ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.188
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.188.1
ते तथैव महाराज दंशिता रणमूर्धनि ।
सन्ध्यागतं सहस्रांशुमादित्यमुपतस्थिरे ॥ ७.१८८.१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਆਏ ਸਹਸ੍ਰ-ਰਸ਼ਮੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.188.2
उदिते तु सहस्रांशौ तप्तकाञ्चनसप्रभे ।
प्रकाशितेषु लोकेषु पुनर्युद्धमवर्तत ॥ ७.१८८.२ ॥
ਤਪੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਸਹਸ੍ਰ-ਰਸ਼ਮੀ ਸੂਰਜ ਉਦੈ ਹੋਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
7.188.3
द्वन्द्वानि तत्र यान्यासन्संसक्तानि पुरोदयात् ।
तान्येवाभ्युदिते सूर्ये समसज्जन्त भारत ॥ ७.१८८.३ ॥
ਉੱਥੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਦ੍ਵੰਦ੍ਵ ਯੁੱਧ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹੀ ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ।
7.188.4
रथैर्हया हयैर्नागाः पादातैश्चापि कुञ्जराः ।
हयैर्हयाः समाजग्मुः पादाताश्च पदातिभिः ॥ ७.१८८.४ ॥
ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀ, ਪੈਦਲਾਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਵੀ; ਘੋੜੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਪੈਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਿੜ ਗਏ।
7.188.5
रथा रथैरिभैर्नागास्तथैव भरतर्षभ ।
संसक्ताश्च वियुक्ताश्च योधाः सन्न्यपतन्रणे ॥ ७.१८८.५ ॥
ਰਥ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਿੜ ਗਏ; ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਧੇ ਜੁੜ ਕੇ ਅਤੇ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਪਏ।
7.188.6
ते रात्रौ कृतकर्माणः श्रान्ताः सूर्यस्य तेजसा ।
क्षुत्पिपासापरीताङ्गा विसंज्ञा बहवोऽभवन् ॥ ७.१८८.६ ॥
ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
7.188.7
शङ्खबेरीमृदङ्गानां कुञ्जराणां च गर्जताम् ।
विष्फारितविकृष्टानां कार्मुकाणां च कूजताम् ॥ ७.१८८.७ ॥
ਸ਼ੰਖ, ਭੇਰੀ ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗਾਂ ਦਾ ਨਾਦ; ਗਰਜਦੇ ਹਾਥੀ; ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਕਮਾਨਾਂ ਦੀ ਟੰਕਾਰ।
7.188.8
शब्दः समभवद्राजन्दिविस्पृग्भरतर्षभ ।
द्रवतां च पदातीनां शस्त्राणां पततामपि ॥ ७.१८८.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਕਾਸ਼ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ — ਭੱਜਦੇ ਪੈਦਲਾਂ ਅਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ।
7.188.9
हयानां हेषतां चापि रथानां च निवर्तताम् ।
क्रोशतां गर्जतां चैव तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ७.१८८.९ ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਹਿਣਕਾਰ, ਮੁੜਦੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼, ਚੀਕਦੇ ਤੇ ਗਰਜਦੇ ਯੋਧੇ — ਉਹ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਸੀ।
7.188.10
विवृद्धस्तुमुलः शब्दो द्यामगच्छन्महांस्तदा ।
नानायुधनिकृत्तानां चेष्टतामातुरः स्वनः ॥ ७.१८८.१० ॥
ਤਦ ਵਧਦੀ ਭਿਆਨਕ ਅਵਾਜ਼ ਅਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ — ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਤੜਫਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦਰਦ ਭਰੀ ਚੀਕ।
7.188.11
भूमावश्रूयत महांस्तदाऽऽसीत्कृपणं महत् ।
पततां पात्यमानानां पत्त्यश्वरथदन्तिनाम् ॥ ७.१८८.११ ॥
ਤਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਤੇ ਤਰਸਯੋਗ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ — ਡਿੱਗਦੇ ਤੇ ਡੇਗੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪੈਦਲਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ।
7.188.12
तेषु सर्वेष्वनीकेषु व्यतिषक्तेष्वनेकशः ।
स्वे स्वाञ्जघ्नुः परे स्वांश्च स्वान्परेषां परे परान्। ॥ ७.१८८.१२ ॥
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਣ ਤੇ, ਆਪਣਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.188.13
वीरबाहुविसृष्टाश्च योधेषु च गजेषु च ।
राशयः प्रत्यदृश्यन्त वाससां नेजनेष्विव ॥ ७.१८८.१३ ॥
ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ (ਹਥਿਆਰ) ਯੋਧਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ, ਧੋਬੀਘਾਟਾਂ ਉੱਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ।
7.188.14
उद्यतप्रतिपिष्टानां खङ्गानां वीरबाहुभिः ।
स एव शब्दस्तद्रूपो वाससां निज्यतामिव ॥ ७.१८८.१४ ॥
ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਉਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਨਿਚੋੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।
7.188.15
अर्धासिभिस्तथा खङ्गैस्तोमरैः सपरश्वथैः ।
निकृष्टयुद्धं संसक्तं महदासीत्सुदारुणम् ॥ ७.१८८.१५ ॥
ਅਰਧਾਸੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਤੋਮਰਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਰਸਿਆਂ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਛਿੜ ਗਈ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
7.188.16
गजाश्वकायप्रभवां नरदेहप्रवाहिनीम् ।
शस्त्रमत्स्यसुसम्पूर्णां मांसशोणितकर्दमाम् ॥ ७.१८८.१६ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਦੇਹਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ, ਸ਼ਸਤਰ-ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਮਾਸ-ਲਹੂ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੀ ਨਦੀ।
7.188.17
आर्तनादस्वनवतीं पताकाशस्त्रफेनिलाम् ।
नदीं प्रावर्तयन्वीराः परलोकौघगामिनीम् ॥ ७.१८८.१७ ॥
ਦੁੱਖ ਭਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਝੱਗ ਵਾਲੀ, ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਵਹਾ ਦਿੱਤੀ।
7.188.18
शरशक्त्यर्दिता क्लान्ता रात्रिमूढात्पचेतसः ।
विष्टभ्य सर्वगात्राणि व्यतिष्ठन्गजवाजिनः ॥ ७.१८८.१८ ॥
ਬਾਣਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਰਾਤ ਕਾਰਨ ਥੋੜ੍ਹੇ ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਹਾਥੀ-ਘੋੜਸਵਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
7.188.19
संशुष्कवदना वीराः शिरोभिश्चारुकुण्डलैः ।
युद्धोपकरणैश्चान्यैस्तत्रतत्र चकाशिरे ॥ ७.१८८.१९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਚਿਹਰੇ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗੀ ਸਾਮਾਨ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
7.188.20
क्रव्यादसङ्घैराकीर्णं मृतैरर्धमृतैरपि ।
नासीद्रथपथस्तत्र सर्वमायोधनं प्रति ॥ ७.१८८.२० ॥
ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮਰੇ ਅਤੇ ਅੱਧਮਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਰਣਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਥਾਂ ਲਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
7.188.21
मञ्जत्सु चक्रेषु रथान्सत्वमास्थाय वाजिनः ।
कथञ्चिदवहन्श्रान्ता वेपमानाः शरार्दिताः।
कुलसत्वबलोपेता वाजिनो वारणोपमाः ॥ ७.१८८.२१ ॥
ਪਹੀਏ ਧਸਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਘੋੜੇ ਹੌਸਲਾ ਬਟੋਰ ਕੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚਦੇ ਰਹੇ; ਥੱਕੇ, ਕੰਬਦੇ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਘੋੜੇ ਉੱਤਮ ਨਸਲ, ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਸਨ।
7.188.22
विह्वलं तूर्णमुद्धान्तं सभयं भारतातुरम् ।
बलमासीत्तदा सर्वमृते द्रोणार्जुनावुभौ ॥ ७.१८८.२२ ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਿਆਕੁਲ, ਭਟਕੀ ਹੋਈ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
7.188.23
तावेवास्तां निलयनं तावार्तायनमेव च ।
तावेवान्ये समासाद्य जग्मुर्वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.१८८.२३ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪਨਾਹ ਸਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਦੁਖੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਸਨ; ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
7.188.24
आविग्नमभवत्सर्वं कौरवाणां महद्बलम् ।
पाञ्चालानां च संसक्तं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.१८८.२४ ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਈ; ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
7.188.25
अन्तकाक्रीडसदृशं भीरूणां भयवर्धनम् ।
पृथिव्यां राजवंश्यानामुत्थिते महति क्षये ॥ ७.१८८.२५ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਉੱਠਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਮ ਦੀ ਖੇਡ ਵਰਗਾ ਸੀ ਅਤੇ ਡਰਪੋਕਾਂ ਦਾ ਡਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਸੀ।
7.188.26
न तत्र कर्णं द्रोणं वा नार्जुनं न युधिष्ठिरम् ।
न भीमसेनं न यमौ न पाञ्चाल्यं न सात्यकिम् ॥ ७.१८८.२६ ॥
ਉੱਥੇ ਕਰਨ, ਦ੍ਰੋਣ, ਅਰਜੁਨ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮਸੇਨ, ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ, ਪਾਂਚਾਲ੍ਯ ਜਾਂ ਸਾਤਯਕੀ ਕੋਈ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
7.188.27
न च दुःशासनं द्रौणिं न दुर्योधनसौबलौ ।
न कृपं मद्रराजं च कृतवर्माणमेव च ॥ ७.१८८.२७ ॥
ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਦ੍ਰੌਣੀ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਸੌਬਲ, ਕ੍ਰਿਪ, ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।
7.188.28
न चान्यान्नैव चात्मानं न क्षितिं न दिशस्तथा ।
पश्याम राजन्संसक्तान्सैन्येन रजसा धृतान् ॥ ७.१८८.२८ ॥
ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ, ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢਕੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਯੋਧੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਸੀ।
7.188.29
सम्भ्रान्ते तुमुले घोरे रजोमेघे समुत्थिते ।
त्रियामामिव संप्राप्ताममन्यन्त निशाचराः ॥ ७.१८८.२९ ॥
ਭਿਆਨਕ, ਰੌਲੇ ਭਰੇ ਇਸ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਦਾ ਬੱਦਲ ਉੱਠਿਆ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਰਾਤ ਆ ਗਈ ਹੈ।
7.188.30
न ज्ञायन्ते कौरवेया न पाञ्चाला न पाण्डवाः ।
न दिशो द्यौर्न चोर्वी च न समं विषमं तथा ॥ ७.१८८.३० ॥
ਕੌਰਵ, ਪਾਂਚਾਲ ਜਾਂ ਪਾਂਡਵ ਪਛਾਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਸਮਤਲ ਜਾਂ ਉੱਚਾ-ਨੀਵਾਂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
7.188.31
हस्तसंस्पर्शमापन्नान्परानप्यथवा स्वकान् ।
न्यपातयंस्तदा युद्धे नराः स्म विजयैषिणः ॥ ७.१८८.३१ ॥
ਹੱਥੋਂ-ਹੱਥ ਭਿੜੇ ਹੋਏ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਉਦੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਯੋਧੇ ਡੇਗ ਰਹੇ ਸਨ।
7.188.32
उद्धूतत्वात्तु रजसः प्रसेकाच्छोणितस्य च ।
प्राशाम्यत रजो भौमं शीघ्रत्वादनिलस्य च ॥ ७.१८८.३२ ॥
ਧੂੜ ਉੱਡੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਲਹੂ ਦੇ ਛਿੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਹ ਧੂੜ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ।
7.188.33
तत्र नागा हया योधा रथिनोऽथ पदातयः ।
पारिजातवनानीव व्यरोचन्रुधिरोक्षिताः ॥ ७.१८८.३३ ॥
ਉੱਥੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਯੋਧੇ, ਰਥੀ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਪਾਰਿਜਾਤ ਬਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
7.188.34
ततो दुर्योधनः कर्णो द्रोणो दुःशासनस्तथा ।
पाण्डवैः समसज्जन्त चतुर्भिश्चतुरो रथाः ॥ ७.१८८.३४ ॥
ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਨ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਭਿੜ ਪਏ — ਚਾਰ ਰਥੀ ਚਾਰਾਂ ਨਾਲ।
7.188.35
दुर्योधनः सह भ्रात्रा यमाभ्यां समसज्जत ।
वृकोदरेण राधेयो भारद्वाजेन चार्जुनः ॥ ७.१८८.३५ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਭਰਾ ਨਾਲ ਯਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿੜਿਆ; ਰਾਧੇਯ ਕਰਨ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ।
7.188.36
तद्धोरं महदाश्चर्यं युद्धं दैवासुरोपमम् ।
रथर्षभाणामुग्राणां सन्निपातममानुषम् ॥ ७.१८८.३६ ॥
ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਰਗਾ ਸੀ; ਉਗਰ ਰਥ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦਾ ਉਹ ਟਕਰਾਅ ਅਮਾਨੁਸ਼ੀ ਸੀ।
7.188.37
रथमार्गैर्विचित्रैस्तैर्विचित्ररथसङ्कुलम् ।
अपश्यन्रथिनो युद्धं विचित्रं चित्रयोधिनाम् ॥ ७.१८८.३७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਿੱਤਰ ਰਥ-ਮਾਰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਵਿਚਿੱਤਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਵਿਚਿੱਤਰ ਯੁੱਧ।
7.188.38
यतमानाः पराक्रान्ताः परस्परजिगीषवः ।
जीमूता इव घर्मान्ते शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ७.१८८.३८ ॥
ਯਤਨਸ਼ੀਲ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਉਹ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.188.39
ते रथान्सूर्यसङ्काशानास्थिताः पुरुषर्षभाः ।
अशोभन्त यथा मेघाः शारदाश्चलविद्युतः ॥ ७.१८८.३९ ॥
ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚਮਕਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਣ ਲੱਗੇ।
7.188.40
योधास्ते तु महाराज क्रोधामर्षसमन्विताः ।
स्पर्धिनश्च महेष्वासाः कृतयत्ना धनुर्धराः।
अभ्यगच्छंस्तथाऽन्योन्यं मत्ता गजवृषा इव ॥ ७.१८८.४० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਯੋਧੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਯਤਨ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵਧੇ।
7.188.41
न नूनं देहभेदोऽस्ति काले राजन्ननागते ।
यत्र सर्वे न युगपद्व्यशीर्यन्त महारथाः ॥ ७.१८८.४१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਅਜੇ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਭੇਦਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਇਕੱਠੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗੇ ਸਨ।
7.188.42
बाहुभिश्चपरणैश्चिन्नैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
कार्मुकैर्विशिखैः प्रासैः खङ्गैः परशुपट्टसैः ॥ ७.१८८.४२ ॥
ਕੱਟੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਕੁੰਡਲਾਂ ਸਮੇਤ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਨੇਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਹਾੜਿਆਂ ਤੇ ਪੱਟਿਸਾਂ ਨਾਲ।
7.188.43
नालीकैः क्षुद्रनाराचैर्नखरैः शक्तितोमरैः ।
अन्यैश्च विविधाकारैर्धौतैः प्रहरणोत्तमैः ॥ ७.१८८.४३ ॥
ਨਾਲੀਕ, ਛੋਟੇ ਨਾਰਾਚ, ਨਖਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਤੋਮਰ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ, ਚਮਕਾਏ ਹੋਏ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ।
7.188.44
विचित्रैर्विविधाकारैः शरीरावरणैरपि ।
विचित्रैश्च रथैर्भग्नैर्हतैश्च गजवाजिभिः ॥ ७.१८८.४४ ॥
ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਤੇ ਅਨੇਕ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਕਵਚ, ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਰਥ ਜੋ ਟੁੱਟੇ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ।
7.188.45
