મહાભારત · અધ્યાય 7.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.175.1
दृष्ट्वा घटोत्कचं राजन्सूतपुत्ररथं प्रति ।
आयान्तं तु तथायुक्तं जिघांसुं कर्णमाहवे।
अब्रवीत्तत्र पुत्रस्ते दुःशासनमिदं वचः ॥ ७.१७५.१ ॥
હે રાજન, સૂતપુત્ર (કર્ણ)ના રથ તરફ એ રીતે સજ્જ થઈને આવતા, યુદ્ધમાં કર્ણને મારવા ઇચ્છતા ઘટોત્કચને જોઈને તમારા પુત્રે દુઃશાસનને આ વચન કહ્યું.
7.175.2
एतद्रक्षो रणे तूर्णं दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ।
अभियाति द्रुतं कर्णं तद्वारय महारथम् ॥ ७.१७५.२ ॥
આ રાક્ષસ યુદ્ધમાં કર્ણનો પરાક્રમ જોઈને ઝડપથી કર્ણ તરફ ધસી રહ્યો છે; તેથી તે મહારથીને રોકો.
7.175.3
वृतः सैन्येन महता याहि यत्र महाबलः ।
कर्णो वैकर्तनो युद्धे राक्षसेन युयुत्सति ॥ ७.१७५.३ ॥
મોટી સેનાથી ઘેરાઈને ત્યાં જાઓ, જ્યાં મહાબલી વૈકર્તન કર્ણ યુદ્ધમાં રાક્ષસ સાથે લડવા ઇચ્છે છે.
7.175.4
रक्ष कर्णं रणे यत्तो वृतः सैन्येन मानद ।
मा कर्णं राक्षसो घोरः प्रमादान्नाशयिष्यति ॥ ७.१७५.४ ॥
હે માનદ, સાવધાન રહીને સેનાથી ઘેરાઈને યુદ્ધમાં કર્ણનું રક્ષણ કરો; ભયંકર રાક્ષસ બેદરકારીથી કર્ણનો નાશ ન કરે તે માટે.
7.175.5
एतस्मिन्नन्तरे राजञ्जटासुरसुतो बली ।
दुर्योधनमुपागम्य प्राह प्रहरतां वरः ॥ ७.१७५.५ ॥
આ દરમિયાન, હે રાજન, જટાસુરનો બળવાન પુત્ર દુર્યોધન પાસે આવીને, પ્રહાર કરનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ એ બોલ્યો.
7.175.6
दुर्योधन तवामित्रान्प्रख्यातान्युद्धदुर्मदान् ।
पाण्डवान्हन्तुमिच्छामि त्वयाऽऽज्ञप्तः सहानुगान् ॥ ७.१७५.६ ॥
હે દુર્યોધન, તમારા પ્રસિદ્ધ, યુદ્ધમાં મદાંધ શત્રુ પાંડવોને, તમારી આજ્ઞાથી તેમના અનુચરો સહિત મારવા હું ઇચ્છું છું.
7.175.7
जटासुरो मम पिता रक्षसां ग्रामणीः पुरा ।
प्रयुज्य कर्म रक्षोघ्नं क्षुद्रैः पार्थैर्निपातितः ॥ ७.१७५.७ ॥
જટાસુર મારા પિતા હતા, પૂર્વે તેઓ રાક્ષસોના નેતા હતા. રાક્ષસોનો નાશ કરનારું કર્મ કરતાં તેઓ ક્ષુદ્ર પાર્થો દ્વારા પાડી દેવાયા.
7.175.8
तस्यापचितिमिच्छामि शत्रुशोणितपूजया ।
शत्रुमांसैश्च राजेन्द्र मामनुज्ञातुमर्हसि ॥ ७.१७५.८ ॥
તેમનો બદલો લેવાની હું ઇચ્છા રાખું છું; શત્રુઓના રક્ત અને માંસ વડે પૂજા કરીને. હે રાજેન્દ્ર, મને અનુમતિ આપવી આપને ઉચિત છે.
7.175.9
तमब्रवीत्ततो राजा प्रीयमाणः पुनःपुनः ।
द्रोणकर्मादिभिः सार्धं पर्याप्तोऽहं द्विषद्वधे ॥ ७.१७५.९ ॥
ત્યારે રાજા પ્રસન્ન થઈ વારંવાર તેને બોલ્યા, "દ્રોણ અને બીજાઓ સાથે શત્રુવધ માટે હું પૂરતો છું."
7.175.10
त्वं तु गच्छ मयाऽऽज्ञप्तो जहि युद्धे घटोत्कचम् ।
राक्षसं क्रूरकर्माणं रक्षोमानुषसम्भवम् ॥ ७.१७५.१० ॥
તું જા, મારી આજ્ઞાથી યુદ્ધમાં ક્રૂરકર્મા, રાક્ષસ અને મનુષ્યથી જન્મેલા ઘટોત્કચને મારી નાખ.
7.175.11
पाण्डवानां हितं नित्यं हस्त्यश्वरथघातिनम् ।
वैहायसगतं युद्धे प्रेषयेर्यमसादनम् ॥ ७.१७५.११ ॥
પાંડવોનો સદા હિતકર્તા, હાથી-ઘોડા-રથનો સંહારક, આકાશમાં ફરનારા તેને યુદ્ધમાં યમસદન મોકલ.
7.175.12
तथेत्युक्त्वा महाकायः समाहूय घटोत्कचम् ।
जाटासुरिर्भैमसेनिं नानाशस्त्रैरवाकिरत् ॥ ७.१७५.१२ ॥
"તથાસ્તુ" કહીને મહાકાય જટાસુરપુત્ર ઘટોત્કચને બોલાવીને ભીમસેનના પુત્ર પર નાના શસ્ત્રોની વર્ષા કરી.
7.175.13
अलम्बलं च कर्णं च कुरुसैन्यं च दुस्तरम् ।
हैडिम्बिः प्रममाथैको महाबातोम्बुदानिव ॥ ७.१७५.१३ ॥
અલંબલ, કર્ણ અને દુર્જય કૌરવસેનાને હિડિંબાપુત્ર એકલો જ કચડી નાખ્યો, જેમ મહાવાયુ વાદળોને વિખેરે છે.
7.175.14
ततो मायाबलं दृष्ट्वा रक्षस्तूर्णमलम्बलः ।
घटोत्कचं शरव्रातैर्नानालिङ्गैः समार्पयत् ॥ ७.१७५.१४ ॥
પછી માયાબળ જોઈને રાક્ષસ અલંબલે તરત જ ઘટોત્કચ પર બાણસમૂહો અને વિવિધ શસ્ત્રોથી પ્રહાર કર્યો.
7.175.15
विद्धा च बहुभिर्बाणैर्भैमसेनिं महाबलः ।
व्यद्रावयच्छरव्रातैः पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.१७५.१५ ॥
મહાબલી અલંબલે અનેક બાણોથી ભૈમસેનિ (ઘટોત્કચ)ને વીંધી, બાણસમૂહોથી પાંડવસેનાને ભગાડી મૂકી.
7.175.16
तेन विद्राव्यमाणानि पाण्डुसैन्यानि भारत ।
निशीथे विप्रकीर्यन्ते वातनुन्ना घना इव ॥ ७.१७५.१६ ॥
હે ભરતવંશી! તેના દ્વારા ભગાડાતી પાંડવ સેના મધ્યરાત્રિએ પવનથી ધકેલાયેલાં વાદળોની જેમ વિખેરાઈ ગઈ.
7.175.17
घटोत्कचशरैर्नुन्ना तथैव तव वाहिनी ।
निशीथे प्राद्रवद्राजन्नुत्सृज्योल्काः सहस्रशः ॥ ७.१७५.१७ ॥
હે રાજન્! ઘટોત્કચના બાણોથી ધકેલાયેલી તમારી સેના પણ એ જ રીતે મધ્યરાત્રિએ હજારો મશાલો ફેંકીને ભાગી ગઈ.
7.175.18
अलम्बलस्ततः क्रुद्धो भैमसेनिं महामृधे ।
आजघ्ने दशभिर्बाणैस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ७.१७५.१८ ॥
પછી ક્રોધિત અલંબલે એ મહાયુદ્ધમાં ભૈમસેનિને દસ બાણોથી પ્રહાર કર્યો, જેમ અંકુશથી મહાહાથીને ઘોંચવામાં આવે.
7.175.19
तिशस्तस्य संवाहं सूतं सर्वायुधानि च ।
घटोत्कचः प्रचिच्छेद प्रणदंश्चातिदारुणम् ॥ ७.१७५.१९ ॥
ઘટોત્કચે તેના ઘોડા, સારથિ અને સર્વ શસ્ત્રો ત્રણ-ત્રણ બાણોથી છેદી નાખ્યાં; અતિ ભયંકર ગર્જના કરતાં.
7.175.20
ततः कर्णं शरव्रातैः कुरूनन्यान्सहस्रशः ।
अलम्बलं चाभ्यवर्षन्मेघो मेरुमिवाचलम् ॥ ७.१७५.२० ॥
પછી તેણે કર્ણ પર અને બીજા કૌરવો પર હજારો બાણોની વર્ષા કરી, અને અલંબુષ પર પણ, જેમ મેઘ મેરુ પર્વત પર વરસે છે તેમ.
7.175.21
ततः सञ्चुक्षुभे सैन्यं कुरूणां राक्षसार्दितम् ।
उपर्युपरि चान्योन्यं चतुरङ्गं ममर्द ह ॥ ७.१७५.२१ ॥
ત્યારે રાક્ષસથી પીડાયેલી કૌરવોની સેના ક્ષુબ્ધ થઈ; ચતુરંગ સેના એકબીજાને વારંવાર કચડવા લાગી.
7.175.22
जाटासुरिर्महाराज विरथो हतसारथिः ।
घटोत्कचं रणे क्रुद्धो मुष्टिनाऽभ्यहनद्दृढम् ॥ ७.१७५.२२ ॥
હે મહારાજ, રથવિહોણો અને સારથિ હણાયેલો જાટાસુરિ ક્રોધે ભરાઈ યુદ્ધમાં ઘટોત્કચને મુઠ્ઠીથી જોરથી પ્રહાર કર્યો.
7.175.23
मुष्टिनाऽभ्याहतस्तेन प्रचचाल घटोत्कचः ।
क्षितिकम्पे यथा शैलः सवृक्षस्तृणगुल्मवान् ॥ ७.१७५.२३ ॥
તેના મુઠ્ઠીના પ્રહારથી ઘટોત્કચ ડગમગી ગયો; ધરતીકંપમાં વૃક્ષો, ઘાસ અને ઝાડીઓ સહિતનો પર્વત જેમ હલે તેમ.
7.175.24
ततः स परिघाभेन द्विट्सङ्घघ्नेन बाहुना ।
जाटासुरिं भैमसेनिरवधीन्मुष्टिना भृशम् ॥ ७.१७५.२४ ॥
પછી ભીમસેનના પુત્રે પરિઘ જેવા, શત્રુસમૂહોનો સંહાર કરનારા બાહુથી જાટાસુરિને મુઠ્ઠીથી અતિ જોરથી મારી નાખ્યો.
7.175.25
तं प्रमथ्य ततः क्रुद्धस्तूर्णं हैडिम्बिराक्षिपत् ।
दोर्भ्यामिन्द्रध्वजाभाभ्यां निष्पिपेष च भूतले ॥ ७.१७५.२५ ॥
ત્યારે ક્રોધે ભરાયેલા હિડિંબાપુત્રે તેને ઝડપથી ઉપાડીને ફેંકી દીધો અને ઇન્દ્રધ્વજ જેવા પોતાના બે બાહુઓથી તેને ભૂમિ પર કચડી નાખ્યો.
7.175.26
जाटासुरिर्मोक्षयित्वा आत्मानं च घटोत्कचात् ।
पुनरुत्थाय वेगेन घटोत्कचमुपाद्रावत् ॥ ७.१७५.२६ ॥
જટાસુરે ઘટોત્કચથી પોતાને છોડાવીને ફરી વેગથી ઊભા થઈ ઘટોત્કચ પર ધસી ગયો.
7.175.27
अलम्बलोऽपि विक्षिप्य समुत्क्षिप्य च राक्षसम् ।
घटोत्कचं रणे रोषान्निष्पिपेष च भूतले ॥ ७.१७५.२७ ॥
અલંબલે પણ યુદ્ધમાં ક્રોધથી રાક્ષસ ઘટોત્કચને ઉપાડીને ફેંકી દીધો અને તેને ભૂમિ પર કચડી નાખ્યો.
7.175.28
तयो समभवद्युद्धं गर्जतोरतिकाययोः ।
घटोत्कचालम्बलयोस्तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ७.१७५.२८ ॥
ગર્જના કરતા એ બંને મહાકાય ઘટોત્કચ અને અલંબલ વચ્ચે ભયંકર અને રોમાંચક યુદ્ધ થયું.
7.175.29
विशेषयन्तावन्योन्यं मायाभिरतिमायिनौ ।
युयुधाते महावीर्याविन्द्रवैरोचनाविव ॥ ७.१७५.२९ ॥
માયાથી એકબીજાને પરાસ્ત કરવા પ્રયત્ન કરતા એ અતિમાયાવી મહાપરાક્રમી બંને ઇન્દ્ર અને વિરોચન જેવા લડ્યા.
7.175.30
पावकाम्बुनिधी भूत्वा पुनर्गरुडतक्षकौ ।
पुनर्मेघमहाबत्तौ पुनर्वज्रमहाचलौ ॥ ७.१७५.३० ॥
તેઓ અગ્નિ અને સાગર બન્યા, ફરી ગરુડ અને તક્ષક, ફરી મહામેઘ, ફરી વજ્ર અને મહાપર્વત બન્યા.
7.175.31
पुनः कुञ्जरशार्दूलौ पुनः स्वर्भानुभास्करौ ।
एवं मायाशतसृजावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ।
भृशं चित्रमयुध्येतामलम्बलघटोत्कचौ ॥ ७.१७५.३१ ॥
ફરી તેઓ ગજશાર્દૂળ જેવા, ફરી સ્વર્ભાનુ અને સૂર્ય જેવા, આ રીતે સેંકડો માયા રચીને, એકબીજાના વધની ઇચ્છા રાખી, અત્યંત અદ્ભુત રીતે લડ્યા — અલંબુષ અને ઘટોત્કચ.
7.175.32
परिघैश्च गदाभिश्च प्रासमुद्ररपट्टसैः ।
मुसलैः पर्वताग्रैश्च तावन्योन्यं विजघ्नतुः ॥ ७.१७५.३२ ॥
પરિઘ, ગદા, પ્રાસ, મુદ્ગર, પટ્ટિશ, મુસળ અને પર્વતશિખરો વડે તે બંનેએ એકબીજાને પ્રહાર કર્યા.
7.175.33
हयाभ्यां च गजाभ्यां च रथाभ्यां च पदातिभिः ।
युयुधाते महामायौ राक्षसप्रवरौ युधि ॥ ७.१७५.३३ ॥
ઘોડા, હાથી, રથ અને પાયદળ સાથે મહામાયાવી રાક્ષસશ્રેષ્ઠ બંને યુદ્ધમાં લડ્યા.
7.175.34
ततो घटोत्कचो राजन्नलम्बलवधेप्सया ।
उत्पतात भृशं क्रुद्धः श्येनवन्निपपात च ॥ ७.१७५.३४ ॥
ત્યારે, હે રાજા, અલંબુષને મારવાની ઇચ્છાથી ઘટોત્કચ અત્યંત ક્રોધે ભરાઈ ઊછળ્યો અને બાજની જેમ ઝપટ્યો.
7.175.35
गृहीत्वा च महाकायं राक्षसेन्द्रमलम्बलम् ।
उद्यम्य न्यवधीद्भूमौ मयं विष्णुरिवाहवे ॥ ७.१७५.३५ ॥
તે મહાકાય રાક્ષસેન્દ્ર અલંબુષને પકડી, ઉપાડી, યુદ્ધમાં ભૂમિ પર પછાડ્યો — જેમ વિષ્ણુએ યુદ્ધમાં મયને પાડ્યો હતો.
7.175.36
ततो घटोत्कचः खङ्गमुद्वृत्याद्भुतदर्शनम् ।
रौद्रस्य कायाद्वि शिरो भीमं विकृतदर्शनम् ॥ ७.१७५.३६ ॥
ત્યારે ઘટોત્કચે અદ્ભુત દેખાતી તલવાર ખેંચીને તે રૌદ્ર રાક્ષસના શરીરથી ભયંકર, વિકૃત મુખવાળું મસ્તક કાપી નાખ્યું.
7.175.37
स्फुरतस्तस्य समरे नदतश्चातिभैरवम् ।
निचकर्त महाराज शत्रोमितविक्रमः ॥ ७.१७५.३७ ॥
મહારાજ, યુદ્ધમાં તરફડતા અને અત્યંત ભયાનક ગર્જના કરતા તે શત્રુનું માથું અમિત પરાક્રમી (ઘટોત્કચે) કાપી નાખ્યું.
7.175.38
शिरस्तच्चापि सङ्गृह्य केशेषु रुधिरोक्षितम् ।
ययौ घटोत्कचस्तूर्णं दुर्योधनरथं प्रति ॥ ७.१७५.३८ ॥
લોહીથી ભીંજાયેલું તે માથું વાળથી પકડીને ઘટોત્કચ ઝડપથી દુર્યોધનના રથ તરફ ગયો.
7.175.39
द्रोणकर्णकृपान्योधानतीत्य सुमहाबलः ।
अभ्येत्य च महाबाहुः स्मयमानः स राक्षसः ॥ ७.१७५.३९ ॥
દ્રોણ, કર્ણ, કૃપ જેવા યોદ્ધાઓને વટાવીને, અત્યંત બળવાન અને વિશાળ ભુજાવાળો તે રાક્ષસ હસતો હસતો નજીક આવ્યો.
7.175.40
शिरो रथेऽस्य निक्षिप्य विकृताननमूर्धजम् ।
प्राणदद्भैरवं नादं प्रावृषीव वलाहकः ॥ ७.१७५.४० ॥
વિકૃત મુખ અને વિખરાયેલા વાળવાળું તે માથું રથ પર મૂકીને તેણે વર્ષાઋતુના વાદળની જેમ ભયાનક ગર્જના કરી.
7.175.41
अब्रवीच्च ततो राजन्दुर्योधनमिदं वचः ॥ ७.१७५.४१ ॥
પછી, હે રાજન્, તેણે દુર્યોધનને આ વચન કહ્યું.
7.175.42
एष ते निहतो बन्धुस्त्वया दृष्टोऽस्य विक्रमः ।
पुनर्द्रष्टासि कर्णस्य निष्ठामेतां तथाऽऽत्मनः ॥ ७.१७५.४२ ॥
આ તારો બંધુ માર્યો ગયો; તેનો પરાક્રમ તેં જોયો. ફરી કર્ણનો અને તારો પોતાનો પણ આ જ અંત તું જોઈશ.
7.175.43
स्वधर्ममर्थं कामं च त्रितयं योऽभिवाञ्छति ।
रिक्तपाणिर्न पश्येत राजानं ब्राह्मणं स्त्रियम्।
तिष्ठस्व तावत्सुप्रीतो यावत्कर्णं वधाम्यहम् ॥ ७.१७५.४३ ॥
સ્વધર્મ, અર્થ અને કામ એ ત્રણેયની જે ઇચ્છા કરે છે, તેણે ખાલી હાથે રાજા, બ્રાહ્મણ કે સ્ત્રીને ન જોવા જોઈએ. જ્યાં સુધી હું કર્ણનો વધ ન કરું ત્યાં સુધી તું પ્રસન્ન થઈને થોડી વાર રોકાઈ જા.
7.175.44
एवमुक्त्वा ततः प्रायात्कर्णं प्रति नरेश्वरः ।
किरञ्छरगणांस्तीक्ष्णान्रुषितो रणमूर्धनि ॥ ७.१७५.४४ ॥
આમ કહીને તે નરેશ્વર કર્ણ તરફ આગળ વધ્યો; ક્રોધે ભરાઈને યુદ્ધના મોખરે તીક્ષ્ણ બાણોના સમૂહ વરસાવતો.
7.175.45
ततः समभवद्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
विस्मापनं महाराज नरराक्षसयोर्मृधे ॥ ७.१७५.४५ ॥
ત્યારે ભયંકર રૂપ ધરાવતું, ભયાનક યુદ્ધ થયું; હે મહારાજ, નર અને રાક્ષસ વચ્ચેનું એ યુદ્ધ આશ્ચર્યજનક હતું.