॥
ข้าแต่มหาราช วีรบุรุษทั้งสองในสนามรบนั้น มีธนูปักเต็มตัวราวกับหนาม ส่องแสงอยู่เช่นนั้น ดุจต้นศาลมลีที่เต็มไปด้วยหนาม
7.170.8
सुजिह्मं प्रेक्षमाणौ च राजन्विवृतलोचनौ ।
क्रोधसंरक्तनयनौ निर्दहन्तौ परस्परम् ॥ ७.१७०.८ ॥
ข้าแต่พระราชา ทั้งสองมองกันด้วยสายตาเหลือบ เบิกตากว้าง ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ ต่างเผาผลาญกันและกันอยู่
7.170.9
श्यालस्तु तव सङ्क्रुद्धो माद्रीपुत्रं हसन्निव ।
कर्णिनैकेन विव्याध हृदये निशितेन ह ॥ ७.१७०.९ ॥
พี่เขยของท่านผู้โกรธจัด ดูประหนึ่งหัวเราะ ยิงธนูมีหนามเพียงดอกเดียวที่คมกล้าเข้ากลางหัวใจของบุตรแห่งมาทรี
7.170.10
नकुलस्तु भृशं विद्वः श्यालेन तव धन्विना ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं चाविशन्महत् ॥ ७.१७०.१० ॥
ส่วนนกุล ถูกพี่เขยของท่านผู้เป็นนักธนูยิงบาดเจ็บสาหัส จึงทรุดลงนั่งบนพื้นรถศึก และความอ่อนแรงอย่างยิ่งก็เข้าครอบงำ
7.170.11
अत्यन्तवैरिणां दृप्तं दृष्ट्वा शत्रुं तथाऽऽगतम् ।
ननाद शकुनी राजंस्तपान्ते जलदो यथा ॥ ७.१७०.११ ॥
เมื่อเห็นศัตรูผู้ไม่ยอมลดละและเหิมเกริมเข้ามาเช่นนั้น ศกุนีคำรามขึ้น ข้าแต่พระราชา เหมือนเมฆฝนคำรามเมื่อสิ้นฤดูร้อน
7.170.12
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां नकुलः पाण्डुनन्दनः ।
अभ्ययात्सौबलं भूयो व्यात्तानन इवान्तकः ॥ ७.१७०.१२ ॥
ครั้นแล้ว นกุลบุตรแห่งปาณฑุ ฟื้นสติคืนมา ก็พุ่งเข้าหาบุตรแห่งสุพละอีกครั้ง ดุจยมราชที่อ้าปากกว้าง
7.170.13
सङ्क्रुद्धः शकुनिं षष्ट्या विव्याध भरतर्षभ ।
पुनश्चैनं शतेनैव नाराचानां स्तनान्तरे ॥ ७.१७०.१३ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นวัวแห่งภรตะ นกุลผู้เดือดดาลยิงศกุนีด้วยลูกศรหกสิบดอก แล้วยิงอีกร้อยดอกด้วยลูกศรเหล็กเข้าที่กลางอก
7.170.14
अथास्य सशरं चापं मृष्टिदेशेऽच्छिनत्तदा ।
ध्वजं च त्वरितं छित्त्वा रथाद्भूमावपातयत् ॥ ७.१७०.१४ ॥
แล้วนกุลก็ตัดคันธนูพร้อมลูกศรที่ติดอยู่ตรงด้ามจับ และรีบตัดธงลง ทำให้ธงตกจากรถศึกลงสู่พื้นดิน
7.170.15
विशिखेन च तीक्ष्णेन पीतेन निशितेन च ।
ऊरू निर्भिद्य चैकेन नकुलः पाण्डुनन्दनः।
श्येनं सपक्षं व्याधेन पातयामास तं तदा ॥ ७.१७०.१५ ॥
นกุลบุตรแห่งปาณฑุ ยิงลูกศรคมกล้า ขนสีเหลือง ปลายแหลม เจาะทั้งสองขาของศกุนี แล้วจึงทำให้ศกุนีล้มลง ดุจพรานล้มนกเหยี่ยวที่กางปีก
