Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.2.1

हतं भीष्ममथाधिरथिर्विदित्वा ।
भिन्नां नावं वारिधावत्यगाधे।
सोदर्यवद्व्यसनात्सूतपुत्रः ।
संतारयिष्यंस्तव पुत्रस्य सेनाम् ॥ ७.२.१ ॥

ਭੀਸ਼ਮ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਾਣ ਕੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਨੇ, ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੀ ਬੇੜੀ ਵਾਂਗ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪਈ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਪਾਰ ਲਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

7.2.2

श्रुत्वा तु कर्णः पुरुषेन्द्रमच्युतं ।
निपातितं शान्तनवं महारथम्।
अथोपयायात्सहसारिकर्षणो ।
धनुर्धराणां प्रवरस्तदा नृप ॥ ७.२.२ ॥

ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਸ਼ਮ ਡਿੱਗ ਪਏ ਹਨ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਰਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਚਾਨਕ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

7.2.3

हते तु रथसत्तमे परैर्निमज्जतीं नावमिवार्णवे कुरून् ।
पितेव पुत्रांस्त्वरितोऽभ्ययात्ततः सन्तारयिष्यंस्तव पुत्रस्य सेनाम् ॥ ७.२.३ ॥

ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਮਗਰੋਂ, ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੀ ਬੇੜੀ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬਦੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵੱਲ, ਪਿਤਾ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਰਨ ਛੇਤੀ ਆਇਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲਾਉਣ ਲਈ।

7.2.4

सम्मृज्य दिव्यं धनुराततज्यं स रामदत्तं रिपुसङ्घहन्ता ।
बाणांश्च कालानलवायुकल्पानुल्लालयन्वाक्यमिदं बभाषे।
यस्मिन्धृतिर्बुद्धिपराक्रमौजः सत्यं स्मृतिर्वीरगुणाश्च सर्वे ।
अस्त्राणि दिव्यान्यथ संनतिह्रीः प्रिया च वागनसूया च भीष्मे ॥ ७.२.४ ॥

ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਨ ਨੇ, ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਦਿਵ ਧਨੁਸ਼ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਚਿੱਲਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਕਾਲ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਬਾਣ ਹਿਲਾਉਂਦਿਆਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ, ਬੁੱਧੀ, ਪਰਾਕਰਮ, ਓਜ, ਸੱਚ, ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੀਰ-ਗੁਣ, ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰ, ਨਿਮਰਤਾ, ਲਾਜ, ਪਿਆਰੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ ਬੋਲ ਸਨ, ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ (ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਰਹੇ)।

7.2.5

सदा कृतज्ञे द्विजशत्रुघातके सनातनं चन्द्रमसीव लक्ष्मीः ।
स चेत्प्रशान्तः परवीरहन्ता मन्ये हतानेव च सर्ववीरान् ॥ ७.२.५ ॥

ਜੋ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਤਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਸਨਾਤਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਹੁਣ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਹੰਤਾ ਵੀ ਸਾਰੇ ਵੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

7.2.6

नेह ध्रुवं किङ्चन जातु विद्यते। लोके ह्यस्मिन्कर्मणोऽनित्ययोगात् ।
सूर्योदये को हि विमुक्तसङ्शयो भावं कुर्वीतार्यमहाव्रते हते ॥ ७.२.६ ॥

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਮ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਅਨਿੱਤ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ, ਆਰਿਆ ਦੇ ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਬਾਰੇ ਸੰਸ਼ੈ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕੌਣ ਭਾਵ ਧਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

7.2.7

वसुप्रभावे वसुवीर्यसंभवे गते वसूनेव वसुंधराधिपे ।
वसूनि पुत्रांश्च वसुंधरां तथा कुरूंश्च शोचध्वमिमां च वाहिनीम् ॥ ७.२.७ ॥

ਹੇ ਵਸੂਆਂ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਵੀਰਜ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਵਸੂਆਂ ਵਰਗਾ ਭੂਪਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਸੂਆਂ ਲਈ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਲਈ, ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਸੈਨਾ ਲਈ ਸ਼ੋਕ ਕਰੋ।

7.2.8

महाप्रभावे वरदे निपातिते लोकेश्वरे शास्तरि चामितौजसि ।
पराजितेषु भरतेषु दुर्मनाः कर्णो भृशं न्यश्वसदश्रु वर्तयन् ॥ ७.२.८ ॥

ਮਹਾ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਅਮਿੱਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਸਕ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਭਰਤ ਹਾਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਦੁਖੀ ਕਰਣ ਨੇ ਹੰਝੂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਛੱਡਿਆ।

7.2.9

इदं च राधेयवचो निशम्य सुताश्च राजंस्तव सैनिकाश्च ह ।
परस्परं चुक्रुशुरार्तिजं मुहुस्तदाश्रु नेत्रैर्मुमुचुश्च शब्दवत् ॥ ७.२.९ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਧੇਯ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਨ ਲੱਗੇ; ਤਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਏ।

7.2.10

प्रवर्तमाने तु पुनर्महाहवे विगाह्यमानासु चमूषु पार्थिवैः ।
अथाब्रवीद्धर्षकरं तदा वचो रथर्पभान्सर्वमहारथर्षभः ॥ ७.२.१० ॥

ਮਹਾਯੁੱਧ ਫਿਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਦ ਸਭ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨੇ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਹਰਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।

7.2.11

जगत्यनित्ये सततं प्रधावति प्रचिन्तयन्नस्थिरमद्य लक्षये ।
भवत्सु तिष्ठत्स्विह पातितो मृधे निरिप्रकाशः कुरुपुङ्गवः कथम् ॥ ७.२.११ ॥

ਇਸ ਅਨਿੱਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸਦਾ ਦੌੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਹੀਣ ਹੋਇਆ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਿਵੇਂ?

7.2.12

निपातिते शान्तनवे महारथे दिवाकरे भूतलमास्थिते यथा ।
न पार्थिवाः सोढुमलं धनंजयं गिरिप्रवोढारमिवानिलं द्रुमाः ॥ ७.२.१२ ॥

ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ ਡਿੱਗਣ ਤੇ, ਰਾਜੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਰਹੇ; ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।

7.2.13

हतप्रधानं त्विदमार्तरूपं परैर्हतोत्साहमनाथमद्य वै ।
मर्या कुख्णां परिपाल्यमाहवे बलं यथा तेन महात्मना तथा ॥ ७.२.१३ ॥

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੈਨਾ ਦੁੱਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੈ, ਅੱਜ ਇਹ ਅਨਾਥ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ…

7.2.14

समाहिते चात्मनि भारमीदृशं जगत्तथाऽनित्यमिदं च लक्षये ।
निपातितं चाहवशौण्डमाहखे कथं नु कुर्यामहमीदृशे भयम् ॥ ७.२.१४ ॥

ਮਨ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਭਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨਿੱਤ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਰਵੀਰਤਾ ਦੇ ਮਾਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਐਸੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?

7.2.15

अहं तु तान्कुरुवृषभानजिह्मगैः प्रवेशयन्यमसदनं चरन्रणे ।
यशः परं जगति विभाव्य वर्तिता परैर्हतो भुवि शयिताथवा पुनः ॥ ७.२.१५ ॥

ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਰੂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਾਂਗਾ। ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਜਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਿਆ ਰਹਾਂਗਾ।

7.2.16

युधिष्ठिरो धृतिमतिसत्यसत्ववान् वृकोदरो गजशततुल्यविक्रमः ।
तथार्जुनस्त्रिदशवरात्मजो युवा न तद्बलं सुजयमिहामरैरपि ॥ ७.२.१६ ॥

ਧੀਰਜ, ਬੁੱਧੀ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ; ਸੌ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇੰਦਰ ਦਾ ਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸੌਖਿਆਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ।

7.2.17

यमौ रणे यत्र यमोपमौ बले ससात्यकिर्यत्र च देवकीसुतः ।
न तद्बलं कापुरुषोऽभ्युपेयिवान्निवर्तते भृत्युमुखादिवासुभृत् ॥ ७.२.१७ ॥

ਜਿਸ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਰਣ ਵਿੱਚ ਯਮ ਵਰਗੇ ਦੋ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸਾਤਿਅਕੀ ਸਮੇਤ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਇਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਮੁੜਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵਾਂਗ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

7.2.18

तपोऽभ्युदीर्णं तपसैव बाध्यते बलं बलेनैव तथा मनस्विभिः ।
मनश्च मे शत्रुनिवारणे ध्रुं स्वरक्षणे चाचलवद्व्यवस्थितम् ॥ ७.२.१८ ॥

ਵੱਧ ਗਏ ਤਪ ਨੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਹੀ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬਲ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਹੀ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

7.2.19

एवं चैषां बाधमानः प्रभावं गत्वैवाहं ताञ्जयाम्यद्य सूत ।
मित्रद्रोहो मर्षणीयो न मेऽयं भग्ने सैन्ये यः समेयात्स मित्रम् ॥ ७.२.१९ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗਾ, ਹੇ ਸੂਤ। ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਹਿਣਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਸੈਨਾ ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇ, ਉਹੀ ਮਿੱਤਰ ਹੈ।

7.2.20

कर्तास्म्येतत्सत्पुरुषार्यकर्म त्यक्त्वा प्राणाननुयास्यामि भीष्मम् ।
सर्वान्सङ्ख्ये शत्रुशङ्घान्हनिष्ये हतस्तैर्वा वीरलोकं प्रपत्स्ये ॥ ७.२.२० ॥

ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਅਤੇ ਆਰਿਆਂ ਦੇ ਯੋਗ ਇਹ ਕਰਮ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਵੀਰਲੋਕ ਪਾਵਾਂਗਾ।

7.2.21

संप्राक्रुष्टे रुदितस्त्रीकुमारे पराहते पौरुषे धार्तराष्ट्रे ।
मया कृत्यमिति जानामि सूत तस्माद्राज्ञस्त्वद्य शत्रून्विजेष्ये ॥ ७.२.२१ ॥

ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਉੱਚੀ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਧਾਰਤਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦਾ ਪੌਰਸ਼ ਹਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੂਤ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਰਾਜੇ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਿੱਤਾਂਗਾ।

7.2.22

कुरून्रक्षन्पाण्डुपुत्राञ्जिघांसंस्त्यक्त्वा प्राणान्घोररूपे रणेऽस्मिन् ।
सर्वान्सङ्ख्ये शत्रुसङ्घान्निहत्य दास्याम्यहं धर्म… ॥ ७.२.२२ ॥

ਕੁਰੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਧਰਮ…

7.2.23

निबध्यतां मे कवचं विचित्रं हैमं शुभ्रं मणिरत्नावभासि ।
शिरस्त्राणं चार्कसमानभासं धनुः शरांश्चाग्निविपाहिकल्पान् ॥ ७.२.२३ ॥

ਮੇਰਾ ਵਿਚਿੱਤਰ, ਸੋਨੇ ਦਾ, ਚਮਕਦਾ ਕਵਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਝਲਕਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸਿਰਸਤਾਣ, ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਅੱਗ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਤੀਰ (ਤਿਆਰ ਹੋਣ)।

7.2.24

उपासङ्गान्पोडश योजयन्तु धनूम्पि दिव्यानि तथाऽऽहरन्तु ।
असींश्च शक्तीश्च गदाश्च गुर्वीः शङ्खं च जाम्बूनदचित्रनालम् ॥ ७.२.२४ ॥

ਸੋਲਾਂ ਤਰਕਸ਼ ਬੰਨ੍ਹਵਾਓ, ਦਿਵ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਓ; ਤਲਵਾਰਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ ਲਿਆਓ; ਅਤੇ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਿਚਿਤਰ ਡੰਡੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਖ ਵੀ ਲਿਆਓ।

7.2.25

इमां रौक्मीं नागकक्ष्यां विचित्रां ध्वजं जैत्रं दिव्यमिन्दीवराङ्कम् ।
श्लक्ष्णैर्वस्त्रैर्विप्रमृज्यानयन्तु चित्रां मालां चारुबद्धां सलाजाम् ॥ ७.२.२५ ॥

ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਾਗਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾ, ਵਿਚਿਤਰ ਜਿੱਤ-ਧੁਜਾ, ਨੀਲਕਮਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ ਦਿਵ ਧੁਜਾ ਕੋਮਲ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂੰਝ ਕੇ ਲਿਆਓ; ਸੁੰਦਰ ਬੰਨ੍ਹੀ ਵਿਚਿਤਰ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਲਾਜਾਂ ਵੀ ਲਿਆਓ।

7.2.26

अश्वानग्र्यान्पाण्डुराभ्रप्रकाशान् पुष्टान्स्नातान्मन्त्रपूताभिरद्भिः ।
तप्तैर्भाण्डैः काञ्चनैरभ्युपेतान् शीघ्राञ्शीघ्रं सूतपुत्रानयस्व ॥ ७.२.२६ ॥

ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਪੁਸ਼ਟ, ਮੰਤਰਪੂਤ ਜਲ ਨਾਲ ਨਹਾਏ ਹੋਏ, ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ, ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰੋ, ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਲਿਆਓ।

7.2.27

रथं चाग्र्यं हेममालावनद्धं रत्नैश्चित्रं सूर्यचन्द्रप्रकाशैः ।
द्रव्यैर्युक्तं सम्प्रहारोपपन्नैर्बाहैर्युक्तं तूर्णमावर्तयस्व ॥ ७.२.२७ ॥

ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਉੱਤਮ ਰਥ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਿਤਰ, ਸੂਰਜ-ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਯੁੱਧ-ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਵਾਹਨ-ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਥ ਛੇਤੀ ਮੋੜ ਕੇ ਲਿਆਓ।

7.2.28

चित्राणि चापानि च वेगवन्ति ज्याश्चोत्तमाः सन्नहनोपपन्नाः ।
तूणांश्च पूर्णान्महतः शराणामासाद्य गात्रावरणानि चैव ॥ ७.२.२८ ॥

ਵਿਚਿੱਤਰ ਧਨੁਸ਼, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਤਾਰਾਂ, ਕਵਚ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤਰਕਸ਼ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਕਵਚ ਲਿਆ ਕੇ।

7.2.29

प्रायात्रिकं चानयताशु सर्वं पूर्णं कान्त्या वीरकांस्यां च हैमम् ।
आनीय मालामवबध्य चाङ्गे प्रवादयन्त्वाशु जयाय भेरीः ॥ ७.२.२९ ॥

ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਛੇਤੀ ਲਿਆਓ; ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵੀਰ ਕਾਂਸੇ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ; ਜਿੱਤ ਲਈ ਭੇਰੀਆਂ ਤੁਰੰਤ ਵਜਾਓ।

7.2.30

प्रयाहि मूताशु यतः किरीटी वृकोदरो धर्मसुतो यमौ च ।
तान्वा हनिष्यामि समेत्य सङ्ख्ये भीष्मो यथैष्यामि हतो द्विषद्भिः ॥ ७.२.३० ॥

ਸਾਰਥੀ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਰੀਟੀ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਜੁੜਵੇਂ ਹਨ ਉੱਥੇ ਛੇਤੀ ਰਥ ਲੈ ਚੱਲ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਵਾਂਗ ਵੈਰੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।

7.2.31

यस्मिन्राजा सत्यधृतिर्युधिष्ठिरः समास्थितो भीमसेनार्जुनौ च ।
वासुदेवः सात्यकिः सृंजयाश्च मन्ये बलं तदजय्यं महीपैः ॥ ७.२.३१ ॥

ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਾਤਯਕੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਜਿਸ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਅਜਿੱਤ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।

7.2.32

तं चेन्मृत्युः सर्वहरोऽभिरक्षेत्सदाऽप्रमत्तः समरे किरीटिनम् ।
तथापि हन्तास्मि समेत्य सङ्ख्ये यास्यामि वा भीष्ममुखो यमाय ॥ ७.२.३२ ॥

ਸਭ ਕੁਝ ਹਰਨ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਭਾਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ ਕਿਰੀਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਜਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਯਮ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।

7.2.33

न त्वेवाहं न गमिष्यामि तेषां मध्ये शराणां तत्र चाहं ब्रवीमि ।
मित्रद्रुहो दुर्बलभक्तयो ये पापात्मानो न ममैते सहायाः ॥ ७.२.३३ ॥

ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ—ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।

7.2.34

समृद्धिमन्तं रथमुत्तमं दृढं सकूबरं हेमपरिष्कृतं शुभम् ।
पताकिनं वातजवैर्हयोत्तमैर्युक्तं समास्थाय ययौ जयाय ॥ ७.२.३४ ॥

ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਉੱਤਮ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਕੂਬਰ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ, ਸ਼ੁਭ, ਝੰਡੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ, ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਜੋੜ ਕੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਜਿੱਤ ਲਈ ਗਿਆ।

7.2.35

सम्पूज्यमानः कुरुभिर्महात्मा रथर्षभो देवगणैर्यथेन्द्रः ।
ययौ तदायोधनमुग्रधन्वा यत्रावसानं भरतर्षभस्य ॥ ७.२.३५ ॥

ਕੁਰੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਮਹਾਤਮਾ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਗਰ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਉਹ ਦੇਵਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਸ ਰਣਭੂਮੀ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਜਿੱਥੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਣਾ ਸੀ।

7.2.36

वरूथिना महता सध्वजेन सुवर्णमुक्तामणिरत्नमालिना ।
सदश्वयुक्तेन रथेन कर्णो मेघस्वनेनार्क इवामितौजाः ॥ ७.२.३६ ॥

ਵੱਡੇ ਛੱਤਰ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ-ਮੋਤੀ-ਮਣੀ-ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਜੁੜੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਮੇਘ ਵਰਗੀ ਗਰਜ ਕਰਦਾ ਕਰਣ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਗਿਆ।

7.2.37

हुताशनाभः स हुताशनप्रभे शुभः शुभे वै स्वरथे धनुर्धरः ।
स्थितो रराजाधिरथिर्महारथः स्वयं विमाने सुरराडिवास्थितः ॥ ७.२.३७ ॥

ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਰਗੇ ਸ਼ੁਭ ਰੱਥ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਅਧਿਰਥ-ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਖੁਦ ਖੜ੍ਹੇ ਦੇਵਰਾਜ ਵਾਂਗ ਸੋਭਿਆ।