ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.193
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.193.1
सात्वतस्य तु तत्कर्म दृष्ट्वा दुर्योधनादयः ।
शैनेयं सर्वतः क्रुद्धा वारयामासुरञ्जसा ॥ ७.१९३.१ ॥
ସାତ୍ୱତଙ୍କ ସେହି କର୍ମ ଦେଖି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପ୍ରଭୃତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଶୈନେୟଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ନିବାରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
7.193.2
कृपकर्णौ च समरे पुत्राश्च तव मारिष ।
शैनेयं त्वरयाऽभ्येत्य विनिघ्नन्निशितैः शरैः ॥ ७.१९३.२ ॥
ହେ ମାନ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ କୃପ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୀଘ୍ର ଶୈନେୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
7.193.3
युधिष्ठिरस्ततो राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
भीमसेनश्च बलवान्सात्यकिं पर्यवारयन् ॥ ७.१९३.३ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ବଳବାନ ଭୀମସେନ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଘେରି ରକ୍ଷା କଲେ।
7.193.4
कर्णश्च शरवर्षेण गौतमश्च महारथः ।
दुर्योधनादयस्ते च शैनेयं पर्यवारयन् ॥ ७.१९३.४ ॥
କର୍ଣ୍ଣ, ଶରବର୍ଷଣ କରୁଥିବା ମହାରଥୀ ଗୌତମ (କୃପ) ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପ୍ରଭୃତି ଶୈନେୟଙ୍କୁ ଘେରି ଅବରୋଧ କଲେ।
7.193.5
तां वृष्टिं सहसा राजन्नुत्थितां घोररूपिणीम् ।
वारयामास शैनेयो योधयंस्तान्महारथान् ॥ ७.१९३.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହଠାତ୍ ଉଠିଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷାକୁ ଶୈନେୟ ନିବାରଣ କଲେ; ସେହି ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି।
7.193.6
तेषामस्त्राणि दिव्यानि संहितानि महात्मनाम् ।
वारयामास विधिवद्दिव्यैरस्त्रैर्महामृधे ॥ ७.१९३.६ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ସଂହିତ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରକୁ, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଶୈନେୟ ନିବାରଣ କଲେ।
7.193.7
क्रूरमायोधनं जज्ञे तस्मिन्राजसमागमे ।
रुद्रस्येव हि क्रुद्धस्य निघ्नतस्तान्पशून्पुरा ॥ ७.१९३.७ ॥
ସେହି ରାଜସମାଗମରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଉପୁଜିଲା, ଯେପରି ପୂର୍ବେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରୁଦ୍ର ପଶୁମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରିଥିଲେ।
7.193.8
हस्तानामुत्तमाङ्गानां कार्मुकाणां च भारत ।
छत्राणां चापविद्धानां चामराणां च सञ्चयैः।
राशयः स्म व्यदृश्यन्त तत्रतत्र रणाजिरे ॥ ७.१९३.८ ॥
ହେ ଭରତ, ସେହି ରଣାଙ୍ଗଣରେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ହାତ, ମୁଣ୍ଡ, ଧନୁ, ପଡ଼ିଥିବା ଛତ୍ର ଓ ଚାମରର ସ୍ତୂପ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
7.193.9
भग्नचक्रै रथैश्चापि पातितैश्च महाध्वजैः ।
सादिभिश्च हतैः शूरैः सङ्कीर्णा वसुधाऽभवत् ॥ ७.१९३.९ ॥
ଭଙ୍ଗା ଚକ୍ରର ରଥ, ପଡ଼ିଥିବା ମହାଧ୍ୱଜ ଓ ହତ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା।
7.193.10
बाणपातनिकृत्तास्तु योधास्ते कुरुसत्तम ।
चेष्टन्तो विविधाश्चेष्टा व्यदृश्यन्त महाहवे ॥ ७.१९३.१० ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାଣବର୍ଷଣରେ କଟାଯାଇଥିବା ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଛଟପଟ ହୋଇ ନାନା ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାର ଦେଖାଗଲା।
7.193.11
वर्तमाने तथा युद्धे घोरे देवासुरोपमे ।
अब्रवीत्क्षत्रियांस्तत्र धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ७.१९३.११ ॥
ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ସେହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେଠାରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.193.12
अभिद्रवत संयत्ताः कुम्भयोनिं महारथाः ।
एषो हि पार्पतो वीरो भारद्वाजेन सङ्गतः ॥ ७.१९३.१२ ॥
ହେ ମହାରଥୀମାନେ, ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ କୁମ୍ଭଯୋନି ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କର; ଏହି ବୀର ପାର୍ଥ ଭାରଦ୍ୱାଜ ପୁତ୍ର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି।
7.193.13
घटते च यथाशक्ति भारद्वाजस्य नाशने ।
यादृशानि हि रूपाणि दृश्यन्तेऽस्य महारणे ॥ ७.१९३.१३ ॥
ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଯଥାଶକ୍ତି ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି; ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ତାହାର ଏପରି ରୂପ ଦେଖାଯାଉଛି।
7.193.14
अद्य द्रोणं रणे क्रुद्धो घातयिष्यति पार्पतः ।
ते यूयं सहिता भूत्वा युध्यध्वं कुम्भसम्भवम्। ॥ ७.१९३.१४ ॥
ଆଜି କ୍ରୋଧିତ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କରାଇବ; ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମିଳିମିଶି କୁମ୍ଭସମ୍ଭବଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର।
7.193.15
युधिष्ठिरसमाज्ञप्ताः सृञ्जयानां महारथाः ।
अभ्यद्रवन्त संयत्ता भारद्वाजजिघांसवः ॥ ७.१९३.१५ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ମହାରଥୀମାନେ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଧାଇଁଗଲେ।
7.193.16
तान्समापततः सर्वान्भारद्वाजो महारथः ।
अभ्यवर्तत वेगेन मर्तव्यमिति निश्चितः ॥ ७.१९३.१६ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି ମହାରଥୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ, "ମରିବାକୁ ହିଁ ହେବ" ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ କରି ବେଗରେ ସେମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଫେରିଲେ।
7.193.17
प्रयाते सत्यसन्धे तु समकम्पत मेदिनी ।
ववुर्वाताः सनिर्घातास्त्रासयाना वरूथिनीम् ॥ ७.१९३.१७ ॥
ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଅଗ୍ରସର ହେବାମାତ୍ରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା; ବଜ୍ରଧ୍ୱନି ସହିତ ପବନ ବହିଲା, ଯାହା ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲା।
7.193.18
पपात महती चोल्का आदित्यान्निश्चरन्त्युत ।
दीपयन्ती उभे सेने शंसन्तीव महद्भयम् ॥ ७.१९३.१८ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଏକ ବଡ଼ ଉଲ୍କା ପଡ଼ିଲା; ତାହା ଉଭୟ ସେନାକୁ ଆଲୋକିତ କରି ଯେପରି ମହାଭୟର ସଙ୍କେତ ଦେଉଥିଲା।
7.193.19
जज्वलुश्चैव शस्त्राणि भारद्वाजस्य मारिष ।
रथाः स्वनन्ति चात्यर्थं हयाश्चाश्रूण्यवासृजन् ॥ ७.१९३.१९ ॥
ହେ ମାରିଷ! ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରସମୂହ ଜଳିଲା; ରଥସବୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଶବ୍ଦ କଲେ ଏବଂ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଲୁହ ଢାଳିଲେ।
7.193.20
हतौजा इव चाप्यासीद्भारद्वाजो महारथः ।
प्रास्फुरन्नयनं चास्य वामबाहुस्तथैव च ॥ ७.१९३.२० ॥
ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ମହାରଥୀ ଯେପରି ବଳହୀନ ହୋଇଗଲେ; ତାଙ୍କ ଆଖି ଏବଂ ବାମ ବାହୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ସ୍ପନ୍ଦିତ ହେଲା।
7.193.21
विमनाश्चाभवद्युद्धे दृष्ट्वा पार्षतमग्रतः ॥ ७.१९३.२१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସମ୍ମୁଖରେ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ)ଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ବିଷଣ୍ଣ ହେଲେ।
7.193.22
ऋषीणां ब्रह्मवादानां स्वर्गस्य गमनं प्रति ।
सुयुद्धेन ततः प्राणानुत्स्रष्टुमुपचक्रमे ॥ ७.१९३.२२ ॥
ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଋଷିମାନଙ୍କ ପରି ସ୍ୱର୍ଗ ଗମନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା, ତା'ପରେ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
7.193.23
ततश्चतुर्दिशं सैन्यैर्द्रुपदस्याभिसंवृतः ।
निर्दहन्क्षत्रियव्रातान्द्रोणः पर्यचरद्रणे ॥ ७.१९३.२३ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ସୈନ୍ୟଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଘେରାଯାଇ ଦ୍ରୋଣ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଦଳକୁ ଦହନ କରି ରଣଭୂମିରେ ବିଚରଣ କଲେ।
7.193.24
हत्वा विंशतिसाहस्रान्क्षत्रियानरिमर्दनः ।
दशायुतानि करिणामवधीद्विशिखैः शितैः ॥ ७.१९३.२४ ॥
ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ସେ କୋଡ଼ିଏ ହଜାର କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଧ କରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଲକ୍ଷାଧିକ ହସ୍ତୀ ବଧ କଲେ।
7.193.25
सोऽतिष्ठदाहवे यत्तो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ।
क्षत्रियाणामभावाय ब्राह्ममस्त्रं समास्थितः ॥ ७.१९३.२५ ॥
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲା, ଧୂଆଁହୀନ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଧରି।
7.193.26
पाञ्चाल्यं विरथं भीमो हतसर्वायुधं बली ।
सुविपण्णं महात्मानं त्वरमाणः समभ्ययात् ॥ ७.१९३.२६ ॥
ବଳବାନ ଭୀମ, ରଥହୀନ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ହରାଇଥିବା ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ସେହି ମହାତ୍ମା ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ପାଖକୁ ଶୀଘ୍ର ଗଲେ।
7.193.27
ततः स्वरथमारोप्य पाञ्चाल्यमरिमर्दनः ।
अब्रवीदभिसम्प्रेक्ष्य द्रोणमस्यन्तमन्तिकात् ॥ ७.१९३.२७ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ଭୀମ ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ, ନିକଟରୁ ବାଣ ଛାଡ଼ୁଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ।
7.193.28
न त्वदन्य इहाचार्यं योद्धुमुत्सहते पुमान् ।
त्वरस्व प्राग्वधायैव त्वयि भारः समाहितः ॥ ७.१९३.२८ ॥
ଏଠାରେ ତୁମ୍ଭ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ପୁରୁଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସାହସ କରିବ ନାହିଁ। ବଧ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର କର; ଭାର ତୁମ୍ଭ ଉପରେ ହିଁ ରଖାଯାଇଛି।
7.193.29
स तथोक्तो महाबाहुः सर्वभारसहं धनुः ।
अभिपत्याददे क्षिप्रमायुधप्रवरं दृढम् ॥ ७.१९३.२९ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ମହାବାହୁ ସର୍ବଭାର ସହିବାକୁ ସମର୍ଥ, ଆୟୁଧ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୃଢ଼ ଧନୁକୁ ଶୀଘ୍ର ନିକଟକୁ ଯାଇ ଧରିଲେ।
7.193.30
संरब्धश्च शरानस्यन्द्रोणं दुर्वारणं रणे ।
विवारयिपुराचार्यं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.१९३.३० ॥
କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ଭୀମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଅଟକାଇବା ଇଚ୍ଛାରେ ବାଣ ଛାଡ଼ି, ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବାଣବର୍ଷଣରେ ଘୋଡ଼ି ଦେଲେ।
7.193.31
तौ न्यवारयतां श्रेष्ठौ संरब्धौ रणशोभिनौ ।
उदीरयेतां ब्राह्माणि दिव्यान्यस्त्राण्यनेकशः ॥ ७.१९३.३१ ॥
ସେହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ରଣଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିବା ବୀର ପରସ୍ପରକୁ ରୋକିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ଥର ଦିବ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ।
7.193.32
स महास्त्रैर्महाराज द्रोणमाच्छादयद्रणे ।
निहत्य सर्वाण्यस्त्राणि भारद्वाजस्य पार्षतः ॥ ७.१९३.३२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ରଣରେ ମହାସ୍ତ୍ରରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ; ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ କରି ସେ ପାର୍ଷତ।
7.193.33
स वसातीञ्शिवींस्चैव वाह्लीकान्कौरवानपि ।
रक्षिष्यमाणान्सङ्ग्रामे द्रोणं व्यधमदच्युतः ॥ ७.१९३.३३ ॥
ସେ ଅଚ୍ୟୁତ ବସାତି, ଶିବି, ବାହ୍ଲୀକ ଓ କୌରବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ — ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ — ପାଡ଼ି ଦେଲେ।
7.193.34
धृष्टद्युम्नस्तथा राजन्गभस्तिभिरिवांशुमान् ।
वभौ प्रच्छादयन्नाशाः शरजालैः समन्ततः ॥ ७.१९३.३४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣ ପରି ଶୋଭିଲେ; ଶରଜାଳରେ ସବୁ ଦିଗକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଆଚ୍ଛାଦି।
7.193.35
तस्य द्रोणो धनुश्छित्त्वा विद्ध्वा चैनं शिलीमुखैः ।
मर्माण्यभ्यहनद्भूयः स व्यथां परमामगात् ॥ ७.१९३.३५ ॥
ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟି, ଶିଲୀମୁଖ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି, ପୁନର୍ବାର ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କଲେ; ସେ ପରମ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଲେ।
7.193.36
ततो भीमो दृढक्रोधो द्रोणस्याश्लिष्य तं रथम् ।
शनकैरिव राजेन्द्र द्रोणं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१९३.३६ ॥
ତା'ପରେ ଦୃଢ଼ କ୍ରୋଧୀ ଭୀମ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେହି ରଥ ପାଖକୁ ଆସି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଧୀରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.193.37
यदि नाम न युध्येरञ्शिक्षिता ब्रह्मबन्धवः ।
स्वकर्मभिरसन्तुष्टा न स्म क्षत्रं क्षयं व्रजेत् ॥ ७.१९३.३७ ॥
ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣବନ୍ଧୁମାନେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ନ କରନ୍ତେ ଏବଂ ନିଜ କର୍ମରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ନ ଥାନ୍ତେ, ତେବେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବିନାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତେ ନାହିଁ।
7.193.38
अहिंसां सर्वभूतेषु धर्मं ज्यायस्तरं विदुः ।
तस्य च ब्राह्मणो मूलं भवांश्च ब्रह्मवित्तमः ॥ ७.१९३.३८ ॥
ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ପ୍ରତି ଅହିଂସାକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ବୋଲି ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି; ତାହାର ମୂଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ।
7.193.39
श्वपाकवन्म्लेच्छगणान्हत्वा चान्यान्पृथग्विधान् ।
भरन्ति हि सुतान्दारांस्तद्वदज्ञानमोहिताः ॥ ७.१९३.३९ ॥
ଶ୍ୱପାକ ପରି ମ୍ଲେଚ୍ଛଗଣ ଓ ଅନ୍ୟ ନାନାବିଧ ଲୋକଙ୍କୁ ମାରି ମଧ୍ୟ, ଅଜ୍ଞାନମୋହିତ ହୋଇ ସେମାନେ ପୁତ୍ର ଓ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।
7.193.40
अज्ञानान्मूढवद्ब्रह्मन्पुत्रदारधनेप्सया ।
एकस्यार्थे बहून्हत्वा पुत्रस्याधर्मविद्यया।
स्वकर्मस्थान्विकर्मस्थो न व्यपत्रपसे कथम् ॥ ७.१९३.४० ॥
ଅଜ୍ଞାନରୁ ମୂଢ଼ ପରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୁତ୍ର-ଭାର୍ଯ୍ୟା-ଧନ ଇଚ୍ଛାରେ, ଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁଜଣଙ୍କୁ ମାରି, ଅଧର୍ମବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱକର୍ମରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ବିକର୍ମରେ ଥିବା ଆପଣ କାହିଁକି ଲଜ୍ଜିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ?
7.193.41
आचारहीन निर्लज्ज ब्रह्मवन्धो वरायुध ।
इदानीं तिष्ठ दुर्बुद्धे न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥ ७.१९३.४१ ॥
ହେ ଆଚାରହୀନ, ନିର୍ଲଜ୍ଜ, ବ୍ରାହ୍ମଣବନ୍ଧୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁଧଧାରୀ! ଏବେ ଠିଆ ହୁଅ, ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି; ମୋ ହାତରୁ ଜୀବିତ ଅବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ ନାହିଁ।
7.193.42
यस्यार्थे शस्त्रमादाय यमपेक्ष्य च जीवसि ।
स चाद्य पतितः शेते पृष्टेनावेदितस्तवः ॥ ७.१९३.४२ ॥
ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଯମଙ୍କୁ ଗଣି ଆପଣ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଆଜି ପଡ଼ି ଶୋଇଛନ୍ତି — ପଚରାଗଲେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହା ଜଣାଯାଇଛି।
7.193.43
स वै च निहतः शेते तव पुत्रः सुमन्दधीः ।
धर्मराजस्य तद्वाक्यं नाभिशङ्कितुमर्हसि ॥ ७.१९३.४३ ॥
ସେ ତୁମ୍ଭ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ପୁତ୍ର ନିହତ ହୋଇ ଶୋଇଛି। ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟରେ ତୁମ୍ଭେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
7.193.44
एवमुक्तस्ततो द्रोणो भीमेनोत्सृज्य तद्वनुः ।
सन्न्यासाय शरीरस्य योक्ष्यमाणः स वै द्विजः।
सर्वाण्यस्त्राणि धर्मात्मा हातुकामोऽभ्यभापत ॥ ७.१९३.४४ ॥
ଭୀମ ଏପରି କହିବାରୁ ଦ୍ରୋଣ ସେହି ଧନୁ ତଳେ ରଖିଲେ। ଶରୀର ତ୍ୟାଗ ପାଇଁ ଯୋଗରେ ଲାଗିବାକୁ ଯାଉଥିବା ସେ ଦ୍ବିଜ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଏହା କହିଲେ।
7.193.45
कर्णं दुर्योधनं राजंस्त्वरमाणः पराक्रमम् ।
कर्णकर्ण महेष्वास कृप दुर्योधनेति च ॥ ७.१९३.४५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତ୍ବରା କରି, ପରାକ୍ରମୀ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ — କର୍ଣ୍ଣ କର୍ଣ୍ଣ, ମହେଷ୍ବାସ, କୃପ, ଦୁର୍ଯୋଧନ ବୋଲି ଡାକିଲେ।
7.193.46
सङ्ग्रामे क्रियतां यत्नो ब्रवीम्येष पुनःपुनः ।
पाण्डवेभ्यः शिवं वोस्तु शस्त्रमभ्युत्सृजाम्यहम्।
इति तत्र महाराज प्राक्रोशद्द्रौणिमेव च ॥ ७.१९३.४६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଯତ୍ନ କର, ଏହା ମୁଁ ବାରମ୍ବାର କହୁଛି। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରୁଛି। ଏହା କହି, ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଡାକିଲେ।
7.193.47
उत्सृज्य च रणे शस्त्रं रथोपस्थे निविश्य च ।
अभयं सर्वभूतानां प्रददौ योगमीयिवान् ॥ ७.१९३.४७ ॥
ରଣରେ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ରଥର ତଳେ ବସି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦେଇ, ସେ ଯୋଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
7.193.48
तस्य तच्छिद्रनाज्ञाय धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ।
सशरं तद्वनुर्घोरं सन्न्यस्याथ रथे ततः।
खङ्गी रथादवप्लुत्य सहसा द्रोणमभ्ययात् ॥ ७.१९३.४८ ॥
ତାହାର ସେହି ଛିଦ୍ର ଜାଣି ପ୍ରତାପୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସେ ଭୟଙ୍କର ଧନୁ ଓ ଶର ରଥରେ ରଖି, ଖଡ୍ଗ ଧରି ରଥରୁ ଡେଇଁ ହଠାତ୍ ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
7.193.49
प्रद्रुते त्वथ द्रोणाय धृष्टद्युम्ने महारथे ।
हाहाकृतानि भूतानि मानुषाणीतराणि च ॥ ७.१९३.४९ ॥
ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ, ସେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ 'ହାୟ! ହାୟ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ।
7.193.50
द्रोणं तथागतं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नवशं गतम् ।
हाहाकारं भृशं चक्रुरहो धिगिति चाबुवन् ॥ ७.१९३.५० ॥
ଦ୍ରୋଣ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି ଦେଖି ଲୋକେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହାହାକାର କଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ଅହୋ! ଧିକ୍!'
7.193.51
द्रोणोऽपि शस्त्राण्युत्सृज्य परमं साङ्ख्यमास्थितः ।
तथोक्त्वा योगमास्थाय ज्योतिर्भूतो महातपाः ॥ ७.१९३.५१ ॥
ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ପରମ ସାଂଖ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ; ଏପରି କହି ଯୋଗରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହେଲେ।
7.193.52
पुराणं पुरुषं विष्णुं जगाम मनसा परम् ।
मुखं किञ्चित्समुन्नाम्य विष्टब्योरस्तथाग्रतः ॥ ७.१९३.५२ ॥
ସେ ମନରେ ପୁରାତନ ପୁରୁଷ ପରମ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ; ମୁଖ ଟିକେ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ବକ୍ଷ ଆଗକୁ ରଖି ସ୍ଥିର ରହିଲେ।
7.193.53
निमीलिताक्षः सत्वस्थो निक्षिप्य हृदि धारणाम् ।
ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म ज्योतिर्भूतो महातपाः ॥ ७.१९३.५३ ॥
ଆଖି ବନ୍ଦ କରି, ସତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ହୃଦୟରେ ଧାରଣା ରଖି, 'ଓମ୍' ଏକାକ୍ଷର ବ୍ରହ୍ମକୁ ଜପ କରି ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହେଲେ।
7.193.54
स्मरित्वा देवदेवेशमक्षरं परमं प्रभुम् ।
दिवमाक्रामदाचार्यः साक्षात्सद्भिर्दुराक्रमाम् ॥ ७.१९३.५४ ॥
ଦେବଦେବ, ପରମ ଅକ୍ଷର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (ଦ୍ରୋଣ) ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ଦୁର୍ଗମ ସ୍ବର୍ଗରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
7.193.55
मूर्धानं तस्य निर्भिद्य ज्योती राजन्महात्मनः ।
जगाम परमं स्थानं देहं न्यस्य रथोत्तमे ॥ ७.१९३.५५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଜ୍ୟୋତି ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଭେଦ କରି, ଉତ୍ତମ ରଥରେ ଦେହ ରଖି ପରମ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲା।
7.193.56
द्वौ सूर्याविति नो बुद्धिरासीत्तस्मिंस्तथागते ।
एकरूपमिवाभासीज्योतिर्भिः पूरितं नभः ॥ ७.१९३.५६ ॥
ସେ ଏପରି ଚାଲିଗଲା ବେଳେ ସେଠାରେ ଦୁଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଆମକୁ ମନେ ହେଲା; ଆଲୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାଶ ଯେମିତି ଏକରୂପ ଲାଗିଲା।
7.193.57
समपद्यत चोल्काभं द्रोणस्य निधने तदा ।
निमेषमात्रेण च तज्ज्योतिरन्तरधीयत ॥ ७.१९३.५७ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ତାହା ଉଲ୍କା ପରି ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା; ଏକ ନିମିଷରେ ସେ ଜ୍ୟୋତି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା।
7.193.58
आसीत्किलकिलाशब्दः प्रहृष्टानां दिवौकसाम् ।
ब्रह्मलोकगते द्रोणे धृष्टद्युम्ने च मोहिते ॥ ७.१९३.५८ ॥
ଦ୍ରୋଣ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଗଲେ ଓ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମୋହିତ ହେଲେ ଆନନ୍ଦିତ ଦେବତାମାନଙ୍କର କିଲକିଲା ଶବ୍ଦ ହେଲା।
7.193.59
वयमेव तदाऽद्राक्ष्म पञ्च मानुषयोनयः ।
योगयुक्तं महात्मानं गच्छन्तं परमां गतिम् ॥ ७.१९३.५९ ॥
ସେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟଜନ୍ମର ଆମେ ପାଞ୍ଚଜଣ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପରମ ଗତି ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲୁ।
7.193.60
अहं धनञ्जयः पार्थः कृपः शारद्वतो द्विजः ।
वासुदेवश्च वार्ष्णेयो धर्मपुत्रश्च पाण्डवः ॥ ७.१९३.६० ॥
ମୁଁ ଧନଞ୍ଜୟ, ପାର୍ଥ, ଶାରଦ୍ୱତ ଦ୍ୱିଜ କୃପ, ବାସୁଦେବ, ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଏବଂ ଧର୍ମପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବ।
7.193.61
अन्ये तु सर्वे नापश्यन्भारद्वाजस्य धीमतः ।
महिमानं महाराज योगयुक्तस्य गच्छतः।
ब्रह्मलोकं महद्दिव्यं देवगुह्यं हि तत्परम् ॥ ७.१९३.६१ ॥
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ, ହେ ମହାରାଜ, ଯୋଗଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମହାନ ଦିବ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ (ଦ୍ରୋଣଙ୍କ) ସେହି ମହିମା ଦେଖିନଥିଲେ; ତାହା ଦେବତାଙ୍କର ପରମ ଗୁହ୍ୟ।
7.193.62
गतिं परमिकां प्राप्तमजानन्तो नृयोनयः ।
नापश्यन्गच्छमानं हि तं सार्धमृषिपुङ्गवैः।
आचार्यं योगमास्थाय ब्रह्मलोकमरिन्दमम् ॥ ७.१९३.६२ ॥
ସେହି ପରମ ଗତି ପାଉଥିବା ମନୁଷ୍ୟ-ଜନ୍ମର ଲୋକମାନେ ଜାଣି ନଥିଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଅବଲମ୍ବନ କରି ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ, ହେ ଅରିନ୍ଦମ।
7.193.63
वितुन्नाङ्गं शरव्रातैरन्यस्तायुधमसृक्क्षरम् ।
विकृष्य पार्षतः खङ्गं क्रोधामर्षवशं गतः।
दृश्यमानः सर्वभूतैः केशपक्षे परामृशत् ॥ ७.१९३.६३ ॥
ବାଣ ସମୂହରେ ଦେହ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ, ଅସ୍ତ୍ର ପକାଇଥିବା, ରକ୍ତ ଝରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, କ୍ରୋଧ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତାର ବଶୀଭୂତ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଖଡ୍ଗ ଟାଣି, ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କ କେଶ ଧରିଲେ।
7.193.64
तस्य मूर्धानमालम्ब्य गतसत्वस्य देहिनः ।
किञ्चिदब्रुवतः कायाद्विचकर्तासिना शिरः ॥ ७.१९३.६४ ॥
ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଧରି, ପ୍ରାଣ ଚାଲିଯାଇଥିବା ଏବଂ କିଛି ନ କହୁଥିବା ସେହି ଦେହରୁ ଖଡ୍ଗରେ ମସ୍ତକ କାଟି ଦେଲେ।
7.193.65
हर्षेण महता महता युक्तो भारद्वाजे निपातिते ।
सिंहनादरवं चक्रे भ्रामयन्खङ्गमाहवे ॥ ७.१९३.६५ ॥
ଭାରଦ୍ୱାଜ ପଡ଼ିଗଲା ବେଳେ ମହା ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଖଡ୍ଗ ଘୂରାଇ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସିଂହନାଦ କଲା।
7.193.66
आकर्णपलितः श्यामो वयसाऽशीतिपञ्चकः ।
त्वत्कृते व्यचरत्सङ्ख्ये स तु षोडशवर्षवत् ॥ ७.१९३.६६ ॥
କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧଳା କେଶ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପଞ୍ଚାଶୀ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ସେ, ତୁମ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଷୋଳବର୍ଷୀୟଙ୍କ ପରି ବିଚରଣ କଲା।
7.193.67
उक्तवाश्च महाबाहुः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
जीवन्तमानयाचार्यं मा वधीर्द्रुपदात्मज ॥ ७.१९३.६७ ॥
ମହାବାହୁ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ କହିଲେ, 'ହେ ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ର, ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଜୀବିତ ଆଣ; ତାଙ୍କୁ ବଧ କର ନାହିଁ।'
7.193.68
न हन्तव्यो न हन्तव्य इति ते सैनिकाश्च ह ।
उत्क्रोशन्नर्जुनश्चैव सानुक्रोशस्तमाव्रजत् ॥ ७.१९३.६८ ॥
'ବଧ କରିବାର ନୁହେଁ, ବଧ କରିବାର ନୁହେଁ' ବୋଲି ସୈନ୍ୟମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ; କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍କାର କରି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଧାଇଲେ।
7.193.69
क्रोशमानेऽर्जुने चैव पार्थिवेषु च सर्वशः ।
धृष्टद्युम्नोऽवधीद्द्रोणं रथतल्पे नरर्षभम् ॥ ७.१९३.६९ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଓ ରାଜାମାନେ ସର୍ବତ୍ର ଚିତ୍କାର କରୁଥିବାବେଳେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ରଥଶଯ୍ୟାରେ ପଡ଼ିଥିବା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
7.193.70
शोणितेन परिक्लिन्नो रथाद्भूमिमथापतत् ।
लोहिताङ्ग इवादित्यो दुर्धर्षः समपद्यत ॥ ७.१९३.७० ॥
ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ସେ ରଥରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ହୋଇ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
7.193.71
एवं तं निहतं सङ्ख्ये ददृशे सैनिको जनः ।
धृष्टद्युम्नस्तु तद्राजन्भारद्वाजशिरोऽहरत् ॥ ७.१९३.७१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ନିହତ ଦେଖି ସୈନିକମାନେ ଦେଖିଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ମସ୍ତକ କାଟି ନେଲେ।
7.193.72
तावकानां महेष्वासः प्रमुखे तत्समाक्षिपत् ।
ते तु दृष्ट्वा शिरो राजन्भारद्वाजस्य तावकाः ॥ ७.१९३.७२ ॥
ଆପଣଙ୍କ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ତାହା ସମ୍ମୁଖକୁ ପକାଇଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ମସ୍ତକ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ଲୋକମାନେ—
7.193.73
पलायनकृतोत्साहा दुद्रुवः सर्वतोदिशम् ।
द्रोणस्तु दिवमास्थाय नक्षत्रपथमाविशत् ॥ ७.१९३.७३ ॥
ପଳାଇବାକୁ ଉତ୍ସାହୀ ହୋଇ ସେମାନେ ସବୁ ଦିଗକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ; ଦ୍ରୋଣ ଆକାଶକୁ ଉଠି ନକ୍ଷତ୍ରପଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
7.193.74
अहमेव तदाऽद्राक्षं द्रोणस्य निधनं नृप ।
ऋषेः प्रसादात्कृष्मस्य सत्यवत्याः सुतस्य च ॥ ७.१९३.७४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ହିଁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖିଲି — ଋଷିଙ୍କ କୃପାରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ କୃପାରେ ଓ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ କୃପାରେ।
7.193.75
विधूमामिह संयान्तीमुल्कां प्रज्वलितामिव ।
अपश्याम दिवं स्तब्ध्वा गच्छन्तं तं महाद्युतिम् ॥ ७.१९३.७५ ॥
ଧୂଆଁହୀନ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଲ୍କା ପରି ଆକାଶକୁ ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇ ଆମେ ସେଇ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଆକାଶକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲୁ।
7.193.76
हते द्रोणे निरुत्साहाः कुरुपाण्डवसृञ्जयाः ।
अभ्यद्रवन्महावेगास्ततः सैन्यं व्यदीर्यत ॥ ७.१९३.७६ ॥
ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହେବାରୁ କୁରୁ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ନିରୁତ୍ସାହ ହେଲେ; ତା'ପରେ ମହାବେଗରେ ସେମାନେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ, ସୈନ୍ୟ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହେଲା।
7.193.77
निहता हतभूयिष्ठाः सङ्ग्रामे निशितैः शरैः ।
तावका निहते द्रोणे गतासव इवाभवन् ॥ ७.१९३.७७ ॥
ଦ୍ରୋଣ ନିହତ ହେଲେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଧିକାଂଶ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଆପଣଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ଯେମିତି ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇଗଲେ।
7.193.78
पराजयमथावाप्य परत्र च महद्भयम् ।
उभयेनैव ते हीना व्यनिन्दन्मतिमात्मनः ॥ ७.१९३.७८ ॥
ପରାଜୟ ପାଇ ଓ ପରଲୋକରେ ମହାଭୟ ଲାଭ କରି, ଉଭୟରୁ ବଞ୍ଚିତ ସେମାନେ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିକୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।
7.193.79
अन्विच्छन्तः शरीरं तु भारद्वाजस्य पार्थिवाः ।
नान्वगच्छन्महाराज कबन्धायुतसङ्कुले ॥ ७.१९३.७९ ॥
ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଶରୀର ଖୋଜୁଥିବା ରାଜାମାନେ, ହେ ମହାରାଜ, ହଜାର ହଜାର ମୁଣ୍ଡହୀନ ଧଡ଼ରେ ଭରା ସେହି ରଣଭୂମିରେ ତାହା ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.193.80
पतिते त्वथ संरब्धे सेनायां तत्र भारत ।
उदिष्ठन्कबन्धानां सहस्राण्येकविंशतिः ॥ ७.१९३.८० ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେନାର କ୍ରୋଧିତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପଡ଼ିଲେ ସେଠାରେ ଏକବିଂଶତି ହଜାର ଧଡ଼ ଉଠିଲା।
7.193.81
शोणितेन परिक्लिन्ना रणभूमिश्च भारत ।
लोहितार्द्र इवादित्यो दुर्दर्शश्चाभवत्तदा ॥ ७.१९३.८१ ॥
ହେ ଭାରତ, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇଥିବା ରଣଭୂମି ସେତେବେଳେ ରକ୍ତରେ ଓଦା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖିବାକୁ କଷ୍ଟକର ହେଲା।
7.193.82
पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा परत्र च महद्यशः ।
बाणशङ्खरवांश्चक्रुः सिंहनादांश्च पुष्कलान् ॥ ७.१९३.८२ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ତ ଜୟ ଲାଭ କରି ଓ ପରଲୋକରେ ମହାଯଶ ପାଇ, ବାଣ ଓ ଶଙ୍ଖର ଧ୍ୱନି ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ସିଂହନାଦ କଲେ।
7.193.83
भीमसेनस्ततो राजन्धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
वरूथिन्यामनृत्येतां परिष्वज्य परस्परम् ॥ ७.१९३.८३ ॥
ହେ ରାଜନ, ତା’ପରେ ଭୀମସେନ ଓ ପୃଷତ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ନାଚିଲେ।
7.193.84
अब्रवीच्च तदा भीमः पार्षतं शत्रुतापनम् ।
भूयोऽहं त्वां परिष्वज्य परिवक्ष्यामि पार्षत।
सूतपुत्रे हते पापे धार्तराष्ट्रे च संयुगे ॥ ७.१९३.८४ ॥
ସେତେବେଳେ ଭୀମ ଶତ୍ରୁତାପନ ପୃଷତ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ପାର୍ଷତ, ପାପୀ ସୂତପୁତ୍ର ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଣି ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବି।"
7.193.85
एतावदुक्त्वा भीमस्तु हर्षेण महता युतः ।
बाहुशब्देन पृथिवीं कम्पयामास पाण्डवः ॥ ७.१९३.८५ ॥
ଏତିକି କହିବା ପରେ ମହା ହର୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଣ୍ଡବ ଭୀମ ନିଜ ବାହୁର ଶବ୍ଦରେ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇଲେ।
7.193.86
तस्य शब्देन वित्रस्ताः प्राद्रवंस्तावका युधि ।
क्षत्रधर्मं समुत्सृज्य पलायनपरायणाः ॥ ७.१९३.८६ ॥
ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ଭୀତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ପରିହାର କରି ପଳାଇଲେ।
7.193.87
पाण्डवास्तु जयं लब्धा हृष्टा ह्यासन्विशाम्पते ।
अरिक्षयं च सङ्ग्रामे तेन ते सुखमाप्नुवन् ॥ ७.१९३.८७ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିଜୟ ଲାଭ କରି ହର୍ଷିତ ହେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ କ୍ଷୟ ଦେଖି ସେମାନେ ସୁଖ ପାଇଲେ।