7.170.16
सोऽतिविद्धो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् ।
ध्वजयष्टिं परिक्लिश्य कामुकः कामिनीं यथा ॥ ७.१७०.१६ ॥
ข้าแต่พระมหาราชา ศกุนีบาดเจ็บสาหัส จึงทรุดลงนั่งบนพื้นรถศึก เกาะคันธงไว้แน่น ดุจชายผู้หลงรักเกาะกุมหญิงที่รัก
7.170.17
तं विसंज्ञं निपतितं दृष्ट्वा श्यालं तवानघ ।
अपोवाह रथेनाशु सारथिर्ध्वजिनीमुखात् ॥ ७.१७०.१७ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป เมื่อสารถีเห็นพี่เขยของท่านหมดสติล้มลง ก็รีบพาเขาออกจากหน้ากองทัพด้วยรถศึกทันที
7.170.18
ततः सञ्चुक्रुशुः पार्था ये च तेषां पदानुगाः ॥ ७.१७०.१८ ॥
ครั้นแล้ว บรรดาบุตรของปฤถา และผู้ที่ติดตามพวกเขา ต่างร้องคร่ำครวญดังลั่น
7.170.19
निर्जित्य च रणे शत्रुं नकुलः शत्रुतापनः ।
अब्रवीत्सारथिं क्रुद्धो द्रोणानीकायं मां वह ॥ ७.१७०.१९ ॥
เมื่อนกุลผู้ทำศัตรูให้หวั่นไหวได้ชนะศัตรูในสนามรบแล้ว ก็โกรธจัดกล่าวกับสารถีว่า "ขับรถพาข้าไปยังกองทัพของโทรณะ"
7.170.20
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माद्रीपुत्रस्य सारथिः ।
प्रायात्तेन तदा राजन्यत्र द्रोणो व्यवस्थितः ॥ ७.१७०.२० ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อสารถีของบุตรแห่งมาทรีได้ฟังถ้อยคำนั้น ก็ขับรถมุ่งไปยังที่ที่โทรณะตั้งอยู่
7.170.21
शिखण्डिनं तु समरे द्रोणप्रेप्सुं विशाम्पते ।
कृपः शारद्वतो यत्तः प्रत्यगच्छत्स वेगितः ॥ ७.१७०.२१ ॥
ฝ่ายกฤปะบุตรของศารทวัต ผู้พร้อมและรวดเร็ว พุ่งเข้าปะทะศิขัณฑินผู้ปรารถนาจะไปถึงโทรณะในสนามรบ ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์
7.170.22
गौतमं द्रुतमायान्तं द्रोणानीकमरिन्दमम् ।
विव्याध नवभिर्भल्लैः शिखण्डी प्रहसन्निव ॥ ७.१७०.२२ ॥
เมื่อเห็นเกาตมะ (กฤปะ) ผู้ปราบศัตรูกำลังรีบมุ่งหน้าเข้าสู่กองทัพของโทรณะ ศิขัณฑินก็ยิงเขาด้วยลูกศรรูปพระจันทร์เสี้ยวเก้าดอก ราวกับกำลังหัวเราะ
7.170.23
तमाचार्यो महाराज विद्धा पञ्चभिराशुगैः ।
पुनर्विव्याध विंशत्या पुत्राणां प्रियकृत्तव ॥ ७.१७०.२३ ॥
ข้าแต่มหาราช อาจารย์ (โทรณะ) ถูกศิขัณฑินยิงด้วยลูกศรเร็วห้าดอก จึงยิงตอบด้วยยี่สิบดอก ซึ่งเป็นสิ่งที่บุตรทั้งหลายของพระองค์ปรารถนา
7.170.24
महद्युद्धं तयोरासीद्धोररूपं भयानकम् ।