शून्यैश्चैव नगाकारैर्हतयोधध्वजै रथैः ।
अमनुष्यैर्हयैस्त्रस्तैः कृष्यमाणैस्ततस्ततः ॥ ७.१८८.४५ ॥
ਖਾਲੀ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਯੋਧਿਆਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਡਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘਸੀਟੇ ਜਾ ਰਹੇ।
7.188.46
वातायमानैरसकृद्धतवीरैरलंकृतैः ।
व्यजनैः कङ्कटैश्चैव ध्वजैश्च विनिपातितैः ॥ ७.१८८.४६ ॥
ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਝੂਲਦੇ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਪੱਖੇ, ਕੰਕਟ ਅਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਝੰਡੇ।
7.188.47
छत्रैराभरणैर्वस्त्रैर्माल्यैश्च ससुगन्धिभिः ।
हारैः किरीटैर्मुकुटैरुष्णीषैः किङ्किणीगणैः ॥ ७.१८८.४७ ॥
ਛਤਰੀਆਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ, ਵਸਤਰਾਂ, ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਹਾਰਾਂ, ਕਿਰੀਟਾਂ, ਮੁਕਟਾਂ, ਪੱਗੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ।
7.188.48
उरस्थैर्मणिभिर्निष्कैश्चूडामणिभिरेव च ।
आसीदायोधनं तत्र नभस्तारागणैरिव ॥ ७.१८८.४८ ॥
ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਪਹਿਨੇ ਮਣਿਆਂ, ਨਿਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਚੂੜਾਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਰਣਭੂਮੀ ਤਾਰਿਆਂ ਭਰੇ ਅਸਮਾਨ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
7.188.49
ततो दुर्योधनस्यासीन्नकुलेन समागमः ।
अमर्षितेन क्रुद्धस्य क्रुद्धेनामर्षितस्य च ॥ ७.१८८.४९ ॥
ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਨਕੁਲ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਇਆ — ਕ੍ਰੋਧੀ ਦਾ ਕ੍ਰੁੱਧ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਦਾ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਨਾਲ।
7.188.50
अपसव्यं चकाराथ माद्रीपुत्रस्तवात्मजम् ।
किरञ्छरशतैर्हृष्टस्तत्र नादो महानभूत् ॥ ७.१८८.५० ॥
ਫਿਰ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਪਸਵਿਆ ਕੀਤਾ — ਸੌ ਤੀਰ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ; ਉੱਥੇ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪਿਆ।
7.188.51
अपसव्यं कृतं सङ्ख्ये भ्रातृव्येनात्यमर्षिणा ।
नामृष्यत तमप्याजौ प्रतिचक्रे परन्तपः।
पुत्रस्तव महाराज राजा दुर्योधनो द्रुतम् ॥ ७.१८८.५१ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਪਸਵਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ — ਬਹੁਤ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ। ਪਰੰਤਪ ਨੇ ਉਹ ਸਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ — ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਰਾਜ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ।
7.188.52
ततः प्रतिचिकीर्षन्तमपसव्यं तु ते सुतम् ।
न्यवारयत तेजस्वी नकुलश्चित्रमार्गवित् ॥ ७.१८८.५२ ॥
ਫਿਰ ਅਪਸਵਿਆ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਨਕੁਲ ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
7.188.53
स सर्वतो निवार्यैनं शरजालेन पीडयन् ।
विमुखं नकुलश्चक्रे तत्सैन्याः समपूजयन् ॥ ७.१८८.५३ ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਕਰਦਿਆਂ ਨਕੁਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਮੁਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਉਸਦਾ ਖ਼ੂਬ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।
7.188.54
तिष्ठतिष्ठेति नकुलो बभाषे तनयं तव ।
संस्मृत्य सर्वदुःखानि तव दुर्मन्त्रितं च तत् ॥ ७.१८८.५४ ॥
"ਰੁਕ, ਰੁਕ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕੁਲ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਸ ਕੁਮੰਤਰਣਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ।