महाभारत · अध्याय 7.174
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.174.1
ततः कर्णो रणे दृष्ट्वा पार्षतं परवीरहा ।
आजघानरोसि शरैर्दशभिर्मर्मभेदिभिः ॥ ७.१७४.१ ॥
तेव्हा रणांगणात पार्षताला (धृष्टद्युम्नाला) पाहून शत्रुवीरांचा संहार करणाऱ्या कर्णाने क्रोधाने मर्मभेदी दहा बाणांनी त्याच्यावर प्रहार केला.
7.174.2
प्रतिविव्याध तं तूर्णं धृष्टद्युम्नोपि मारिष ।
दशभिः सायकैर्हृष्टस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१७४.२ ॥
हे महाराज! धृष्टद्युम्ननेही तात्काळ त्याला दहा बाणांनी प्रत्युत्तर दिले आणि हर्षाने 'थांब, थांब!' असे म्हटले.
7.174.3
तावन्योन्यं शरैः सङ्ख्ये सञ्छाद्य सुमहारथैः ।
पुनः पूर्णायतोत्सृष्टैर्विव्यधाते परस्परम् ॥ ७.१७४.३ ॥
ते दोन महारथी युद्धात एकमेकांना बाणांनी झाकून, पुन्हा पूर्ण ओढून सोडलेल्या बाणांनी एकमेकांना घायाळ करू लागले.
7.174.4
ततः पाञ्चालमुख्यस्य धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ।
सारथिं चतुरश्चाश्वान्कर्णो विव्याध सायकैः ॥ ७.१७४.४ ॥
तेव्हा युद्धात पांचालांचा प्रमुख धृष्टद्युम्नाचा सारथी आणि चार घोडे कर्णाने बाणांनी विद्ध केले.
7.174.5
कार्मुकप्रवरं चापि प्रचिच्छेद शितैः शरैः ।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ॥ ७.१७४.५ ॥
त्याचे उत्कृष्ट धनुष्यही त्याने तीक्ष्ण बाणांनी तोडले आणि भल्ल बाणाने त्याच्या सारथ्याला रथाच्या आसनावरून खाली पाडले.
7.174.6
धृष्टद्युम्नस्तु विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
गृहीत्वा परिघं घोरं कर्णस्याश्वानपीडयत् ॥ ७.१७४.६ ॥
परंतु धृष्टद्युम्न रथहीन झाला, त्याचे घोडे व सारथी मारले गेले; तेव्हा त्याने भयंकर परिघ घेऊन कर्णाच्या घोड्यांवरही प्रहार केला.
7.174.7
विद्धश्च बहुभिस्तेन शरैराशीविषोपमैः ।
ततो युधिष्ठिरानीकं पद्ध्यामेवान्वपद्यत ॥ ७.१७४.७ ॥
विषारी सर्पांसारख्या अनेक बाणांनी त्याने त्याला विद्ध केले; तेव्हा युधिष्ठिराचे सैन्य पायीच माघारले.
7.174.8
आरुरोह रथं चापि सहदेवस्य मारिष ।
प्रयातुकामः कर्णाय वारितो धर्मसूनुना ॥ ७.१७४.८ ॥
हे मारिष, तो सहदेवाच्या रथावर चढला; कर्णाकडे जाण्याची इच्छा असताना धर्मपुत्राने त्याला अडवले.
7.174.9
कर्णस्तु सुमहातेजाः सिंहनादविमिश्रितम् ।
धनुःशब्दं महच्चक्रे दध्मौ तारेण चाम्बुजम् ॥ ७.१७४.९ ॥
पण अत्यंत तेजस्वी कर्णाने सिंहनादमिश्रित धनुष्याचा मोठा आवाज केला आणि उच्च स्वरात शंख फुंकला.
7.174.10
दृष्ट्वा विनिर्जितं युद्धे पार्षतं ते महारथाः ।
अमर्षवशमापन्नाः पाञ्चालाः सहसोमकाः ॥ ७.१७४.१० ॥
युद्धात पार्षताला (धृष्टद्युम्नाला) पराभूत झालेले पाहून महारथी पांचाल आणि सोमक क्रोधाने व्याकूळ झाले.
