Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.172

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.172.1

ततस्ते प्राद्रवन्सर्वे त्वरिता युद्धदुर्मदाः ।
अमृष्यमाणाः संरब्धा युयुधानरथं प्रति ॥ ७.१७२.१ ॥

ତା'ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ, ସହି ନ ପାରି, କ୍ରୋଧରେ ଜଳି ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଶୀଘ୍ର ଧାଇଁଲେ।

7.172.2

ते रथैः कल्पितै राजन्हेमरूप्यविभूषितैः ।
सादिभिश्च गजैश्चैव परिवव्रुः समन्ततः ॥ ७.१७२.२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୂପାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ସଜ୍ଜିତ ରଥ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଘେରି ଦେଲେ।

7.172.3

अथैनं कोष्ठकीकृत्य सर्वतस्ते महारथाः ।
सिंहनादांस्ततश्चक्रुस्तर्जयन्ति स्म सात्यकिम् ॥ ७.१७२.३ ॥

ତା'ପରେ ତାଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଦୁର୍ଗପରି ଘେରି ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ସିଂହନାଦ କରି ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଧମକାଇଲେ।

7.172.4

तेऽभ्यवर्षञ्छरैस्तीक्ष्णैः सात्यकिं सत्यविक्रमम् ।
त्वरमाणा महावीरा माधवस्य वधैषिणः ॥ ७.१७२.४ ॥

ମାଧବଙ୍କ (କୃଷ୍ଣଙ୍କ) ବଧ ଇଚ୍ଛା କରି ସେହି ମହାବୀରମାନେ ଶୀଘ୍ର ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ସାତ୍ୟକି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରବର୍ଷା କଲେ।

7.172.5

तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णं शैनेयः परवीरहा ।
प्रत्यगृह्णान्महाबाहुः प्रमुञ्चन्विशिखान्बहून् ॥ ७.१७२.५ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦେଖି ଶତ୍ରୁବୀରହନ୍ତା ମହାବାହୁ ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ବହୁ ଶର ନିକ୍ଷେପ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

7.172.6

तत्र वीरो महेष्वासः सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
निचकर्त शिरांस्युग्रैः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१७२.६ ॥

ସେଠାରେ ସେହି ବୀର, ମହାଧନୁର୍ଧର, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ସାତ୍ୟକି ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଶରରେ ସେମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ କାଟି ପକାଇଲେ।

7.172.7

हस्तिहस्तान्हयग्रीवा बाहूनपि च सायुधान् ।
क्षुरप्रैः शातयामास तावकानां स माधवः ॥ ७.१७२.७ ॥

ସେ ମାଧବ (ସାତ୍ୟକି) କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କର ହସ୍ତୀ-ଶୁଣ୍ଡ, ଅଶ୍ୱଗ୍ରୀବା ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବାହୁ ଛେଦନ କଲେ।

7.172.8

पतितैश्चामरैश्चैव श्वेतच्छत्रैश्च भारत ।
बभूव धरणी पूर्णा नक्षत्रैर्द्यौरिव प्रभो ॥ ७.१७२.८ ॥

ହେ ଭାରତ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ପଡ଼ିଥିବା ଚାମର ଓ ଶ୍ୱେତଛତ୍ରରେ ପୃଥିବୀ ନକ୍ଷତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାଶ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

7.172.9

एतेषां युयुधानेन युध्यतां युधि भारत ।
बभूव तुमुलः शब्दः प्रेतानां क्रन्दतामिव ॥ ७.१७२.९ ॥

ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢୁଥିବା ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଯୁଧାନ (ସାତ୍ୟକି) ଯୋଗୁଁ ପ୍ରେତମାନଙ୍କ କ୍ରନ୍ଦନ ପରି ତୁମୁଳ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।

7.172.10

तेन शब्देन महता पूरिताऽभूद्वसुन्धरा ।
रात्रिः समभवच्चैव तीव्ररूपा भयावहा ॥ ७.१७२.१० ॥

ସେହି ମହା ଶବ୍ଦରେ ପୃଥିବୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ରାତ୍ରି ମଧ୍ୟ ତୀବ୍ର ଓ ଭୟାବହ ରୂପ ଧାରଣ କଲା।

7.172.11

दीर्यमाणं बलं दृष्ट्वा युयुधानशराहतम् ।
श्रुत्वा च विपुलं नादं निशीथे रोमहर्षणे ॥ ७.१७२.११ ॥

ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ସେନା ଦେଖି ଏବଂ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ସେହି ବିପୁଳ, ରୋମାଞ୍ଚକର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି...

