महाभारत · अध्याय 7.195
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.195.1
अधर्मेण हतं श्रुत्वा धृष्टद्युम्नेन सञ्जय ।
ब्राह्मणं पितरं वृद्धमश्वत्थामा किमब्रवीत् ॥ ७.१९५.१ ॥
हे संजय, धृष्टद्युम्न द्वारा अधर्म से मारे गए अपने वृद्ध ब्राह्मण पिता को सुनकर अश्वत्थामा ने क्या कहा?
7.195.2
मानवं वारुणाग्नेयं ब्राह्ममस्त्रं च वीर्यवान् ।
ऐन्द्रं नारायणं चैव यस्मिन्नित्यं प्रतिष्ठितम् ॥ ७.१९५.२ ॥
वीर्यवान अश्वत्थामा में मानव, वारुण और आग्नेय, ब्रह्म, ऐन्द्र तथा नारायण अस्त्र सदा स्थित रहते थे।
7.195.3
तमधर्मेण धर्मिष्ठं धृष्टद्युम्नेन संयुगे ।
श्रुत्वा निहतमाचार्यं सोऽश्वत्थामा किमब्रवीत् ॥ ७.१९५.३ ॥
युद्ध में धृष्टद्युम्न द्वारा अधर्म से मारे गए उस धर्मात्मा आचार्य को सुनकर अश्वत्थामा ने क्या कहा?
7.195.4
येन रामादवाप्येह धनुर्वेदं महात्मना ।
प्रोक्तान्यस्त्राणि दिव्यानि पुत्राय गुणकाङ्क्षिणा ॥ ७.१९५.४ ॥
जिस महात्मा ने यहाँ परशुराम से धनुर्वेद प्राप्त करके गुणों के इच्छुक होकर अपने पुत्र को दिव्य अस्त्र सिखाए थे।
7.195.5
एकमेव हि लोकेऽस्मिन्नात्मतो गुणवत्तरम् ।
इच्छन्ति पुरुषाः पुत्रं लोके नान्यं कथञ्चन ॥ ७.१९५.५ ॥
इस संसार में मनुष्य अपने से भी अधिक गुणवान केवल एक पुत्र की इच्छा करते हैं, किसी और को किसी भी प्रकार नहीं।
7.195.6
आचार्याणां भवन्त्येव रहस्यानि महात्मनाम् ।
तानि पुत्राय वा दद्युः शिष्यायानुगताय वा ॥ ७.१९५.६ ॥
महात्मा आचार्यों के रहस्य होते ही हैं; वे उन्हें अपने पुत्र को दें या अनुगामी शिष्य को।
7.195.7
स शिष्यः प्राप्य तत्सर्वं सविशेषं च सञ्जय ।
शूरः शारद्वतीपुत्रः सङ्ख्ये द्रोणादनन्तरः ॥ ७.१९५.७ ॥
हे सञ्जय, वह शिष्य सब कुछ, विशेषताओं सहित, प्राप्त करके युद्ध में शारद्वती के पुत्र, वीर, द्रोण के बाद दूसरे स्थान पर थे।
7.195.8
रामस्य तु समः शस्त्रे पुरन्दरसमो युधि ।
कार्तवीर्यसमो वीर्ये बृहस्पतिसमो मतौ ॥ ७.१९५.८ ॥
शस्त्र में वह राम के समान था, युद्ध में पुरन्दर (इन्द्र) के समान, वीर्य में कार्तवीर्य के समान और बुद्धि में बृहस्पति के समान।
7.195.9
महीधरसमः स्थैर्ये तेजसाऽग्निसमो युवा ।
समुद्र इव गाम्भीर्ये क्रोधे चाशीविषोपमः ॥ ७.१९५.९ ॥
स्थिरता में वह पर्वत के समान, तेज में अग्नि के समान, युवा था; गम्भीरता में समुद्र के समान और क्रोध में विषैले सर्प के समान था।
7.195.10
स रथी प्रथमो लोके दृढधन्वा जितक्लमः ।
शीघ्रोऽनिल इवाक्रन्दे चरन्क्रुद्ध इवान्तकः ॥ ७.१९५.१० ॥
वह संसार में सबसे श्रेष्ठ रथी था, दृढ़ धनुर्धर, थकान पर विजय पाने वाला; युद्धघोष में वायु के समान तेज़ और क्रोधित यम के समान विचरण करने वाला।
7.195.11
अस्यता येन सङ्ग्रामे धरण्यभिनिपीडिता ।
मेघस्तनितनिर्घोषं कम्पते भयविह्वलाः।
यो न व्यथति सङ्ग्रमे वीरः सत्यपराक्रमः ॥ ७.१९५.११ ॥
जिसके बाणों से युद्ध में धरती पीड़ित होकर काँपती है, मेघगर्जन जैसी गड़गड़ाहट के साथ भय से विह्वल होकर; जो युद्ध में विचलित नहीं होता, सत्य पराक्रम वाला वीर।
7.195.12
वेदस्नातो व्रतस्नातो धनुर्वेदे च पारगः ।
महोदधिरिवाक्षोभ्यो रामो दाशरथिर्यथा ॥ ७.१९५.१२ ॥
वेद में स्नात, व्रत से पवित्र, और धनुर्वेद में पारंगत; महासागर के समान अक्षोभ्य, जैसे दशरथ पुत्र राम।
7.195.13
तमधर्मेण धर्मिष्ठं धृष्टद्युम्नेन संयुगे ।
श्रुत्वा निहतमाचार्यमश्वत्थामा किमब्रवीत् ॥ ७.१९५.१३ ॥
धृष्टद्युम्न ने युद्ध में अधर्म से उस धर्मात्मा आचार्य को मार डाला, यह सुनकर अश्वत्थामा ने क्या कहा?
7.195.14
धृष्टद्युम्नस्य यो मृत्युः सृष्टस्तेन महात्मना ।
यथा द्रोणस्य पाञ्चाल्यो यज्ञसेनसुतोऽभवत् ॥ ७.१९५.१४ ॥
महात्मा ने धृष्टद्युम्न के लिए जो मृत्यु रची थी, वही द्रोण के लिए हुई, क्योंकि यज्ञसेन का पुत्र पांचाल वंश का वह राजकुमार उत्पन्न हुआ था।
7.195.15
तं नृशंसेन पापेन क्रूरेणादीर्घदर्शिना ।
श्रुत्वा निहतमाचार्यमश्वत्थामा किमब्रवीत् ॥ ७.१९५.१५ ॥
उस क्रूर, पापी और अदूरदर्शी ने आचार्य को मार डाला, यह सुनकर अश्वत्थामा ने क्या कहा?