Vedyatra वेदयात्रा
వెతకండి

మహాభారతం · అధ్యాయం 7.188

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

పదార్థాలతో చదవండి

7.188.1

ते तथैव महाराज दंशिता रणमूर्धनि ।
सन्ध्यागतं सहस्रांशुमादित्यमुपतस्थिरे ॥ ७.१८८.१ ॥

మహారాజా, వారు అలాగే కవచాలు ధరించి యుద్ధ ముఖభాగంలో సంధ్యకు వచ్చిన సహస్రకిరణ సూర్యుని ఉపాసించారు.

7.188.2

उदिते तु सहस्रांशौ तप्तकाञ्चनसप्रभे ।
प्रकाशितेषु लोकेषु पुनर्युद्धमवर्तत ॥ ७.१८८.२ ॥

కాచిన బంగారం వంటి కాంతిగల సహస్రకిరణ సూర్యుడు ఉదయించి లోకాలు ప్రకాశించగా మళ్ళీ యుద్ధం జరిగింది.

7.188.3

द्वन्द्वानि तत्र यान्यासन्संसक्तानि पुरोदयात् ।
तान्येवाभ्युदिते सूर्ये समसज्जन्त भारत ॥ ७.१८८.३ ॥

అక్కడ సూర్యోదయానికి ముందు జరిగిన ద్వంద్వ యుద్ధాలు, ఓ భారతా, సూర్యుడు ఉదయించగానే మళ్ళీ అవే మొదలయ్యాయి.

7.188.4

रथैर्हया हयैर्नागाः पादातैश्चापि कुञ्जराः ।
हयैर्हयाः समाजग्मुः पादाताश्च पदातिभिः ॥ ७.१८८.४ ॥

రథాలతో గుర్రాలు, గుర్రాలతో ఏనుగులు, కాల్బలంతో ఏనుగులు కూడా; గుర్రాలు గుర్రాలతో, కాల్బలాలు కాల్బలాలతో తలపడ్డాయి.

7.188.5

रथा रथैरिभैर्नागास्तथैव भरतर्षभ ।
संसक्ताश्च वियुक्ताश्च योधाः सन्न्यपतन्रणे ॥ ७.१८८.५ ॥

రథాలు రథాలతో, ఏనుగులు ఏనుగులతో తలపడ్డాయి; భరతశ్రేష్ఠా, అలాగే యోధులు కలిసి, విడిపోయి యుద్ధంలో విరుచుకుపడ్డారు.

7.188.6

ते रात्रौ कृतकर्माणः श्रान्ताः सूर्यस्य तेजसा ।
क्षुत्पिपासापरीताङ्गा विसंज्ञा बहवोऽभवन् ॥ ७.१८८.६ ॥

వారు రాత్రికి తమ కర్మలు చేసి, సూర్య తాపంతో అలసి, ఆకలి దాహాలతో శరీరాలు చుట్టుముట్టబడి, అనేకులు స్పృహ కోల్పోయారు.

7.188.7

शङ्खबेरीमृदङ्गानां कुञ्जराणां च गर्जताम् ।
विष्फारितविकृष्टानां कार्मुकाणां च कूजताम् ॥ ७.१८८.७ ॥

శంఖాలు, భేరులు, మృదంగాల ధ్వని; గర్జిస్తున్న ఏనుగులు; పూర్తిగా లాగబడిన విల్లుల టంకారం.

7.188.8

शब्दः समभवद्राजन्दिविस्पृग्भरतर्षभ ।
द्रवतां च पदातीनां शस्त्राणां पततामपि ॥ ७.१८८.८ ॥

ఓ రాజా, భరత వీరుడా, ఆకాశాన్ని తాకిన ధ్వని లేచింది — పారిపోతున్న కాలిబంట్ల, పడుతున్న ఆయుధాల శబ్దం.

7.188.9

हयानां हेषतां चापि रथानां च निवर्तताम् ।
क्रोशतां गर्जतां चैव तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ७.१८८.९ ॥

గుర్రాల సకిలింపులు, వెనుదిరుగుతున్న రథాల చప్పుడు, అరుస్తూ గర్జిస్తున్న యోధుల కేకలు — అది మహా కోలాహలం.

