ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.188
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.188.1
ते तथैव महाराज दंशिता रणमूर्धनि ।
सन्ध्यागतं सहस्रांशुमादित्यमुपतस्थिरे ॥ ७.१८८.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ସେହିପରି କବଚ ପିନ୍ଧି ରଣମୁଖରେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆସିଥିବା ସହସ୍ରରଶ୍ମି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ।
7.188.2
उदिते तु सहस्रांशौ तप्तकाञ्चनसप्रभे ।
प्रकाशितेषु लोकेषु पुनर्युद्धमवर्तत ॥ ७.१८८.२ ॥
ତପ୍ତ ସୁନାର ଦୀପ୍ତିବିଶିଷ୍ଟ ସହସ୍ରରଶ୍ମି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେବାରୁ ଓ ଲୋକସମୂହ ଆଲୋକିତ ହେବାରୁ ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
7.188.3
द्वन्द्वानि तत्र यान्यासन्संसक्तानि पुरोदयात् ।
तान्येवाभ्युदिते सूर्ये समसज्जन्त भारत ॥ ७.१८८.३ ॥
ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୟୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା, ହେ ଭାରତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେବାରୁ ସେସବୁ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
7.188.4
रथैर्हया हयैर्नागाः पादातैश्चापि कुञ्जराः ।
हयैर्हयाः समाजग्मुः पादाताश्च पदातिभिः ॥ ७.१८८.४ ॥
ରଥ ସହିତ ଅଶ୍ୱ, ଅଶ୍ୱ ସହିତ ହସ୍ତୀ, ପଦାତିକ ସହିତ ହସ୍ତୀ ମଧ୍ୟ; ଅଶ୍ୱ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଏବଂ ପଦାତିକ ପଦାତିକ ସହିତ ମିଶିଲେ।
7.188.5
रथा रथैरिभैर्नागास्तथैव भरतर्षभ ।
संसक्ताश्च वियुक्ताश्च योधाः सन्न्यपतन्रणे ॥ ७.१८८.५ ॥
ରଥ ରଥ ସହିତ, ହସ୍ତୀ ହସ୍ତୀ ସହିତ ଭିଡ଼ିଗଲେ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହିପରି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମିଶି ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ରଣରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।
7.188.6
ते रात्रौ कृतकर्माणः श्रान्ताः सूर्यस्य तेजसा ।
क्षुत्पिपासापरीताङ्गा विसंज्ञा बहवोऽभवन् ॥ ७.१८८.६ ॥
ସେମାନେ ରାତ୍ରିରେ ନିଜ କର୍ମ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପରେ କ୍ଳାନ୍ତ, କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାରେ ଆବୃତ ଶରୀରରେ ଅନେକେ ଅଚେତ ହେଲେ।
7.188.7
शङ्खबेरीमृदङ्गानां कुञ्जराणां च गर्जताम् ।
विष्फारितविकृष्टानां कार्मुकाणां च कूजताम् ॥ ७.१८८.७ ॥
ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ ଓ ମୃଦଙ୍ଗର ଧ୍ୱନି; ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ହାତୀମାନେ; ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି ହୋଇଥିବା ଧନୁର ଟଙ୍କାର।
7.188.8
शब्दः समभवद्राजन्दिविस्पृग्भरतर्षभ ।
द्रवतां च पदातीनां शस्त्राणां पततामपि ॥ ७.१८८.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆକାଶ ଛୁଇଁ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା — ପଳାଉଥିବା ପଦାତିକ ଓ ପଡ଼ୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରର।
7.188.9
हयानां हेषतां चापि रथानां च निवर्तताम् ।
क्रोशतां गर्जतां चैव तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ७.१८८.९ ॥
ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ହ୍ରେଷା, ଫେରୁଥିବା ରଥର ଶବ୍ଦ, ଚିତ୍କାର ଓ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧା — ତାହା ମହା କୋଳାହଳ ଥିଲା।
7.188.10
विवृद्धस्तुमुलः शब्दो द्यामगच्छन्महांस्तदा ।
नानायुधनिकृत्तानां चेष्टतामातुरः स्वनः ॥ ७.१८८.१० ॥
ସେତେବେଳେ ବଢ଼ୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଆକାଶରେ ପହଞ୍ଚିଲା — ନାନା ଅସ୍ତ୍ରରେ କଟା ପଡ଼ି ଛଟପଟ ହେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତ ଚିତ୍କାର।
7.188.11
भूमावश्रूयत महांस्तदाऽऽसीत्कृपणं महत् ।
पततां पात्यमानानां पत्त्यश्वरथदन्तिनाम् ॥ ७.१८८.११ ॥
ସେତେବେଳେ ଧରିତ୍ରୀରେ ବଡ଼ ଓ କରୁଣ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା — ପଡ଼ୁଥିବା ଓ ପଡ଼ାଯାଉଥିବା ପଦାତିକ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀଙ୍କର।
7.188.12
तेषु सर्वेष्वनीकेषु व्यतिषक्तेष्वनेकशः ।
स्वे स्वाञ्जघ्नुः परे स्वांश्च स्वान्परेषां परे परान्। ॥ ७.१८८.१२ ॥
ସେହି ସମସ୍ତ ସେନା ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ମିଶିଯିବାରୁ, ନିଜ ଲୋକେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ମାରିଲେ; ଶତ୍ରୁମାନେ ନିଜ ଲୋକ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଲୋକଙ୍କୁ ମାରିଲେ।
7.188.13
वीरबाहुविसृष्टाश्च योधेषु च गजेषु च ।
राशयः प्रत्यदृश्यन्त वाससां नेजनेष्विव ॥ ७.१८८.१३ ॥
ବୀରମାନଙ୍କ ବାହୁଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ (ଅସ୍ତ୍ରସମୂହ) ଯୋଦ୍ଧା ଓ ହାତୀ ଉପରେ ଗଦା ଗଦା ଦେଖାଗଲା, ଧୋବୀଘାଟରେ ବସ୍ତ୍ରର ଗଦା ପରି।
7.188.14
उद्यतप्रतिपिष्टानां खङ्गानां वीरबाहुभिः ।
स एव शब्दस्तद्रूपो वाससां निज्यतामिव ॥ ७.१८८.१४ ॥
ବୀରମାନଙ୍କ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଉଠାଇ ବାରମ୍ବାର ପିଟାଯାଇଥିବା ଖଡ୍ଗମାନଙ୍କର ସେହି ଶବ୍ଦ ଥିଲା, ଯେପରି ବସ୍ତ୍ର ନିଙ୍ଗାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ହୁଏ।
7.188.15
अर्धासिभिस्तथा खङ्गैस्तोमरैः सपरश्वथैः ।
निकृष्टयुद्धं संसक्तं महदासीत्सुदारुणम् ॥ ७.१८८.१५ ॥
ଅର୍ଧାସି, ଖଡ୍ଗ, ତୋମର ଓ ପରଶୁ ସହ ନିକଟ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ତାହା ଅତି ଦାରୁଣ ଥିଲା।
7.188.16
गजाश्वकायप्रभवां नरदेहप्रवाहिनीम् ।
शस्त्रमत्स्यसुसम्पूर्णां मांसशोणितकर्दमाम् ॥ ७.१८८.१६ ॥
ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ମନୁଷ୍ୟଦେହରେ ପ୍ରବାହିତ, ଅସ୍ତ୍ରରୂପୀ ମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର କାଦୁଆ ନଦୀ।
7.188.17
आर्तनादस्वनवतीं पताकाशस्त्रफेनिलाम् ।
नदीं प्रावर्तयन्वीराः परलोकौघगामिनीम् ॥ ७.१८८.१७ ॥
ଆର୍ତ୍ତନାଦର ଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପତାକା ଓ ଅସ୍ତ୍ରର ଫେଣଯୁକ୍ତ, ପରଲୋକ ପ୍ରବାହ ଆଡ଼େ ଯାଉଥିବା ନଦୀକୁ ବୀରମାନେ ପ୍ରବାହିତ କଲେ।
7.188.18
शरशक्त्यर्दिता क्लान्ता रात्रिमूढात्पचेतसः ।
विष्टभ्य सर्वगात्राणि व्यतिष्ठन्गजवाजिनः ॥ ७.१८८.१८ ॥
ବାଣ ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ, କ୍ଳାନ୍ତ, ରାତ୍ରିରେ ଅଳ୍ପ ମୂଢ଼ ମନବିଶିଷ୍ଟ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଦୃଢ଼ କରି ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ସୱାରମାନେ ଠିଆ ହେଲେ।
7.188.19
संशुष्कवदना वीराः शिरोभिश्चारुकुण्डलैः ।
युद्धोपकरणैश्चान्यैस्तत्रतत्र चकाशिरे ॥ ७.१८८.१९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଥିବା ବୀରମାନଙ୍କ ଶୁଷ୍କ ମୁଖ, ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ମସ୍ତକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧୋପକରଣ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଚମକୁଥିଲା।
7.188.20
क्रव्यादसङ्घैराकीर्णं मृतैरर्धमृतैरपि ।
नासीद्रथपथस्तत्र सर्वमायोधनं प्रति ॥ ७.१८८.२० ॥
ମାଂସଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୃତ ଏବଂ ଅଧମରା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ସେଠାରେ ସମଗ୍ର ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ରଥ ଚାଲିବା ପଥ ନଥିଲା।
7.188.21
मञ्जत्सु चक्रेषु रथान्सत्वमास्थाय वाजिनः ।
कथञ्चिदवहन्श्रान्ता वेपमानाः शरार्दिताः।
कुलसत्वबलोपेता वाजिनो वारणोपमाः ॥ ७.१८८.२१ ॥
ଚକ୍ର ବୁଡ଼ିଯାଉଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସାହସ ସଂଗ୍ରହ କରି ରଥଗୁଡ଼ିକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଟାଣୁଥିଲେ; କ୍ଳାନ୍ତ, କମ୍ପମାନ, ବାଣପୀଡ଼ିତ ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନେ ଉତ୍ତମ ବଂଶ, ସାହସ ଓ ବଳ ବିଶିଷ୍ଟ ହାତୀ ସଦୃଶ ଥିଲେ।
7.188.22
विह्वलं तूर्णमुद्धान्तं सभयं भारतातुरम् ।
बलमासीत्तदा सर्वमृते द्रोणार्जुनावुभौ ॥ ७.१८८.२२ ॥
ହେ ଭରତ, ସେତେବେଳେ ଦ୍ରୋଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ସମଗ୍ର ସେନା ଶୀଘ୍ର ବିହ୍ୱଳ, ଭ୍ରାନ୍ତ, ଭୟଭୀତ ଓ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଗଲା।
7.188.23
तावेवास्तां निलयनं तावार्तायनमेव च ।
तावेवान्ये समासाद्य जग्मुर्वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.१८८.२३ ॥
ସେହି ଦୁଇଜଣ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ ଥିଲେ, ସେମାନେ ହିଁ ପୀଡ଼ିତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଥିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଯମଲୋକକୁ ଗଲେ।
7.188.24
आविग्नमभवत्सर्वं कौरवाणां महद्बलम् ।
पाञ्चालानां च संसक्तं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.१८८.२४ ॥
କୌରବଙ୍କ ସମଗ୍ର ମହାସେନା ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇଗଲା; ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଯିବାରୁ କିଛି ଜଣାପଡ଼ୁନଥିଲା।
7.188.25
अन्तकाक्रीडसदृशं भीरूणां भयवर्धनम् ।
पृथिव्यां राजवंश्यानामुत्थिते महति क्षये ॥ ७.१८८.२५ ॥
ପୃଥିବୀରେ ରାଜବଂଶମାନଙ୍କର ମହାବିନାଶ ଉଠିଲା ବେଳେ ତାହା ଯମଙ୍କ ଖେଳ ଭଳି ଥିଲା ଏବଂ ଭୀରୁମାନଙ୍କର ଭୟ ବଢ଼ାଉଥିଲା।
7.188.26
न तत्र कर्णं द्रोणं वा नार्जुनं न युधिष्ठिरम् ।
न भीमसेनं न यमौ न पाञ्चाल्यं न सात्यकिम् ॥ ७.१८८.२६ ॥
ସେଠାରେ କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୋଣ, ଅର୍ଜୁନ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ଯମଳ ଭ୍ରାତା, ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ କିମ୍ବା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା।
7.188.27
न च दुःशासनं द्रौणिं न दुर्योधनसौबलौ ।
न कृपं मद्रराजं च कृतवर्माणमेव च ॥ ७.१८८.२७ ॥
ଦୁଃଶାସନ, ଦ୍ରୌଣି, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ସୌବଳ, କୃପ, ମଦ୍ରରାଜ ଓ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା।
7.188.28
न चान्यान्नैव चात्मानं न क्षितिं न दिशस्तथा ।
पश्याम राजन्संसक्तान्सैन्येन रजसा धृतान् ॥ ७.१८८.२८ ॥
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ, ନିଜକୁ, ପୃଥିବୀ ବା ଦିଗମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ହେ ରାଜନ, ସୈନ୍ୟର ଧୂଳିରେ ଆବୃତ, ପରସ୍ପର ସହ ଲାଗିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ହିଁ ଆମେ ଦେଖୁଥିଲୁ।
7.188.29
सम्भ्रान्ते तुमुले घोरे रजोमेघे समुत्थिते ।
त्रियामामिव संप्राप्ताममन्यन्त निशाचराः ॥ ७.१८८.२९ ॥
ଭୟଙ୍କର, କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ବିଭ୍ରାନ୍ତିରେ ଧୂଳିମେଘ ଉଠିଲା ବେଳେ ନିଶାଚରମାନେ ଭାବିଲେ ରାତି ଆସିଛି।
7.188.30
न ज्ञायन्ते कौरवेया न पाञ्चाला न पाण्डवाः ।
न दिशो द्यौर्न चोर्वी च न समं विषमं तथा ॥ ७.१८८.३० ॥
କୌରବ, ପାଞ୍ଚାଳ ବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚିହ୍ନାଯାଉନଥିଲେ; ଦିଗ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ସମତଳ ବା ବିଷମ କିଛି ବୁଝାଯାଉନଥିଲା।
7.188.31
हस्तसंस्पर्शमापन्नान्परानप्यथवा स्वकान् ।
न्यपातयंस्तदा युद्धे नराः स्म विजयैषिणः ॥ ७.१८८.३१ ॥
ହାତରୁ ହାତ ମିଶିଥିବା ଶତ୍ରୁ ବା ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପକାଉଥିଲେ।
7.188.32
उद्धूतत्वात्तु रजसः प्रसेकाच्छोणितस्य च ।
प्राशाम्यत रजो भौमं शीघ्रत्वादनिलस्य च ॥ ७.१८८.३२ ॥
ଧୂଳି ଉଡ଼ିଥିବାରୁ, ରକ୍ତର ଛିଟା ଏବଂ ପବନର ବେଗରେ, ଭୂମିର ସେ ଧୂଳି ଶାନ୍ତ ହେଲା।
7.188.33
तत्र नागा हया योधा रथिनोऽथ पदातयः ।
पारिजातवनानीव व्यरोचन्रुधिरोक्षिताः ॥ ७.१८८.३३ ॥
ସେଠାରେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଯୋଦ୍ଧା, ରଥୀ ଓ ପଦାତିକମାନେ ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ହୋଇ ପାରିଜାତ ବନ ପରି ଶୋଭାୟମାନ ହେଉଥିଲେ।
7.188.34
ततो दुर्योधनः कर्णो द्रोणो दुःशासनस्तथा ।
पाण्डवैः समसज्जन्त चतुर्भिश्चतुरो रथाः ॥ ७.१८८.३४ ॥
ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଦୁଃଶାସନ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ — ଚାରି ରଥୀ ଚାରିଜଣଙ୍କ ସହ।
7.188.35
दुर्योधनः सह भ्रात्रा यमाभ्यां समसज्जत ।
वृकोदरेण राधेयो भारद्वाजेन चार्जुनः ॥ ७.१८८.३५ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଭାଇ ସହିତ ଯମଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା; ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣ ବୃକୋଦର ସହ, ଓ ଭରଦ୍ୱାଜ ପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ସହ।
7.188.36
तद्धोरं महदाश्चर्यं युद्धं दैवासुरोपमम् ।
रथर्षभाणामुग्राणां सन्निपातममानुषम् ॥ ७.१८८.३६ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର, ମହାନ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଯୁଦ୍ଧ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଥିଲା; ଉଗ୍ର ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କର ସେ ସଂଘାତ ଅମାନୁଷ ଥିଲା।
7.188.37
रथमार्गैर्विचित्रैस्तैर्विचित्ररथसङ्कुलम् ।
अपश्यन्रथिनो युद्धं विचित्रं चित्रयोधिनाम् ॥ ७.१८८.३७ ॥
ସେହି ବିଚିତ୍ର ରଥପଥ ଓ ବିଚିତ୍ର ରଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ରଥୀମାନେ ଦେଖିଲେ; ବିଚିତ୍ର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ବିଚିତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ।
7.188.38
यतमानाः पराक्रान्ताः परस्परजिगीषवः ।
जीमूता इव घर्मान्ते शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ७.१८८.३८ ॥
ଯତ୍ନଶୀଳ, ପରାକ୍ରମୀ, ପରସ୍ପରକୁ ଜିତିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେମାନେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷରେ ମେଘ ପରି ଶରବର୍ଷା କଲେ।
7.188.39
ते रथान्सूर्यसङ्काशानास्थिताः पुरुषर्षभाः ।
अशोभन्त यथा मेघाः शारदाश्चलविद्युतः ॥ ७.१८८.३९ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ରଥରେ ଆରୋହୀ ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଶରତର ବିଜୁଳି-ଚଞ୍ଚଳ ମେଘ ପରି ଶୋଭିଲେ।
7.188.40
योधास्ते तु महाराज क्रोधामर्षसमन्विताः ।
स्पर्धिनश्च महेष्वासाः कृतयत्ना धनुर्धराः।
अभ्यगच्छंस्तथाऽन्योन्यं मत्ता गजवृषा इव ॥ ७.१८८.४० ॥
ହେ ମହାରାଜ! କ୍ରୋଧ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ପରସ୍ପର ସ୍ପର୍ଦ୍ଧୀ ମହାଧନୁର୍ଧର, ଯତ୍ନରେ ଧନୁ ଧରି, ମତ୍ତ ଗଜରାଜ ପରି ପରସ୍ପର ଆଡ଼େ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
7.188.41
न नूनं देहभेदोऽस्ति काले राजन्ननागते ।
यत्र सर्वे न युगपद्व्यशीर्यन्त महारथाः ॥ ७.१८८.४१ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ତଥାପି କାଳ ଆସିନଥିଲା, ତେଣୁ ନିଶ୍ଚୟ ଦେହଛେଦ ହୋଇନଥିଲା; କାରଣ ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇନଥିଲେ।
7.188.42
बाहुभिश्चपरणैश्चिन्नैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
कार्मुकैर्विशिखैः प्रासैः खङ्गैः परशुपट्टसैः ॥ ७.१८८.४२ ॥
କଟା ବାହୁ, କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ମସ୍ତକ, ଧନୁ, ବାଣ, ଭାଲ, ଖଡ୍ଗ, ପରଶୁ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ସହିତ।
7.188.43
नालीकैः क्षुद्रनाराचैर्नखरैः शक्तितोमरैः ।
अन्यैश्च विविधाकारैर्धौतैः प्रहरणोत्तमैः ॥ ७.१८८.४३ ॥
ନାଳୀକ, କ୍ଷୁଦ୍ର ନାରାଚ, ନଖର, ଶକ୍ତି ଓ ତୋମର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବିବିଧ ଆକାରର, ଚିକ୍କଣ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ରସମୂହ ସହିତ।
7.188.44
विचित्रैर्विविधाकारैः शरीरावरणैरपि ।
विचित्रैश्च रथैर्भग्नैर्हतैश्च गजवाजिभिः ॥ ७.१८८.४४ ॥
ବିଚିତ୍ର ଓ ବିବିଧ ଆକାରର ଆବରଣ ସହିତ, ଭଗ୍ନ ଓ ବିନଷ୍ଟ ବିଚିତ୍ର ରଥ ସହିତ, ଏବଂ ହତ ହସ୍ତୀ ଓ ଅଶ୍ୱ ସହିତ।
7.188.45
शून्यैश्चैव नगाकारैर्हतयोधध्वजै रथैः ।