7.172.12

सुतस्तवाब्रवीद्राजन्सारथिंरथिनां वरः ।
यत्रैष शब्दस्तत्राश्वांश्चोदयेति पुनःपुनः ॥ ७.१७२.१२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ସାରଥିଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ: 'ଏହି ଶବ୍ଦ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛି ସେଠାକୁ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଅ।'

7.172.13

तेन सञ्चोद्यमानस्तु ततस्तांस्तुरगोत्तमान् ।
सूतः सञ्चोदयामास युयुधानरथं प्रति ॥ ७.१७२.१३ ॥

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସାରଥି ସେହି ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଚଳାଇଲା।

7.172.14

ततो दुर्योधनः क्रुद्धो दृढधन्वा जितक्लमः ।
शीघ्रहस्तश्चित्रयोधी युयुधानमुपाद्रवत् ॥ ७.१७२.१४ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଦୃଢ଼ଧନ୍ୱା, କ୍ଳାନ୍ତିଜୟୀ, ଶୀଘ୍ରହସ୍ତ ଓ ବିଚିତ୍ରଯୋଦ୍ଧା ହୋଇ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲା।

7.172.15

ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः शरैः शोणितभोजनैः ।
दुर्योधनं द्वादशभिर्माधवः प्रत्यविध्यत ॥ ७.१७२.१५ ॥

ତା'ପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି ଛାଡ଼ିଥିବା, ରକ୍ତଭୋଜୀ ଶରରେ ମାଧବ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଶରରେ ପ୍ରତିବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.172.16

दुर्योधनस्तेन तथा पूर्वमेवार्दितः शरैः ।
शैनेयं दशभिर्बाणैः प्रत्यविध्यदमर्षितः ॥ ७.१७२.१६ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ତାଙ୍କଠାରୁ ପୂର୍ବରୁ ଶରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ କ୍ରୋଧରେ ଶୈନେୟଙ୍କୁ ଦଶ ଶରରେ ପ୍ରତିବିଦ୍ଧ କଲା।

7.172.17

ततः समभवद्युद्धं तुमुलं भरतर्षभ ।
पाञ्चालानां च सर्वेषां भरतानां च दारुणम् ॥ ७.१७२.१७ ॥

ତା'ପରେ ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସମସ୍ତ ଭରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମୁଳ ଓ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।

7.172.18

शैनेयस्तु रणे क्रुद्धस्तव पुत्रं महारथम् ।
सायकानामशीत्या तु विव्याधोरसि भारत ॥ ७.१७२.१८ ॥

ଶୈନେୟ ରଣରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ହେ ଭାରତ, ତୁମ ପୁତ୍ର ମହାରଥଙ୍କୁ ଅଶୀ ଶରରେ ଛାତିରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.172.19

ततोऽस्य वाहान्समरे शरैर्निन्ये यमक्षयम् ।
सारथिं च रथात्तूर्णं पातयामास पत्रिणा ॥ ७.१७२.१९ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ; ଶୀଘ୍ର ଏକ ବାଣରେ ସାରଥିକୁ ରଥରୁ ପାଡ଼ିଦେଲେ।

7.172.20

हताश्वे तु रथेऽतिष्ठन्पुत्रस्तव विशाम्पते ।
मुमोच निशितान्बाणाञ्शैनेयस्य रथं प्रति ॥ ७.१७२.२० ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଘୋଡ଼ାମାନେ ମରିଯିବା ରଥରେ ତୁମ ପୁତ୍ର ଠିଆ ହେଲା; ଶୈନେୟଙ୍କ ରଥ ଦିଗରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲା।

7.172.21

शरान्पञ्छसतांस्तस्मै शैनेयः कृतहस्तवत् ।
चिच्छेद समरे राजन्प्रेषितांस्तनयेन ते ॥ ७.१७२.२१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଶୈନେୟ ନିପୁଣ ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ଦିଗରେ ପଠାଇଥିବା ପାଞ୍ଚଶହ ବାଣ କାଟିଦେଲେ।

7.172.22

अथापरेण भल्लेन मुष्टिदेशे महद्धनुः ।
चिच्छेद तरसा युद्धे तव पुत्रस्य माधव ॥ ७.१७२.२२ ॥

ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା, ହେ ମାଧବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପୁତ୍ରର ବଡ଼ ଧନୁକୁ ମୁଷ୍ଟି ସ୍ଥାନରେ ଶୀଘ୍ର କାଟିଦେଲେ।

7.172.23

विरथो विधनुष्कश्च सर्वलोकेश्वरः प्रभुः ।
आरुरोह रथं तूर्णं भास्वरं कृतवर्मणः ॥ ७.१७२.२३ ॥

ରଥ ଓ ଧନୁ ବିହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଲୋକେଶ୍ବର, ସମର୍ଥ ସେ ଶୀଘ୍ର କୃତବର୍ମାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।

7.172.24

दुर्योधने परावृत्ते शैनेयस्तव वाहिनीम् ।
द्रावयामास विशिखैर्निशामध्ये विशाम्पते ॥ ७.१७२.२४ ॥

ଦୁର୍ଯୋଧନ ଫେରିଯିବା ପରେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଶୈନେୟ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ସୈନ୍ୟକୁ ପଳାଇ ଦେଲେ।

7.172.25

शकुनिश्चार्जुनं राजन्परिवार्य समन्ततः ।
रथैरनेकसाहस्रैर्गजैश्चापि सहस्रशः।
तथा हयसहस्रैश्च नानाशस्त्रैरवाकिरत् ॥ ७.१७२.२५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଶକୁନି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ହଜାର ହଜାର ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହ ନାନା ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା କଲେ।

7.172.26

ते महास्त्राणि सर्वाणि विकिरन्तोऽर्जुनं प्रति ।
अर्जुनं योधयन्ति स्म क्षत्रियाः कालचोदिताः ॥ ७.१७२.२६ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତ ମହାସ୍ତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଉପରେ ବର୍ଷାଇ କାଳପ୍ରେରିତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.172.27

तान्यर्जुनः सहस्राणि रथवारणवाजिनाम् ।
प्रत्यवारयदायस्तः प्रकुर्वन्विपुलं क्षयम् ॥ ७.१७२.२७ ॥

ଅର୍ଜୁନ ବିପୁଳ କ୍ଷୟ ଘଟାଇ, ସେହି ହଜାର ହଜାର ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

7.172.28

ततस्तु समरे शूरः शकुनिः सौबलस्तदा ।
विव्याध निशितैर्बाणैरर्जुनं प्रहसन्निव ॥ ७.१७२.२८ ॥

ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ସୌବଳ ଶକୁନି ହସୁଥିବା ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.172.29

पुनश्चैव शतेनास्य संरुरोध महारथम् ॥ ७.१७२.२९ ॥

ପୁଣି ସେ ଶହେ ବାଣରେ ସେହି ମହାରଥୀଙ୍କୁ ଅବରୋଧ କଲେ।

7.172.30

तमर्जुनस्तु विंशत्या विव्याध युधि भारत ।
अथेतरान्महेष्वासांस्त्रिभिस्त्रिभिरविध्यत ॥ ७.१७२.३० ॥

ହେ ଭାରତ, ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ କୋଡ଼ିଏ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ପରେ ଅନ୍ୟ ମହାଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.172.31

निवार्य तान्बाणगणैर्युधि राजन्धनञ्जयः ।
जघान तावकान्योधान्वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ ७.१७२.३१ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନଞ୍ଜୟ ବାଣସମୂହ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକି, ବଜ୍ରପାଣି (ଇନ୍ଦ୍ର) ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପରି ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

7.172.32

भुजैश्छिन्नैर्महीपाल हस्तिहस्तोपमैर्मृधे ।
समाकीर्णा मही भाति पञ्चास्यैरिव पन्नगैः ॥ ७.१७२.३२ ॥

ହେ ମହୀପାଳ! ଯୁଦ୍ଧରେ ହାତୀ ଶୁଣ୍ଡ ପରି କଟା ବାହୁଙ୍କରେ ଆବୃତ ଭୂମି, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସର୍ପମାନଙ୍କରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।

7.172.33

शिरोभिः सकिरीटैश्च सुनसैश्चारुकुण्डलैः ।
सन्दष्टौष्ठपुटैः क्रुद्धैस्तथैवोद्वृत्तलोचनैः ॥ ७.१७२.३३ ॥

ମୁକୁଟ ସହିତ, ସୁନ୍ଦର ନାସିକା ଓ ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ, ଦାନ୍ତରେ ଓଷ୍ଠ ଚାପି ରହିଥିବା, କ୍ରୋଧିତ, ଉଲଟିଯାଇଥିବା ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ମସ୍ତକ ଦ୍ୱାରା।

7.172.34

निष्कचूडामणिधरैः क्षत्रियाणां पियंवदैः ।
पङ्कजैरिव विन्यस्तैः पर्वतैर्विबभौ मही ॥ ७.१७२.३४ ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଚୂଡ଼ାମଣି ଧାରଣ କରିଥିବା, ପ୍ରିୟବାଦୀ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ମସ୍ତକ ପଦ୍ମ ପରି ବିଛାଯାଇଥିଲା; ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ପର୍ବତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରି ଶୋଭିଲା।