7.188.10

विवृद्धस्तुमुलः शब्दो द्यामगच्छन्महांस्तदा ।
नानायुधनिकृत्तानां चेष्टतामातुरः स्वनः ॥ ७.१८८.१० ॥

అప్పుడు పెరిగిన భీకర ధ్వని ఆకాశానికి చేరింది — వివిధ ఆయుధాలతో నరికివేయబడి కొట్టుకుంటున్నవారి వేదన నిండిన అరుపులు.

7.188.11

भूमावश्रूयत महांस्तदाऽऽसीत्कृपणं महत् ।
पततां पात्यमानानां पत्त्यश्वरथदन्तिनाम् ॥ ७.१८८.११ ॥

అప్పుడు నేలపై పెద్ద, దీనమైన శబ్దం వినిపించింది — పడిపోతున్న, పడగొట్టబడుతున్న కాలిబంట్లు, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగుల.

7.188.12

तेषु सर्वेष्वनीकेषु व्यतिषक्तेष्वनेकशः ।
स्वे स्वाञ्जघ्नुः परे स्वांश्च स्वान्परेषां परे परान्। ॥ ७.१८८.१२ ॥

ఆ సైన్యాలన్నీ అనేక విధాలుగా కలిసిపోవడంతో, తమవారినే తమవారు కొట్టారు; శత్రువులు తమవారిని, శత్రువుల వారిని శత్రువులే కొట్టారు.

7.188.13

वीरबाहुविसृष्टाश्च योधेषु च गजेषु च ।
राशयः प्रत्यदृश्यन्त वाससां नेजनेष्विव ॥ ७.१८८.१३ ॥

వీరుల బాహువులచే విసిరివేయబడినవి యోధులపైనా ఏనుగులపైనా రాశులుగా కనిపించాయి, చాకలి రేవుల్లో బట్టల రాశుల వలె.

7.188.14

उद्यतप्रतिपिष्टानां खङ्गानां वीरबाहुभिः ।
स एव शब्दस्तद्रूपो वाससां निज्यतामिव ॥ ७.१८८.१४ ॥

వీరుల బాహువులచే పైకెత్తి మళ్లీ మళ్లీ కొట్టబడిన ఖడ్గాల శబ్దం బట్టలు పిండబడే శబ్దంలా ఉంది.

7.188.15

अर्धासिभिस्तथा खङ्गैस्तोमरैः सपरश्वथैः ।
निकृष्टयुद्धं संसक्तं महदासीत्सुदारुणम् ॥ ७.१८८.१५ ॥

అర్ధఖడ్గాలు, ఖడ్గాలు, తోమరాలు, గొడ్డళ్ళతో దగ్గరి భయంకర యుద్ధం జరిగింది; అది అత్యంత దారుణంగా ఉంది.

7.188.16

गजाश्वकायप्रभवां नरदेहप्रवाहिनीम् ।
शस्त्रमत्स्यसुसम्पूर्णां मांसशोणितकर्दमाम् ॥ ७.१८८.१६ ॥

ఏనుగులు, గుర్రాల శరీరాల నుండి పుట్టి, మనుషుల దేహాలతో ప్రవహించి, ఆయుధాలనే చేపలతో నిండి, మాంసరక్తపు బురదతో కూడినది.

7.188.17

आर्तनादस्वनवतीं पताकाशस्त्रफेनिलाम् ।
नदीं प्रावर्तयन्वीराः परलोकौघगामिनीम् ॥ ७.१८८.१७ ॥

ఆర్తనాదాల ధ్వనితో నిండి, పతాకలు, ఆయుధాల నురుగుతో కూడి, పరలోకపు ప్రవాహం వైపు సాగే నదిని వీరులు ప్రవహింపజేశారు.

7.188.18

शरशक्त्यर्दिता क्लान्ता रात्रिमूढात्पचेतसः ।
विष्टभ्य सर्वगात्राणि व्यतिष्ठन्गजवाजिनः ॥ ७.१८८.१८ ॥

బాణాలు, శక్తి ఆయుధాలచే బాధితులై, అలసి, రాత్రివలన కొంచెం మూఢమైన మనస్సులతో, శరీరాంగాలన్నింటినీ నిలబెట్టుకుంటూ ఏనుగు, గుర్రపు స్వారీలు నిలిచారు.

7.188.19

संशुष्कवदना वीराः शिरोभिश्चारुकुण्डलैः ।
युद्धोपकरणैश्चान्यैस्तत्रतत्र चकाशिरे ॥ ७.१८८.१९ ॥

యుద్ధంలో పడిన వీరుల ఎండిన ముఖాలు, అందమైన కుండలాలు ధరించిన తలలు, ఇతర యుద్ధ సామగ్రి అక్కడక్కడ మెరిశాయి.

7.188.20

क्रव्यादसङ्घैराकीर्णं मृतैरर्धमृतैरपि ।
नासीद्रथपथस्तत्र सर्वमायोधनं प्रति ॥ ७.१८८.२० ॥

మాంసాహార జంతువుల గుంపులతో నిండి, చనిపోయిన వారితోనూ సగం చచ్చినవారితోనూ కప్పబడి, అక్కడ యుద్ధభూమి అంతటా రథాలకు దారి మిగలలేదు.

7.188.21

मञ्जत्सु चक्रेषु रथान्सत्वमास्थाय वाजिनः ।
कथञ्चिदवहन्श्रान्ता वेपमानाः शरार्दिताः।
कुलसत्वबलोपेता वाजिनो वारणोपमाः ॥ ७.१८८.२१ ॥

చక్రాలు కూరుకుపోతున్నప్పుడు కూడా గుర్రాలు ధైర్యం కూడదీసుకుని రథాలను ఎలాగో లాగాయి; అలసి, వణికి, బాణాలతో బాధింపబడిన అవి మంచి జాతి, ధైర్యం, బలం కలిగి ఏనుగులతో సమానంగా ఉన్నాయి.

7.188.22

विह्वलं तूर्णमुद्धान्तं सभयं भारतातुरम् ।
बलमासीत्तदा सर्वमृते द्रोणार्जुनावुभौ ॥ ७.१८८.२२ ॥

ఓ భరతా, అప్పుడు ద్రోణుడు, అర్జునుడు ఇద్దరినీ తప్ప సైన్యమంతా వేగంగా కలవరపడి, భయపడి, బాధతో ఉంది.

7.188.23

तावेवास्तां निलयनं तावार्तायनमेव च ।
तावेवान्ये समासाद्य जग्मुर्वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.१८८.२३ ॥

ఆ ఇద్దరే ఆశ్రయం, ఆ ఇద్దరే బాధితులకు ఆధారం; ఇతరులు వారిని చేరి యముని లోకానికి వెళ్లిపోయారు.

7.188.24

आविग्नमभवत्सर्वं कौरवाणां महद्बलम् ।
पाञ्चालानां च संसक्तं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.१८८.२४ ॥

కౌరవుల మహాసైన్యమంతా కలత చెందింది; పాంచాలులతో కలిసిపోవడంతో ఏదీ గుర్తించలేకపోయారు.

7.188.25

अन्तकाक्रीडसदृशं भीरूणां भयवर्धनम् ।
पृथिव्यां राजवंश्यानामुत्थिते महति क्षये ॥ ७.१८८.२५ ॥

భూమిపై రాజవంశాల మహా వినాశనం తలెత్తినప్పుడు, అది యముని క్రీడలా ఉండి భీరువులకు భయాన్ని పెంచింది.

7.188.26

न तत्र कर्णं द्रोणं वा नार्जुनं न युधिष्ठिरम् ।
न भीमसेनं न यमौ न पाञ्चाल्यं न सात्यकिम् ॥ ७.१८८.२६ ॥

అక్కడ కర్ణుడు, ద్రోణుడు, అర్జునుడు, యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, యమళులు, పాంచాల్యుడు, సాత్యకి ఎవరూ కనిపించలేదు.

7.188.27

न च दुःशासनं द्रौणिं न दुर्योधनसौबलौ ।
न कृपं मद्रराजं च कृतवर्माणमेव च ॥ ७.१८८.२७ ॥

దుశ్శాసనుడు, ద్రౌణి, దుర్యోధనుడు, సౌబలుడు, కృపుడు, మద్రరాజు, కృతవర్మ కూడా కనిపించలేదు.

7.188.28

न चान्यान्नैव चात्मानं न क्षितिं न दिशस्तथा ।
पश्याम राजन्संसक्तान्सैन्येन रजसा धृतान् ॥ ७.१८८.२८ ॥

ఇతరులను, మనల్ని, భూమిని, దిక్కులను కూడా చూడలేకపోయాం. ఓ రాజా, సైన్యం లేపిన ధూళితో కప్పబడి, ఒకరినొకరు అంటుకుని ఉన్నవారినే చూశాం.

7.188.29

सम्भ्रान्ते तुमुले घोरे रजोमेघे समुत्थिते ।
त्रियामामिव संप्राप्ताममन्यन्त निशाचराः ॥ ७.१८८.२९ ॥

భయంకరమైన, కల్లోలమైన ఈ గందరగోళంలో, ధూళి మేఘం లేచినప్పుడు రాత్రివారులు రాత్రి వచ్చిందని భావించారు.

7.188.30

न ज्ञायन्ते कौरवेया न पाञ्चाला न पाण्डवाः ।
न दिशो द्यौर्न चोर्वी च न समं विषमं तथा ॥ ७.१८८.३० ॥

కౌరవులు, పాంచాలురు, పాండవులు గుర్తించబడలేదు; దిక్కులు, ఆకాశం, భూమి, సమమూ విషమమూ తెలియలేదు.

7.188.31

हस्तसंस्पर्शमापन्नान्परानप्यथवा स्वकान् ।
न्यपातयंस्तदा युद्धे नराः स्म विजयैषिणः ॥ ७.१८८.३१ ॥

చేతులతో చేతులు కలిసిన శత్రువులను, లేదా తమవారినే కూడా, అప్పుడు యుద్ధంలో విజయాన్ని కోరిన వీరులు కూల్చారు.

7.188.32

उद्धूतत्वात्तु रजसः प्रसेकाच्छोणितस्य च ।
प्राशाम्यत रजो भौमं शीघ्रत्वादनिलस्य च ॥ ७.१८८.३२ ॥

ధూళి రేగింది కాబట్టి, రక్తపు చిమ్ముడుతో, గాలి వేగంతో, భూమి ఆ ధూళి చల్లారింది.

7.188.33

तत्र नागा हया योधा रथिनोऽथ पदातयः ।
पारिजातवनानीव व्यरोचन्रुधिरोक्षिताः ॥ ७.१८८.३३ ॥

అక్కడ ఏనుగులు, గుర్రాలు, యోధులు, రథికులు, కాలిబంటులు రక్తంతో తడిసి పారిజాత వనాల్లా ప్రకాశించారు.

7.188.34

ततो दुर्योधनः कर्णो द्रोणो दुःशासनस्तथा ।
पाण्डवैः समसज्जन्त चतुर्भिश्चतुरो रथाः ॥ ७.१८८.३४ ॥

అప్పుడు దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, ద్రోణుడు, దుఃశాసనుడు పాండవులతో తలపడ్డారు — నలుగురు రథికులు నలుగురితో.

7.188.35

दुर्योधनः सह भ्रात्रा यमाभ्यां समसज्जत ।
वृकोदरेण राधेयो भारद्वाजेन चार्जुनः ॥ ७.१८८.३५ ॥

దుర్యోధనుడు తమ్ముడితో కలిసి యముని ఇద్దరు కుమారులతో తలపడ్డాడు; రాధేయుడు కర్ణుడు వృకోదరునితో, భారద్వాజుని కుమారుడు అర్జునునితో తలపడ్డారు.

7.188.36

तद्धोरं महदाश्चर्यं युद्धं दैवासुरोपमम् ।
रथर्षभाणामुग्राणां सन्निपातममानुषम् ॥ ७.१८८.३६ ॥

ఆ భయంకరమైన, మహత్తరమైన, ఆశ్చర్యకరమైన యుద్ధం దేవాసురుల యుద్ధంలా ఉంది; ఉగ్ర రథశ్రేష్ఠుల ఆ తాకిడి అమానుషమైనది.

7.188.37

रथमार्गैर्विचित्रैस्तैर्विचित्ररथसङ्कुलम् ।
अपश्यन्रथिनो युद्धं विचित्रं चित्रयोधिनाम् ॥ ७.१८८.३७ ॥

ఆ విచిత్రమైన రథమార్గాలతో, విచిత్ర రథాలతో నిండిన ఆ యుద్ధాన్ని రథికులు చూశారు; విచిత్ర యోధుల విచిత్ర యుద్ధం అది.

7.188.38

यतमानाः पराक्रान्ताः परस्परजिगीषवः ।
जीमूता इव घर्मान्ते शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ७.१८८.३८ ॥

ప్రయత్నిస్తూ, పరాక్రమంతో, ఒకరినొకరు జయించాలనే కోరికతో ఉన్న వారు, గ్రీష్మ ఋతువు చివరలో మేఘాల వలె బాణవర్షం కురిపించారు.

7.188.39

ते रथान्सूर्यसङ्काशानास्थिताः पुरुषर्षभाः ।
अशोभन्त यथा मेघाः शारदाश्चलविद्युतः ॥ ७.१८८.३९ ॥

సూర్యుని వంటి రథాలపై ఎక్కిన ఆ పురుషోత్తములు, శరత్కాల మేఘాలు మెరుపులతో ప్రకాశించినట్లు ప్రకాశించారు.

7.188.40

योधास्ते तु महाराज क्रोधामर्षसमन्विताः ।
स्पर्धिनश्च महेष्वासाः कृतयत्ना धनुर्धराः।
अभ्यगच्छंस्तथाऽन्योन्यं मत्ता गजवृषा इव ॥ ७.१८८.४० ॥

మహారాజా! కోపంతో, అసహనంతో నిండిన ఆ యోధులు, పోటీపడే మహాధనుర్ధరులు, ప్రయత్నించి విల్లు ధరించి, మదించిన ఏనుగుల వలె ఒకరిపై ఒకరు ముందుకు సాగారు.

7.188.41

न नूनं देहभेदोऽस्ति काले राजन्ननागते ।
यत्र सर्वे न युगपद्व्यशीर्यन्त महारथाः ॥ ७.१८८.४१ ॥

రాజా! కాలం ఇంకా రాలేదు కనుక దేహ విచ్ఛేదం నిశ్చయంగా లేదు; ఎందుకంటే మహారథులంతా ఒకేసారి ఛిన్నమై పడిపోలేదు.

7.188.42

बाहुभिश्चपरणैश्चिन्नैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
कार्मुकैर्विशिखैः प्रासैः खङ्गैः परशुपट्टसैः ॥ ७.१८८.४२ ॥

తెగిపడిన బాహువులతో, కుండలాలతో కూడిన శిరస్సులతో, విల్లులతో, బాణాలతో, ఈటెలతో, ఖడ్గాలతో, గొడ్డళ్ళు మరియు పట్టిసాలతో.

7.188.43

नालीकैः क्षुद्रनाराचैर्नखरैः शक्तितोमरैः ।
अन्यैश्च विविधाकारैर्धौतैः प्रहरणोत्तमैः ॥ ७.१८८.४३ ॥

నాలీకాలు, క్షుద్ర నారాచాలు, నఖరాలు, శక్తులు, తోమరాలు మరియు అనేక ఆకారాల, మెరుగు పెట్టిన ఉత్తమ ఆయుధాలతో.

7.188.44

विचित्रैर्विविधाकारैः शरीरावरणैरपि ।
विचित्रैश्च रथैर्भग्नैर्हतैश्च गजवाजिभिः ॥ ७.१८८.४४ ॥

విచిత్రమైన అనేక ఆకారాల కవచాలతో, విచిత్ర రథాలతో, విరిగిపోయిన, హతమైన ఏనుగులు గుర్రాలతో.

7.188.45

शून्यैश्चैव नगाकारैर्हतयोधध्वजै रथैः ।
अमनुष्यैर्हयैस्त्रस्तैः कृष्यमाणैस्ततस्ततः ॥ ७.१८८.४५ ॥

ఖాళీ అయిన, పర్వతాకార రథాలతో, హతమైన యోధులు ధ్వజాలు గల రథాలతో, సారథులు లేని భయభ్రాంతులైన గుర్రాలతో, ఇటూ అటూ లాగబడుతున్నవాటితో.

