महाभारत · अध्याय 7.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.175.1
दृष्ट्वा घटोत्कचं राजन्सूतपुत्ररथं प्रति ।
आयान्तं तु तथायुक्तं जिघांसुं कर्णमाहवे।
अब्रवीत्तत्र पुत्रस्ते दुःशासनमिदं वचः ॥ ७.१७५.१ ॥
हे राजा, सूतपुत्र (कर्ण) याच्या रथाकडे तयारीने येणाऱ्या, युद्धात कर्णाला मारण्याची इच्छा असलेल्या घटोत्कचाला पाहून तुमच्या पुत्राने दुःशासनाला हे वचन सांगितले.
7.175.2
एतद्रक्षो रणे तूर्णं दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ।
अभियाति द्रुतं कर्णं तद्वारय महारथम् ॥ ७.१७५.२ ॥
हा राक्षस रणांगणात कर्णाचा पराक्रम पाहून त्वरेने कर्णाच्या दिशेने चालून येत आहे; म्हणून त्या महारथ्याला अडवा.
7.175.3
वृतः सैन्येन महता याहि यत्र महाबलः ।
कर्णो वैकर्तनो युद्धे राक्षसेन युयुत्सति ॥ ७.१७५.३ ॥
मोठ्या सैन्याने वेढलेला होऊन, जिथे महाबली वैकर्तन कर्ण युद्धात राक्षसाशी लढू इच्छितो तिथे जा.
7.175.4
रक्ष कर्णं रणे यत्तो वृतः सैन्येन मानद ।
मा कर्णं राक्षसो घोरः प्रमादान्नाशयिष्यति ॥ ७.१७५.४ ॥
हे मानद, सावधान राहून सैन्याने वेढलेले राहून युद्धात कर्णाचे रक्षण करा; भयंकर राक्षस बेसावधपणामुळे कर्णाचा नाश करू नये म्हणून.
7.175.5
एतस्मिन्नन्तरे राजञ्जटासुरसुतो बली ।
दुर्योधनमुपागम्य प्राह प्रहरतां वरः ॥ ७.१७५.५ ॥
यादरम्यान, हे राजा, जटासुराचा बलवान पुत्र दुर्योधनाजवळ येऊन, प्रहार करणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ तो म्हणाला.
7.175.6
दुर्योधन तवामित्रान्प्रख्यातान्युद्धदुर्मदान् ।
पाण्डवान्हन्तुमिच्छामि त्वयाऽऽज्ञप्तः सहानुगान् ॥ ७.१७५.६ ॥
हे दुर्योधना, तुझ्या प्रसिद्ध, युद्धात मदांध शत्रू पांडवांना, तुझ्या आज्ञेने त्यांच्या अनुयायांसह मारण्याची माझी इच्छा आहे.
7.175.7
जटासुरो मम पिता रक्षसां ग्रामणीः पुरा ।
प्रयुज्य कर्म रक्षोघ्नं क्षुद्रैः पार्थैर्निपातितः ॥ ७.१७५.७ ॥
जटासुर हे माझे वडील होते, पूर्वी ते राक्षसांचे नेते होते. राक्षसांचा नाश करणारे कर्म करत असताना क्षुद्र पार्थांनी त्यांना पाडले.
7.175.8
तस्यापचितिमिच्छामि शत्रुशोणितपूजया ।
शत्रुमांसैश्च राजेन्द्र मामनुज्ञातुमर्हसि ॥ ७.१७५.८ ॥
त्यांचा सूड घेण्याची माझी इच्छा आहे; शत्रूच्या रक्ताने आणि मांसाने पूजा करून. हे राजेंद्रा, मला अनुमती देणे आपल्याला योग्य आहे.
7.175.9
तमब्रवीत्ततो राजा प्रीयमाणः पुनःपुनः ।
द्रोणकर्मादिभिः सार्धं पर्याप्तोऽहं द्विषद्वधे ॥ ७.१७५.९ ॥
तेव्हा राजा संतुष्ट होऊन वारंवार त्याला म्हणाला, "द्रोण आणि इतरांसह शत्रूंच्या वधासाठी मी पुरेसा आहे."
7.175.10
त्वं तु गच्छ मयाऽऽज्ञप्तो जहि युद्धे घटोत्कचम् ।
राक्षसं क्रूरकर्माणं रक्षोमानुषसम्भवम् ॥ ७.१७५.१० ॥
तू जा, माझ्या आज्ञेने युद्धात क्रूरकर्मा, राक्षस व मानवापासून जन्मलेल्या घटोत्कचाला ठार कर.
7.175.11
पाण्डवानां हितं नित्यं हस्त्यश्वरथघातिनम् ।
वैहायसगतं युद्धे प्रेषयेर्यमसादनम् ॥ ७.१७५.११ ॥
पांडवांचा सदैव हितकर्ता, हत्ती-घोडे-रथ नष्ट करणारा, आकाशात संचार करणारा त्याला युद्धात यमसदनी पाठव.
7.175.12
तथेत्युक्त्वा महाकायः समाहूय घटोत्कचम् ।
जाटासुरिर्भैमसेनिं नानाशस्त्रैरवाकिरत् ॥ ७.१७५.१२ ॥
"तथास्तु" असे म्हणून महाकाय जटासुरपुत्राने घटोत्कचाला बोलावले आणि भीमसेनाच्या पुत्रावर नाना शस्त्रांचा वर्षाव केला.
7.175.13
अलम्बलं च कर्णं च कुरुसैन्यं च दुस्तरम् ।
हैडिम्बिः प्रममाथैको महाबातोम्बुदानिव ॥ ७.१७५.१३ ॥
अलम्बल, कर्ण आणि दुर्जय कौरवसेनेला हिडिंबेचा पुत्र एकटाच चिरडू लागला, जसा महावारा मेघांना विखुरतो.
7.175.14
ततो मायाबलं दृष्ट्वा रक्षस्तूर्णमलम्बलः ।
घटोत्कचं शरव्रातैर्नानालिङ्गैः समार्पयत् ॥ ७.१७५.१४ ॥
मग मायाबल पाहून राक्षस अलम्बलाने त्वरेने घटोत्कचावर बाणसमूहांनी आणि नाना शस्त्रांनी प्रहार केला.
7.175.15
विद्धा च बहुभिर्बाणैर्भैमसेनिं महाबलः ।
व्यद्रावयच्छरव्रातैः पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.१७५.१५ ॥
महाबली अलम्बलाने अनेक बाणांनी भैमसेनि (घटोत्कच) याला विद्ध करून बाणसमूहांनी पांडवसेनेला पळवून लावले.
7.175.16
तेन विद्राव्यमाणानि पाण्डुसैन्यानि भारत ।
निशीथे विप्रकीर्यन्ते वातनुन्ना घना इव ॥ ७.१७५.१६ ॥
हे भारता! त्याच्याद्वारे पळवून लावलेली पांडवसेना मध्यरात्री वाऱ्याने ढकललेल्या मेघांप्रमाणे विखुरली.
7.175.17
घटोत्कचशरैर्नुन्ना तथैव तव वाहिनी ।
निशीथे प्राद्रवद्राजन्नुत्सृज्योल्काः सहस्रशः ॥ ७.१७५.१७ ॥
हे राजा! घटोत्कचाच्या बाणांनी पळवून लावलेली तुझी सेनाही तशीच मध्यरात्री हजारो मशाली टाकून पळाली.
7.175.18
अलम्बलस्ततः क्रुद्धो भैमसेनिं महामृधे ।
आजघ्ने दशभिर्बाणैस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ७.१७५.१८ ॥
मग क्रुद्ध झालेल्या अलम्बलाने त्या महायुद्धात भैमसेनिला दहा बाणांनी प्रहार केला, जसे अंकुशांनी महाहत्तीला टोचावे.
7.175.19
तिशस्तस्य संवाहं सूतं सर्वायुधानि च ।
घटोत्कचः प्रचिच्छेद प्रणदंश्चातिदारुणम् ॥ ७.१७५.१९ ॥
घटोत्कचाने त्याचे घोडे, सारथी आणि सर्व शस्त्रे तीन-तीन बाणांनी तोडली; अत्यंत भयंकर गर्जना करत.
7.175.20
ततः कर्णं शरव्रातैः कुरूनन्यान्सहस्रशः ।
अलम्बलं चाभ्यवर्षन्मेघो मेरुमिवाचलम् ॥ ७.१७५.२० ॥
मग त्याने कर्णावर आणि इतर कौरवांवर हजारो बाणांचा वर्षाव केला, आणि अलंबुषावरही, जसा मेघ मेरु पर्वतावर वर्षाव करतो.
7.175.21
ततः सञ्चुक्षुभे सैन्यं कुरूणां राक्षसार्दितम् ।
उपर्युपरि चान्योन्यं चतुरङ्गं ममर्द ह ॥ ७.१७५.२१ ॥
मग राक्षसाने पीडलेले कौरव सैन्य क्षुब्ध झाले; चतुरंग सेना एकमेकांना वारंवार चिरडू लागली.
7.175.22
जाटासुरिर्महाराज विरथो हतसारथिः ।
घटोत्कचं रणे क्रुद्धो मुष्टिनाऽभ्यहनद्दृढम् ॥ ७.१७५.२२ ॥
हे महाराजा, रथहीन आणि सारथी मारला गेलेला जाटासुरी क्रोधाने युद्धात घटोत्कचाला मुष्टीने जोरात मारू लागला.
7.175.23
मुष्टिनाऽभ्याहतस्तेन प्रचचाल घटोत्कचः ।
क्षितिकम्पे यथा शैलः सवृक्षस्तृणगुल्मवान् ॥ ७.१७५.२३ ॥
त्याच्या मुष्टीच्या प्रहाराने घटोत्कच डळमळला; भूकंपात वृक्ष, गवत व झुडपांसह पर्वत हलावा तसा.
7.175.24
ततः स परिघाभेन द्विट्सङ्घघ्नेन बाहुना ।
जाटासुरिं भैमसेनिरवधीन्मुष्टिना भृशम् ॥ ७.१७५.२४ ॥
मग भीमसेनपुत्राने परिघासारख्या, शत्रुसमूहांचा संहार करणाऱ्या बाहूने जाटासुरीला मुष्टीने अत्यंत जोरात ठार मारले.
7.175.25
तं प्रमथ्य ततः क्रुद्धस्तूर्णं हैडिम्बिराक्षिपत् ।
दोर्भ्यामिन्द्रध्वजाभाभ्यां निष्पिपेष च भूतले ॥ ७.१७५.२५ ॥
मग क्रुद्ध झालेल्या हिडिम्बापुत्राने त्याला वेगाने उचलून फेकले आणि इंद्रध्वजासारख्या दोन बाहूंनी त्याला जमिनीवर चिरडले.
7.175.26
जाटासुरिर्मोक्षयित्वा आत्मानं च घटोत्कचात् ।
पुनरुत्थाय वेगेन घटोत्कचमुपाद्रावत् ॥ ७.१७५.२६ ॥
जटासुराने घटोत्कचाच्या तावडीतून स्वतःला सोडवून घेतले आणि पुन्हा वेगाने उठून घटोत्कचावर धावला.
7.175.27
अलम्बलोऽपि विक्षिप्य समुत्क्षिप्य च राक्षसम् ।
घटोत्कचं रणे रोषान्निष्पिपेष च भूतले ॥ ७.१७५.२७ ॥
अलंबलानेही रणात रागाने राक्षस घटोत्कचाला उचलून फेकले आणि त्याला जमिनीवर चिरडले.
7.175.28
तयो समभवद्युद्धं गर्जतोरतिकाययोः ।
घटोत्कचालम्बलयोस्तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ७.१७५.२८ ॥
गर्जना करणाऱ्या त्या दोन विशालकाय घटोत्कच व अलंबल यांच्यात भयंकर व रोमांचकारी युद्ध झाले.
7.175.29
विशेषयन्तावन्योन्यं मायाभिरतिमायिनौ ।
युयुधाते महावीर्याविन्द्रवैरोचनाविव ॥ ७.१७५.२९ ॥
मायेने एकमेकांना मागे टाकण्याचा प्रयत्न करणारे ते अतिमायावी महापराक्रमी इंद्र व विरोचनाप्रमाणे लढले.
7.175.30
पावकाम्बुनिधी भूत्वा पुनर्गरुडतक्षकौ ।
पुनर्मेघमहाबत्तौ पुनर्वज्रमहाचलौ ॥ ७.१७५.३० ॥
ते कधी अग्नी आणि समुद्र बनले, पुन्हा गरुड व तक्षक, पुन्हा महामेघ, पुन्हा वज्र व महापर्वत बनले.
7.175.31
पुनः कुञ्जरशार्दूलौ पुनः स्वर्भानुभास्करौ ।
एवं मायाशतसृजावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ।
भृशं चित्रमयुध्येतामलम्बलघटोत्कचौ ॥ ७.१७५.३१ ॥
पुन्हा ते गजश्रेष्ठ व सिंहश्रेष्ठांप्रमाणे, पुन्हा स्वर्भानु व सूर्याप्रमाणे, अशा शेकडो मायांची निर्मिती करीत, एकमेकांच्या वधाची इच्छा धरून अत्यंत विचित्रपणे लढले — अलंबुष आणि घटोत्कच.
7.175.32
परिघैश्च गदाभिश्च प्रासमुद्ररपट्टसैः ।
मुसलैः पर्वताग्रैश्च तावन्योन्यं विजघ्नतुः ॥ ७.१७५.३२ ॥
परिघ, गदा, प्रास, मुद्गर, पट्टिश, मुसळे आणि पर्वतशिखरे यांनी ते दोघे एकमेकांवर प्रहार करू लागले.
7.175.33
हयाभ्यां च गजाभ्यां च रथाभ्यां च पदातिभिः ।
युयुधाते महामायौ राक्षसप्रवरौ युधि ॥ ७.१७५.३३ ॥
घोडे, हत्ती, रथ आणि पायदळ यांच्यासह महामायावी, राक्षसश्रेष्ठ ते दोघे युद्धात लढले.
7.175.34
ततो घटोत्कचो राजन्नलम्बलवधेप्सया ।
उत्पतात भृशं क्रुद्धः श्येनवन्निपपात च ॥ ७.१७५.३४ ॥
तेव्हा, हे राजा, अलंबुषाचा वध करण्याच्या इच्छेने घटोत्कच अत्यंत क्रुद्ध होऊन उडी घेऊन ससाण्याप्रमाणे झेपावला.
7.175.35
गृहीत्वा च महाकायं राक्षसेन्द्रमलम्बलम् ।
उद्यम्य न्यवधीद्भूमौ मयं विष्णुरिवाहवे ॥ ७.१७५.३५ ॥
त्या महाकाय राक्षसराज अलंबुषाला धरून, उचलून, युद्धात भूमीवर आपटले — जसे विष्णूने युद्धात मयाला पाडले होते.
7.175.36
ततो घटोत्कचः खङ्गमुद्वृत्याद्भुतदर्शनम् ।
रौद्रस्य कायाद्वि शिरो भीमं विकृतदर्शनम् ॥ ७.१७५.३६ ॥
मग घटोत्कचाने अद्भुत दिसणारी तलवार उपसून त्या रौद्र राक्षसाच्या शरीरावरून भयंकर, विकृत चेहऱ्याचे मस्तक तोडले.
7.175.37
स्फुरतस्तस्य समरे नदतश्चातिभैरवम् ।
निचकर्त महाराज शत्रोमितविक्रमः ॥ ७.१७५.३७ ॥
महाराज, युद्धात तडफडत आणि अत्यंत भयंकर गर्जना करणाऱ्या त्या शत्रूचे मस्तक अमित पराक्रमी (घटोत्कचाने) छाटले.
7.175.38
शिरस्तच्चापि सङ्गृह्य केशेषु रुधिरोक्षितम् ।
ययौ घटोत्कचस्तूर्णं दुर्योधनरथं प्रति ॥ ७.१७५.३८ ॥
रक्ताने माखलेले ते मस्तक केसांना धरून घटोत्कच त्वरेने दुर्योधनाच्या रथाकडे गेला.
7.175.39
द्रोणकर्णकृपान्योधानतीत्य सुमहाबलः ।
अभ्येत्य च महाबाहुः स्मयमानः स राक्षसः ॥ ७.१७५.३९ ॥
द्रोण, कर्ण, कृप या योद्ध्यांना ओलांडून, अत्यंत बलवान आणि विशाल बाहूंचा तो राक्षस हसत जवळ आला.
7.175.40
शिरो रथेऽस्य निक्षिप्य विकृताननमूर्धजम् ।
प्राणदद्भैरवं नादं प्रावृषीव वलाहकः ॥ ७.१७५.४० ॥
विकृत मुख व विस्कटलेले केस असलेले ते मस्तक रथावर ठेवून त्याने पावसाळ्यातील मेघाप्रमाणे भयंकर गर्जना केली.
7.175.41
अब्रवीच्च ततो राजन्दुर्योधनमिदं वचः ॥ ७.१७५.४१ ॥
मग, हे राजा, तो दुर्योधनाला हे वचन म्हणाला.
7.175.42
एष ते निहतो बन्धुस्त्वया दृष्टोऽस्य विक्रमः ।
पुनर्द्रष्टासि कर्णस्य निष्ठामेतां तथाऽऽत्मनः ॥ ७.१७५.४२ ॥
हा तुझा बंधू मारला गेला; त्याचा पराक्रम तू पाहिलास. पुन्हा कर्णाचा आणि तुझा स्वतःचाही असाच शेवट तू पाहशील.
7.175.43
स्वधर्ममर्थं कामं च त्रितयं योऽभिवाञ्छति ।
रिक्तपाणिर्न पश्येत राजानं ब्राह्मणं स्त्रियम्।
तिष्ठस्व तावत्सुप्रीतो यावत्कर्णं वधाम्यहम् ॥ ७.१७५.४३ ॥
स्वधर्म, अर्थ आणि काम ही तिन्ही जो इच्छितो, त्याने रिकाम्या हाताने राजा, ब्राह्मण किंवा स्त्री यांच्याकडे जाऊ नये. कर्णाचा वध मी करीपर्यंत तू प्रसन्न होऊन थोडा थांब.
7.175.44
एवमुक्त्वा ततः प्रायात्कर्णं प्रति नरेश्वरः ।
किरञ्छरगणांस्तीक्ष्णान्रुषितो रणमूर्धनि ॥ ७.१७५.४४ ॥
असे बोलून तो नरेश्वर कर्णाच्या दिशेने निघाला; रागावलेला तो रणाग्रभागी तीक्ष्ण बाणांचे समूह उधळत.
7.175.45
ततः समभवद्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
विस्मापनं महाराज नरराक्षसयोर्मृधे ॥ ७.१७५.४५ ॥
तेव्हा भयंकर रूपाचे, भयानक असे युद्ध झाले; हे महाराजा, नर आणि राक्षस यांच्यातील ते युद्ध विस्मयकारक होते.