Mahābhārata · Adhyāya 7.198
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.198.1
अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा नोचुस्तत्र महारथाः ।
अप्रियं वा प्रियं वाऽपि महाराज धनञ्जयम् ॥ ७.१९८.१ ॥
Gran rey, al oír las palabras de Arjuna, los grandes guerreros de carros nada dijeron a Dhanañjaya, fueran desagradables o agradables.
7.198.2
ततः क्रुद्धो महाबाहुर्भीमसेनोऽभ्यभाषत ।
कुत्सयन्निव कौन्तेयमर्जुनं भरतर्षभ ॥ ७.१९८.२ ॥
Entonces el airado Bhīmasena, de brazos poderosos, habló como reprochando a Arjuna, el hijo de Kuntī — ¡oh toro de los Bharatas!
7.198.3
मुनिर्यथाऽरण्यगतो भाषते धर्मसंहितम् ।
न्यस्तदण्डो यथा पार्थं ब्राह्मणः संशितव्रतः ॥ ७.१९८.३ ॥
Como un sabio ido al bosque, que deja su bastón y habla palabras llenas de dharma, así el brahmán firme en sus votos habla a Pārtha.
7.198.4
क्षतत्राता क्षताज्जीवन्क्षन्ता स्त्रीष्वपि साधुषु ।
क्षत्रियः क्षितिमाप्नोति क्षिप्रं धर्मं यशः श्रियः ॥ ७.१९८.४ ॥
El kṣatriya que protege del daño, que vive por sus heridas, que es paciente incluso con las mujeres y los justos, alcanza pronto la tierra, el dharma, la fama y la prosperidad.
7.198.5
स भवान्क्षत्रियगुणैर्युक्तः सर्वैः कुलोद्वहः ।
अविपश्चिद्यथा वाचं व्याहरन्नाद्य शोभसे ॥ ७.१९८.५ ॥
Usted, dotado de todas las cualidades de un guerrero y que sostiene el honor de su linaje, no brilla hoy, hablando como un necio.
7.198.6
पराक्रमस्ते कौन्तेय शक्रस्येव शचीपतेः ।
न चातिवर्तसे धर्मं वेलामिव महोदधिः ॥ ७.१९८.६ ॥
Tu valor, hijo de Kuntī, es como el de Indra, esposo de Śacī. Así como el gran océano no sobrepasa su orilla, tú no transgredes el dharma.
7.198.7
न पूजयेत्त्वां कोन्वद्य यत्त्रयोदशवार्षिकम् ।
अमर्षं पृष्ठतः कृत्वा धर्ममेवाभिकाङ्क्षसे ॥ ७.१९८.७ ॥
¿Quién hoy no te honraría, tú que soportaste aquellos trece años? Dejando la ira atrás, deseas solo el dharma.
7.198.8
दिष्ट्या तात मनस्तेऽद्य स्वधर्ममनुवर्तते ।
आनृशंस्ये च ते दिष्ट्या बुद्धिः सततमच्युत ॥ ७.१९८.८ ॥
Por fortuna, querido, hoy tu mente sigue su propio dharma; y por fortuna tu intelecto permanece siempre en la bondad, oh Acyuta.
7.198.9
यत्तु धर्मप्रवृत्तस्य हृतं राज्यमधर्मतः ।
द्रौपदी च परामृष्टा सभामानीय शत्रुभिः ॥ ७.१९८.९ ॥
Y el reino te fue arrebatado injustamente a ti, que estabas entregado al dharma; y Draupadī fue arrastrada a la asamblea y ultrajada por los enemigos.
7.198.10
वनं प्रव्राजिताश्चास्म वल्कलाजिनवाससः ।
अनर्हमाणास्तं भावं त्रयोदश समाः परैः ॥ ७.१९८.१० ॥
Y fuimos expulsados al bosque, vestidos de corteza y piel de antílope, sin merecer tal condición, durante trece años por obra de nuestros enemigos.
7.198.11
बहूनि क्षाम्य शत्रूणां सत्यधर्मरता वयम् ।
तथा तन्मर्षयित्वा तु यथा ते उत्पथे स्थिताः ॥ ७.१९८.११ ॥
Perdonamos las muchas ofensas de nuestros enemigos; nosotros, que nos deleitamos en la verdad y el dharma, soportamos que ellos se mantuvieran en el camino torcido.
7.198.12
एतान्यमर्षस्थानानि मर्षितानि त्वयाऽघन ।
क्षत्रधर्मप्रसक्तेन सर्वमेतदनुष्ठितम् ॥ ७.१९८.१२ ॥
Estas ocasiones de ira fueron soportadas por ti, oh sin mancha, devoto del deber del guerrero; todo esto lo has cumplido.
7.198.13
तमधर्ममपाकृष्टं स्मृत्वाऽद्य सहितस्त्वया ।
सानुबन्धान्हनिष्यामि क्षुद्रान्राज्यहरानहम् ॥ ७.१९८.१३ ॥
Recordando hoy la injusticia con la que fuimos arrastrados, unido a ti, mataré junto con sus seguidores a aquellos viles usurpadores del reino.
7.198.14
त्वया हि कथितं पूर्वं युद्धायाभ्यागता वयम् ।
घटामहे यथाशक्ति त्वं तु नोऽद्य जुगुप्ससे ॥ ७.१९८.१४ ॥
Tú dijiste antes que habíamos venido para la batalla; nos esforzamos según nuestra capacidad, pero hoy tú nos desprecias.
7.198.15
स्वधर्मं नेच्छसे ज्ञातुं वृथा वचनमेव ते ।
भयार्दितानामस्माकं वाचा मर्माणि कृन्तसि ॥ ७.१९८.१५ ॥
No quieres conocer tu propio deber; tus palabras son en vano. Con tu lengua cortas los puntos vitales de nosotros, afligidos por el miedo.
7.198.16
वपन्व्रणे क्षारमिव क्षतानां शत्रुकर्शन ।
विदीर्यते मे हृदयं त्वया वाक्शल्यपीडितम् ॥ ७.१९८.१६ ॥
Oh atormentador de enemigos, como si se espolvoreara sal sobre las heridas, mi corazón se desgarra, herido por las flechas de tu palabra sobre los heridos.
7.198.17
अधर्ममेन विपुलं धार्मिकः सन्न बुध्यसे ।
यत्त्वमात्मानमस्मांश्च प्रशंस्यान्न प्रशंससि ॥ ७.१९८.१७ ॥
Aunque justo, no percibes esta gran injusticia; siendo tú y nosotros dignos de alabanza, no alabas.
7.198.18
वासुदेवे स्थिते चापि द्रोणपुत्रं प्रशंससि ।
यः कलां षोडशीं पूर्णां धनञ्जय न तेऽर्हति ॥ ७.१९८.१८ ॥
Aunque Vāsudeva está presente, alabas al hijo de Droṇa, quien ni siquiera merece la decimosexta parte completa de ti, oh Dhanañjaya.
7.198.19
स्वयमेवात्मनो दोषान्ब्रुवाणः किं न लज्जसे ॥ ७.१९८.१९ ॥
Al hablar de tus propias faltas, ¿por qué no te avergüenzas?
7.198.20
मम नागायुतं पार्थ बलं बाह्वोर्विधीयते ।
दारयेयं महीं क्रोधाद्विकिरेयं च पर्वतान् ॥ ७.१९८.२० ॥
¡Oh hijo de Pṛthā! En mis brazos reside la fuerza de diez mil elefantes. En mi cólera podría partir la tierra y dispersar las montañas.
7.198.21
आविध्यैतां गदां गुर्वी भीमां काञ्चनमालिनीम् ।
गिरिप्रकाशान्क्षितिजान्भञ्जेयमनिलो यथा ॥ ७.१९८.२१ ॥
Blandiendo esta maza pesada y terrible, adornada con guirnaldas de oro, quebraría los árboles de la tierra, semejantes a montañas, como lo hace el viento.
7.198.22
द्रावयेयं शरैश्चापि सेन्द्रान्देवान्समागतान् ।
सराक्षसगणान्पार्थ सासुरोरगमानवान् ॥ ७.१९८.२२ ॥
¡Oh hijo de Pṛthā! Con mis flechas podría poner en fuga incluso a los dioses reunidos con Indra, y a las huestes de rākṣasas, asuras, serpientes y hombres.
7.198.23
स त्वमेवंविधं जानन्भ्रातरं मां नरर्षभ ।
द्रोणपुत्राद्भयं कर्तुं नार्हस्यमितविक्रम ॥ ७.१९८.२३ ॥
¡Oh mejor de los hombres, de valor incomparable! Sabiendo que tengo un hermano como yo, no debes temer al hijo de Droṇa.
7.198.24
अथवा तिष्ठ बीभत्सो सह सर्वैः सहोदरैः ।
अहमेनं गदापाणिर्जेष्याम्येको महाहवे ॥ ७.१९८.२४ ॥
O bien, ¡oh Bībhatsu!, quédate junto a todos tus hermanos; yo, solo, con la maza en mano, lo venceré en esa gran batalla.
7.198.25
ततः पाञ्चालराजस्य पुत्रः पार्थमथाब्रवीत् ।
सङ्क्रुद्धमिव नर्दन्तं हिरण्यकशिपुर्हरिम् ॥ ७.१९८.२५ ॥
Entonces el hijo del rey de los Pāñcālas habló a Pārtha, como si se dirigiera al león rugiente de cólera, Hiraṇyakaśipu.
7.198.26
बीभत्सो विप्रकर्माणि विहितानि मनीषिभिः ।
याजनाध्यापने दानं यथा यज्ञप्रतिग्रहौ ॥ ७.१९८.२६ ॥
Oh Bībhatsu, los sabios han prescrito los deberes de los brahmanes: oficiar sacrificios, enseñar, dar y recibir dones en el sacrificio.
7.198.27
षष्ठमध्ययनं नाम तेषां कस्मिन्प्रतिष्ठितः ।
हतो द्रोणो मया ह्येवं किं मां पार्थ विगर्हसे ॥ ७.१९८.२७ ॥
¿En cuál de ellos, el sexto llamado estudio, se sostiene? Así fue Droṇa muerto por mí; ¿por qué me reprochas, oh Pārtha?
7.198.28
अपक्रान्तः स्वधर्माच्च क्षात्रधर्मं व्यपाश्रितः ।
अधर्मेण हतस्तस्मादस्त्रेण क्षुद्रकर्मकृत् ॥ ७.१९८.२८ ॥
Apartado de su propio deber y tomado el deber del guerrero, fue muerto injustamente; por tanto, con un arma, el autor de una acción vil (fue muerto).
7.198.29
तथा मायां प्रयुञ्जानमसह्यं ब्राह्मणब्रुवम् ।
प्रतिमायी निहन्याद्यो न युक्तं पार्थ तत्र किम् ॥ ७.१९८.२९ ॥
Igualmente, si quien responde al engaño con engaño mata a un hombre insoportable que emplea el engaño y se dice brahmán, ¿qué hay de impropio en ello, oh Pārtha?
7.198.30
तस्मिंस्तथा मया शस्ते यदि द्रौणायनी रुषा ।
कुरुते भैरवं नादं तत्र किं मम हीयते ॥ ७.१९८.३० ॥
Si él (Droṇa) fue así herido por mí, y el hijo de Droṇa ruge terriblemente de ira, ¿qué mío disminuye por ello?
7.198.31
न चाद्भुतमिदं मन्ये यद्द्रौणिश्चात्र गर्जति ।
घातयिष्यति कौरव्यान्परित्रातुमशक्नुवन् ॥ ७.१९८.३१ ॥
No considero asombroso que el hijo de Droṇa ruja aquí; incapaz de proteger a los Kauravas, hará que sean masacrados.
7.198.32
यच्च मां धार्मिको भूत्वा ब्रवीषि गुरुघातिनम् ।
तदर्थमहमुत्पन्नः पाञ्चाल्यस्य सुतोऽनलात् ॥ ७.१९८.३२ ॥
Y tú, siendo justo, me llamas asesino de un maestro; para ese mismo fin nací del fuego como hijo del rey de los Pañcālas.
7.198.33
यस्य कार्यमकार्यं वा युध्यतः स्यात्समं रणे ।
तं कथं ब्राह्मणं ब्रूयाः क्षत्रियं वा धनञ्जय ॥ ७.१९८.३३ ॥
¡Oh Dhanañjaya!, cuando para quien combate en la batalla el deber y el no deber son iguales, ¿cómo lo llamarías brahmán o kṣatriya?
7.198.34
यो ह्यनस्त्रविदो हन्याद्ब्रह्मास्त्रैः क्रोधमूर्च्छितः ।
सर्वोपायैर्न स कथं वध्यः पुरुषसत्तम ॥ ७.१९८.३४ ॥
¿Quien, cegado por la ira, mata con armas brahma a quien no conoce las armas, cómo, oh mejor de los hombres, no ha de ser muerto por todos los medios?
7.198.35
विशेषात्पितृहन्ता मे न स वध्यः कथं मया ।
योऽयं पापः सुदुर्मेधा बान्धवान्युधि जघ्निवान्।
तस्य विप्रब्रुववधे कथं पापं भवेन्मम ॥ ७.१९८.३५ ॥
Sobre todo, ¿cómo no he de matar al asesino de mi padre? Este pecador, muy necio, ha matado a sus parientes en batalla; ¿cómo me vendría pecado de matar a quien se llama brahmán?
7.198.36
विधर्मिणं धर्मविद्भिः प्रोक्तं तेषां विषोपमम् ।
जानन्धर्मार्थतत्त्वज्ञ किं मामर्जुन गर्हसे ॥ ७.१९८.३६ ॥
Sabiendo la verdad del dharma y del artha, oh Arjuna, ¿por qué me censuras a mí, que los conocedores del dharma han declarado semejante al veneno y apartado del dharma?
7.198.37
नृशंसः स मयाऽऽक्रम्य रथ एव निपातितः ।
तन्मामनिन्द्यं बीभत्सो किमर्थं नाभिनन्दसे ॥ ७.१९८.३७ ॥
Aquel cruel, atacado por mí, fue derribado allí mismo en el carro. Entonces, ¡oh Bībhatsu!, ¿por qué no me alabas a mí, que soy irreprochable?
7.198.38
कालानलसमं पार्थ ज्वलार्कविषोपमम् ।
भीमं द्रोणशिरश्छिन्नं न प्रशंससि मे कथम् ॥ ७.१९८.३८ ॥
¡Oh hijo de Pṛthā! Fue cortada la cabeza de Droṇa, terrible como el fuego del tiempo, ardiente como el sol y como el veneno. ¿Por qué no me alabas?
7.198.39
योऽसौ ममैव नान्यस्य बान्धवान्युधि जघ्निवान् ।
छित्त्वाऽपि तस्य मूर्धानं नैवास्मि विगतज्वरेः ॥ ७.१९८.३९ ॥
Aun habiendo cortado la cabeza de aquel que mató a mis propios parientes en batalla, no me he liberado del dolor.
7.198.40
तच्च मे कृन्तते मर्म यन्न तस्य शिरो मया ।
निषादविषये क्षिप्तं जयद्रथशिरो यथा ॥ ७.१९८.४० ॥
Que su cabeza no fuera arrojada por mí, como la cabeza de Jayadratha fue arrojada a la tierra de los Niṣādas, me desgarra el corazón.
7.198.41
अथावधश्च शत्रूणामधर्मः श्रूयतेऽर्जुन ।
क्षत्रियस्य हि धर्मोऽयं हन्याद्धन्येत वा पुनः ॥ ७.१९८.४१ ॥
Ahora bien, ¡oh Arjuna!, se dice que matar enemigos es injusto; pero este es el deber del guerrero: puede matar, o puede ser muerto.
7.198.42
स शत्रुर्निहतः सङ्ख्ये मया धर्मेण पाण्डव ।
यथा त्वया हतः शूरो भगदत्तः पितुः सखा ॥ ७.१९८.४२ ॥
Ese enemigo fue muerto por mí en la batalla, con justicia, ¡oh Pāṇḍava!, así como tú mataste al héroe Bhagadatta, amigo de tu padre.
7.198.43
पितामहं रणे हत्वा मन्यसे धर्ममात्मनः ।
मया शत्रौ हते कस्मात्पापे धर्मं न मन्यसे ॥ ७.१९८.४३ ॥
Habiendo matado en batalla al abuelo, consideras que es tu dharma; cuando el enemigo fue muerto por mí, ¿por qué, oh pecador, no lo consideras dharma?
7.198.44
सम्बन्धावनतं पार्थ न मां त्वं वक्तुमर्हसि ।
स्वगात्रकृतसोपानं निषण्णमिव दन्तिनम् ॥ ७.१९८.४४ ॥
Oh hijo de Pṛthā, no debes hablarme así a mí, inclinado por el parentesco, como un elefante sentado tras hacer una escalera de sus propios miembros.
7.198.45
क्षमामि ते सर्वमेव वाग्व्यतिक्रममर्जुन ।
द्रौपद्या द्रौपदेयानां कृते नान्येन हेतुना ॥ ७.१९८.४५ ॥
Oh Arjuna, te perdono toda transgresión de palabra; pero lo hice por Draupadī y los hijos de Draupadī, y por ninguna otra causa.
7.198.46
कुलक्रमागतं वैरं ममाचार्येण विश्रुतम् ।
तथा जानात्ययं लोको न यूयं पाण्डुनन्दनाः ॥ ७.१९८.४६ ॥
La enemistad heredada de mi linaje es famosa, dada a conocer por el maestro; este mundo la conoce, pero vosotros, hijos de Pāṇḍu, no la conocéis.
7.198.47
नानृती पाण्डवो ज्येष्ठो नाहं वाऽधार्मिकोऽर्जुन ।
न क्षत्रिय इति प्राहुर्यो न हन्ति रणाजिरे ॥ ७.१९८.४७ ॥
Oh Arjuna, el mayor de los Pāṇḍava no miente, ni yo soy injusto; no llaman kṣatriya a quien no mata en el campo de batalla.
7.198.48
पितरं वा गुरुं वाऽपि जिघांसु पुत्रशिष्ययोः ।
जिह्मेन वाऽप्यजिह्मेन हन्यादेवाविचारयन् ॥ ७.१९८.४८ ॥
Quien desea matar a un hijo o a un discípulo, sea padre o maestro, debe ser muerto por medios tortuosos o rectos, sin deliberar.
7.198.49
इत्युक्तं ब्रह्मणा पूर्वं क्षत्रियाणां द्विषद्वधे ।
तस्माच्छिष्येण निहतः शत्रुर्मे ब्राह्मणब्रुवः ॥ ७.१९८.४९ ॥
Así lo dijo Brahmā en el pasado sobre la muerte de los enemigos para los kṣatriyas. Por eso mi enemigo, que hablaba como un brahmán, ha sido muerto por un discípulo.
7.198.50
यः क्षत्रियसुतो हन्यात्पितरं वा गुरुं च वा ।
अनिष्टं क्षत्रियो हन्यात्स वै क्षत्रिय उच्यते।
शिष्यद्रोही हतः पापो युध्यस्व विजयस्तव ॥ ७.१९८.५० ॥
El hijo de un kṣatriya que matara a su padre o a su maestro, o un kṣatriya que matara a quien causa daño, se llama verdadero kṣatriya. El pecador traidor de un discípulo ha sido muerto. Lucha, y que la victoria sea tuya.