यथा देवासुरे युद्धे शम्बरामरराजयोः ॥ ७.१७०.२४ ॥
การรบอันยิ่งใหญ่ได้เกิดขึ้นระหว่างทั้งสอง น่าสะพรึงและน่ากลัวในรูปลักษณ์ ดุจการรบระหว่างพระอินทร์และศัมพระ เจ้าแห่งเทพและอสูร
7.170.25
शरजालावृतं व्योम चक्रतुस्तौ महारथौ ।
मेघाविव तपापाये वीरौ समरदुर्मदौ।
प्रकृत्या घोररूपं तदासीद्धोरतरं पुनः ॥ ७.१७०.२५ ॥
วีรบุรุษผู้เป็นมหารถทั้งสองได้ทำให้ท้องฟ้าคลุมไปด้วยตาข่ายแห่งลูกศร วีรบุรุษทั้งสองเมามันในการรบ ดุจเมฆในตอนปลายฤดูร้อน ภาพนั้นยิ่งน่าสะพรึงกลัวขึ้นอีก
7.170.26
रात्रिश्च भरतश्रेष्ठ योधानां युद्धशालिनाम् ।
कालरात्रिनिभा ह्यासीद्धोररूपा भयानका ॥ ७.१७०.२६ ॥
และคืนนั้น ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งพระภรต สำหรับนักรบผู้ผ่านศึก ก็เป็นดุจราตรีแห่งความวินาศ น่าสะพรึงและน่ากลัวในรูปลักษณ์
7.170.27
शिखण्डी तु महाराज गौतमस्य महद्धनुः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद सज्यं सविशिखं तदा ॥ ७.१७०.२७ ॥
ครั้นแล้ว ข้าแต่มหาราช ศิขัณฑินได้ตัดธนูใหญ่ของเกาตมะ พร้อมทั้งสายธนูและลูกศรที่ติดอยู่ ด้วยลูกศรรูปพระจันทร์ครึ่งซีก
7.170.28
तस्य क्रुद्धः कृपो राजञ्शक्तिं चिक्षेप दारुणाम् ।
स्वर्णदण्डामकुण्ठाग्रां कर्मारपरिमार्जिताम् ॥ ७.१७०.२८ ॥
ข้าแต่พระราชา กฤปะผู้โกรธเคืองต่อเขา ได้ขว้างหอกอันร้ายกาจออกไป มีด้ามทองคำ ปลายหอกไม่มีรอยบิ่น และถูกขัดเงาโดยช่างตีเหล็ก
7.170.29
तामापतन्तीं चिच्छेद शिखण्डी बहुभिः शरैः ।
सापतन्मेदिनीं कृत्ता भासयन्ती महाप्रभा ॥ ७.१७०.२९ ॥
ศิขัณฑินได้ตัดหอกนั้นขณะที่มันพุ่งเข้ามาด้วยลูกศรจำนวนมาก หอกที่ถูกตัดแล้วก็ร่วงลงสู่พื้นดิน เปล่งประกายแสงจ้าอย่างยิ่ง
7.170.30
अथान्यद्धनुरादाय गौतमो रथिनां वारः ।
प्राच्छादयच्छितैर्बाणैर्महाराज शिखण्डिनम् ॥ ७.१७०.३० ॥
จากนั้นเกาตมะ ผู้เป็นยอดแห่งนักรบรถ ได้หยิบธนูอีกคันหนึ่ง และข้าแต่มหาราช ได้คลุมศิขัณฑินด้วยลูกศรคม
7.170.31
स च्छाद्यमानः समरे गौतमेन यशस्विना ।
न्यषीदत रथोपस्थे शिखण्डी रथिनां वरः ॥ ७.१७०.३१ ॥
ศิขัณฑิน ผู้เป็นยอดแห่งนักรบรถ ถูกเกาตมะผู้มีเกียรติคลุมด้วยลูกศรในสนามรบ จึงทรุดนั่งลงบนพื้นรถของตน
7.170.32
सीदन्तं चैनमालोक्य कृपः शारद्वतो युधि ।
आजघ्ने बहुभिर्बाणैर्जिघांसन्निव भारत ॥ ७.१७०.३२ ॥
เมื่อเห็นเขาทรุดลง กฤปะบุตรของศารทวัตในการรบ ได้ยิงเขาด้วยลูกศรจำนวนมาก ราวกับปรารถนาจะฆ่าเขา ข้าแต่ผู้สืบเชื้อพระภรต
7.170.33
विमुखं तु रणे दृष्ट्वा याज्ञसेनिं महारथम् ।
पाञ्चालाः सोमकाश्चैव परिवव्रुः समन्ततः ॥ ७.१७०.३३ ॥
เมื่อเห็นมหารถ บุตรของยัชญเสนะ หันหลังให้ในการรบ ชาวปาญจาละและโสมกะก็ล้อมรอบเขาจากทุกด้าน
7.170.34
तथैव तव पुत्राश्च परिवव्रुर्द्विजोत्तमम् ।
महत्या सेनया सार्धं ततो युद्धमवर्तत ॥ ७.१७०.३४ ॥
บุตรของพระองค์ก็ล้อมผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาไว้เช่นกัน พร้อมกับกองทัพอันยิ่งใหญ่ จากนั้นการรบก็ดำเนินต่อไป
7.170.35
रथानां च रणे राजन्नन्योन्यमभिधावताम् ।
बभूव तुमुलः शब्दो मेघानां गर्जतामिव ॥ ७.१७०.३५ ॥
ข้าแต่พระราชา ในการรบมีเสียงอึกทึกดังขึ้น จากรถศึกที่พุ่งเข้าชนกัน ดุจเสียงเมฆคำรามฟ้า
7.170.36
द्रवतां सादिनां चैव गजानां च विशाम्पते ।
अन्योन्यमभितो राजन्क्रूरमायोधनं बभौ ॥ ७.१७०.३६ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน ข้าแต่พระราชา สนามรบอันน่าสะพรึงกลัวทุกด้านปรากฏขึ้น ด้วยทหารม้าที่หนีและช้างทั้งหลาย
7.170.37
पत्तीनां द्रवतां चैव पादशब्देन मेदिनी ।
अकम्पत महाराज भयत्रस्तेव चाङ्गना ॥ ७.१७०.३७ ॥
ข้าแต่มหาราช แผ่นดินสั่นสะเทือนด้วยเสียงเท้าของทหารราบที่หนีไป ดุจสตรีที่ถูกความกลัวครอบงำ
7.170.38
रथिनो रथमारुह्य प्रद्रुता वेगवत्तरम् ।
अगृह्णन्बहवो राजञ्शलभान्वायसा इव ॥ ७.१७०.३८ ॥
ข้าแต่พระราชา นักรบรถขึ้นรถของตนแล้วหนีไปด้วยความเร็วยิ่งกว่า และนักรบจำนวนมากถูกจับได้ ดุจกาที่จับตั๊กแตน
7.170.39
तथा गजान्प्रभिन्नांश्च सम्प्रभिन्ना महागजाः ।
तस्मिन्नेव पदे यत्ता निगृह्णन्ति स्म भारत ॥ ७.१७०.३९ ॥
เช่นเดียวกัน ช้างที่คลั่งและช้างใหญ่ที่คลั่งเต็มที่ ก็ถูกผู้ที่ตื่นตัวจับยึดไว้ ณ ที่นั้นเอง ข้าแต่ผู้สืบเชื้อพระภรต
7.170.40
सादी सादिनमासाद्य पत्तयश्च पदातिनम् ।
समासाद्य रणेऽन्योन्यं संरब्धा नातिचक्रमुः ॥ ७.१७०.४० ॥
ทหารม้าพบกับทหารม้า และทหารราบพบกับทหารราบ ต่างประจันหน้ากันในการรบ ด้วยความโกรธเกรี้ยว พวกเขาไม่อาจก้าวข้ามกันได้
7.170.41
धावतां द्रवतां चैव पुनरावर्ततामपि ।
बभूव तत्र सैन्यानां शब्दः सुविपुलो निशि ॥ ७.१७०.४१ ॥
ในค่ำคืนนั้น เสียงอึกทึกอย่างยิ่งได้ดังขึ้นในกองทัพ จากผู้ที่กำลังวิ่ง หนี และหันกลับมาอีกครั้ง
7.170.42
दीप्यमानाः प्रदीपाश्च रथवारणवाजिषु ।
अदृश्यन्त महाराज महोल्का इव खाच्च्युताः ॥ ७.१७०.४२ ॥
ข้าแต่มหาราช ตะเกียงที่ส่องแสงอยู่บนรถศึก ช้างศึก และม้าศึก ปรากฏขึ้นดุจอุกกาบาตขนาดใหญ่ที่ตกลงมาจากท้องฟ้า
7.170.43
सा निशा भरतश्रेष्ठ प्रदीपैरवभासिता ।
दिवसप्रतिमा राजन्बभूव रणमूर्धनि ॥ ७.१७०.४३ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตวงศ์ ข้าแต่พระราชา ค่ำคืนนั้นที่สว่างไสวด้วยตะเกียง ได้กลายเป็นดุจกลางวันที่แนวหน้าของสนามรบ
7.170.44
आदित्येन यथा व्याप्तं तमो लोके प्रणश्यति ।
तथा नष्टं तमो घोरं दीपैर्दीप्तैरितस्ततः ॥ ७.१७०.४४ ॥
เช่นเดียวกับที่ความมืดซึ่งแผ่ไปด้วยดวงอาทิตย์ย่อมสลายไปจากโลก ความมืดอันน่ากลัวนั้นก็ถูกทำลายลงทุกหนทุกแห่งด้วยตะเกียงที่ลุกโพลง
7.170.45
दिवं च पृथिवीं चैव दिशश्च प्रदिशस्तथा ।
रजसा तमसा व्याप्ता द्योतिताः प्रभया पुनः ॥ ७.१७०.४५ ॥
ท้องฟ้าและแผ่นดิน ทิศและทิศรอง ซึ่งถูกฝุ่นและความมืดปกคลุม ได้กลับสว่างขึ้นอีกครั้งด้วยรัศมี
7.170.46
अस्त्राणां कवचनानां च मणीनां च महात्मनाम् ।
अन्तर्दधुः प्रभाः सर्वा दीपैस्तैरवभासिताः ॥ ७.१७०.४६ ॥
รัศมีของอาวุธ เกราะ และอัญมณีของบรรดาผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ทั้งหมดได้หายไป เพราะถูกแสงจากตะเกียงเหล่านั้นส่องจนกลบ
7.170.47
तस्मिन्कोलाहले युद्धे वर्तमाने निशामुखे ।
न किञ्चिद्विदुरात्मानमयमस्मीति भारत ॥ ७.१७०.४७ ॥
ข้าแต่ภารตะ ในการรบอันอึกทึกนั้นซึ่งดำเนินอยู่ ณ ตอนเริ่มค่ำคืน ไม่มีผู้ใดรู้จักตนเองว่า เรานี่คือผู้นี้
7.170.48
अवधीत्समरे पुत्रं पिता भरतसत्तम ।
पुत्रश्च पितरं मोहात्सखायं च सखा तथा।
स्वस्रीयं मातुलश्चापि स्वस्रीयश्चापि मातुलम् ॥ ७.१७०.४८ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตวงศ์ ในสงคราม บิดาสังหารบุตร และบุตรด้วยความหลงก็สังหารบิดา มิตรสังหารมิตร บุตรของพี่น้องหญิงสังหารลุง และลุงก็สังหารบุตรของพี่น้องหญิง
7.170.49
स्वे स्वान्परे परांश्चापि निजघ्नुरितरेतरम् ।
निर्मर्यादमभूद्युद्धं रात्रौ भीरुभयानकम् ॥ ७.१७०.४९ ॥
พวกของตนฆ่าพวกของตน และฝ่ายศัตรูฆ่าฝ่ายศัตรู ต่างฆ่ากันและกัน การรบในค่ำคืนนั้นไร้ซึ่งขอบเขต น่าสะพรึงกลัวแม้แต่แก่ผู้ขลาดกลัว