ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.170
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.170.1
नकुलं रभसं युद्धे निघ्नन्तं वाहिनीं तव ।
अभ्ययात्सौबलः क्रुद्धस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१७०.१ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਵੇਗ ਨਾਲ ਸੰਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਨਕੁਲ ਵੱਲ ਸੁਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ, "ਰੁਕ, ਰੁਕ!"
7.170.2
कृतवैरौ तु तौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ७.१७०.२ ॥
ਵੈਰ ਪਾਲ ਕੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.170.3
यथैव नकुलो राजञ्शरवर्षाण्यमुञ्चत ।
तथैव सौबलश्चापि शिक्षां सन्दर्शयन्युधि ॥ ७.१७०.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜਿਵੇਂ ਨਕੁਲ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸੁਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.170.4
तावुभौ समरे शूरौ शरकण्टकिनौ तदा ।
व्यराजेतां महाराज श्वाविधौ शललैरिव ॥ ७.१७०.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਤਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਰ-ਰੂਪੀ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਮੇ ਸਾਹੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ।
7.170.5
रुक्मपुङ्खैरजिह्माग्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ ।
रुधिरौघपरिक्लिन्नौ व्यभ्राजेतां महामृधे ॥ ७.१७०.५ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕਵਚ ਤੇ ਸਰੀਰ ਛਿੱਲੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ।
7.170.6
तपनीयनिभौ चित्रो कल्पवृक्षाविव द्रुमौ ।
किंशुकाविव चोत्फुल्लौ प्रकाशेते रणाजिरे ॥ ७.१७०.६ ॥
ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਪਲਾਸ਼ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ।
7.170.7
तावुभौ समरे शूरौ शरकण्टकिनौ तदा ।
व्यराजेतां महारान्कण्टकैरिव शाल्मली ॥ ७.१७०.७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਮੇ, ਤੀਰਾਂ ਰੂਪੀ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਬਲ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ।
7.170.8
सुजिह्मं प्रेक्षमाणौ च राजन्विवृतलोचनौ ।
क्रोधसंरक्तनयनौ निर्दहन्तौ परस्परम् ॥ ७.१७०.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਟੇਢੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਸਨ।
7.170.9
श्यालस्तु तव सङ्क्रुद्धो माद्रीपुत्रं हसन्निव ।
कर्णिनैकेन विव्याध हृदये निशितेन ह ॥ ७.१७०.९ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਲੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.170.10
नकुलस्तु भृशं विद्वः श्यालेन तव धन्विना ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं चाविशन्महत् ॥ ७.१७०.१० ॥
ਪਰ ਨਕੁਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਸਾਲੇ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਰੱਥ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਆ ਗਈ।
7.170.11
अत्यन्तवैरिणां दृप्तं दृष्ट्वा शत्रुं तथाऽऽगतम् ।
ननाद शकुनी राजंस्तपान्ते जलदो यथा ॥ ७.१७०.११ ॥
ਬਹੁਤ ਵੈਰੀ, ਹੰਕਾਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ।
7.170.12
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां नकुलः पाण्डुनन्दनः ।
अभ्ययात्सौबलं भूयो व्यात्तानन इवान्तकः ॥ ७.१७०.१२ ॥
ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਯਮ ਵਾਂਗ, ਫਿਰ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
7.170.13
सङ्क्रुद्धः शकुनिं षष्ट्या विव्याध भरतर्षभ ।
पुनश्चैनं शतेनैव नाराचानां स्तनान्तरे ॥ ७.१७०.१३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੂੰ ਸੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਫਿਰ ਸੌ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.170.14
अथास्य सशरं चापं मृष्टिदेशेऽच्छिनत्तदा ।
ध्वजं च त्वरितं छित्त्वा रथाद्भूमावपातयत् ॥ ७.१७०.१४ ॥
ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਬਾਣ ਸਮੇਤ ਧਨੁਸ਼ ਮੁੱਠ ਕੋਲੋਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਝੰਡਾ ਵੀ ਕੱਟ ਕੇ ਰੱਥ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.170.15
विशिखेन च तीक्ष्णेन पीतेन निशितेन च ।
ऊरू निर्भिद्य चैकेन नकुलः पाण्डुनन्दनः।
श्येनं सपक्षं व्याधेन पातयामास तं तदा ॥ ७.१७०.१५ ॥
ਤਿੱਖੇ, ਪੀਲੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਾਰਦਾਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਪੱਟਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ ਨੇ ਉਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਵਾਂਗ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
7.170.16
सोऽतिविद्धो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् ।
ध्वजयष्टिं परिक्लिश्य कामुकः कामिनीं यथा ॥ ७.१७०.१६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਕੇ ਰੱਥ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਝੰਡੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ।
7.170.17
तं विसंज्ञं निपतितं दृष्ट्वा श्यालं तवानघ ।
अपोवाह रथेनाशु सारथिर्ध्वजिनीमुखात् ॥ ७.१७०.१७ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੇਰੇ ਸਾਲੇ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ।
7.170.18
ततः सञ्चुक्रुशुः पार्था ये च तेषां पदानुगाः ॥ ७.१७०.१८ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਉੱਚੀ ਚੀਕ ਉੱਠੇ।
7.170.19
निर्जित्य च रणे शत्रुं नकुलः शत्रुतापनः ।
अब्रवीत्सारथिं क्रुद्धो द्रोणानीकायं मां वह ॥ ७.१७०.१९ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਕੁਲ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲ।"
7.170.20
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माद्रीपुत्रस्य सारथिः ।
प्रायात्तेन तदा राजन्यत्र द्रोणो व्यवस्थितः ॥ ७.१७०.२० ॥
ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰਥੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿੱਥੇ ਦ੍ਰੋਣ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ ਉਸ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
7.170.21
शिखण्डिनं तु समरे द्रोणप्रेप्सुं विशाम्पते ।
कृपः शारद्वतो यत्तः प्रत्यगच्छत्स वेगितः ॥ ७.१७०.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਤੱਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਆਏ।
7.170.22
गौतमं द्रुतमायान्तं द्रोणानीकमरिन्दमम् ।
विव्याध नवभिर्भल्लैः शिखण्डी प्रहसन्निव ॥ ७.१७०.२२ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਹੇ ਅਰਿੰਦਮ ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ ਨੌਂ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.170.23
तमाचार्यो महाराज विद्धा पञ्चभिराशुगैः ।
पुनर्विव्याध विंशत्या पुत्राणां प्रियकृत्तव ॥ ७.१७०.२३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਆਚਾਰੀਆ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜ ਆਸ਼ੁਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਣਦਿਆਂ ਵੀਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.170.24
महद्युद्धं तयोरासीद्धोररूपं भयानकम् ।
यथा देवासुरे युद्धे शम्बरामरराजयोः ॥ ७.१७०.२४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ — ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ; ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ-ਦੈਂਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਦੇਵਰਾਜ ਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.170.25
शरजालावृतं व्योम चक्रतुस्तौ महारथौ ।
मेघाविव तपापाये वीरौ समरदुर्मदौ।
प्रकृत्या घोररूपं तदासीद्धोरतरं पुनः ॥ ७.१७०.२५ ॥
ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਢਕ ਦਿੱਤਾ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ ਉਹ ਵੀਰ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ; ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ।
7.170.26
रात्रिश्च भरतश्रेष्ठ योधानां युद्धशालिनाम् ।
कालरात्रिनिभा ह्यासीद्धोररूपा भयानका ॥ ७.१७०.२६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਰਾਤ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਵਰਗੀ, ਘੋਰ ਰੂਪ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
7.170.27
शिखण्डी तु महाराज गौतमस्य महद्धनुः ।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद सज्यं सविशिखं तदा ॥ ७.१७०.२७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਤਦ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਅਰਧਚੰਦ੍ਰ ਬਾਣ ਨਾਲ, ਤਾਰ ਅਤੇ ਬਾਣ ਸਮੇਤ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.170.28
तस्य क्रुद्धः कृपो राजञ्शक्तिं चिक्षेप दारुणाम् ।
स्वर्णदण्डामकुण्ठाग्रां कर्मारपरिमार्जिताम् ॥ ७.१७०.२८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ (ਨੇਜ਼ਾ) ਸੁੱਟਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਦੰਡਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੀ, ਅਗਲਾ ਸਿਰਾ ਕੁੰਠਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਲੁਹਾਰ ਨੇ ਘਸਾ ਕੇ ਚਮਕਾਇਆ ਸੀ।
7.170.29
तामापतन्तीं चिच्छेद शिखण्डी बहुभिः शरैः ।
सापतन्मेदिनीं कृत्ता भासयन्ती महाप्रभा ॥ ७.१७०.२९ ॥
ਆਉਂਦੀ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਕੱਟੀ ਗਈ ਉਹ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
7.170.30
अथान्यद्धनुरादाय गौतमो रथिनां वारः ।
प्राच्छादयच्छितैर्बाणैर्महाराज शिखण्डिनम् ॥ ७.१७०.३० ॥
ਤਦ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੌਤਮ ਨੇ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
7.170.31
स च्छाद्यमानः समरे गौतमेन यशस्विना ।
न्यषीदत रथोपस्थे शिखण्डी रथिनां वरः ॥ ७.१७०.३१ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਸਵੀ ਗੌਤਮ ਵੱਲੋਂ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਰਥ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
7.170.32
सीदन्तं चैनमालोक्य कृपः शारद्वतो युधि ।
आजघ्ने बहुभिर्बाणैर्जिघांसन्निव भारत ॥ ७.१७०.३२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਨੂੰ ਢਹਿੰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.170.33
विमुखं तु रणे दृष्ट्वा याज्ञसेनिं महारथम् ।
पाञ्चालाः सोमकाश्चैव परिवव्रुः समन्ततः ॥ ७.१७०.३३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ ਮਹਾਰਥੀ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਮੋੜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਚਾਲ ਤੇ ਸੋਮਕ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਗਏ।
7.170.34
तथैव तव पुत्राश्च परिवव्रुर्द्विजोत्तमम् ।
महत्या सेनया सार्धं ततो युद्धमवर्तत ॥ ७.१७०.३४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਤਦ ਯੁੱਧ ਹੋਣ ਲੱਗਾ।
7.170.35
रथानां च रणे राजन्नन्योन्यमभिधावताम् ।
बभूव तुमुलः शब्दो मेघानां गर्जतामिव ॥ ७.१७०.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਰੱਥਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਗਰਜਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਤੁਮੁਲ ਹੋ ਗਈ।
7.170.36
द्रवतां सादिनां चैव गजानां च विशाम्पते ।
अन्योन्यमभितो राजन्क्रूरमायोधनं बभौ ॥ ७.१७०.३६ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੌੜਦੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭਿਆਨਕ ਰਣਭੂਮੀ ਚਮਕ ਉੱਠੀ।
7.170.37
पत्तीनां द्रवतां चैव पादशब्देन मेदिनी ।
अकम्पत महाराज भयत्रस्तेव चाङ्गना ॥ ७.१७०.३७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੱਜਦੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਡਰੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਕੰਬ ਉੱਠੀ।
7.170.38
रथिनो रथमारुह्य प्रद्रुता वेगवत्तरम् ।
अगृह्णन्बहवो राजञ्शलभान्वायसा इव ॥ ७.१७०.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਥੀ ਰਥਾਂ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜੇ; ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਟਿੱਡੀਆਂ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਕਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ।
7.170.39
तथा गजान्प्रभिन्नांश्च सम्प्रभिन्ना महागजाः ।
तस्मिन्नेव पदे यत्ता निगृह्णन्ति स्म भारत ॥ ७.१७०.३९ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸਤ ਮਹਾਗਜਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਤਿਆਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
7.170.40
सादी सादिनमासाद्य पत्तयश्च पदातिनम् ।
समासाद्य रणेऽन्योन्यं संरब्धा नातिचक्रमुः ॥ ७.१७०.४० ॥
ਘੋੜਸਵਾਰ ਘੋੜਸਵਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਪੈਦਲ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਭਿੜੇ; ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕੇ।
7.170.41
धावतां द्रवतां चैव पुनरावर्ततामपि ।
बभूव तत्र सैन्यानां शब्दः सुविपुलो निशि ॥ ७.१७०.४१ ॥
ਉੱਥੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੌੜਦੇ, ਭੱਜਦੇ ਅਤੇ ਮੁੜਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ।
7.170.42
दीप्यमानाः प्रदीपाश्च रथवारणवाजिषु ।
अदृश्यन्त महाराज महोल्का इव खाच्च्युताः ॥ ७.१७०.४२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ’ਤੇ ਬਲਦੇ ਦੀਵੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਮਹਾ-ਉਲਕਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸੇ।
7.170.43
सा निशा भरतश्रेष्ठ प्रदीपैरवभासिता ।
दिवसप्रतिमा राजन्बभूव रणमूर्धनि ॥ ७.१७०.४३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜਨ, ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਹ ਰਾਤ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ।
7.170.44
आदित्येन यथा व्याप्तं तमो लोके प्रणश्यति ।
तथा नष्टं तमो घोरं दीपैर्दीप्तैरितस्ततः ॥ ७.१७०.४४ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਫੈਲਿਆ ਹਨੇਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਬਲਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
7.170.45
दिवं च पृथिवीं चैव दिशश्च प्रदिशस्तथा ।
रजसा तमसा व्याप्ता द्योतिताः प्रभया पुनः ॥ ७.१७०.४५ ॥
ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਜੋ ਧੂੜ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉੱਠੀਆਂ।
7.170.46
अस्त्राणां कवचनानां च मणीनां च महात्मनाम् ।
अन्तर्दधुः प्रभाः सर्वा दीपैस्तैरवभासिताः ॥ ७.१७०.४६ ॥
ਸ਼ਸਤਰਾਂ, ਕਵਚਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਮਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲੁਕ ਗਈਆਂ।
7.170.47
तस्मिन्कोलाहले युद्धे वर्तमाने निशामुखे ।
न किञ्चिद्विदुरात्मानमयमस्मीति भारत ॥ ७.१७०.४७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਾਤ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਉਸ ਰੌਲੇ-ਭਰੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ'।
7.170.48
अवधीत्समरे पुत्रं पिता भरतसत्तम ।
पुत्रश्च पितरं मोहात्सखायं च सखा तथा।
स्वस्रीयं मातुलश्चापि स्वस्रीयश्चापि मातुलम् ॥ ७.१७०.४८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ, ਭਾਣਜੇ ਨੇ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਮੇ ਨੇ ਭਾਣਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.170.49
स्वे स्वान्परे परांश्चापि निजघ्नुरितरेतरम् ।
निर्मर्यादमभूद्युद्धं रात्रौ भीरुभयानकम् ॥ ७.१७०.४९ ॥
ਆਪਣੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਯੁੱਧ ਮਰਿਆਦਾਹੀਣ ਹੋ ਗਿਆ, ਡਰਪੋਕਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ।