મહાભારત · અધ્યાય 7.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.18.1
ततः संशप्तका राजन्समे देशे व्यवस्थिताः ।
व्यूढानीकै रथैरेव चन्द्रार्धाख्यैर्मुदा युताः ॥ ७.१८.१ ॥
પછી હે રાજન, સમતળ ભૂમિ પર સંશપ્તકો વ્યૂહબદ્ધ સેના અને ચંદ્રાર્ધ નામના રથો સાથે આનંદપૂર્વક ઊભા રહ્યા.
7.18.2
ते किरीटिनमायान्तं दृष्ट्वा हर्षेण मारिष ।
अतीव सम्प्रहृष्टास्ते ह्युपलक्ष्य धनञ्जयम्।
उदक्रोशन्नरव्याघ्राः शब्देन महता तदा ॥ ७.१८.२ ॥
હે માનનીય, કિરીટીને આવતા જોઈને તેઓ અત્યંત હર્ષિત થયા; ધનંજયને ઓળખીને તે નરવ્યાઘ્રોએ ત્યારે મોટા અવાજે ગર્જના કરી.
7.18.3
स दिशः प्रदिशः सर्वा नभश्चैव समावृणोत् ।
आवृतत्वाच लोकस्य नासीत्तत्र प्रतिस्वनः ॥ ७.१८.३ ॥
તે અવાજે બધી દિશાઓ, ઉપદિશાઓ અને આકાશને સંપૂર્ણપણે ઢાંકી દીધાં; જગત ઢંકાયેલું હોવાથી ત્યાં પ્રતિધ્વનિ ન હતો.
7.18.4
सोऽतीव संप्रहृष्टांस्तानुपलभ्य धनञ्जयः ।
किञ्चिदभ्युत्स्मयन्कृष्णमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१८.४ ॥
તેમને અત્યંત હર્ષિત જોઈને ધનંજયે થોડું હસીને કૃષ્ણને આ વચન કહ્યું.
7.18.5
देवकीपुत्र पश्येमान्मुमूर्षूनद्य संयुगे ।
भ्रातॄंस्त्रैगर्तकानेतान्रोदितव्ये प्रहर्षितान् ॥ ७.१८.५ ॥
હે દેવકીપુત્ર, જુઓ, આજે યુદ્ધમાં મરવાની ઇચ્છા રાખતા આ ત્રિગર્તક ભાઈઓ, રડવા યોગ્ય હોવા છતાં હર્ષિત છે.
7.18.7
आससाद रणे व्यूढां त्रिगर्तानामनीकिनीम् ॥ ७.१८.७ ॥
યુદ્ધમાં વ્યૂહબદ્ધ ત્રિગર્તોની સેના પર તે પહોંચ્યો.
7.18.8
स देवदत्तमादाय शङ्खं हेमपरिष्कृतम् ।
दध्मौ वेगेन महता घोषेणापूरयन्दिशः ॥ ७.१८.८ ॥
સોનાથી શણગારેલો દેવદત્ત નામનો શંખ લઈને તેણે મોટા વેગથી ફૂંક્યો; તેના મહાન ઘોષથી સર્વ દિશાઓ ભરી દીધી.
7.18.9
तेन शब्देन वित्रस्ता संशप्तकवरूथिनी ।
विचेष्टाऽवस्थिता सङ्ख्ये ह्यश्मसारमयी यथा ॥ ७.१८.९ ॥
તે અવાજથી ભયભીત થયેલી સંશપ્તકોની સેના યુદ્ધમાં પથ્થરની બનેલી હોય તેમ નિશ્ચલ ઊભી રહી.
7.18.10
सा सेना भरतश्रेष्ठ निश्चेष्टा शुशुभे तदा ।
चित्रे पटे यथा न्यस्ता कुशलैः शिल्पिभिर्नरैः ॥ ७.१८.१० ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ! તે સેના ત્યારે નિશ્ચેષ્ટ થઈને, કુશળ ચિત્રકારો દ્વારા વસ્ત્ર પર ચિતરાયેલી હોય તેમ શોભી ઊઠી.
7.18.11
स्वनेन तेन सैन्यानां दिवमावृण्वता तदा ।
सस्वना पृथिवी सर्वा तथैव च महोदधिः।
स्वनेन तेन सैन्यानां कर्णास्तु बधिरीकृताः ॥ ७.१८.११ ॥
તે અવાજે આકાશને ઢાંકી દીધું ત્યારે સમગ્ર પૃથ્વી અને મહાસાગર પણ ગુંજી ઊઠ્યા. તે સેનાઓના અવાજથી કાન બહેરા થઈ ગયા.
7.18.12
वाहास्तेषां विवृत्ताक्षाः स्तब्धकर्णशिरोधराः ।
विष्टब्धचरणा मूत्रं रुधिरं च प्रसुस्रुवुः।
ततो व्युपारमच्छब्दः प्रहृष्टास्ते ततोऽभवन् ॥ ७.१८.१२ ॥
તેમના ઘોડાઓની આંખો ફાટી ગઈ, કાન અને ગરદન જકડાઈ ગયાં, પગ જડ થઈ ગયા; તેઓ મૂત્ર અને લોહી વહાવવા લાગ્યા. ત્યારે અવાજ બંધ થયો; તેઓ હર્ષિત થયા.
7.18.13
उपलभ्य ततः संज्ञामवस्थाप्य च वाहिनीम् ।
युगपत्पाण्डुपुत्राय चिक्षिपुः कङ्कपत्रिणः ॥ ७.१८.१३ ॥
પછી ચેતના પાછી મેળવીને અને સેનાને સ્થિર કરીને તેમણે એકસાથે પાંડુપુત્ર પર કંકપત્રવાળા બાણ છોડ્યા.
7.18.14
तानर्जुनः सहस्राणि दशपञ्चभिराशुगैः ।
अनागतानेव शरैश्चिच्छेदाशु पराक्रमी ॥ ७.१८.१४ ॥
પરાક્રમી અર્જુને પંદર વેગવાન બાણોથી તેમના હજારો બાણો, જે હજી પહોંચ્યા પણ નહોતા, તરત જ કાપી નાખ્યા.
7.18.15
ततोऽर्जुनं शितैर्बाणैर्दशभिर्दशभिः पुनः ।
प्राविध्यन्त ततः पार्थस्तानविध्यत्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.१८.१५ ॥
પછી તેમણે અર્જુનને તીક્ષ્ણ બાણોથી દરેકે દસ-દસ બાણ ફરી માર્યા. ત્યારે પાર્થે તેમને દરેકને ત્રણ-ત્રણ બાણોથી વીંધી નાખ્યા.
7.18.16
एकैकस्तु ततः पार्थं राजन्विव्याध पञ्चभिः ।
स च तान्प्रतिविव्याध द्वाभ्यां द्वाभ्यां पराक्रमी ॥ ७.१८.१६ ॥
પછી તેમાંથી દરેકે, હે રાજન્, પાર્થને પાંચ-પાંચ બાણોથી વીંધ્યો. અને તે પરાક્રમીએ તેમને બે-બે બાણોથી સામે વીંધી નાખ્યા.
7.18.17
भूय एव तु सङ्क्रुद्धास्त्वर्जुनं सहकेशवम् ।
आपूरयञ्शरैस्तीक्ष्णैस्तटाकमिव वृष्टिभिः ॥ ७.१८.१७ ॥
ફરી વધુ ક્રોધે ભરાઈને તેમણે કેશવ સહિત અર્જુનને તીક્ષ્ણ બાણોથી ભરી દીધો, જેમ વરસાદથી તળાવ ભરાય છે.
7.18.18
ततः शरसहस्राणि प्रापतन्नर्जुनं प्रति ।
भ्रमराणामिव व्राताः फुल्लं द्रुमगणं वने ॥ ७.१८.१८ ॥
ત્યારે હજારો બાણો અર્જુન તરફ ધસી આવ્યાં, વનમાં ખીલેલા વૃક્ષસમૂહ પર ભમરાઓના ટોળાં તૂટી પડે તેમ.
7.18.19
ततः सुबाहुस्त्रिंशद्भिरद्रिसारमयैः शरैः ।
अविध्यदिषुभिर्गाढं किरीटे सव्यसाचिनम् ॥ ७.१८.१९ ॥
ત્યારે સુબાહુએ પર્વતસારમાંથી બનેલાં ત્રીસ બાણોથી સવ્યસાચી અર્જુનના મુકુટ પર ઊંડો પ્રહાર કર્યો.
7.18.20
तैः किरीटि किरीटस्थैर्हेमपुङ्खैरजिह्मगैः ।
शातकुम्भमयापीडो बभौ यूप इवोच्छ्रितः ॥ ७.१८.२० ॥
કિરીટ પર સ્થિર, સોનેરી પૂંછડીવાળા, સીધા જનારા તે બાણોથી કિરીટીનો સુવર્ણમુકુટ ઊંચા ઊભેલા યૂપ જેવો ચમક્યો.
7.18.21
हस्तावापं सुबाहोस्तु भल्लेन युधि पाण्डवः ।
चिच्छेद तं चैव पुनः शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.१८.२१ ॥
યુદ્ધમાં પાંડવે ભલ્લથી સુબાહુનો હસ્તાવાપ (ધનુષ્યનું હાથરક્ષણ) કાપી નાખ્યો; ફરી તેને બાણવર્ષાથી ઢાંકી દીધો.
7.18.22
ततः सुशर्मा दशभिः सुरथस्तु किरीटिनम् ।
सुधर्मा सुधनुश्चैव सुबाहुश्च समार्पयत् ॥ ७.१८.२२ ॥
ત્યારે સુશર્માએ દસ બાણોથી અને સુરથે કિરીટીને, તથા સુધર્મા, સુધન્વા અને સુબાહુએ પણ મળીને તેના પર પ્રહાર કર્યો.
7.18.23
तांस्तु सर्वान्पृथग्बाणैर्वानरप्रवरध्वजः ।
प्रत्यविध्यद्ध्वजांश्चैषां भल्लैश्चिच्छेद सायकान् ॥ ७.१८.२३ ॥
પણ વાનરશ્રેષ્ઠના ધ્વજવાળા તેણે તે સૌને અલગ બાણોથી પ્રતિકાર કર્યો; ભલ્લોથી તેમના ધ્વજ અને બાણ કાપી નાખ્યા.
7.18.24
सुधन्वनो धनुश्छित्त्वा हयांश्चास्यावधीच्छरैः ।
अथास्य सशिरस्त्राणं शिरः कायादपातयत् ॥ ७.१८.२४ ॥
સુધન્વાનું ધનુષ્ય કાપી, બાણોથી તેના ઘોડા મારી, પછી શિરસ્ત્રાણ સહિત તેનું માથું ધડ પરથી પાડી નાખ્યું.
7.18.25
जहार पार्थः सैन्येषु सहस्रे द्वे च योधिनाम् ।
तस्मिन्निपतिते वीरे त्रस्तास्तस्य पदानुगाः ॥ ७.१८.२५ ॥
પૃથાના પુત્રે સૈન્યોમાં બે હજાર યોદ્ધાઓના પ્રાણ હર્યા; તે વીર પડતાં તેના અનુચરો ભયભીત થયા.
7.18.26
भूयिष्ठं प्रतिरुद्धा ये हतैर्योधैर्यशस्विनः ।
व्यद्रवन्त भयाद्भीता यत्र दौर्योधनं बलम् ॥ ७.१८.२६ ॥
મોટા ભાગે હણાયેલા યોદ્ધાઓથી રોકાયેલા એ યશસ્વી વીરો ભયથી કંપતા દુર્યોધનની સેના તરફ નાસી ગયા.
7.18.27
ततो जघानं सङ्क्रुद्धो वासविस्तां महाचमूम् ।
शरजालैरविच्छिन्नैस्तमः सूर्य इवांशुभिः ॥ ७.१८.२७ ॥
ત્યારે ક્રોધિત વાસવી (અર્જુન) એ એ મહાસેનાને હણી; જેમ સૂર્ય અવિચ્છિન્ન કિરણોથી અંધકાર દૂર કરે, તેમ બાણોના જાળાથી.
7.18.28
ततो भग्ने बले तस्मिन्विप्रलीने समन्ततः ।
सव्यसाचिनि सङ्क्रुद्वे त्रैगर्तान्भयमाविशत् ॥ ७.१८.२८ ॥
પછી એ સેના ભાંગી સર્વત્ર વિખરાઈ ગઈ ત્યારે, સવ્યસાચી (અર્જુન) ક્રોધિત થતાં, ત્રિગર્તોમાં ભય પ્રવેશ્યો.
7.18.29
ते वध्यमानाः पार्थेन शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अमुह्यंस्तत्रतत्रैव त्रस्ता मृगगणा इव ॥ ७.१८.२९ ॥
પૃથાના પુત્ર (અર્જુન) ના વળેલા ગાંઠવાળા બાણોથી પ્રહાર પામીને, ભયભીત મૃગસમૂહની જેમ ત્યાં-ત્યાં મૂંઝાઈ ગયા.
7.18.30
ततस्त्रिगर्तराट् क्रुद्धस्तानुवाच महारथान् ।
अलं द्रुतेन वः शूरा न भयं कर्तुमर्हथ ॥ ७.१८.३० ॥
ત્યારે ત્રિગર્તોના રાજાએ ક્રોધે ભરાઈ એ મહારથીઓને કહ્યું, 'બસ તમારું ભાગવું; હે શૂરવીરો, તમારે ભય રાખવો ન જોઈએ.'
7.18.31
शप्त्वाऽथ शपथान्घोरान्सर्वसैन्यस्य पश्यतः ।
गत्वा दौर्योधनं सैन्यं किं वै वक्ष्यथ मुख्यशः। ॥ ७.१८.३१ ॥
પછી આખી સેના જોતી હોય ત્યારે ભયંકર શપથ લઈને, દુર્યોધનની સેનામાં જઈને તમે મુખ્યત્વે શું કહેશો?
7.18.32
नावहास्याः कथं लोके कर्मणाऽनेन संयुगे ।
भवेम सहिताः सर्वे निवर्तध्वं यथाबलम् ॥ ७.१८.३२ ॥
આ યુદ્ધમાં આવું કર્મ કરીને આપણે જગતમાં ઉપહાસને પાત્ર કેવી રીતે ન બનીએ? તમે બધા સાથે મળીને તમારા બળ પ્રમાણે પાછા ફરો.
7.18.33
एवमुक्तास्तु ते राजन्नुदक्रोशन्मुहुर्मुहुः ।
शङ्खांश्च दध्मिरे वीरा हर्षयन्तः परस्परम् ॥ ७.१८.३३ ॥
હે રાજા, એમ કહેવાયેલા તેઓ વારંવાર ગર્જના કરી ઊઠ્યા; વીરો એકબીજાને ઉત્સાહ આપતાં શંખ વગાડ્યા.
7.18.34
ततस्ते सन्न्यवर्तन्तं संशप्तकगणाः पुनः ।
नारायणाश्च गोपाला मृत्युं कृत्वाऽनिवर्तनम् ॥ ७.१८.३४ ॥
પછી સંશપ્તકોના ગણો, નારાયણો અને ગોપાલો ફરી પાછા ફર્યા; મૃત્યુને જ પાછા ન હટવાનો નિશ્ચય બનાવીને.