7.172.35

कृत्वा तत्कर्म बीभत्सुरुग्रमुग्रपराक्रमः ।
विव्याध शकुनिं भूयः पञ्चभिर्नतपर्वभिः ॥ ७.१७२.३५ ॥

ସେହି କର୍ମ କରି ଉଗ୍ରପରାକ୍ରମୀ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ପୁଣି ପାଞ୍ଚଟି ନତ ପର୍ବ ବାଣରେ ଶକୁନିକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.172.36

अताडयदुलूकं च त्रिभिरेव तथा शरैः ।
उलूकं पुनराजघ्ने त्रिभिरेव महायशाः ॥ ७.१७२.३६ ॥

ସେହିପରି ତିନି ବାଣରେ ଉଲୂକଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ମହାଯଶସ୍ୱୀ ପୁଣି ତିନି ବାଣରେ ଉଲୂକଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

7.172.37

स तु तेन समाविद्ध क्रोधाद्द्विगुणविक्रमः ।
शरैरनेकसाहस्रैः सोऽर्जुनं प्रत्यविध्यत ॥ ७.१७२.३७ ॥

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ ସେ କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ୱିଗୁଣ ପରାକ୍ରମରେ ହଜାର ହଜାର ବାଣରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲା।

7.172.38

तमुलूकस्तथा विद्धा वासुदेवमताडयत् ।
ननाद च महानादं पूरयन्निव मेदिनीम् ॥ ७.१७२.३८ ॥

ଉଲୂକ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା ଏବଂ ପୃଥିବୀ ପୂରଣ କରୁଥିବା ଭଳି ମହା ଗର୍ଜନ କଲା।

7.172.39

अर्जुनः शकुनेश्चापं सायकैरच्छिनद्रणे ।
निन्ये च चतुरो वाहान्यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.१७२.३९ ॥

ଅର୍ଜୁନ ରଣରେ ନିଜ ବାଣରେ ଶକୁନିଙ୍କ ଧନୁ କାଟି ପକାଇଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚାରି ଘୋଡାକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।

7.172.40

ततो रथादवप्लुत्य सौबलो भरतर्षभ ।
उलूकस्य रथं तूर्णमारुरोह विशाम्पते ॥ ७.१७२.४० ॥

ତା'ପରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୌବଳ (ଶକୁନି) ନିଜ ରଥରୁ ଡେଇଁ ଶୀଘ୍ର ଉଲୂକଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।

7.172.41

तावेकरथमारूढौ पितापुत्रौ महारथौ ।
पार्थं सिषिचतुर्बाणैर्गिरिं मेघाविवाम्बुभिः ॥ ७.१७२.४१ ॥

ଗୋଟିଏ ରଥରେ ଆରୂଢ଼ ସେହି ପିତା-ପୁତ୍ର, ଦୁଇ ମହାରଥୀ, ପାର୍ଥଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ, ଯେପରି ଦୁଇ ମେଘ ପର୍ବତ ଉପରେ ଜଳ ବର୍ଷାନ୍ତି।

7.172.42

तौ तु विद्धा महाराज पाण्डवो निशितैः शरैः ।
विद्रावयंस्तव चमूं शतशो व्यधमच्छरैः ॥ ७.१७२.४२ ॥

ହେ ମହାରାଜ! ପାଣ୍ଡବ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ପଳାଇ ଶହ ଶହ ଥର ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।

7.172.43

अनिलेन यथाऽभ्राणि विच्छिन्नानि समन्ततः ।
विच्छिन्नानि तथा राजन्बलान्यासन्विशाम्पते ॥ ७.१७२.४३ ॥

ପବନ ଦ୍ୱାରା ମେଘ ଯେପରି ଚାରିଆଡ଼େ ବିଖଣ୍ଡିତ ହୁଏ, ସେପରି ହେ ରାଜନ୍, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସୈନ୍ୟମାନେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ।

7.172.44

तद्बलं भरतश्चेष्ठ वध्यमानं तदा निशि ।
प्रदुद्राव दिशः सर्वा वीक्षमाणं भयार्दितम् ॥ ७.१७२.४४ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାତ୍ରିରେ ବଧ ହେଉଥିବା ସେହି ସୈନ୍ୟ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲା।

7.172.45

उत्सृज्य वाहान्समरे चोदयन्तस्तथाऽपरे ।
सम्भ्रान्ताः पर्यधावन्त तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥ ७.१७२.४५ ॥

କେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବାହନ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚଳାଇ, ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାରରେ ଦୌଡ଼ିଲେ।

7.172.46

विजित्य समरे योधांस्तावकान्भरतर्षभ ।
दध्मतुर्मुदितौ शङ्खौ वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ७.१७२.४६ ॥

ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଜିତି ଆନନ୍ଦିତ ବାସୁଦେବ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।

7.172.47

धृष्टद्युम्नो महाराज द्रोणं विद्धा त्रिभिः शरैः ।
चिच्छेद धनुषस्तूर्णं ज्यां शरेण शितेन ह ॥ ७.१७२.४७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ବିନ୍ଧି ତୁରନ୍ତ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁର ଦଉଡ଼ି କାଟିଦେଲେ।

7.172.48

तन्निधाय धनुर्भूमौ द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
आददेऽन्यद्धनुः शूरो वेगवत्सारवत्तरम् ॥ ७.१७२.४८ ॥

ସେ ଧନୁକୁ ଭୂମିରେ ରଖି, କ୍ଷତ୍ରିୟମର୍ଦନ ଦ୍ରୋଣ ଏକ ବେଗବାନ ଓ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଉଠାଇଲେ।

7.172.49

धृष्टद्युम्नं ततो द्रोणो विद्धा सप्तभिराशुगैः ।
सारथिं पञ्चभिर्बाणै राजन्विव्याध संयुगे ॥ ७.१७२.४९ ॥

ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ସାତଟି ଦ୍ରୁତ ବାଣରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.172.50

तं निवार्य शरैस्तूर्णं धृष्टद्युम्नो महारथः ।
व्यधमत्कौरवीं सेनामासुरीं मघवानिव ॥ ७.१७२.५० ॥

ତାଙ୍କୁ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ନିବାରଣ କରି ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ କୌରବ ସେନାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଅସୁର ସେନାକୁ ଯେପରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ ସେହିପରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

7.172.51

वध्यमाने बले तस्मिंस्तव पुत्रस्य मारिष ।
प्रावर्तत नदी घोरां शोणितौघतरङ्गिणी ॥ ७.१७२.५१ ॥

ହେ ମାରିଷ, ତୁମ ପୁତ୍ରର ସେହି ସେନା ବଧ ହେଉଥିବା ବେଳେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହର ତରଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଭୟଙ୍କର ନଦୀ ବହିଲା।

7.172.52

उभयोः सेनयोर्मध्ये नराधद्विपवाहिनी ।
तथा वैतरणी राजन्यतराजुपुरं प्रति ॥ ७.१७२.५२ ॥

ଦୁଇ ସେନାର ମଝିରେ ମଣିଷ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ବହନ କରି, ହେ ରାଜନ୍, ଯମଲୋକ ଆଡ଼କୁ ବହୁଥିବା ବୈତରଣୀ ପରି ସେ ନଦୀ ଥିଲା।

7.172.53

द्रावयित्वा तु तत्सैन्यं धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ।
अभ्यराजत तेजस्वी शक्रो देवगणेष्विव ॥ ७.१७२.५३ ॥

ସେହି ସେନାକୁ ପଳାଇ ଦେଇ ପ୍ରତାପୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦେବଗଣ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶୋଭାୟମାନ ହେଲେ।

7.172.54

अथ दध्मुर्महाशङ्खान्धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ।
यमौ च युयुधानश्च पाण्डक्य वृकोदरः ॥ ७.१७२.५४ ॥

ତା'ପରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଯମଳ ଭ୍ରାତା, ଯୁଯୁଧାନ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ବୃକୋଦର ମହାଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।

7.172.55

जित्वा रथसहस्राणि तावकानां महारथाः ।
सिंहनादरवांश्चक्रुः पाण्डवा जितकाशिनः ॥ ७.१७२.५५ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷର ହଜାର ହଜାର ରଥ ଜିଣି ମହାରଥୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ବିଜୟୀ ଭାବି ସିଂହଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ କଲେ।

7.172.56

पश्यतस्तव पुत्रस्य कर्णस्य च रणोत्कटाः ।
तथा द्रोणस्य शूरस्य द्रौणेश्चैव विशाम्पते ॥ ७.१७२.५६ ॥

ହେ ରାଜନ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, କର୍ଣ୍ଣ, ଶୂର ଦ୍ରୋଣ ଓ ଦ୍ରୌଣି ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ରଣୋତ୍କଟ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏହା କଲେ।