अमनुष्यैर्हयैस्त्रस्तैः कृष्यमाणैस्ततस्ततः ॥ ७.१८८.४५ ॥
ଶୂନ୍ୟ ଓ ପର୍ବତାକାର ରଥ ସହିତ, ହତ ଯୋଦ୍ଧା ଓ ଧ୍ୱଜଯୁକ୍ତ ରଥ ସହିତ, ସାରଥିହୀନ ଭୀତ ଅଶ୍ୱ ସହିତ, ଏଣେତେଣେ ଟଣାଯାଉଥିବା ସହିତ।
7.188.46
वातायमानैरसकृद्धतवीरैरलंकृतैः ।
व्यजनैः कङ्कटैश्चैव ध्वजैश्च विनिपातितैः ॥ ७.१८८.४६ ॥
ପବନରେ ବାରମ୍ବାର ଦୋହଲୁଥିବା, ହତ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ବ୍ୟଜନ, କଙ୍କଟ ଓ ଭୂପାତିତ ଧ୍ୱଜ ସହିତ।
7.188.47
छत्रैराभरणैर्वस्त्रैर्माल्यैश्च ससुगन्धिभिः ।
हारैः किरीटैर्मुकुटैरुष्णीषैः किङ्किणीगणैः ॥ ७.१८८.४७ ॥
ଛତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର, ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା, ହାର, କିରୀଟ, ମୁକୁଟ, ଉଷ୍ଣୀଷ ଓ କିଙ୍କିଣୀ ଗୁଚ୍ଛ ସହିତ।
7.188.48
उरस्थैर्मणिभिर्निष्कैश्चूडामणिभिरेव च ।
आसीदायोधनं तत्र नभस्तारागणैरिव ॥ ७.१८८.४८ ॥
ଛାତିରେ ଥିବା ମଣି, ନିଷ୍କ ଓ ଚୂଡାମଣି ଦ୍ୱାରା ସେହି ରଣଭୂମି ନକ୍ଷତ୍ରଗଣ ଥିବା ଆକାଶ ପରି ହୋଇଥିଲା।
7.188.49
ततो दुर्योधनस्यासीन्नकुलेन समागमः ।
अमर्षितेन क्रुद्धस्य क्रुद्धेनामर्षितस्य च ॥ ७.१८८.४९ ॥
ଏଥର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କର ନକୁଳ ସହ ସାକ୍ଷାତ ହେଲା — କ୍ରୋଧିତଙ୍କର କ୍ରୁଦ୍ଧ ସହ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅସହିଷ୍ଣୁ ସହ।
7.188.50
अपसव्यं चकाराथ माद्रीपुत्रस्तवात्मजम् ।
किरञ्छरशतैर्हृष्टस्तत्र नादो महानभूत् ॥ ७.१८८.५० ॥
ଏଥର ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅପସବ୍ୟ କଲେ — ଶହଶହ ବାଣ ବର୍ଷାଇ, ହର୍ଷରେ; ସେଠାରେ ମହା କୋଳାହଳ ହେଲା।
7.188.51
अपसव्यं कृतं सङ्ख्ये भ्रातृव्येनात्यमर्षिणा ।
नामृष्यत तमप्याजौ प्रतिचक्रे परन्तपः।
पुत्रस्तव महाराज राजा दुर्योधनो द्रुतम् ॥ ७.१८८.५१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପସବ୍ୟ କରାଗଲା — ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଭ୍ରାତୃବ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା। ପରନ୍ତପ ତାହା ସହି ନପାରି ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତିକାର କଲେ — ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାରାଜ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଶୀଘ୍ର।
7.188.52
ततः प्रतिचिकीर्षन्तमपसव्यं तु ते सुतम् ।
न्यवारयत तेजस्वी नकुलश्चित्रमार्गवित् ॥ ७.१८८.५२ ॥
ଏଥର ଅପସବ୍ୟର ପ୍ରତିକାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ବିଚିତ୍ର ମାର୍ଗଜ୍ଞ ନକୁଳ ରୋକିଲେ।
7.188.53
स सर्वतो निवार्यैनं शरजालेन पीडयन् ।
विमुखं नकुलश्चक्रे तत्सैन्याः समपूजयन् ॥ ७.१८८.५३ ॥
ସବୁ ଦିଗରୁ ତାହାକୁ ରୋକି, ବାଣଜାଲରେ ପୀଡ଼ିତ କରି ନକୁଳ ତାହାକୁ ବିମୁଖ କଲେ; ତାହାର ସେନା ତାହାକୁ ଭଲ ସମ୍ମାନ କଲା।
7.188.54
तिष्ठतिष्ठेति नकुलो बभाषे तनयं तव ।
संस्मृत्य सर्वदुःखानि तव दुर्मन्त्रितं च तत् ॥ ७.१८८.५४ ॥
"ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ" ଏହିପରି ନକୁଳ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ; ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ଆପଣଙ୍କ ସେହି ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରଣା ସ୍ମରଣ କରି।