મહાભારત · અધ્યાય 7.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.186.1
ततो दुर्योधनो द्रोममभिगम्याब्रवीदिदम् ।
अमर्षवशमापन्नो जनयन्हर्षतेजसी ॥ ७.१८६.१ ॥
ત્યારે દુર્યોધને દ્રોણ પાસે જઈને, ક્રોધને વશ થઈને, હર્ષ અને તેજ જગાડતાં આ કહ્યું.
7.186.2
न मर्षणीयाः सङ्ग्रामे विश्रमन्तः श्रमान्विताः ।
सपत्ना ग्लानमनसो लब्धलक्षा विशेषतः ॥ ७.१८६.२ ॥
યુદ્ધમાં વિશ્રામ કરતા, થાકેલા, મનથી ઢીલા, લક્ષ્ય મેળવી ચૂકેલા શત્રુઓને ખાસ કરીને સહન ન કરવા જોઈએ.
7.186.3
यत्तु मर्षितमस्माभिर्भवतः प्रियकाम्यया ।
त एते परिविश्रान्ताः पाण्डवा बलवत्तराः ॥ ७.१८६.३ ॥
તમને પ્રસન્ન કરવાની ઇચ્છાથી અમે જે સહન કર્યું, તેથી આ પાંડવો સારી રીતે વિશ્રામ કરીને વધુ બળવાન થયા છે.
7.186.4
सर्वथा परिहीनाः स्म तेजसा च बलेन च ।
भवता पाल्यमानास्ते विवर्धन्ते पुनःपुनः ॥ ७.१८६.४ ॥
અમે તેજ અને બળ બંનેમાં સર્વથા ક્ષીણ થયા છીએ; અને તમારા રક્ષણ હેઠળ તેઓ વારંવાર વધી રહ્યા છે.
7.186.5
दिव्यान्यस्त्राणि सर्वाणि ब्राह्मादीनि च यानि ह ।
तानि सर्वामि तिष्ठन्ति भवत्येव विशेषतः ॥ ७.१८६.५ ॥
બ્રાહ્મ વગેરે જેટલાં દિવ્ય અસ્ત્રો છે, તે બધાં ખાસ કરીને તમારામાં જ રહે છે.
7.186.6
न पाण्डवेया न वयं नान्ये लोके धनुर्धराः ।
युध्यमानस्य ते तुल्याः सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ७.१८६.६ ॥
પાંડવો નહીં, અમે નહીં, જગતના બીજા ધનુર્ધરો પણ નહીં—યુદ્ધ કરતા તમારી બરાબરી કરી શકે તેમ નથી; આ સત્ય છે, હું તમને કહું છું.
7.186.7
ससुरासुरगन्धर्वानिमाँलोकान्द्विजोत्तम ।
सर्वास्त्रविद्भवान्हन्याद्दिव्यैरस्त्रैर्न संशयः ॥ ७.१८६.७ ॥
હે દ્વિજોત્તમ, સર્વ અસ્ત્રોના જ્ઞાતા એવા આપ દિવ્ય અસ્ત્રોથી દેવ, અસુર, ગંધર્વો સહિત આ લોકોનો સંહાર કરી શકો; તેમાં સંશય નથી.
7.186.8
स भवान्मर्षयत्येनांस्तव तुल्यानवेत्य च ।
शिष्यत्वं वा पुरस्कृत्य मम वा मन्दभाग्यताम् ॥ ७.१८६.८ ॥
આપ આમને આપના સમાન જાણીને પણ સહન કરો છો; અથવા શિષ્યભાવને આગળ રાખીને, અથવા મારા દુર્ભાગ્યને લીધે.
7.186.9
एवमुद्धर्षितो द्रोणः कोपितश्च सुतेन ते ।
समन्युरब्रवीद्राजन्दुर्योधनमिदं वचः ॥ ७.१८६.९ ॥
આ રીતે ઉશ્કેરાયેલા અને તમારા પુત્રથી કોપાયમાન થયેલા દ્રોણે, હે રાજન, ક્રોધ સાથે દુર્યોધનને આ વચન કહ્યું.
7.186.10
स्थविरः सन्परं शक्त्या घटे दुर्योधनाहवे ।
अतः परं मया कार्यं क्षुद्रं विजयगृद्धिना।
अनस्त्रविदयं सर्वो हन्तव्योऽस्त्रविदा जनः ॥ ७.१८६.१० ॥
વૃદ્ધ હોવા છતાં દુર્યોધનના યુદ્ધમાં હું મારી શક્તિ મુજબ પ્રયત્ન કરીશ; હવે વિજયની લાલસાથી મારે ક્ષુદ્ર કર્મ કરવું પડશે; અસ્ત્ર ન જાણનારા આ બધા લોકોને અસ્ત્રજ્ઞે હણવા જોઈએ.
7.186.11
यद्भवान्मन्यते चापि शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
तद्वै कर्ताऽस्मि कौरव्य वचनात्तव नान्यथा ॥ ७.१८६.११ ॥
હે કૌરવ્ય, આપ શુભ કે અશુભ જે કંઈ માનો છો, તે હું આપના વચન મુજબ જ કરીશ, બીજું નહીં.
7.186.12
निहत्य सर्वपाञ्चालान्युद्धे कृत्वा पराक्रमम् ।
विमोक्ष्ये कवचं राजन्सत्येनायुधमालभे ॥ ७.१८६.१२ ॥
હે રાજન, યુદ્ધમાં સર્વ પાંચાલોને હણીને અને પરાક્રમ કરીને હું કવચ ત્યજીશ; સત્યથી હું શસ્ત્ર ધારણ કરીશ.
7.186.13
मन्यसे यच्च कौन्तेयमर्जुनं श्रान्तमाहवे ।
तस्य वीर्यं महाबाहो शृणु सत्येन कौरव ॥ ७.१८६.१३ ॥
હે મહાબાહો કૌરવ, યુદ્ધમાં થાકેલા એવા કુંતીપુત્ર અર્જુનનું વીર્ય તમે સત્યરૂપે સાંભળો.
7.186.14
तं न देवा न गन्धर्वा न यक्षा न च राक्षसाः ।
उत्सहन्ते रणे जेतुं कुपितं सव्यसाचिनम् ॥ ७.१८६.१४ ॥
કોપાયમાન સવ્યસાચીને યુદ્ધમાં જીતવાનું સાહસ દેવો, ગંધર્વો, યક્ષો કે રાક્ષસો કરી શકતા નથી.
7.186.15
खाण्डवे येन भगवान्प्रत्युद्यातः सुरेश्वरः ।
सायकैर्वारितश्चापि वर्षमाणो महात्मना ॥ ७.१८६.१५ ॥
ખાંડવ વનમાં વરસાદ વરસાવતા ભગવાન સુરેશ્વર (ઇન્દ્ર)ને જેમણે પોતાના બાણોથી રોક્યા, તે મહાત્મા.
7.186.16
यक्षा नागास्तथा दैत्या ये चान्ये बलगर्विताः ।
निहताः पुरुषेन्द्रेण तच्चापि विदितं तव ॥ ७.१८६.१६ ॥
યક્ષો, નાગો, દૈત્યો અને બળના ગર્વથી ભરેલા બીજા સૌ પુરુષેન્દ્ર (અર્જુન)ના હાથે મરાયા; એ પણ તમને જાણીતું છે.
7.186.17
गन्धर्वा घोषयात्रायां चित्रसेनादयो जिताः ।
यूयं तैर्ह्रियमाणाश्च मोक्षिता दृढधन्वना ॥ ७.१८६.१७ ॥
ઘોષયાત્રામાં ચિત્રસેન વગેરે ગંધર્વોએ તમને જીતીને લઈ જતા હતા ત્યારે એ દૃઢધન્વાએ જ તમને છોડાવ્યા.
7.186.18
निवातकवचाश्चापि देवानां शत्रवस्तथा ।
सुरैरवध्याः सङ्ग्रामे तेन वीरेण निर्जिताः ॥ ७.१८६.१८ ॥
દેવોના શત્રુ નિવાતકવચો, જેઓ દેવો વડે પણ યુદ્ધમાં વધ્ય ન હતા, તેઓ એ વીર વડે જીતાયા.
7.186.19
दानवानां सहस्राणि हिरण्यपुरवासिनाम् ।
विजिग्ये पुरुषव्याघ्रः स शक्यो मानुषैः कथम् ॥ ७.१८६.१९ ॥
હિરણ્યપુરમાં વસતા હજારો દાનવોને પુરુષવ્યાઘ્રે જીત્યા; મનુષ્યો માટે તે કેવી રીતે શક્ય છે?
7.186.20
प्रत्यक्षं चैव ते सर्वं यथा बलमिदं तव ।
क्षपितं पाण्डुपुत्रेण चेष्टतां नो विशाम्पते ॥ ७.१८६.२० ॥
હે પ્રજાપતિ, તમારું આ સમગ્ર સૈન્યબળ પાંડુપુત્રે નષ્ટ કર્યું; તમે પોતે તે પ્રત્યક્ષ જોયું, અમારા પ્રયત્નો પણ એ જ રીતે થયા.
7.186.21
तं तदाऽभिप्रशंसन्तमर्जुनं कुपितस्तदा ।
द्रोणं तव सुतो राजन्पुनरेवेदमब्रवीत् ॥ ७.१८६.२१ ॥
હે રાજન, અર્જુનની અતિશય પ્રશંસા કરતા તે દ્રોણ પર કોપાયમાન થઈને તમારા પુત્રે ફરી આ કહ્યું.
7.186.22
अहं दुःशासनः कर्णः शकुनिर्मातुलश्च मे ।
हनिष्यामोऽर्जुनं सङ्ख्ये द्विधा कृत्वाऽद्य भारतीम्।
तिष्ठ स त्वं महाबाहो नित्यं शिष्यः प्रियस्तव ॥ ७.१८६.२२ ॥
હું, દુઃશાસન, કર્ણ અને મારા મામા શકુનિ આજે યુદ્ધમાં ભારતી સેનાને બે ભાગમાં વહેંચી અર્જુનને મારીશું. હે મહાબાહો, તમે અહીં જ ઊભા રહો; તમે સદા મારા પ્રિય શિષ્ય છો.
7.186.23
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भारद्वाजो हसन्निव ।
अन्ववर्तत राजानं स्वस्ति तेऽस्त्विति चाब्रवीत् ॥ ७.१८६.२३ ॥
તેના તે વચન સાંભળીને ભારદ્વાજ (દ્રોણ) હસતા હોય તેમ રાજા તરફ વળ્યા અને કહ્યું, "તારું કલ્યાણ થાઓ."
7.186.24
को हि गाण्डीवधन्वानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
अक्षयं क्षपयेत्कश्चित्क्षत्रियः क्षत्रियर्षभम् ॥ ७.१८६.२४ ॥
ગાંડીવ ધનુષ્ય ધારણ કરનાર, તેજથી પ્રજ્વલિત અગ્નિ જેવા અક્ષય વીર, ક્ષત્રિયોમાં વૃષભ સમાન અર્જુનને કયો ક્ષત્રિય નષ્ટ કરી શકે?
7.186.25
तं न वित्तपतिर्नेन्द्रो न यमो न जलेश्वरः ।
नासुरोरगरक्षांसि क्षपयेयुः सहायुधम् ॥ ७.१८६.२५ ॥
શસ્ત્રો સહિત તેને કુબેર, ઇન્દ્ર, યમ, વરુણ, અસુરો, નાગો કે રાક્ષસો નાશ કરી શકે નહીં.
7.186.26
मूढास्त्वेतानि भाषन्ते यानीमान्यात्थ भारत ।
युद्धे ह्यर्जुनमासाद्य स्वस्तिमान्को व्रजेद्गृहान् ॥ ७.१८६.२६ ॥
હે ભારત, તું જે બોલે છે તે મૂર્ખોની વાતો છે. યુદ્ધમાં અર્જુનનો સામનો કરીને કોણ સલામત ઘરે પાછો જઈ શકે?
7.186.27
त्वं तु सर्वाभिशङ्कित्वान्निष्ठुरः पापनिश्चयः ।
श्रेयसस्त्वद्धिते युक्तांस्तत्तद्वक्तुमिहेच्छसि ॥ ७.१८६.२७ ॥
તું તો બધા પર શંકા કરવાને લીધે કઠોર અને પાપનિશ્ચયવાળો છે. તારા હિત માટે યોગ્ય વાતો કહેવાની તું અહીં ઇચ્છા રાખે છે.
7.186.28
गच्छ त्वमपि कौन्तेयमात्मार्थे जहि माचिरम् ।
त्वमप्याशंससे योद्धुं कुलजः क्षत्रियो ह्यसि ॥ ७.१८६.२८ ॥
તું પણ જા, તારા પોતાના હિત માટે કૌંતેયને તરત જ મારી નાખ. તું પણ યુદ્ધની ઇચ્છા રાખે છે, કારણ કે તું કુલીન ક્ષત્રિય છે.
7.186.29
इमान्किं क्षत्रियान्सर्वान्घातयिष्यस्यनागसः ।
त्वस्य मूलं वैरस्य तस्मादासादयार्जुनम् ॥ ७.१८६.२९ ॥
આ બધા નિર્દોષ ક્ષત્રિયોને તું શા માટે મરાવીશ? આ વૈરનું મૂળ તું જ છે; તેથી અર્જુનનો સામનો કર.
7.186.30
एष ते मातुलः प्राज्ञः क्षत्रधर्ममनुव्रतः ।
दुर्द्युतदेवी गान्धारे प्रयात्वर्जुनमाहवे ॥ ७.१८६.३० ॥
આ તારો જ્ઞાની મામો છે, જે ક્ષત્રિયધર્મનું પાલન કરે છે. હે ગાંધારીપુત્ર, તે યુદ્ધમાં અર્જુન સામે જાય.
7.186.31
एषोऽक्षकुशलो जिह्मो द्यूतकृत्कितवः शठः ।
देविता निकृतिप्रज्ञो युधि जेष्यति पाण्डवान् ॥ ७.१८६.३१ ॥
આ પાસાની રમતમાં કુશળ, કુટિલ, જુગારનો આયોજક, છળકપટી અને ઠગ છે. કપટબુદ્ધિવાળો આ યુદ્ધમાં પાંડવોને જીતશે.
7.186.32
त्वया कथितमत्यर्थं कर्णेन सह हृष्टवत् ।
असकृच्छून्यवन्मोहाद्वृतराष्ट्रस्य शृण्वतः ॥ ७.१८६.३२ ॥
તેં કર્ણ સાથે અત્યંત હર્ષથી વારંવાર કહ્યું; મોહને કારણે ધૃતરાષ્ટ્ર શૂન્યની જેમ સાંભળતો હતો.
7.186.33
अहं च तात कर्णश्च भ्राता दुःशानश्च मे ।
पाण्डुपुत्रान्हनिष्यामः सहिताः समरे त्रयः ॥ ७.१८६.३३ ॥
હું, હે તાત, કર્ણ અને મારો ભાઈ દુઃશાસન — અમે ત્રણે મળીને યુદ્ધમાં પાંડુપુત્રોને મારીશું.
7.186.34
इति ते कत्थमानस्य श्रुतं संसदिसंसदि ।
अनुतिष्ठ प्रतिज्ञां तां सत्यवाग्भव तैः सह ॥ ७.१८६.३४ ॥
આ રીતે તારી બડાઈ દરેક સભામાં સંભળાઈ. તે પ્રતિજ્ઞા પૂર્ણ કર; તેમની સાથે સત્યવાદી થા.
7.186.35
एष ते पाण्डवः शत्रुरविशङ्कोऽग्रतः स्थितः ।
क्षत्रधर्ममवेक्षस्व श्लाघ्यस्तव वधो जयात् ॥ ७.१८६.३५ ॥
જો, તારો શત્રુ પાંડવ નિર્ભયપણે તારી સામે ઊભો છે. ક્ષાત્રધર્મનો વિચાર કર; વિજયથી તારું મૃત્યુ પણ પ્રશંસનીય છે.
7.186.36
दत्तं भुक्तमधीतं च प्राप्तमैश्वर्यमीप्सितम् ।
कृतकृत्योऽनृणश्चासि मा भैर्युध्यस्व पाण्डवम् ॥ ७.१८६.३६ ॥
તેં દાન આપ્યું, ભોગવ્યું, અભ્યાસ કર્યો, ઇચ્છિત ઐશ્વર્ય મેળવ્યું. તું કૃતકૃત્ય અને ઋણમુક્ત છે; ડરીશ નહીં, પાંડવ સાથે યુદ્ધ કર.
7.186.37
इत्युक्त्वा समरे द्रोणो न्यवर्तत यतः परे ।
द्वैधीकृत्य ततः सेनां युद्धं समभवत्तदा ॥ ७.१८६.३७ ॥
આ પ્રમાણે કહીને દ્રોણ યુદ્ધભૂમિમાં જ્યાં શત્રુઓ હતા ત્યાં પાછા ફર્યા. પછી સેનાને બે ભાગમાં વહેંચતાં ત્યારે યુદ્ધ થયું.