7.188.46

वातायमानैरसकृद्धतवीरैरलंकृतैः ।
व्यजनैः कङ्कटैश्चैव ध्वजैश्च विनिपातितैः ॥ ७.१८८.४६ ॥

గాలిలో మళ్ళీ మళ్ళీ ఊగుతున్న, హతమైన వీరులతో అలంకరించబడిన, వ్యజనాలు, కంకటాలు, పడగొట్టబడిన ధ్వజాలతో.

7.188.47

छत्रैराभरणैर्वस्त्रैर्माल्यैश्च ससुगन्धिभिः ।
हारैः किरीटैर्मुकुटैरुष्णीषैः किङ्किणीगणैः ॥ ७.१८८.४७ ॥

ఛత్రాలు, ఆభరణాలు, వస్త్రాలు, సువాసన గల మాలలు, హారాలు, కిరీటాలు, మకుటాలు, ఉష్ణీషాలు, కింకిణుల గుంపులతో.

7.188.48

उरस्थैर्मणिभिर्निष्कैश्चूडामणिभिरेव च ।
आसीदायोधनं तत्र नभस्तारागणैरिव ॥ ७.१८८.४८ ॥

హృదయంపై ధరించిన మణులు, నిష్కాలు, చూడామణులతో ఆ యుద్ధరంగం అక్కడ ఆకాశం తారాగణంలా ఉండెను.

7.188.49

ततो दुर्योधनस्यासीन्नकुलेन समागमः ।
अमर्षितेन क्रुद्धस्य क्रुद्धेनामर्षितस्य च ॥ ७.१८८.४९ ॥

అప్పుడు దుర్యోధనుడికి నకులునితో ఎదురుపడటం జరిగింది — కోపించినవాడికి కోపించినవాడితోనూ, అసహనుడికి అసహనుడితోనూ.

7.188.50

अपसव्यं चकाराथ माद्रीपुत्रस्तवात्मजम् ।
किरञ्छरशतैर्हृष्टस्तत्र नादो महानभूत् ॥ ७.१८८.५० ॥

అప్పుడు మాద్రి కొడుకు మీ కొడుకును అపసవ్యంగా చుట్టి వేశాడు — వందల బాణాలు కురిపిస్తూ, సంతోషంతో; అక్కడ గొప్ప కోలాహలం కలిగింది.

7.188.51

अपसव्यं कृतं सङ्ख्ये भ्रातृव्येनात्यमर्षिणा ।
नामृष्यत तमप्याजौ प्रतिचक्रे परन्तपः।
पुत्रस्तव महाराज राजा दुर्योधनो द्रुतम् ॥ ७.१८८.५१ ॥

యుద్ధంలో అపసవ్యం చేయబడింది — అత్యంత అసహనుడైన దాయాది చేత. శత్రుతాపకుడు దానిని సహించక వెంటనే ప్రతిఘటించాడు — మీ కొడుకు, మహారాజైన దుర్యోధనుడు త్వరగా.

7.188.52

ततः प्रतिचिकीर्षन्तमपसव्यं तु ते सुतम् ।
न्यवारयत तेजस्वी नकुलश्चित्रमार्गवित् ॥ ७.१८८.५२ ॥

అప్పుడు అపసవ్యానికి ప్రతిఘటించాలనుకున్న మీ కొడుకును, తేజస్వి, వివిధ యుద్ధమార్గాలు తెలిసిన నకులుడు అడ్డుకున్నాడు.

7.188.53

स सर्वतो निवार्यैनं शरजालेन पीडयन् ।
विमुखं नकुलश्चक्रे तत्सैन्याः समपूजयन् ॥ ७.१८८.५३ ॥

అతడు అన్ని వైపులనుండి అతడిని అడ్డుకొని, బాణాల వలతో బాధిస్తూ నకులుడు అతడిని వెనుదిరగించాడు; అతని సైన్యం అతడిని గౌరవించి పొగిడింది.

7.188.54

तिष्ठतिष्ठेति नकुलो बभाषे तनयं तव ।
संस्मृत्य सर्वदुःखानि तव दुर्मन्त्रितं च तत् ॥ ७.१८८.५४ ॥

"ఆగు, ఆగు" — అని నకులుడు మీ కొడుకుతో అన్నాడు; అన్ని దుఃఖాలనూ, మీ ఆ దుర్మంత్రాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ.