మహాభారతం · అధ్యాయం 7.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.2.1
हतं भीष्ममथाधिरथिर्विदित्वा ।
भिन्नां नावं वारिधावत्यगाधे।
सोदर्यवद्व्यसनात्सूतपुत्रः ।
संतारयिष्यंस्तव पुत्रस्य सेनाम् ॥ ७.२.१ ॥
భీష్ముడు హతుడయ్యాడని తెలిసి సూతపుత్రుడు కర్ణుడు, అగాధ సముద్రంలో విరిగిన నావలా ఆపదలో ఉన్న నీ కుమారుని సేనను సోదరునిలా దాటించాలనుకున్నాడు.
7.2.2
श्रुत्वा तु कर्णः पुरुषेन्द्रमच्युतं ।
निपातितं शान्तनवं महारथम्।
अथोपयायात्सहसारिकर्षणो ।
धनुर्धराणां प्रवरस्तदा नृप ॥ ७.२.२ ॥
శంతనుని కుమారుడు, మహారథుడైన భీష్ముడు కూలిపోయాడని విని, విలుకాండ్రలో శ్రేష్ఠుడు, శత్రువులను బాధించువాడైన కర్ణుడు వెంటనే అక్కడికి వచ్చాడు, ఓ రాజా.
7.2.3
हते तु रथसत्तमे परैर्निमज्जतीं नावमिवार्णवे कुरून् ।
पितेव पुत्रांस्त्वरितोऽभ्ययात्ततः सन्तारयिष्यंस्तव पुत्रस्य सेनाम् ॥ ७.२.३ ॥
రథికులలో శ్రేష్ఠుడు కూలిపోయిన తర్వాత, శత్రువులచే సముద్రంలో మునిగిపోతున్న నావలా మునుగుతున్న కురువులను, తండ్రి కుమారులవద్దకు పరుగెత్తినట్లు, కర్ణుడు త్వరగా వచ్చి నీ కుమారుని సేనను దాటించాలనుకున్నాడు.
7.2.4
सम्मृज्य दिव्यं धनुराततज्यं स रामदत्तं रिपुसङ्घहन्ता ।
बाणांश्च कालानलवायुकल्पानुल्लालयन्वाक्यमिदं बभाषे।
यस्मिन्धृतिर्बुद्धिपराक्रमौजः सत्यं स्मृतिर्वीरगुणाश्च सर्वे ।
अस्त्राणि दिव्यान्यथ संनतिह्रीः प्रिया च वागनसूया च भीष्मे ॥ ७.२.४ ॥
శత్రుసమూహాలను సంహరించే కర్ణుడు, పరశురాముడు ఇచ్చిన దివ్య ధనువును తుడిచి, అల్లెత్రాడు ఎక్కించి, కాల, అగ్ని, వాయువులతో సమానమైన బాణాలను ఝళిపిస్తూ ఈ మాట పలికాడు: ధైర్యం, బుద్ధి, పరాక్రమం, ఓజస్సు, సత్యం, స్మృతి, వీరగుణాలన్నీ, దివ్య అస్త్రాలు, వినయం, సిగ్గు, ప్రియవాక్కు, అసూయారాహిత్యం ఎవరిలో ఉండేవో ఆ భీష్ముడు (ఇప్పుడు లేడు).
7.2.5
सदा कृतज्ञे द्विजशत्रुघातके सनातनं चन्द्रमसीव लक्ष्मीः ।
स चेत्प्रशान्तः परवीरहन्ता मन्ये हतानेव च सर्ववीरान् ॥ ७.२.५ ॥
ఎల్లప్పుడూ కృతజ్ఞుడై, బ్రాహ్మణుల శత్రువులను సంహరించేవాడై, చంద్రునిలో శాశ్వత లక్ష్మిలా ఉన్నవాడు ఇప్పుడు శాంతించి ఉంటే, శత్రువీరులను చంపేవాడు కూడా సమస్త వీరులతో పాటు చంపబడ్డాడని నేను భావిస్తున్నాను.
7.2.6
नेह ध्रुवं किङ्चन जातु विद्यते। लोके ह्यस्मिन्कर्मणोऽनित्ययोगात् ।
सूर्योदये को हि विमुक्तसङ्शयो भावं कुर्वीतार्यमहाव्रते हते ॥ ७.२.६ ॥
ఈ లోకంలో నిశ్చయమైనదేదీ ఎప్పుడూ ఉండదు, ఎందుకంటే కర్మ సంబంధాలు అనిత్యమైనవి. సూర్యోదయంలో, ఆర్యుని మహావ్రతంలో హతుడైనవాడి విషయంలో, సంశయం లేకుండా ఎవరు భావాన్ని ధరించగలరు?
7.2.7
वसुप्रभावे वसुवीर्यसंभवे गते वसूनेव वसुंधराधिपे ।
वसूनि पुत्रांश्च वसुंधरां तथा कुरूंश्च शोचध्वमिमां च वाहिनीम् ॥ ७.२.७ ॥
వసువుల వంటి ప్రభావం ఉన్నవాడా, వసువుల పరాక్రమం నుండి జన్మించినవాడా, వసువుల వంటి భూపతి వెళ్లిపోయిన తర్వాత, వసువుల కోసం, కుమారుల కోసం, భూమి కోసం, అలాగే కురువుల కోసం, ఈ సైన్యం కోసం శోకించండి.
7.2.8
महाप्रभावे वरदे निपातिते लोकेश्वरे शास्तरि चामितौजसि ।
पराजितेषु भरतेषु दुर्मनाः कर्णो भृशं न्यश्वसदश्रु वर्तयन् ॥ ७.२.८ ॥
మహా ప్రభావం కలవాడు, వరాలిచ్చేవాడు, లోకేశ్వరుడు, అపరిమిత బలం కలిగిన పాలకుడు నేలకూలగా, భరతులు ఓడిపోగా, దుఃఖితుడైన కర్ణుడు కన్నీరు కారుస్తూ గాఢంగా నిట్టూర్చాడు.
7.2.9
इदं च राधेयवचो निशम्य सुताश्च राजंस्तव सैनिकाश्च ह ।
परस्परं चुक्रुशुरार्तिजं मुहुस्तदाश्रु नेत्रैर्मुमुचुश्च शब्दवत् ॥ ७.२.९ ॥
రాజా, రాధేయుని ఈ మాటలు విని నీ కుమారులు, సైనికులు ఒకరితో ఒకరు దుఃఖంతో కేకలు వేశారు; అప్పుడు పదేపదే కళ్లనుంచి కన్నీరు కారుస్తూ శబ్దంతో ఏడ్చారు.
7.2.10
प्रवर्तमाने तु पुनर्महाहवे विगाह्यमानासु चमूषु पार्थिवैः ।
अथाब्रवीद्धर्षकरं तदा वचो रथर्पभान्सर्वमहारथर्षभः ॥ ७.२.१० ॥
మహాయుద్ధం మళ్ళీ కొనసాగుతుండగా, రాజుల సేనలు అందులో చొచ్చుకుపోతుండగా, మహారథులందరిలో శ్రేష్ఠుడైన అతడు అప్పుడు రథవీరులలో శ్రేష్ఠులతో హర్షం కలిగించే మాటలు పలికాడు.
7.2.11
जगत्यनित्ये सततं प्रधावति प्रचिन्तयन्नस्थिरमद्य लक्षये ।
भवत्सु तिष्ठत्स्विह पातितो मृधे निरिप्रकाशः कुरुपुङ्गवः कथम् ॥ ७.२.११ ॥
అనిత్యమైన ఈ లోకంలో అన్నీ నిరంతరం పరుగెత్తుతూనే ఉంటాయని ఆలోచిస్తూ, ఈ రోజు ఈ అస్థిరతను నేను చూస్తున్నాను. మీరందరూ ఇక్కడ ఉండగా, యుద్ధంలో పడిపోయి కాంతి కోల్పోయిన కురుశ్రేష్ఠుడు ఎలా?
7.2.12
निपातिते शान्तनवे महारथे दिवाकरे भूतलमास्थिते यथा ।
न पार्थिवाः सोढुमलं धनंजयं गिरिप्रवोढारमिवानिलं द्रुमाः ॥ ७.२.१२ ॥
సూర్యుడు నేలపై పడినట్టు, శంతనుని కుమారుడైన మహారథుడు కూలిపోగా, రాజులు ధనంజయుడిని తట్టుకోలేకపోయారు; పర్వతాలను కదిలించే గాలిని చెట్లు తట్టుకోలేనట్టు.
7.2.13
हतप्रधानं त्विदमार्तरूपं परैर्हतोत्साहमनाथमद्य वै ।
मर्या कुख्णां परिपाल्यमाहवे बलं यथा तेन महात्मना तथा ॥ ७.२.१३ ॥
ప్రధానుడు హతుడైన ఈ సేన ఆర్తస్థితిలో ఉంది; శత్రువులు దాని ఉత్సాహాన్ని హరించారు, ఈ రోజు అది అనాథగా ఉంది. ఆ మహాత్ముడు యుద్ధంలో ఎలా దీన్ని రక్షించాడో, అలాగే…
7.2.14
समाहिते चात्मनि भारमीदृशं जगत्तथाऽनित्यमिदं च लक्षये ।
निपातितं चाहवशौण्डमाहखे कथं नु कुर्यामहमीदृशे भयम् ॥ ७.२.१४ ॥
మనసులో ఇంతటి భారాన్ని ఉంచుకొని, ఈ లోకాన్ని ఇలా అనిత్యంగా చూస్తూ, యుద్ధంలో పరాక్రమశాలి అయిన అతడు కూలినట్టు చూసి, ఇటువంటి భయంలో నేను ఏమి చేయాలి?
7.2.15
अहं तु तान्कुरुवृषभानजिह्मगैः प्रवेशयन्यमसदनं चरन्रणे ।
यशः परं जगति विभाव्य वर्तिता परैर्हतो भुवि शयिताथवा पुनः ॥ ७.२.१५ ॥
నేను యుద్ధంలో సంచరిస్తూ ఆ కురువీరులను సూటి బాణాలతో యమలోకానికి పంపుతాను. లోకంలో గొప్ప కీర్తిని తలచి, లేక శత్రువులచే చంపబడి భూమిపై పడి ఉంటాను.
7.2.16
युधिष्ठिरो धृतिमतिसत्यसत्ववान् वृकोदरो गजशततुल्यविक्रमः ।
तथार्जुनस्त्रिदशवरात्मजो युवा न तद्बलं सुजयमिहामरैरपि ॥ ७.२.१६ ॥
ధైర్యం, బుద్ధి, సత్యం, బలం కలిగిన యుధిష్ఠిరుడు; వందేనుగుల పరాక్రమం గల వృకోదరుడు; దేవశ్రేష్ఠుడైన ఇంద్రుని కుమారుడు యువకుడైన అర్జునుడు — వారి సైన్యాన్ని ఇక్కడ దేవతలు కూడా సులభంగా జయించలేరు.
7.2.17
यमौ रणे यत्र यमोपमौ बले ससात्यकिर्यत्र च देवकीसुतः ।
न तद्बलं कापुरुषोऽभ्युपेयिवान्निवर्तते भृत्युमुखादिवासुभृत् ॥ ७.२.१७ ॥
యుద్ధంలో యముని సమానులైన ఇద్దరు సోదరులు, సాత్యకితో కూడిన దేవకీ కుమారుడు (కృష్ణుడు) ఉన్న ఆ సైన్యాన్ని పిరికివాడు సమీపిస్తే, మృత్యుముఖం నుండి తిరిగివచ్చే ప్రాణిలా వెనుదిరుగుతాడు.
7.2.18
तपोऽभ्युदीर्णं तपसैव बाध्यते बलं बलेनैव तथा मनस्विभिः ।
मनश्च मे शत्रुनिवारणे ध्रुं स्वरक्षणे चाचलवद्व्यवस्थितम् ॥ ७.२.१८ ॥
అధికమైన తపస్సును తపస్సుతోనే అణచవచ్చు; బలాన్ని బలంతోనే అణచవచ్చు; అలాగే దృఢ సంకల్పులచే. నా మనస్సు శత్రువులను అడ్డగించుటలోను, నన్ను రక్షించుకొనుటలోను పర్వతంలా స్థిరంగా నిలిచి ఉంది.
7.2.19
एवं चैषां बाधमानः प्रभावं गत्वैवाहं ताञ्जयाम्यद्य सूत ।
मित्रद्रोहो मर्षणीयो न मेऽयं भग्ने सैन्ये यः समेयात्स मित्रम् ॥ ७.२.१९ ॥
ఇలా వారి ప్రభావాన్ని అణచుతూ, వెళ్లి నేను ఈరోజు వారిని జయిస్తాను, ఓ సూతా. మిత్రద్రోహం నాకు సహించరానిది; సైన్యం భగ్నమైనప్పుడు నా వద్దకు వచ్చేవాడే మిత్రుడు.
7.2.20
कर्तास्म्येतत्सत्पुरुषार्यकर्म त्यक्त्वा प्राणाननुयास्यामि भीष्मम् ।
सर्वान्सङ्ख्ये शत्रुशङ्घान्हनिष्ये हतस्तैर्वा वीरलोकं प्रपत्स्ये ॥ ७.२.२० ॥
సత్పురుషులకు, ఆర్యులకు తగిన ఈ కర్మను నేను చేస్తాను. ప్రాణాలను త్యజించి భీష్ముని వెనుక వెళ్తాను. యుద్ధంలో శత్రు సమూహాలన్నింటినీ చంపుతాను, లేదా వారి చేత హతుడనై వీరలోకాన్ని పొందుతాను.
7.2.21
संप्राक्रुष्टे रुदितस्त्रीकुमारे पराहते पौरुषे धार्तराष्ट्रे ।
मया कृत्यमिति जानामि सूत तस्माद्राज्ञस्त्वद्य शत्रून्विजेष्ये ॥ ७.२.२१ ॥
స్త్రీలు, పిల్లలు ఏడుస్తూ ఎలుగెత్తి రోదిస్తున్నారు; ధార్తరాష్ట్రుల పౌరుషం ఓడిపోయింది. ఓ సూతా, ఇది నా కర్తవ్యమని నాకు తెలుసు; కాబట్టి నేడు రాజు శత్రువులను జయిస్తాను.
7.2.22
कुरून्रक्षन्पाण्डुपुत्राञ्जिघांसंस्त्यक्त्वा प्राणान्घोररूपे रणेऽस्मिन् ।
सर्वान्सङ्ख्ये शत्रुसङ्घान्निहत्य दास्याम्यहं धर्म… ॥ ७.२.२२ ॥
కురువులను రక్షిస్తూ, పాండవ పుత్రులను చంపాలనే కోరికతో, ఈ భయంకరమైన యుద్ధంలో ప్రాణాలను త్యజించి, యుద్ధంలో శత్రు సమూహాలన్నింటినీ సంహరించి, నేను ధర్మ…
7.2.23
निबध्यतां मे कवचं विचित्रं हैमं शुभ्रं मणिरत्नावभासि ।
शिरस्त्राणं चार्कसमानभासं धनुः शरांश्चाग्निविपाहिकल्पान् ॥ ७.२.२३ ॥
నా విచిత్రమైన, బంగారు, తేజోవంతమైన కవచాన్ని కట్టాలి; మణులు రత్నాలతో ప్రకాశించేది. సూర్యునిలా ప్రకాశించే శిరస్త్రాణం, విల్లు, అగ్ని మరియు విషసర్పాల వంటి బాణాలు (సిద్ధం చేయాలి).
7.2.24
उपासङ्गान्पोडश योजयन्तु धनूम्पि दिव्यानि तथाऽऽहरन्तु ।
असींश्च शक्तीश्च गदाश्च गुर्वीः शङ्खं च जाम्बूनदचित्रनालम् ॥ ७.२.२४ ॥
పదహారు అంబుల పొదులను కట్టించండి; దివ్య ధనుస్సులను తీసుకురండి; ఖడ్గాలను, శక్తులను, బరువైన గదలను తీసుకురండి; జాంబూనద బంగారంతో చిత్రమైన దండం గల శంఖాన్ని కూడా తీసుకురండి.
7.2.25
इमां रौक्मीं नागकक्ष्यां विचित्रां ध्वजं जैत्रं दिव्यमिन्दीवराङ्कम् ।
श्लक्ष्णैर्वस्त्रैर्विप्रमृज्यानयन्तु चित्रां मालां चारुबद्धां सलाजाम् ॥ ७.२.२५ ॥
ఈ బంగారు నాగకక్ష్యను, విచిత్రమైన జయధ్వజాన్ని, నీలకమల గుర్తుగల దివ్య ధ్వజాన్ని మృదువైన వస్త్రాలతో తుడిచి తీసుకురండి; అందంగా కట్టిన చిత్రమాలను లాజలతో కలిపి కూడా తీసుకురండి.
7.2.26
अश्वानग्र्यान्पाण्डुराभ्रप्रकाशान् पुष्टान्स्नातान्मन्त्रपूताभिरद्भिः ।
तप्तैर्भाण्डैः काञ्चनैरभ्युपेतान् शीघ्राञ्शीघ्रं सूतपुत्रानयस्व ॥ ७.२.२६ ॥
తెల్లని మేఘాల వంటి కాంతిగల, పుష్టిగల, మంత్రపూతజలంతో స్నానం చేయించబడిన, కాగిన బంగారు పాత్రలతో అలంకరించబడిన శ్రేష్ఠమైన గుర్రాలను, సూతపుత్రులారా, వేగంగా తీసుకురండి.
7.2.27
रथं चाग्र्यं हेममालावनद्धं रत्नैश्चित्रं सूर्यचन्द्रप्रकाशैः ।
द्रव्यैर्युक्तं सम्प्रहारोपपन्नैर्बाहैर्युक्तं तूर्णमावर्तयस्व ॥ ७.२.२७ ॥
బంగారు మాలలతో కట్టబడిన శ్రేష్ఠ రథాన్ని, రత్నాలతో చిత్రమైనదానిని, సూర్యచంద్రుల వంటి కాంతిగలదానిని, యుద్ధ సామగ్రితో కూడినదానిని, వాహన జంతువులతో పూన్చినదానిని వేగంగా తిప్పి తీసుకురండి.
7.2.28
चित्राणि चापानि च वेगवन्ति ज्याश्चोत्तमाः सन्नहनोपपन्नाः ।
तूणांश्च पूर्णान्महतः शराणामासाद्य गात्रावरणानि चैव ॥ ७.२.२८ ॥
విచిత్రమైన విల్లులు, వేగమైన శ్రేష్ఠమైన వింటినారులు, కవచాలతో కూడినవి, గొప్ప బాణాలతో నిండిన అంబులపొదులు, దేహరక్షణ కవచాలు తీసుకువచ్చి.
7.2.29
प्रायात्रिकं चानयताशु सर्वं पूर्णं कान्त्या वीरकांस्यां च हैमम् ।
आनीय मालामवबध्य चाङ्गे प्रवादयन्त्वाशु जयाय भेरीः ॥ ७.२.२९ ॥
ప్రయాణ సామగ్రి అంతా త్వరగా తీసుకురండి; కాంతితో నిండిన వీర కంచు పాత్రలు, బంగారువి కూడా, మాలలు కట్టి శరీరానికి ధరించి; విజయం కోసం భేరులను వెంటనే మోగించండి.
7.2.30
प्रयाहि मूताशु यतः किरीटी वृकोदरो धर्मसुतो यमौ च ।
तान्वा हनिष्यामि समेत्य सङ्ख्ये भीष्मो यथैष्यामि हतो द्विषद्भिः ॥ ७.२.३० ॥
సారథీ, కిరీటి, వృకోదరుడు, ధర్మపుత్రుడు, ఇద్దరు యమజులు ఉన్నచోటికి వేగంగా రథాన్ని నడుపు; యుద్ధంలో వారిని ఎదుర్కొని చంపుతాను, లేదా భీష్ముడిలా శత్రువులచే చంపబడి వెళ్తాను.
7.2.31
यस्मिन्राजा सत्यधृतिर्युधिष्ठिरः समास्थितो भीमसेनार्जुनौ च ।
वासुदेवः सात्यकिः सृंजयाश्च मन्ये बलं तदजय्यं महीपैः ॥ ७.२.३१ ॥
సత్యధృతి అయిన రాజు యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనార్జునులు, వాసుదేవుడు, సాత్యకి, సృంజయులు నిలిచి ఉన్న ఆ సైన్యం రాజులచే జయించలేనిదని నేను భావిస్తున్నాను.
7.2.32
तं चेन्मृत्युः सर्वहरोऽभिरक्षेत्सदाऽप्रमत्तः समरे किरीटिनम् ।
तथापि हन्तास्मि समेत्य सङ्ख्ये यास्यामि वा भीष्ममुखो यमाय ॥ ७.२.३२ ॥
అన్నింటినీ హరించే మృత్యువే యుద్ధంలో ఎల్లప్పుడూ అప్రమత్తంగా కిరీటిని కాపాడినా, అయినా నేను యుద్ధంలో అతడిని ఎదుర్కొని చంపుతాను; లేదా భీష్ముని ముందుండి యమునివద్దకు వెళ్తాను.
7.2.33
न त्वेवाहं न गमिष्यामि तेषां मध्ये शराणां तत्र चाहं ब्रवीमि ।
मित्रद्रुहो दुर्बलभक्तयो ये पापात्मानो न ममैते सहायाः ॥ ७.२.३३ ॥
కానీ నేను వారి బాణాల మధ్యకు వెళ్లను; అక్కడ నేను చెబుతున్నాను—స్నేహితులకు ద్రోహం చేసేవారు, బలహీన భక్తి కలవారు, పాపాత్ములు నా సహాయకులు కారు.
7.2.34
समृद्धिमन्तं रथमुत्तमं दृढं सकूबरं हेमपरिष्कृतं शुभम् ।
पताकिनं वातजवैर्हयोत्तमैर्युक्तं समास्थाय ययौ जयाय ॥ ७.२.३४ ॥
సమృద్ధమైన, ఉత్తమమైన, దృఢమైన, కూబరంతో కూడిన, బంగారంతో అలంకరించబడిన, శుభకరమైన, పతాకాలు గల రథాన్ని వాయువేగ ఉత్తమాశ్వాలతో కట్టి ఎక్కి అతడు విజయం కోసం వెళ్లాడు.
7.2.35
सम्पूज्यमानः कुरुभिर्महात्मा रथर्षभो देवगणैर्यथेन्द्रः ।
ययौ तदायोधनमुग्रधन्वा यत्रावसानं भरतर्षभस्य ॥ ७.२.३५ ॥
కురువులచే గౌరవింపబడిన, మహాత్ముడు, రథికులలో శ్రేష్ఠుడు, ఉగ్రధనుర్ధారి, దేవగణాలచే పూజింపబడే ఇంద్రునిలా ఆ యుద్ధభూమికి వెళ్లాడు; భరతవంశ శ్రేష్ఠుని అంతం జరగబోయే చోటుకు.
7.2.36
वरूथिना महता सध्वजेन सुवर्णमुक्तामणिरत्नमालिना ।
सदश्वयुक्तेन रथेन कर्णो मेघस्वनेनार्क इवामितौजाः ॥ ७.२.३६ ॥
పెద్ద గొడుగు, పతాకం గల, బంగారం-ముత్యాలు-మణులు-రత్నాల మాలలతో అలంకరించబడిన, మంచి గుర్రాలు పూన్చిన రథంపై, మేఘగర్జనలా ధ్వనించే కర్ణుడు, అపరిమిత తేజస్సు గల సూర్యునిలా వెళ్లాడు.
7.2.37
हुताशनाभः स हुताशनप्रभे शुभः शुभे वै स्वरथे धनुर्धरः ।
स्थितो रराजाधिरथिर्महारथः स्वयं विमाने सुरराडिवास्थितः ॥ ७.२.३७ ॥
అగ్నిలా ప్రకాశించే, అగ్నికాంతి గల శుభ రథంలో, తన రథంపై ధనుర్ధారిగా నిలిచిన అధిరథ కుమారుడు మహారథుడు, స్వయంగా విమానంపై నిలిచిన దేవరాజులా ప్రకాశించాడు.