7.174.11
सूतपुत्रवधार्थाय शस्त्राण्यादाय सर्वशः ।
प्रययुः कर्णमुद्दिश्य मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ७.१७४.११ ॥
सूतपुत्र कर्णाच्या वधासाठी, सर्व प्रकारची शस्त्रे घेऊन, कर्णाला लक्ष्य करून ते पुढे सरसावले; मृत्यूलाच माघारीचा मार्ग करून.
7.174.12
कर्णस्यापि रथे वाहानन्यान्सूतोऽभ्ययोजयत् ।
शङ्खवर्णान्महावेगान्सैन्धवान्साधुवाहिनः ॥ ७.१७४.१२ ॥
कर्णाच्या रथालाही सारथ्याने दुसरे घोडे जुंपले — शंखासारख्या वर्णाचे, अतिवेगवान, सिंधुदेशीय, उत्तम प्रकारे ओढण्यास शिकलेले.
7.174.13
लब्धलक्षस्तु राधेयः पञ्चालानां महारथान् ।
अभ्यपीडयदायस्तः शरैर्मेघ इवाचलम् ॥ ७.१७४.१३ ॥
लक्ष्य साधलेल्या राधेयाने (कर्णाने) न थकता पांचाळांच्या महारथींना बाणांनी पीडले, जसा मेघ पर्वतावर वर्षाव करतो.
7.174.14
सा पीड्यमाना कर्णेन पाञ्चालानां महाचमूः ।
सम्प्राद्रवत्सुसन्त्रस्ता सिंहेनेवार्दिता मृगी ॥ ७.१७४.१४ ॥
कर्णाने पीडलेली पांचाळांची ती महासेना अत्यंत भयभीत होऊन सिंहाने पीडलेल्या हरिणीप्रमाणे पळून गेली.
7.174.15
पतितास्तुरगेभ्यश्च गजेभ्यश्च महीतले ।
रथेभ्यश्च नरास्तूर्णमदृश्यन्त ततस्ततः ॥ ७.१७४.१५ ॥
घोडे, हत्ती आणि रथांवरून पडलेले माणसे भूमीवर लगेच इकडे-तिकडे दिसू लागली.
7.174.16
धावमानस्य योधस्य क्षुरप्रैः स महामृधे ।
बाहू चिच्छेद वै कर्णः शिरश्चैव सकुण्डलम् ॥ ७.१७४.१६ ॥
महायुद्धात पळणाऱ्या एका योद्ध्याचे बाहू कर्णाने क्षुरप्र बाणांनी तोडले, आणि कुंडलासह त्याचे मस्तकही छेदले.
7.174.17
ऊरू चिच्छेद चान्यस्य गजस्थस्य विशाम्पते ।
वाजिपृष्ठगतस्यापि भूमिष्ठस्य च मारिष ॥ ७.१७४.१७ ॥
हे राजा! दुसऱ्या हत्तीवर बसलेल्या योद्ध्याच्या मांड्या, घोड्याच्या पाठीवरील आणि जमिनीवर उभ्या असलेल्याच्याही मांड्या त्याने तोडल्या.
7.174.18
नाज्ञासिषुर्धावमाना बहवश्च महारथाः ।
सञ्छिन्नान्यात्मगात्राणि वाहनानि च संयुगे ॥ ७.१७४.१८ ॥
पळणाऱ्या अनेक महारथींना युद्धात आपले स्वतःचे अवयव आणि वाहने तुटल्याचेही कळले नाही.
7.174.19
ते वध्यमानाः समरे पाञ्चालाः सृञ्जयैः सह ।
तृणप्रस्पन्दनाच्चापि सूतपुत्रं स्म मेनिरे ॥ ७.१७४.१९ ॥
युद्धात सृञ्जयांसह मारले जात असलेले ते पांचाल गवताच्या पात्याच्या हालचालीलाही सूतपुत्र समजू लागले.
7.174.20
अपि स्वं समरे योधं धावमानं विचेतसम् ।
कर्णमेवाभ्यमन्यन्त ततो भीता द्रवन्ति ते ॥ ७.१७४.२० ॥
युद्धात पळत असलेल्या, गोंधळलेल्या स्वतःच्या योद्ध्यालाही ते कर्णच समजले; म्हणून घाबरून ते पळत आहेत.
7.174.21
तान्यनीकानि भग्नानि द्रवमाणानि भारत ।
अभ्यद्रवद्द्रुतं कर्णः पृष्ठतो विकिरञ्छरान् ॥ ७.१७४.२१ ॥
हे भारता, मोडून पळणाऱ्या त्या सेनांवर कर्ण मागून वेगाने धावून जाऊन बाणांचा वर्षाव करत होता.
7.174.22
अवेक्षमाणास्त्वन्योन्यं सुसम्मूढा विचेतसः ।
नाशक्नुवन्नवस्थातुं काल्यमाना महात्मना ॥ ७.१७४.२२ ॥
एकमेकांकडे पाहत, अत्यंत गोंधळलेले आणि मन विचलित झालेले ते, त्या महात्म्याने पीडित होऊन उभे राहू शकले नाहीत.
7.174.23
कर्णेनाभ्याहता राजन्पाञ्चालाः परमेषुभिः ।
द्रोणेन च दिशः सर्वा वीक्षमाणाः प्रदुद्रुवुः ॥ ७.१७४.२३ ॥
हे राजा, कर्णाच्या परम बाणांनी घायाळ झालेले पांचाल आणि द्रोणाच्या (आक्रमणामुळे) सर्व दिशा पाहत पळून गेले.
7.174.24
ततो युधिष्ठिरो राजा स्वसैन्यं प्रेक्ष्य विद्रुतम् ।
अपयाने मनः कृत्वा फल्गुनं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.१७४.२४ ॥
तेव्हा राजा युधिष्ठिराने आपले सैन्य पळत असलेले पाहून, माघार घेण्याचे मनात ठरवून फाल्गुनाला हे वचन सांगितले.
7.174.25
पश्य कर्णं महेष्वासं धनुष्पाणिमवस्थितम् ।
निशीथे दारुणे काले तपन्तमिव भास्करम् ॥ ७.१७४.२५ ॥
महाधनुर्धर कर्णाला पाहा, हाती धनुष्य घेऊन उभा असलेल्याला, भयंकर मध्यरात्री सूर्यासारखा तापणाऱ्याला.
7.174.26
कर्णसायकनुन्नानां क्रोशतामेष निःस्वनः ।
अनिशं श्रूयते पार्थ त्वद्बन्धूनामनाथवत् ॥ ७.१७४.२६ ॥
कर्णाच्या बाणांनी घायाळ होऊन ओरडणाऱ्यांचा हा आवाज सतत ऐकू येत आहे, हे पार्था, तुझ्या बांधवांचा, अनाथांसारखा.
7.174.27
यथा विसृजतश्चास्य सन्दधानस्य चाशुगान् ।
पश्यामि नान्तरं पार्थ क्षपयिष्यति नो ध्रुवम् ॥ ७.१७४.२७ ॥
तो बाण सोडताना आणि जोडताना मला कोणतीही उसंत दिसत नाही, हे पार्था; निश्चितच तो आपला नाश करील.
7.174.28
यदत्रानन्तरं कार्यं प्राप्तकाल च पश्यसि ।
कर्णस्य वधसंयुक्तं तत्कुरुष्व धनञ्जय ॥ ७.१७४.२८ ॥
येथे पुढे जे कर्तव्य आहे आणि योग्य वेळ म्हणून तू पाहतोस, कर्णाच्या वधाशी संबंधित ते कर, हे धनंजया.
7.174.29
एवमुक्तो महाराज पार्थः कृष्णमथाब्रवीत् ।
भीतः कुन्तीसुतो राजा राधेयस्याद्य विक्रमात् ॥ ७.१७४.२९ ॥
हे महाराजा, असे सांगितल्यावर पार्थ कृष्णाला म्हणाला; कुंतीपुत्र राजा, आज राधेय कर्णाच्या पराक्रमाने भयभीत होऊन.
7.174.30
एवं गते प्राप्तकालं कर्णानीके पुनः पुनः ।
भवान्व्यवस्यतु क्षिप्रं द्रवते हि वरूथिनी ॥ ७.१७४.३० ॥
असे घडल्यामुळे, कर्णाच्या सैन्यात पुन्हा पुन्हा योग्य वेळ येते तेव्हा आपण लवकर निर्णय घ्या, कारण सैन्य पळत आहे.
7.174.31
द्रोणसायकनुन्नानां भग्नानां मधुसूदन ।
कर्णेन त्रास्यमानानामवस्थानं न विद्यते ॥ ७.१७४.३१ ॥
हे मधुसूदना! द्रोणाच्या बाणांनी घायाळ होऊन मोडलेल्यांना आणि कर्णाच्या भीतीने त्रस्त झालेल्यांना उभे राहण्यास जागा राहिलेली नाही.
7.174.32
पश्यामि च तथा कर्णं विचरन्तमभीतवत् ।
द्रवमाणान्रथोदारान्किरन्तं निशितैः शरैः ॥ ७.१७४.३२ ॥
निर्भयासारखा संचार करणारा आणि पळणाऱ्या उदार रथींवर तीक्ष्ण बाणांचा वर्षाव करणारा कर्ण मला दिसत आहे.
7.174.33
नैनं शक्ष्यामि संसोढुं चरन्तं रणमूर्धनि ।
प्रत्यक्षं वृष्णिशार्दूल पादस्पर्शमिवोरगः ॥ ७.१७४.३३ ॥
हे वृष्णिवंशातील श्रेष्ठ वीरा! रणभूमीच्या अग्रभागी संचार करणाऱ्या या कर्णाला मी सहन करू शकणार नाही—जसा साप पायाचा स्पर्श सहन करू शकत नाही.
7.174.34
स सवांस्तत्र यात्वाशु यत्र कर्णो महारथः ।
अहमेनं हनिष्यामि मां वैष मधुसूदन ॥ ७.१७४.३४ ॥
तो लवकर महारथी कर्ण जिथे आहे तिथे जावो. मी याला मारीन—हे मधुसूदना! हा माझ्याशीच लढो.
7.174.35
पश्यामि कर्णं कौन्तेय देवराजमिवाहवे ।
विचरन्तं नरव्याघ्रमतिमानुषविक्रमम् ॥ ७.१७४.३५ ॥
हे कुंतीपुत्रा! युद्धात देवराज इंद्रासारखा संचार करणारा कर्ण मला दिसत आहे—नरव्याघ्र, मानवातीत पराक्रम असलेला.
7.174.36
नैतस्यान्योऽस्ति सङ्ग्रामे प्रत्युद्याता धनञ्जय ।
ऋते त्वां पुरुषव्याघ्र राक्षसाद्वा घटोत्कचात् ॥ ७.१७४.३६ ॥
हे धनंजया! युद्धात याला प्रत्युत्तर देऊ शकेल असा तुझ्याशिवाय दुसरा कोणी नाही, हे पुरुषव्याघ्रा—किंवा राक्षस घटोत्कचाशिवाय.
7.174.37
न तु तावदहं मन्ये प्राप्तकालं तवानघ ।
समागमं महाबाहो सूतपुत्रेण संयुगे ॥ ७.१७४.३७ ॥
परंतु हे निष्पाप, आता तुझ्यासाठी सूतपुत्राशी युद्धात सामना करण्याची योग्य वेळ आली आहे असे मला वाटत नाही, हे महाबाहो.
7.174.38
दीप्यमाना महोल्केव तिष्ठत्यस्य हि वासवी ।
त्वदर्थं हि महाबाहो सूतपुत्रेण संयुगे ॥ ७.१७४.३८ ॥
हे महाबाहो, तुझ्यासाठीच इंद्राची ती शक्ती सूतपुत्राजवळ युद्धात महोल्केप्रमाणे तेजस्वीपणे उभी आहे.
7.174.39
रक्ष्यते शक्तिरेषा हि रौद्रां रूपं बिभर्ति च ।
घटोत्कचस्तु राधेयं प्रत्युद्यातु महाबलः ॥ ७.१७४.३९ ॥
ही शक्ती जपून ठेवली आहे आणि ती भयंकर रूप धारण करते; पण महाबली घटोत्कचाने राधेयाला सामोरे जावे.
7.174.40
स हि भीमेन बलिना जातः सुरपराक्रमः ।
तस्मिन्नस्त्राणि दिव्यानि राक्षसान्यासुराणि च ॥ ७.१७४.४० ॥
तो बलवान भीमापासून जन्मला आहे, देवांसारखा पराक्रमी आहे; त्याच्याजवळ दिव्य, राक्षसी आणि आसुरी अस्त्रे आहेत.
7.174.41
सततं चानुरक्तो वो हितैषी च घटोत्कचः ।
विजेष्यति रणे कर्णमिति मे नात्र संशयः ॥ ७.१७४.४१ ॥
घटोत्कच सदैव तुमच्याप्रती अनुरक्त आणि हितैषी आहे; तो युद्धात कर्णाला जिंकेल, यात माझ्या मनात संशय नाही.
7.174.42
एवमुक्तो महाबाहुः पार्थः पुष्करलोचनः ।
आजुहावाथ तद्रक्षस्तच्चासीत्प्रादुरप्रतः ॥ ७.१७४.४२ ॥
असे सांगितल्यावर महाबाहू, कमलनयन पार्थाने त्या राक्षसाला हाक मारली; आणि तो त्याच्यासमोर प्रकट झाला.
7.174.43
कवची सशरः खङ्गी सधन्वा च विशाम्पते ।
अभिवाद्य ततः कृष्णं पाण्डवं च धनञ्जयम्।
अब्रवीच्च तदा कृष्णमयमस्म्यनुशाधि माम् ॥ ७.१७४.४३ ॥
कवच धारण करून, बाण, तलवार व धनुष्य घेऊन, हे राजा! मग कृष्ण, पाण्डुपुत्र व धनंजय यांना नमस्कार करून तो तेव्हा कृष्णाला म्हणाला, 'हा मी आहे, मला आज्ञा करा.'
7.174.44
ततस्तं मेघसङ्काशं दीप्तास्यं दीप्तकुण्डलम् ।
अभ्यभाषत हैडिम्बिं दाशार्हः प्रहसन्निव ॥ ७.१७४.४४ ॥
तेव्हा मेघासारखा, तेजस्वी मुख व चमकणारी कुंडले असलेल्या त्या हिडिंबापुत्राशी दाशार्ह कृष्ण हसत बोलला.
7.174.45
घटोत्कच विजानीहि यत्त्वां वक्ष्यामि पुत्रक ।
प्राप्तो विक्रमकालोऽयं तव नान्यस्य कस्याचित्।
स त्वं निमज्जतां युद्धे बन्धूनां बान्धवो भव ॥ ७.१७४.४५ ॥
घटोत्कचा, मी तुला जे सांगणार आहे ते समज, पुत्रा. हा तुझ्या पराक्रमाचा काळ आला आहे, इतर कोणाचा नाही. युद्धात बुडणाऱ्या नातलगांचा तू नातलग हो.
7.174.46
यावन्ति च तवास्त्राणि सन्ति मायाश्च राक्षसीः ।
अद्यैव समयस्तेषां मायानां चैव राक्षस ॥ ७.१७४.४६ ॥
तुझ्याकडे जितकी अस्त्रे आणि राक्षसी माया आहेत, त्यांची वेळ आजच आली आहे, हे राक्षसा.
7.174.47
पश्य कर्णेन हैडिम्बे पाण्डवानामनीकिनीम् ।
काल्यमानां रणे तात सिंहनेवेतरान्मृगान् ॥ ७.१७४.४७ ॥
हे हिडिंबापुत्रा, पाहा, कर्णाकडून पांडवांची सेना रणांगणात कापली जात आहे, वत्सा, जसा सिंह इतर हरणांना मारतो.
7.174.48
एष कर्णो महेष्वासो मतिमान्दृढविक्रमः ।
पाण्वानामनीकेषु निहन्ति क्षत्रियर्षभान् ॥ ७.१७४.४८ ॥
हा महाधनुर्धर, बुद्धिमान, दृढ पराक्रमी कर्ण पांडवांच्या सैन्यात क्षत्रियश्रेष्ठांना मारत आहे.
7.174.49
किरन्तः शरवर्षाणि महान्ति दृढधन्विनः ।
न शक्नुवन्त्यवस्थातुं पीड्यमानाः शरार्चिषा ॥ ७.१७४.४९ ॥
महान बाणवर्षाव करणारे दृढधनुर्धर बाणांच्या अग्निज्वालेने पीडित होऊन उभे राहू शकत नाहीत.
7.174.50
निशीथे सूतपुत्रेण शरवर्षेण पीडिताः ।
एते द्रवन्ति पाञ्चालाः सिंहेनेवार्दिता मृशाः ॥ ७.१७४.५० ॥
मध्यरात्री सूतपुत्राच्या बाणवर्षावाने पीडित झालेले हे पांचाल सिंहाने अतिशय पीडिलेल्यांप्रमाणे पळत आहेत.
7.174.51
एतस्यैवं प्रवृद्धस्य सूतपुत्रस्य संयुगे ।
निषेद्धा विद्यते नान्यस्त्वामृते भीमविक्रम ॥ ७.१७४.५१ ॥
युद्धात असा प्रबळ झालेल्या या सूतपुत्राला रोखणारा तुझ्याखेरीज दुसरा कोणीही नाही, हे भीमविक्रमा.
7.174.52
स त्वं कुरु महाबाहो कर्म युक्तमिहात्मनः ।
मातुलानां पितॄणां च तेसजोऽस्त्रबलस्य च ॥ ७.१७४.५२ ॥
म्हणून हे महाबाहो, तुला योग्य असे कर्म कर; मामांचा, पितरांचा आणि शस्त्रबलाचा रक्षक हो.
7.174.53
एतदर्थे हि हैडिम्बे पुत्रानिच्छन्ति मानवाः ।
कथं नस्तारयेद्दुःखात्स त्वं तारय बान्धवान् ॥ ७.१७४.५३ ॥
याचसाठी, हैडिंबापुत्रा, माणसे पुत्रांची इच्छा करतात; दुःखातून आम्हांला तारणारा तूच आहेस—आपल्या बांधवांना तार.
7.174.54
इच्छन्ति पितरः पुत्रान्स्वार्थहेतोर्घटोत्कच ।
हहलोकात्परे लोके तारयिष्यन्ति ये हिताः ॥ ७.१७४.५४ ॥
पितर स्वार्थासाठी पुत्रांची इच्छा करतात, घटोत्कचा; जे हितकारी असतात ते या लोकातून परलोकात तारतील.
7.174.55
तव ह्यत्र बलं भीमं मायाश्च तव दुस्तराः ।
सङ्क्रामे युध्यमानस्य सततं भीमनन्दन ॥ ७.१७४.५५ ॥
येथे तुझे बल भयंकर आहे, आणि तुझी माया दुर्लंघ्य आहे, हे भीमाच्या पुत्रा, युद्धात सतत लढणाऱ्या.
7.174.56
पाण्डवानां प्रभग्नानां कर्णेन निशि सायकैः ।
मज्जतां धार्तराष्ट्रेषु भव पारं परन्तप ॥ ७.१७४.५६ ॥
रात्री कर्णाच्या बाणांनी पराजित झालेले पांडव धृतराष्ट्राच्या पुत्रांमध्ये बुडत आहेत; हे शत्रुदमना, त्यांना पार करून दे.
7.174.57
रात्रौ हि राक्षसा भूयो भवन्त्यमितविक्रमाः ।
बलवन्तः सुदुर्धर्षाः शूरा विक्रान्तचारिणः ॥ ७.१७४.५७ ॥
रात्री राक्षस पुन्हा अमित पराक्रमी होतात; बलवान, अत्यंत दुर्धर्ष, शूर, धैर्याने विहरणारे ते असतात.
7.174.58
जहि कर्णं हमेष्वासं निशीथे मायया रणे ।
पार्था द्रोणं वधिष्यन्ति धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ॥ ७.१७४.५८ ॥
मध्यरात्री युद्धात मायेने धनुर्धर कर्णाला ठार कर; धृष्टद्युम्नाच्या नेतृत्वाखाली पार्थ द्रोणाला वधतील.
7.174.59
केशवस्य वचः श्रुत्वा बीभत्सुरपि राक्षसम् ।
अभ्यभाषत कौरव्य घटोत्कचमरिन्दमम् ॥ ७.१७४.५९ ॥
हे कौरव्या, केशवाचे वचन ऐकून बीभत्सूनेही (अर्जुनाने) त्या राक्षस घटोत्कचाला, शत्रुदमनाला, उद्देशून म्हटले.
7.174.60
घटोत्कच भवांश्चैव दीर्घबाहुश्च सात्यकिः ।
मतौ मे सर्वसैन्येषु भीमसेनश्च पाण्डवः ॥ ७.१७४.६० ॥
घटोत्कचा, तू आणि दीर्घबाहू सात्यकी, माझ्या मते सर्व सैन्यांत भीमसेन आणि पांडवही.
7.174.61
तद्भवान्यातु कर्णेन द्वैरथं युध्यतां निशि ।
सात्यकिः पृष्ठगोपस्ते भविष्यति महारथः ॥ ७.१७४.६१ ॥
म्हणून आपण रात्री द्वंद्व युद्ध करणाऱ्या कर्णाकडे जा. महारथी सात्यकी आपला पृष्ठरक्षक होईल.
7.174.62
जहि कर्णं रणे शूरं सात्वतेन सहायवान् ।
यथेन्द्रस्तारकं पूर्वं स्कन्देन सह जघ्निवान् ॥ ७.१७४.६२ ॥
सात्वत (सात्यकी)च्या साहाय्याने युद्धात शूर कर्णाला ठार मार, जसे पूर्वी इंद्राने स्कंदासह तारकाला मारले होते.
7.174.63
एवमेव महाबाहो यथा वदसि मां प्रभो ।
त्वया नियुक्तो गच्छामि कर्णस्य बधकाङ्क्षया ॥ ७.१७४.६३ ॥
हे महाबाहो, प्रभो, आपण मला जसे सांगता तसेच होईल. आपल्याकडून नियुक्त होऊन कर्णाला मारण्याच्या इच्छेने मी जातो.
7.174.64
अलमेवास्मि कर्णाय द्रोणायालं च भारत ।
अन्येषां क्षत्रियाणां च कृतास्त्राणां महात्मनाम् ॥ ७.१७४.६४ ॥
हे भारता, मी कर्णासाठी पुरेसा आहे; द्रोणासाठीही पुरेसा आहे, आणि शस्त्रविद्येत निपुण इतर महात्मा क्षत्रियांसाठीही पुरेसा आहे.
7.174.65
अद्य दास्यामि सङ्ग्रामं सूतपुत्राय तं निशि ।
यं जनाः सम्प्रवक्ष्यन्ति यावद्भूमिर्धरिष्यति ॥ ७.१७४.६५ ॥
आज रात्री मी सूतपुत्राला असे युद्ध देईन की जोपर्यंत पृथ्वी टिकेल तोपर्यंत लोक त्याबद्दल बोलतील.
7.174.66
न चात्र शूरान्मोक्ष्यामि न भीतान्न कृताञ्जलीन् ।
सर्वानेव वधिष्यामि राक्षसं धर्ममास्थितः ॥ ७.१७४.६६ ॥
येथे मी शूरांनाही सोडणार नाही, भीतांनाही सोडणार नाही, हात जोडलेल्यांनाही सोडणार नाही; राक्षस धर्माचा आश्रय घेऊन मी सर्वांनाच ठार मारीन.
7.174.67
एवमुक्त्वा महाबाहुर्हैडिम्बिः परवीरहा ।
अभ्ययात्तुमुले कर्णं तव सैन्यं विभीषयन् ॥ ७.१७४.६७ ॥
असे बोलून, महाबाहू, शत्रुवीरांचा संहार करणारा हैडिंबि, गोंधळात कर्णाच्या दिशेने धावला आणि तुमच्या सैन्याला भयभीत करू लागला.
7.174.68
तमापतन्तं सङ्क्रुद्धं दीप्तास्यं दीप्तमूर्धजम् ।
प्रहसन्पुरुषव्याघ्रः प्रतिजग्राह सूतजः ॥ ७.१७४.६८ ॥
क्रोधाने पेटलेले तोंड आणि तेजस्वी केस असलेला तो धावत येताना पाहून, पुरुषव्याघ्र सूतपुत्राने हसत त्याला प्रतिकार केला.
7.174.69
तयोः समभवद्युद्धं कर्णराक्षसयोर्निशि ।
गर्जतो राजशार्दूल शक्रप्रह्लादयोरिव ॥ ७.१७४.६९ ॥
रात्री कर्ण आणि राक्षस यांच्यात त्या दोघांचे युद्ध पेटले; हे राजशार्दूला, इंद्र आणि प्रह्लाद यांच्यासारखे गर्जना करीत.