มหาภารตะ · อัธยายะ 7.201
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.201.1
भीमसेनं समाकीर्णं दृष्ट्वाऽस्त्रेण धनञ्जयः ।
तेजसः प्रतिघातार्थं वारुणेन समावृणोत् ॥ ७.२०१.१ ॥
อรชุนเห็นภีมเสนถูกล้อมไว้โดยรอบ จึงใช้อาวุธวารุณะเข้าคลุมไว้เพื่อต้านรัศมีของอีกฝ่าย
7.201.2
नालक्षयत तत्कश्चिद्वारुणास्त्रेण संवृतम् ।
अर्जुनस्य लघुत्वाच्च संवृतत्वाच्च तेजसः ॥ ७.२०१.२ ॥
ไม่มีผู้ใดสังเกตเห็นภีมเสนที่ถูกอาวุธวารุณะของอรชุนคลุมไว้ เพราะอาวุธของอรชุนเบาและรัศมีของมันก็ถูกซ่อนไว้
7.201.3
साश्वसूतरथो भीमो द्रोणपुत्रास्त्रसंवृतः ।
अग्नावग्निरिव न्यस्तो ज्वालामाली सुदुर्दृशः ॥ ७.२०१.३ ॥
ภีมะพร้อมด้วยม้า สารถี และรถศึก ถูกอาวุธของบุตรของโทรณะคลุมไว้ เหมือนไฟที่ตั้งอยู่ในไฟ มีเปลวไฟล้อมรอบ ยากที่ผู้ใดจะมองเห็นได้
7.201.4
यथा रात्रिक्षये राजञ्ज्योतीष्यस्तगिरिं प्रति ।
समापेतुस्तथा बाणा भीमसेनरथं प्रति ॥ ७.२०१.४ ॥
ข้าแต่พระราชา เปรียบเหมือนเมื่อสิ้นราตรี แสงดาวทั้งหลายพุ่งไปยังภูเขาที่ดวงอาทิตย์ลับไป ลูกศรก็รวมกันพุ่งเข้าหารถศึกของภีมเสน
7.201.5
स हि भीमो रथश्चास्य हयाः सूतश्च मारिष ।
संवृता द्रोणपुत्रेण पावकान्तर्गताऽभवन् ॥ ७.२०१.५ ॥
ข้าแต่ท่าน ภีมะเอง รถศึกของเขา ม้าของเขา และสารถีของเขา ถูกบุตรของโทรณะคลุมไว้ ราวกับหายเข้าไปในท่ามกลางกองไฟ
7.201.6
यथा जग्ध्वा जगत्कृत्स्नं समये सचराचरम् ।
गच्छेद्वह्निर्विभोरास्यं तथाऽस्त्रं भीममावृणोत् ॥ ७.२०१.६ ॥
เปรียบเหมือนไฟ เมื่อถึงเวลา กลืนกินโลกทั้งสิ้นพร้อมสัตว์ทั้งเคลื่อนที่และไม่เคลื่อนที่ แล้วไปสู่พระปากของพระผู้เป็นใหญ่ อาวุธนั้นก็คลุมภีมะไว้เช่นนั้น
7.201.7
सूर्यमग्निः प्रविष्टः स्याद्यथा चाग्निं दिवाकरः ।
तथा प्रविष्टं तत्तेजो न आज्ञायत पाण्डवः ॥ ७.२०१.७ ॥
เหมือนไฟอาจเข้าไปในดวงอาทิตย์ หรือดวงอาทิตย์เข้าไปในไฟ รัศมีที่เข้าไปนั้นทำให้บาณฑพไม่รู้ตัวว่ามันได้เข้ามาแล้ว
7.201.8
तदस्त्रं भीमहुङ्कारादपयाति पुनःपुनः ।
पुनः पुनस्तमायाति हुंकारात्तं विमुञ्चति।
ततो देवाः सगन्धर्वा भीमं दृष्ट्वा सुविस्मिताः ॥ ७.२०१.८ ॥
เมื่อภีมะคำรามออกมา อาวุธนั้นก็ถอยกลับไปซ้ำแล้วซ้ำเล่า และกลับมาหาเขาซ้ำแล้วซ้ำเล่า เมื่อเขาคำราม เขาจึงปล่อยมันออกไป ครั้งนั้นเหล่าเทพพร้อมด้วยคนธรรพ์เห็นภีมะแล้วต่างประหลาดใจยิ่งนัก
7.201.9
विकीर्णमस्त्रं तद्दृष्ट्वा तथा भीमरथं प्रति ।
उदीर्यमाणं द्रौणिं च निष्प्रतिद्वन्द्वमाहवे ॥ ७.२०१.९ ॥
เมื่อเห็นอาวุธนั้นแผ่กระจายมุ่งไปยังรถศึกของภีมะ และบุตรของโทรณะซึ่งไม่มีคู่ต่อสู้ในการรบกำลังปล่อยมันออกมา
7.201.10
सर्वसैन्यं च पाण्डूनां न्यस्तशस्त्रमचेतनम् ।
युधिष्ठिरपुरोगांश्च विमुखांस्तान्महारथनान् ॥ ७.२०१.१० ॥
ทั้งกองทัพของบาณฑพทั้งหมดวางอาวุธลง และหมดสติไป ส่วนเหล่ามหารถผู้นำหน้ายุธิษฐิระนั้นก็ถูกเห็นว่าหันหลังให้
7.201.11
अर्जुनो वासुदेवश्च त्वरमाणौ महाद्युती ।
अवप्लुत्य रथाद्वीरौ भीममाद्रवतां ततः ॥ ७.२०१.११ ॥
ครั้งนั้น อรชุนและพระวาสุเทพ สองวีรบุรุษผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ รีบกระโดดลงจากรถศึกแล้ววิ่งเข้าหาภีมะ
7.201.12
ततस्तद्द्रोणपुत्रस्य तेजोऽस्त्रबलसम्भवम् ।
विगाह्य तौ सुबलिनौ माययाऽविशतां तथा ॥ ७.२०१.१२ ॥
ครั้งนั้น ทั้งสองผู้มีกำลังมหาศาลได้ฝ่าเข้าไปในรัศมีที่เกิดจากพลังของอาวุธของบุตรโทรณะ และเข้าไปด้วยมายา
7.201.13
न्यस्तशस्त्रौ ततस्तौ तु नादहत्सोऽस्त्रजोऽनलः ।
वारुणास्त्रप्रयोगाच्च वीर्यवत्त्वाच्च कृष्णयोः ॥ ७.२०१.१३ ॥
แม้ทั้งสองจะวางอาวุธแล้ว ไฟที่เกิดจากอาวุธนั้นก็มิได้เผาไหม้ทั้งสอง เพราะการใช้อาวุธวารุณะ และเพราะพลังของพระกฤษณะทั้งสอง
7.201.14
ततश्चकृषतुर्भीमं सर्वशस्त्रायुधानि च ।
नारायणास्त्रशान्त्यर्थं नरनारायणौ बलात् ॥ ७.२०१.१४ ॥
ครั้งนั้น นระและนารายณะได้ฉุดภีมะและอาวุธทั้งปวงไปโดยแรง เพื่อให้อาวุธนารายณะสงบลง
7.201.15
आकृष्यमाणः कौन्तेयो नदत्येव महारवम् ।
वर्धते चैव तद्वोरं द्रौणेरस्त्रं सुदुर्जयम् ॥ ७.२०१.१५ ॥
ขณะถูกฉุดไป โอรสของกุนตีก็คำรามเสียงดังลั่น และอาวุธอันน่าสะพรึงกลัวของบุตรโทรณะ ซึ่งยากจะเอาชนะได้ ก็ยิ่งเพิ่มพลังขึ้นเรื่อยๆ
7.201.16
तमब्रवीद्वासुदेवः किमिदं पाण्डुनन्दन ।
वार्यमाणोऽपि कौन्तेय यद्युद्वान्न निवर्तसे ॥ ७.२०१.१६ ॥
พระวาสุเทพตรัสกับเขาว่า "ข้าแต่โอรสของปาณฑุ นี่คืออะไรกัน ข้าแต่โอรสของกุนตี แม้จะถูกห้ามแล้ว เหตุใดท่านจึงไม่ถอยกลับจากการรบ"
7.201.17
यदि युद्वेन जेयाः स्युरिमे कौरवनन्दनाः ।
वयमप्यत्र युध्येम तथा चेमे नरर्षभाः ॥ ७.२०१.१७ ॥
หากเหล่าโอรสของกุรุผู้นี้จะถูกเอาชนะด้วยการรบได้ พวกเราก็จะรบอยู่ที่นี่เช่นกัน และวีรบุรุษผู้เป็นดั่งวัวในหมู่มนุษย์เหล่านี้ก็เช่นกัน
7.201.18
रथेभ्यस्त्ववतीर्णाः स्म सर्व एव हि तावकाः ।
तस्मात्त्वमपि कौन्तेय रथात्तूर्णमपाक्रम ॥ ७.२०१.१८ ॥
แต่พวกพ้องของท่านทั้งหมดได้ลงจากรถศึกไปแล้วโดยแท้ ฉะนั้นข้าแต่โอรสของกุนตี ท่านก็จงลงจากรถศึกของท่านโดยเร็วเถิด
7.201.19
एवमुक्त्वा तु तं कृष्णो रथाद्भूमिमवर्तयत् ।
निःश्वसन्तं यथा नागं क्रोधसंरक्तलोचनम् ॥ ७.२०१.१९ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระกฤษณะก็ทรงนำเขาลงจากรถศึกสู่พื้นดิน ขณะที่เขาถอนหายใจดุจช้าง ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ
7.201.20
यदाऽपकृष्टः स रथान्न्यासितश्चायुधं भुवि ।
ततो नारायणास्त्रं तत्प्रशान्तं शत्रुतापनम् ॥ ७.२०१.२० ॥
เมื่อเขาถูกฉุดลงจากรถศึกและอาวุธของเขาถูกวางลงบนพื้น อาวุธนารายณะอันทำให้ศัตรูหวาดหวั่นนั้นก็สงบลง
7.201.21
तस्मिन्प्रशान्ते विधिना तेन तेजसि दुःसहे ।
बभूवुर्विमलाः सर्वा दिशः प्रदिश एव च ॥ ७.२०१.२१ ॥
เมื่อพลังอันทนไม่ไหวนั้นสงบลงด้วยพิธีนั้น ทิศทั้งหลายและทิศน้อยทั้งหมดก็กลับใสสะอาด
7.201.22
प्रववुश्च शिवा वाताः प्रशान्ता मृगपक्षिणः ।
वाहनानि च हृष्टानि प्रशान्तेऽस्त्रे सुदुर्जये ॥ ७.२०१.२२ ॥
ลมมงคลเริ่มพัด เนื้อและนกต่างสงบลง และเมื่ออาวุธที่ไม่มีใครเอาชนะได้นั้นสงบแล้ว พาหนะทั้งหลายก็เบิกบานใจ
7.201.23
व्यपोढे च ततो घोरे तस्मिंस्तेजसि भारत ।
बभौ भीमो निशापाये धीमान्सूर्य इवोदितः ॥ ७.२०१.२३ ॥
โอ ภารตะ เมื่อพลังอันน่าสะพรึงนั้นถอยหายไปแล้ว ภีมะก็รุ่งโรจน์ดุจพระอาทิตย์ผู้ฉลาดที่ขึ้นมาเมื่อสิ้นราตรี
7.201.24
हतशेषं बलं तत्तु पाण्डवानामतिष्ठत ।
अस्त्रव्युपरमाद्वृष्टं तव पुत्रजिघांसया ॥ ७.२०१.२४ ॥
กองทัพที่เหลือรอดของปาณฑพยังคงยืนหยัดอยู่ได้ เพราะอาวุธที่ถูกระดมยิงลงมาด้วยความปรารถนาจะฆ่าบุตรของพระองค์นั้นได้หยุดลงแล้ว
7.201.25
व्यवस्थिते बले तस्मिन्नेस्त्रे प्रतिहते तथा ।
दुर्योधनो महाराज द्रोणपुत्रमथाब्रवीत् ॥ ७.२०१.२५ ॥
เมื่อกองทัพจัดขบวนใหม่อีกครั้ง และอาวุธนั้นก็ถูกต้านทานได้เช่นนั้น โอ มหาราชา ทุรโยธน์ได้กล่าวแก่บุตรของโทรณะ
7.201.26
अश्वत्थामन्पुनः शीघ्रमस्त्रमेतत्प्रयोजय ।
अवस्थिता हि पाञ्चालाः पुनरेते जयैषिणः ॥ ७.२०१.२६ ॥
อัศวัตถามัน จงรีบยิงอาวุธนี้อีกครั้งเถิด เพราะพวกปาญจาละที่มุ่งหวังชัยชนะได้ตั้งมั่นขึ้นอีกแล้ว
7.201.27
अश्वत्थामा तथोक्तस्तु तव पुत्रेण मारिष ।
सुदीनमभिनिः श्वस्य राजानमिदमब्रवीत् ॥ ७.२०१.२७ ॥
เมื่ออัศวัตถามันถูกบุตรของพระองค์กล่าวเร่งเช่นนั้น โอ ท่าน เขาก็ถอนใจยาวด้วยความทุกข์ใจยิ่ง แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระราชา
7.201.28
नैतदावर्तते राजन्नस्त्रं द्विर्नोपपद्यते ।
आवृतं हि निवर्तेत प्रयोक्तारं न संशयः ॥ ७.२०१.२८ ॥
อาวุธนี้ไม่หวนกลับมา โอ พระราชา และไม่อาจยิงซ้ำได้สองครั้ง แต่ถ้าถูกต้านกลับไป มันจะย้อนกลับมาสู่ผู้ยิง ไม่มีข้อสงสัยเลย
7.201.29
एष चास्त्रप्रतीघातं वासुदेवः प्रयुक्तवान् ।
अस्य तु ह्येष वै दाता मानुषेषु न विद्यते ॥ ७.२०१.२९ ॥
และการต้านอาวุธนี้ได้ถูกใช้โดยพระวาสุเทพเอง ไม่มีผู้ให้ดุจพระองค์ในหมู่มนุษย์
7.201.30
परावरज्ञो लोकानां न तदस्ति न वेत्ति यत् ।
तदेतदस्त्रं प्रशमं यातं कृष्णस्य मन्त्रितैः ॥ ७.२०१.३० ॥
ผู้ที่รู้ทั้งสิ่งสูงและต่ำของโลกทั้งหลาย ไม่มีสิ่งใดที่พระองค์ไม่ทรงรู้ อาวุธนี้สงบลงแล้วด้วยคำปรึกษาของพระกฤษณะ
7.201.31
द्विविधो विहितः सङ्ख्ये वधः शस्त्रोर्जनाधिप ।
पराजयो वा मृत्युर्वा श्रेयान्मृत्युर्न निर्जयः ॥ ७.२०१.३१ ॥
โอ เจ้าแห่งมนุษย์ การฆ่าในการรบถูกกำหนดไว้เป็นสองแบบด้วยอาวุธ คือความพ่ายแพ้หรือความตาย ความตายประเสริฐกว่า ชัยชนะหาใช่ไม่
7.201.32
विजिताश्चारयो ह्योते शस्त्रोत्सर्गान्मृतोपमाः ॥ ७.२०१.३२ ॥
ศัตรูเหล่านี้เมื่อวางอาวุธลงแล้ว แท้จริงก็ถูกพิชิตแล้ว เหมือนผู้ตายแล้ว
7.201.33
आचार्यपुत्र यद्येतद्द्विरस्त्रं न प्रयुज्यते ।
अन्यैर्गुरुघ्ना वध्यन्तामस्त्रैरस्त्रविदां वर ॥ ७.२०१.३३ ॥
บุตรของอาจารย์ หากอาวุธที่สองนี้ไม่ถูกใช้ ก็ให้ผู้ฆ่าอาจารย์ถูกฆ่าด้วยอาวุธของผู้อื่นเถิด โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในผู้รู้อาวุธ
7.201.34
त्वयि शस्त्राणि दिव्यानि त्र्यम्बके चामितौजसि ।
घ्नतैतान्सुमहावीर्य शात्रवान्युद्वकोविदः।
इच्छतो न हि ते मुच्येत्सङ्क्रुद्धो हि पुरन्दरः ॥ ७.२०१.३४ ॥
ในตัวท่านมีอาวุธทิพย์ และในตระกูลไตรยัมพกะผู้มีพลังไม่มีประมาณ โอ ผู้มีกำลังมหาศาล ผู้ชำนาญในการรบ จงฟาดศัตรูเหล่านี้เถิด แม้ท่านปรารถนา มันก็จะไม่ปลดปล่อยจากท่านได้ และปุรันทระผู้โกรธจัดก็เช่นกัน
7.201.35
तस्मिन्नस्त्रे प्रतिहते द्रोणे चोपधिना हते ।
तथा दुर्योधनेनोक्तो द्रौणिः किमकरोत्पुनः ॥ ७.२०१.३५ ॥
เมื่ออาวุธนั้นถูกต้านไปแล้ว และโทรณะถูกสังหารด้วยอุบาย และทุรโยธน์ได้กล่าวเช่นนั้น บุตรของโทรณะได้ทำสิ่งใดต่อไปอีก
7.201.36
दृष्ट्वा पार्थांश्च सङ्ग्रामे युद्धाय समुपस्थितान् ।
नारायणास्त्रनिर्मुक्तांश्चरतः पृतनामुखे ॥ ७.२०१.३६ ॥
เมื่อเห็นปารถะ (บุตรของปฤถา) ยืนพร้อมรบในการสงคราม และเคลื่อนไหวอยู่หน้ากองทัพ โดยมีอาวุธนารายณาสตระถูกปลดปล่อยไปแล้ว
7.201.37
जानन्पितुः स निधनं सिंहलाङ्गूलकेतनः ।
सक्रोधो भयमुत्सृज्य सोऽभिदुद्राव पार्षतम् ॥ ७.२०१.३७ ॥
เขาผู้มีธงเป็นหางสิงโต รู้ว่าบิดาของตนสิ้นชีพแล้ว ก็เดือดดาลละทิ้งความกลัว แล้วพุ่งเข้าหาบุตรของปฤษตะ
7.201.38
अभिद्रुत्य च विंशत्या क्षुद्रकाणां नरर्षभ ।
पञ्चभिश्चातिवेगेन विव्याध पुरुषर्षभः ॥ ७.२०१.३८ ॥
โอ ผู้ประเสริฐแห่งมนุษย์ เขาพุ่งเข้าใส่นักรบเล็กยี่สิบคน และผู้ประเสริฐแห่งบุรุษนั้นก็ยิงเจาะพวกเขาด้วยลูกศรห้าดอกด้วยความเร็วยิ่ง
7.201.39
धृष्टद्युम्नस्ततो राजञ्ज्वलन्तमिव पावकम् ।
द्रोणपुत्रं त्रिषष्ट्या तु राजन्विव्याध पत्रिणाम् ॥ ७.२०१.३९ ॥
โอ พระราชา ต่อมาธฤษฏทยุมนะได้ยิงเจาะบุตรของโทรณะซึ่งลุกโชนดุจไฟ ด้วยลูกศรหกสิบสามดอก โอ พระราชา
7.201.40
सारथिं चास्य विंशत्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ।
हयांश्च चतुरोऽविध्यच्चतुर्भिर्निशितैः शरैः ॥ ७.२०१.४० ॥
เขายิงเจาะสารถีของเขาด้วยลูกศรยี่สิบดอกมีขนปีกทองคำที่ลับบนหิน และยิงเจาะม้าทั้งสี่ตัวด้วยลูกศรคมสี่ดอก
7.201.41
विद्व्वा विद्वाऽनदद्द्रौणिं कम्पयन्निव मेदिनीम् ।
आददे सर्वलोकस्य प्राणानिव महारणे ॥ ७.२०१.४१ ॥
ท้าวความพิฆาตโอรสของโทรณะซ้ำแล้วซ้ำอีก คำรามก้องจนผืนแผ่นดินสะเทือน ราวกับจะคร่าเอาชีวิตของสรรพสัตว์ทั้งโลกไปในมหาสงครามนั้น
7.201.42
पार्षतस्तु बली राजन्कृतास्त्रः कृतनिश्चयः ।
द्रौणिमेवाभिदुद्राव मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ७.२०१.४२ ॥
ฝ่ายพระปารษตะผู้มีกำลัง ชำนาญในศาสตราวุธและมุ่งมั่นแน่วแน่ ข้าแต่พระราชา รุดเข้าหาโอรสของโทรณะตรงๆ ราวกับจะหันความตายให้กลับไป
7.201.43
ततो बाणमयं वर्षं द्रोणपुत्रस्य मूर्धनि ।
अवासृजदमेयात्मा पाञ्चाल्यो रथिनांवरः ॥ ७.२०१.४३ ॥
จากนั้น พระปาญจาลยะผู้มีจิตวิญญาณหาที่สุดมิได้ ผู้เป็นเลิศในบรรดานักรบรถศึก ได้โปรยฝนลูกศรลงบนศีรษะของโอรสโทรณะ
7.201.44
तं द्रौणिः समरे क्रुद्धं छादयामास पत्रिभिः ।
विव्याध चैनं दशभिः पितुर्वधमनुस्मरन् ॥ ७.२०१.४४ ॥
โอรสของโทรณะปกคลุมเจ้าชายผู้โกรธเกรี้ยวในสนามรบด้วยลูกศร และระลึกถึงการสังหารบิดาของตน จึงยิงใส่พระองค์ด้วยลูกศรสิบดอก
7.201.45
द्वाभ्यां च सुविसृष्टाभ्यां क्षुराभ्यां ध्वजकार्मुके ।
छित्त्वा पाञ्चालराजस्य द्रौणिरन्यैः समार्दयत् ॥ ७.२०१.४५ ॥
ด้วยลูกศรปลายคมกริบสองดอกที่ยิงออกไปอย่างแม่นยำ โอรสของโทรณะตัดธงและคันธนูของพระราชาแห่งปาญจาละขาดลง แล้วด้วยลูกศรอื่นๆ ก็ทำให้พระองค์ล้มลง
7.201.46
व्यश्वसूतरथं चैनं द्रौणिश्चक्रे महाहावे ।
तस्य चानुचरान्सर्वान्क्रुद्धः प्राद्रावयच्छरैः ॥ ७.२०१.४६ ॥
ในมหาสงครามนั้น โอรสของโทรณะทำให้รถศึกของพระองค์ปราศจากม้าและสารถี และด้วยความโกรธ ได้ใช้ลูกศรไล่ทหารติดตามทั้งหมดของพระองค์ให้หนีไป
7.201.47
ततः प्रदुद्रुवे सैन्यं पाञ्चालानां विशाम्पते ।
सम्भ्रान्तरूपमार्तं च न परस्परमैक्षत ॥ ७.२०१.४७ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน กองทัพของปาญจาละจึงแตกหนี ทั้งตื่นตระหนกและบอบช้ำ มิได้แม้แต่จะมองหน้ากันเอง
7.201.48
दृष्ट्वा तु विमुखान्योधान्धृष्टद्युम्नं च पीडितम् ।
शैनेयोऽचोदयत्तूर्णं रथं द्रौणिरथं प्रति ॥ ७.२०१.४८ ॥
เมื่อเห็นนักรบหันหลังให้ และธฤษฏัทยุมนะถูกทำให้ทุกข์ยาก ศไนเยะ (สาตยกิ) จึงรีบขับรถศึกไปยังรถศึกของโอรสโทรณะ
7.201.49
अष्टभिर्निशितैर्बाणैरश्वत्थामानमार्दयत् ।
विंशत्या पुनराहत्य नानारूपैरमर्षणः।
विव्याध च तथा सूतं चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ७.२०१.४९ ॥
ด้วยลูกศรคมแปดดอก พระองค์ทำให้อัศวัตถามาเดือดร้อน จากนั้นยิงซ้ำด้วยยี่สิบดอก ทนความโกรธไม่ไหว จึงแทงด้วยลูกศรหลากรูปแบบ และยังยิงสารถีด้วยสี่ดอก กับม้าทั้งสี่ตัวด้วย
7.201.50
धनुर्ध्वजं संयत्तश्चिच्छेद कृतहस्तवत् ।
स साश्वं व्यधमच्चापि रथं हेमपरिष्कृतम्।
हृदि विव्याध समरे त्रिंशता सायकैर्भृशम् ॥ ७.२०१.५० ॥
ดุจผู้ชำนาญมือ อัศวัตถามาเล็งเป้าแล้วตัดคันธนูและธงของสาตยกิขาด ทั้งยังทำลายรถศึกประดับทองพร้อมม้า และในการรบนั้นได้ยิงลูกศรสามสิบดอกใส่หน้าอกอย่างรุนแรง
7.201.51
एवं स पीडितो राजन्नश्वत्थामा महाबालः ।
शरजालैः परिवृतः कर्तव्यं नान्वपद्यत ॥ ७.२०१.५१ ॥
ข้าแต่พระราชา อัศวัตถามาผู้มีกำลังมหาศาลถูกทำให้ทุกข์ยากเช่นนั้น ถูกห่อหุ้มด้วยข่ายลูกศร จนไม่อาจรู้ได้ว่าควรจะทำอย่างไรต่อไป
7.201.52
एवं गते गुरोः पुत्रे तव पुत्रो महारथः ।
कृपकर्णादिभिः सार्धं शरैः सात्वतमावृणोत् ॥ ७.२०१.५२ ॥
เมื่อโอรสของอาจารย์ตกอยู่ในสภาพเช่นนั้น นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของพระองค์ พร้อมด้วยกฤปะ กรรณะ และคนอื่นๆ ได้ปกคลุมสาตวตะ (สาตยกิ) ด้วยลูกศร
7.201.53
दुर्योधनस्तु विंशत्या कृपः शारद्वतस्त्रिभिः ।
कृतवर्माऽथ दशभिः कर्णः पञ्चाशता शरैः ॥ ७.२०१.५३ ॥
ทุรโยธน์ยิงด้วยยี่สิบดอก กฤปะ บุตรของศารทวตะ ด้วยสามดอก จากนั้นกฤตวรมันด้วยสิบดอก และกรรณะด้วยห้าสิบดอก
7.201.54
दुःशासनः शतेनैव वृषसेनश्च सप्तभिः ।
सात्यकिं विव्यधुस्तूर्णं समन्तान्निशितैः शरैः ॥ ७.२०१.५४ ॥
ทุศาสนะด้วยหนึ่งร้อยดอกเพียงอย่างเดียว และวฤษเสนะด้วยเจ็ดดอก รีบยิงแทงสาตยกิจากทุกทิศด้วยลูกศรคมกล้า
7.201.55
ततः स सात्यकी राजन्सर्वानेव महारथान् ।
विरथान्विमुखांश्चैव क्षणेनैवाकरोन्नृप ॥ ७.२०१.५५ ॥
จากนั้น ข้าแต่พระราชา สาตยกิได้ทำให้นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหมดนั้นไร้รถและหันหลังให้ ภายในพริบตาเดียว
7.201.56
अश्वत्थामा तु सम्प्राप्य चेतनां भरतर्षभ ।
चिन्तयामास दुःखार्तो निःश्वसंश्च पुनःपुनः ॥ ७.२०१.५६ ॥
ฝ่ายอัศวัตถามา ข้าแต่ผู้เป็นเลิศแห่งภรตะ เมื่อได้สติคืนมา ด้วยความทุกข์ระทม ก็ถอนใจซ้ำแล้วซ้ำอีก และเริ่มใคร่ครวญ
7.201.57
अथो रथान्तरं द्रौणिः समारुह्य परन्तपः ।
सात्यकिं वारयामास किरञ्शरशतान्बहून् ॥ ७.२०१.५७ ॥
จากนั้น โอรสของโทรณะ ผู้ทำให้ศัตรูหวั่นไหว ขึ้นขี่รถศึกอีกคันหนึ่ง เริ่มต้านทานสาตยกิไว้ โปรยลูกศรนับร้อยนับพัน
7.201.58
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य भारद्वाजसुतं रणे ।
विरथं विमुखं चैव पुनश्चक्रे महारथः ॥ ७.२०१.५८ ॥
เมื่อเห็นบุตรของภารทวาชะพุ่งเข้ามาในสนามรบ นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ก็ทำให้เขาไร้รถและหันหลังให้อีกครั้ง
7.201.59
ततस्ते पाण्डवा राजन्दृष्ट्वा सात्यकिविक्रमम् ।
शङ्खशब्दान्भृशं चक्रुः सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ७.२०१.५९ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อพวกปาณฑพเห็นความกล้าหาญของสาตยกิ ก็เป่าสังข์ดังกึกก้อง และคำรามเหมือนสิงโต
7.201.60
एवं तं विरथं कृत्वा सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
जघान वृषसेनस्य त्रिसाहस्रान्महारथान् ॥ ७.२०१.६० ॥
เมื่อทำให้ผู้นั้นไร้รถเช่นนี้แล้ว สาตยกิผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริง ได้สังหารนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของวฤษเสนะถึงสามพันคน
7.201.61
अयुतं दन्तिनां सार्धं कृपस्य निजघान सः ।
पञ्चायुतानि चाश्वानां शकुनेर्निजघान ह ॥ ७.२०१.६१ ॥
เขาสังหารช้างหนึ่งหมื่นเชือกพร้อมกับของกฤปะ และสังหารม้าห้าหมื่นตัวของศกุนิ
7.201.62
ततो द्रौणिर्महाराज रथमारुह्य वीर्यवान् ।
सात्यकिं प्रति सङ्क्रुद्धः प्रययौ तद्वधेप्सया। ॥ ७.२०१.६२ ॥
ครั้งนั้น โอ้มหาราช โทรณบุตรผู้มีกำลังขึ้นรถศึกด้วยความโกรธจัด แล้วมุ่งไปต่อสู้กับสาตยกิ ด้วยปรารถนาจะให้เขาตาย
7.201.63
पुनस्तमागतं दृष्ट्वा शनेयो निशितैः शरैः ।
अदारयत्क्रुरतरैः पुनःपुनररिन्दम ॥ ७.२०१.६३ ॥
เมื่อเห็นเขากลับมาอีก ไศเนยะจึงยิงเขาซ้ำแล้วซ้ำเล่าด้วยลูกศรคมกริบและโหดร้ายยิ่งนัก โอ้ผู้ปราบศัตรู
7.201.64
सोऽतिविद्धो महेष्वासो नानालिङ्गैरमर्षणः ।
युयुधानेन वै द्रौणिः प्रहसन्वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.२०१.६४ ॥
ผู้ยิงธนูเก่งกล้าผู้นั้น โทรณบุตรผู้ไม่ยอมอ่อนข้อ ถูกลูกศรหลากเครื่องหมายของยุยุธานยิงทะลุแล้ว จึงหัวเราะและกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
7.201.65
शैनेयाब्युपपत्तिं ते जानाम्याचार्यघातिनि ।
न चैनं त्रास्यसि मया ग्रस्तमात्मानमेव च ॥ ७.२०१.६५ ॥
โอ้ผู้สังหารอาจารย์ ข้ารู้ว่าไศเนยะเป็นที่พึ่งของเจ้า แต่เจ้าจะไม่อาจช่วยเขาไว้ได้ เมื่อเขาตกอยู่ในเงื้อมมือของข้า และเจ้าเองก็เช่นกัน
7.201.66
शपेत्मनाऽहं शैनेय सत्येन तपसा तथा ।
अहत्वा सर्वपाञ्चालान्यदि शान्तिमहं लभे ॥ ७.२०१.६६ ॥
โอ้ไศเนยะ ข้าขอสาบานด้วยตนเอง ด้วยความจริง และด้วยการบำเพ็ญตบะ ว่าหากข้าจะได้รับความสงบโดยไม่ได้สังหารปัญจาละทั้งหมดแล้วไซร้
7.201.67
यद्बलं पाण्डवेयानां वृष्णीनामपि यद्बलम् ।
क्रियतां सर्वमेवेह निहनिष्यामि सोमकान् ॥ ७.२०१.६७ ॥
กำลังของบุตรปาณฑุไม่ว่าจะมีเพียงใด และกำลังของวฤษณีทั้งหลายก็เช่นกัน ขอให้ทุกสิ่งถูกนำมาใช้ที่นี่ ข้าจะสังหารโสมกะทั้งหลาย
7.201.68
एवमुक्त्वाऽर्करम्याभं सुतीक्ष्णं तं शरोत्तमम् ।
व्यसृजत्सात्वते द्रौणिर्वज्रं वृत्रे यथा हरिः ॥ ७.२०१.६८ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว โทรณบุตรจึงปล่อยลูกศรอันเลิศนั้น ซึ่งส่องประกายดุจรัศมีดวงอาทิตย์และคมยิ่งนักไปยังสาตวตะ ดังที่พระหริปล่อยสายฟ้าใส่วฤตระ
7.201.69
स तं निर्भिद्य तेनास्तः सायकः शरावरम् ।
विवेश वसुधां भित्त्वा श्वसन्बिलमिवोरगः ॥ ७.२०१.६९ ॥
ลูกศรนั้นทะลุผ่านเขาไป และถูกเขายิงกลับ ทะลวงโล่ แล้วเจาะลงสู่แผ่นดิน ดุจงูที่พ่นลมฟืดฟาดเข้าไปในโพรง
7.201.70
स भिन्नकवचः शूरस्तोत्रार्दित इव द्विपः ।
विमुच्य सशरं चापं भूरिव्रणपरिस्रवः ॥ ७.२०१.७० ॥
วีรบุรุษผู้นั้นเกราะขาด ถูกทรมานดุจช้างที่ถูกตะขอแทง เขาปล่อยคันธนูพร้อมลูกศร ขณะที่เลือดไหลจากแผลมากมาย
7.201.71
सीदन्रुधिरसिक्तश्च रथोपस्थ उपाविशत् ।
सूतेनापहृतस्तूर्णं द्रोणपुत्राद्रथान्तरम् ॥ ७.२०१.७१ ॥
เขาทรุดลงนั่งบนพื้นรถศึก เปรอะเปื้อนด้วยเลือด สารถีรีบนำเขาหนีจากโทรณบุตรไปยังอีกคันรถหนึ่ง
7.201.72
अथान्येन सुपुङ्खेन शरेणानतपर्वणा ।
आजघान भ्रवोर्मध्ये धृष्टद्युम्नं परन्तपः ॥ ७.२०१.७२ ॥
จากนั้น ผู้ทำให้ศัตรูสะท้านได้ยิงลูกศรอีกดอกหนึ่งที่มีขนนกสวยงามและข้อปล้องงอ ไปถูกกลางหว่างคิ้วของธฤษฏทยุมนะ
7.201.73
स पूर्वमतिविद्धश्च भृशं पस्चाच्च पीडितः ।
ससदाथ च पाञ्चाल्यो व्यपाश्रयत च ध्वजम् ॥ ७.२०१.७३ ॥
เขาถูกยิงอย่างหนักมาก่อนแล้ว และต่อมาก็ถูกทรมานยิ่งขึ้นอีก ปาญจาลบุตรผู้นั้นจึงทรุดลงและพิงอยู่กับเสาธง
7.201.74
तं नागमिव सिंहेन दृष्ट्वा राजञ्शरार्दितम् ।
जवेनाभ्यद्रवञ्छूराः पञ्च पाण्डवतो रथाः ॥ ७.२०१.७४ ॥
โอ้มหาราช เมื่อเห็นเขาถูกลูกศรทรมานดุจช้างที่ถูกสิงโตโจมตี นักรบรถศึกผู้กล้าทั้งห้าของบรรดาปาณฑพก็พุ่งเข้าหาเขาอย่างรวดเร็ว
7.201.75
किरीटी भीमसेनश्च वृद्वक्षत्रश्च पौरवः ।
युवराजश्च चेदीनां मालवश्च सुदर्शनः ॥ ७.२०१.७५ ॥
กิริฏีน (อรชุน) ภีมเสนะ วฤทธกษัตระผู้เป็นเชื้อสายเปารวะ มกุฎราชกุมารแห่งเจทิ และสุทรรศนะแห่งมาลวะ
7.201.76
एते हाहाकृताः सर्वे प्रगृहीतशरासनाः ।
वीरं द्रौणायनिं वीराः सर्वतः पर्यवारयन् ॥ ७.२०१.७६ ॥
ทั้งหมดนั้นร้องเสียงอื้ออึงด้วยความตกตะลึง ยกคันธนูขึ้น วีรบุรุษเหล่านั้นล้อมโทรณายนิผู้กล้าหาญไว้โดยรอบทุกด้าน
7.201.77
ते विंशतिपदे यत्ता गुरुपुत्रममर्षणम् ।
पञ्चभिः पञ्चभिर्बाणैरभ्यघ्नन्सर्वतः समम् ॥ ७.२०१.७७ ॥
พวกเขาเตรียมพร้อมอยู่ที่ระยะยี่สิบก้าว แล้วยิงบุตรของอาจารย์ผู้ไม่ยอมอ่อนข้อจากทุกทิศพร้อมกัน ฝ่ายละห้าลูกศร
7.201.78
आशीविषाभैर्विंशत्या पञ्चभिस्तु शितैः शरैः ।
चिच्छेद युगपद्द्रौणिः पञ्चविंशतिसायकान् ॥ ७.२०१.७८ ॥
โทรณบุตรใช้ลูกศรคมกริบดุจงูพิษจำนวนยี่สิบห้าลูก ตัดลูกศรยี่สิบห้าลูกของพวกเขาลงพร้อมกัน
7.201.79
सप्तभिस्तु शितैर्बाणैः पौरवं द्रौणिरार्दयत् ।
मालवं त्रिभिरेकेन पार्थं ष़ड्भिर्वृकोदरम्। ॥ ७.२०१.७९ ॥
ด้วยลูกศรคมเจ็ดลูก โทรณบุตรยิงเปารวะ ยิงมาลวะด้วยสามลูก ยิงปารถด้วยหนึ่งลูก และยิงวฤโกทรด้วยหกลูก
7.201.80
ततस्ते विव्यधुः सर्वे द्रौणिं राजन्महारथाः ।
युगपच्च पृथक्चैव रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ७.२०१.८० ॥
จากนั้น โอ้มหาราช นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นทั้งหมดยิงโทรณบุตร ทั้งพร้อมกันและแยกกัน ด้วยลูกศรที่มีขนทองและลับบนหิน
7.201.81
युवराजश्च विंशत्या द्रौणिं विव्याध पत्रिभिः ।
पार्थश्च पुनरष्टाभिस्तथा सर्वे त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.२०१.८१ ॥
ยุวราชทรงยิงบุตรของโทรณะด้วยลูกศรยี่สิบดอก ปารถะยิงอีกแปดดอก และทุกคนที่เหลือยิงคนละสามดอก
7.201.82
ततोऽर्जुनं षड्भिरथाजघान ।
द्रौणायनिर्दशभिर्वासुदेवम्।
भीमं दशार्धैर्युवारजं चतुर्भि- ॥ ७.२०१.८२ ॥
จากนั้นบุตรของโทรณะยิงอรชุนด้วยหกดอก ยิงวาสุเทพด้วยสิบดอก ยิงภีมะด้วยห้าดอก และยิงยุวราชด้วยสี่ดอก
7.201.83
र्द्वाभ्यां द्वाभ्यां मालवं पौरवं च ।
सूतं विद्व्वाः भीमसेनस्य षड्भि…
र्द्वाभ्यां विद्व्वा कार्मुकं च ध्वजं च ।
पुनः पार्थं शरवर्षेण विद्व्वा
द्रौणिर्घोरं सिंहनादं ननाद ॥ ७.२०१.८३ ॥
ยิงชาวมาลวะและชาวเปารวะคนละสองดอก ยิงสารถีของภีมเสนด้วยหกดอก แล้วยิงธนูและธงคนละสองดอก จากนั้นยิงปารถะอีกด้วยฝนลูกศร บุตรของโทรณะจึงคำรามเหมือนสิงโตอย่างน่าสะพรึงกลัว
7.201.84
तस्यास्यतस्तान्निशितान्पीतधारा… ।
न्द्रौणेः शरान्पृष्ठतश्चाग्रतश्च।
धरा वियद्द्यौः प्रदिशो दिशश्च ।
च्छन्ना बाणैरभवन्धोररूपैः ॥ ७.२०१.८४ ॥
ขณะที่เขายิงลูกศรคมกล้าที่มีปลายสีทอง ลูกศรของบุตรของโทรณะทั้งจากด้านหลังและด้านหน้าได้ปกคลุมแผ่นดิน ท้องฟ้า สวรรค์ ทิศทั้งหลาย และทิศรองทั้งหลาย ด้วยลูกศรที่มีรูปร่างน่าสยดสยอง
7.201.85
आसन्नस्य स्वरथं तीव्रतेजाः ।
सुदर्शनस्येन्द्रकेतुप्रकाशौ।
भुजौ शिरश्चेन्द्रसमानवीर्य… ।
स्त्रिभिः शरैर्युगपत्सञ्चकर्त ॥ ७.२०१.८५ ॥
แขนทั้งสองของสุทรรศนะ (อรชุน) ผู้มีความรุ่งโรจน์อันกล้าแกร่ง ผู้อยู่ใกล้รถศึกของตน ส่องประกายดั่งธงของพระอินทร์ และศีรษะของเขาผู้มีกำลังเสมอพระอินทร์ เขาตัดขาดพร้อมกันด้วยลูกศรสามดอก
7.201.86
स पौरवं रथशक्त्या निहत्य ।
च्छित्त्वा रथं तिलशश्चास्य बाणैः।
छित्त्वा च बाहू वरचन्दनाक्तौ ।
भल्लेन कायाच्छिर उच्चकर्त ॥ ७.२०१.८६ ॥
เขาสังหารชาวเปารวะด้วยหอกรถศึก ตัดรถศึกของเขาเป็นชิ้นเล็กเท่าเมล็ดงาด้วยลูกศร ตัดแขนทั้งสองที่ทาด้วยไม้จันทน์ชั้นดี แล้วตัดศีรษะออกจากร่างด้วยลูกศรปลายกว้าง
7.201.87
युवानमिन्दीवरदामवर्णं ।
चेदिप्रभुं युवराजं प्रसह्य।
बाणैस्त्वरावाञ्ज्वलिताग्निकल्पै… ।
र्विद्व्वा प्रादान्मृत्येव साश्वसूतम् ॥ ७.२०१.८७ ॥
เขาบังคับยิงยุวราชหนุ่มผู้เป็นเจ้าแห่งเจทิที่มีผิวคล้ำดั่งพวงมาลัยดอกบัวน้ำเงิน ด้วยลูกศรรวดเร็วดุจไฟที่ลุกโชน แล้วสังหารเขาพร้อมม้าและสารถี ดั่งความตายเอง
7.201.88
मालवं पौरवं चैव युवराजं च चेदिपम् ।
दृष्ट्वा समक्षं निहतं द्रोणपुत्रोण पाण्डवः।
भीमसेनो महाबाहुः क्रोधमाहारयत्परम् ॥ ७.२०१.८८ ॥
เมื่อปาณฑพผู้มีแขนทรงพลังอย่างภีมเสนเห็นชาวมาลวะ ชาวเปารวะ ยุวราช และเจ้าแห่งเจทิถูกบุตรของโทรณะสังหารต่อหน้าต่อตา เขาก็บังเกิดความโกรธอย่างยิ่งใหญ่
7.201.89
ततः शरशतैस्तीक्ष्णैः सङ्क्रुद्धाशीविषोपमैः ।
छादयामास समरे द्रोणपुत्रं परन्तपः ॥ ७.२०१.८९ ॥
จากนั้นผู้เผาผลาญศัตรูได้ปกคลุมบุตรของโทรณะในการรบด้วยลูกศรคมกล้าหลายร้อยดอก ดั่งงูพิษที่โกรธจัด
7.201.90
ततो द्रौणिर्महातेजाः शरवर्षं निहत्य तम् ।
विव्याध निशितैर्बाणैर्भीमसेनममर्षणः ॥ ७.२०१.९० ॥
จากนั้นบุตรของโทรณะผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่และไม่ทนต่อการดูหมิ่น ได้ทำลายฝนลูกศรนั้น แล้วยิงภีมเสนด้วยลูกศรคมกล้า
7.201.91
ततो भीमो महाबाहुद्रौणेर्युधि महाबलः ।
क्षुरप्रेण धनुश्छित्त्वा द्रौणिं विव्याध पत्रिणा ॥ ७.२०१.९१ ॥
จากนั้นภีมะผู้มีแขนทรงพลังและมีกำลังมหาศาลในการรบ ตัดธนูของบุตรของโทรณะด้วยลูกศรปลายคม แล้วยิงบุตรของโทรณะด้วยลูกศรมีขน
7.201.92
तदपास्य धनुश्छिन्नं द्रोणपुत्रो महामनाः ।
अन्यत्कार्मुकमादाय भीमं विव्याध पत्रिभिः ॥ ७.२०१.९२ ॥
จากนั้นบุตรของโทรณะผู้มีใจยิ่งใหญ่ ทิ้งธนูที่ถูกตัดขาดเสียแล้วหยิบธนูอีกคันหนึ่งขึ้นมายิงภีมะด้วยลูกศร
7.201.93
तौ द्रौणिभीमौ समरे पराक्रान्तौ महाबलौ ।
अवर्षतां शरवर्षं वृष्टिमन्ताविवाम्बुदौ ॥ ७.२०१.९३ ॥
ทั้งสองคือบุตรของโทรณะและภีมะ ผู้กล้าหาญและมีพลังมหาศาลในการรบ ได้หลั่งฝนลูกศรลงมาดั่งเมฆฝนสองก้อน
7.201.94
भीमनामाङ्किता बाणाः स्वर्णपुङ्खाः शिलाशिताः ।
द्रौणिं सञ्छादयामासुर्घनौघा इव भास्करम् ॥ ७.२०१.९४ ॥
ลูกศรที่มีชื่อของภีมะจารึกไว้ มีก้านสีทอง ลับคมบนหิน ได้ปกคลุมบุตรของโทรณะ ดั่งกลุ่มเมฆปกคลุมดวงอาทิตย์
7.201.95
तथैव द्रौणिनिर्मुक्तैर्भीमः सन्नतपर्वभिः ।
अवाकीर्यत स क्षिप्रं शरैः शतसहस्रशः ॥ ७.२०१.९५ ॥
ในทำนองเดียวกัน ภีมะถูกลูกศรนับแสนดอกที่มีข้อโค้งงอซึ่งบุตรของโทรณะปล่อยออกมา ปกคลุมอย่างรวดเร็ว
7.201.96
स च्छाद्यमानः समरे द्रौणिना रणशालिना ।
न विव्यथे महाराज तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.२०१.९६ ॥
แม้ถูกบุตรของโทรณะผู้เป็นนักรบชำนาญการปกคลุมในการรบ ท่านก็มิได้หวั่นไหว ข้าแต่มหาราชา นั่นนับว่าน่าอัศจรรย์จริงๆ
7.201.97
ततो भीमो महाबाहुः कार्तस्वरविभूषितान् ।
नाराचान्दश सम्प्रैषीद्यमदण्डनिभाञ्छितान् ॥ ७.२०१.९७ ॥
จากนั้นภีมะผู้มีแขนทรงพลังส่งลูกศรนาราจะคมกล้าสิบดอกออกไป ประดับด้วยทองคำ มีรูปร่างดั่งตะบองของยมราช
7.201.98
ते जत्रुदेशमासाद्य द्रोणपुत्रस्य मारिष ।
निर्भिद्य विविशुस्तूर्णं वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ७.२०१.९८ ॥
ข้าแต่ผู้สูงส่ง ลูกศรเหล่านั้นไปถึงบริเวณไหปลาร้าของบุตรของโทรณะ ทะลุผ่านแล้วพุ่งเข้าไปอย่างรวดเร็ว ดั่งงูที่เข้าไปในจอมปลวก
7.201.99
सोऽतिविद्धो भृशं द्रौणिः पाण्डवेन महात्मना ।
ध्वजयष्टिं समासाद्य न्यमीलयत लोचने ॥ ७.२०१.९९ ॥
บุตรของโทรณะถูกปาณฑพผู้มีจิตใจสูงส่งยิงทะลุอย่างรุนแรง จึงจับเสาธงไว้ แล้วหลับตาลง
7.201.100
स मुहूर्तात्पुनः संज्ञां लब्ध्वा द्रौणिर्नराधिप ।
क्रोधं परममातस्थौ समरे रुधिरोक्षितः ॥ ७.२०१.१०० ॥
ข้าแต่จอมคน หลังจากผ่านไปครู่หนึ่ง บุตรของโทรณะก็กลับมามีสติอีกครั้ง แล้วเต็มไปด้วยความโกรธอย่างยิ่งในการรบ โดยเปื้อนเลือดไปทั้งตัว
7.201.101
दृढं सोऽभिहतस्तेन पाण्डवेन महात्मना ।
वेगं चक्रे महाबाहुर्भीमसेनरथं प्रति ॥ ७.२०१.१०१ ॥
ท่านผู้มีแขนทรงพลังนั้นถูกปาณฑพผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่ตีอย่างหนัก จึงพุ่งด้วยความเร็วเข้าหารถศึกของภีมเสน
7.201.102
तत आकर्णपूर्णानां शराणां तिग्मतेजसाम् ।
शतमाशीविषाभानां प्रेषयामास भारत ॥ ७.२०१.१०२ ॥
จากนั้น โอ้ทายาทแห่งภรตะ ท่านได้ยิงลูกศรนับร้อยที่เหนี่ยวถึงใบหู คมกล้า เหมือนงูพิษ
7.201.103
भीमोऽपि समरश्लाघी तस्य वीर्यमचिन्तयत् ।
तूर्णं प्रासृजदुग्राणि शरवर्षाणि पाण्डवः ॥ ७.२०१.१०३ ॥
ภีมะผู้ภาคภูมิในการรบก็ได้ไตร่ตรองถึงพลังของท่าน แล้วปาณฑพก็รีบปล่อยฝนลูกศรอันดุร้ายออกไป
7.201.104
ततो द्रौणिर्महाराज च्छित्त्वाऽस्य विशिखैर्धनुः ।
आजघानोरसि क्रुद्धः पाण्डवं निशितैः शरैः ॥ ७.२०१.१०४ ॥
จากนั้น โอ้มหาราช บุตรของโทรณะผู้โกรธเกรี้ยวได้ตัดธนูของภีมะด้วยลูกศร แล้วยิงปาณฑพที่หน้าอกด้วยลูกศรคมกล้า
7.201.105
ततोऽन्यद्धनुरादाय भीमसेनो ह्यमर्षणः ।
विव्याध निशितैर्बाणैर्द्रौणिं पञ्चभिराहवे ॥ ७.२०१.१०५ ॥
จากนั้น ภีมเสนผู้ไม่อาจอดกลั้นได้จึงหยิบธนูอีกคันขึ้นมา และยิงบุตรของโทรณะในการรบด้วยลูกศรคมกล้าห้าดอก
7.201.106
जीमूताविव घर्मान्ते तौ शरौघप्रवर्षिणौ ।
अन्योन्यक्रोधताम्राक्षौ छादयामासतुर्युधि ॥ ७.२०१.१०६ ॥
เหมือนเมฆฝนสองก้อนในปลายฤดูร้อน ทั้งสองต่างหลั่งฝนลูกศรลงมา ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธซึ่งกันและกัน ปกคลุมกันและกันในการรบ
7.201.107
तलशब्दैस्ततो घोरैस्त्रासयन्तौ परस्परम् ।
अयुध्येतां सुसंरब्धौ कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥ ७.२०१.१०७ ॥
จากนั้น ทั้งสองต่างข่มขวัญกันด้วยเสียงตบมือที่น่าสะพรึง โกรธจัดและปรารถนาจะตอบโต้กันทีละการโจมตี จึงต่อสู้กัน
7.201.108
ततो विष्फार्य सुमहच्चापं रुक्मविभूषितम् ।
भीमं प्रैक्षत स द्रौणिः शरानस्यन्तमन्तिकात्।
शरद्यहर्मध्यगतो द्रीप्तार्चिरिव भास्करः ॥ ७.२०१.१०८ ॥
จากนั้น บุตรของโทรณะดึงธนูอันใหญ่โตประดับทองของตนออกเต็มที่ แล้วมองดูภีมะ ยิงลูกศรจากระยะใกล้ ดุจดวงอาทิตย์ที่ส่องแสงแรงกล้ากลางวันในฤดูสารท
7.201.109
आददनास्य विशिखान्सन्दधानस्य चाशुगान् ।
विकर्षतो मुञ्चतश्च नान्तरं ददृशुर्जनाः ॥ ७.२०१.१०९ ॥
ทั้งหยิบลูกศร ทั้งขึงลูกศรบนสายธนู ทั้งดึงและปล่อย ผู้คนมองไม่เห็นช่องว่างระหว่างการกระทำเหล่านั้นเลย
7.201.110
अलातचक्रप्रतिमं तस्य मण्डलमायुधम् ।
द्रौणेरासीन्महाराज बाणान्विसृजतस्तदा ॥ ७.२०१.११० ॥
โอ้มหาราช อาวุธของบุตรโทรณะ ขณะที่ท่านปล่อยลูกศรนั้น ปรากฏเป็นวงกลมคล้ายล้อของคบเพลิงไฟ
7.201.111
धनुश्च्युताः शरास्तस्य शतशोऽथ सहस्रशः ।
आकाशे प्रत्यदृश्यन्त शलभानामिवायतीः ॥ ७.२०१.१११ ॥
ลูกศรของท่านที่หลุดจากคันธนู นับร้อยนับพัน ปรากฏให้เห็นบนท้องฟ้า เรียงยาวเหมือนแถวตั๊กแตน
7.201.112
ते तु द्रौणिविनिर्मुक्ताः शरा हेमविभूषिताः ।
अजस्रमन्वकीर्यन्त घोरा भीमरथं प्रति ॥ ७.२०१.११२ ॥
ลูกศรอันน่ากลัวประดับทองที่บุตรของโทรณะปล่อยออกมานั้น โปรยปรายลงมาบนรถศึกของภีมะอย่างไม่ขาดสาย
7.201.113
तत्राद्भुतकमपश्याम भीमसेनस्य विक्रमम् ।
बलं वीर्यं प्रभावं च व्यवसायं च भारत ॥ ७.२०१.११३ ॥
ที่นั่นเราได้เห็นความกล้าหาญอันน่าอัศจรรย์ของภีมเสน ทั้งกำลัง ความแกล่วกล้า อานุภาพ และความมุ่งมั่นของท่าน โอ้ทายาทแห่งภรตะ
7.201.114
तां स मेघादिवोद्भूतां बाणवृष्टिं समन्ततः ।
जलवृष्टिं महाघोरां तपान्त इव चिन्तयन् ॥ ७.२०१.११४ ॥
ฝนลูกศรที่พุ่งขึ้นจากเมฆ กระจายไปทุกทิศ น่าสะพรึงยิ่งนักดุจห่าฝนน้ำ ท่านคิดถึงมันเหมือนอยู่ในปลายฤดูร้อน
7.201.115
द्रोणपुत्रवधप्रेप्सुर्भीमो भीमपराक्रमः ।
अमुञ्चच्छरवर्षाणि प्रावृषीव बलाहकः ॥ ७.२०१.११५ ॥
ภีมะผู้มีอานุภาพอันน่าเกรงขาม ปรารถนาจะสังหารบุตรของโทรณะ จึงปล่อยฝนลูกศรออกมาเหมือนเมฆในฤดูฝน
7.201.116
तद्रुक्मपृष्टं भीमस्य धनुर्घारं महारणे ।
विकृष्यमाणं विबभौ शक्रचापमिवापरम् ॥ ७.२०१.११६ ॥
ในมหาสงครามนั้น คันธนูอันน่าเกรงขามของภีมะ มีหลังประดับทอง เมื่อถูกดึงแล้วส่องแสงดุจอีกคันธนูหนึ่งของพระอินทร์
7.201.117
तस्माच्छराः प्रादुरासञ्छतशोऽथ सहस्रशः ।
सञ्छादयन्तः समरे द्रौणिमाहवशोभिनम् ॥ ७.२०१.११७ ॥
จากคันธนูนั้น ลูกศรผุดขึ้นนับร้อยแล้วนับพัน ปกคลุมบุตรของโทรณะผู้รุ่งโรจน์ในการรบ
7.201.118
तयोर्विसृजतोरेवं शरजालानि मारिष ।
वायुरप्यन्तरा राजन्नाशक्नोत्प्रतिसर्पितुम् ॥ ७.२०१.११८ ॥
ขณะที่ทั้งสองปล่อยข่ายลูกศรออกไปเช่นนี้ โอ้ท่านผู้เป็นที่รัก โอ้มหาราช แม้แต่ลมก็ไม่อาจแทรกผ่านระหว่างทั้งสองได้
7.201.119
तथा द्रौणिर्महाराज शरान्हेमविभूषितान् ।
तैलधौतान्प्रसन्नाग्रान्प्राहिणोद्वधकाङ्क्षया ॥ ७.२०१.११९ ॥
โอ้มหาราช บุตรของโทรณะก็เช่นกัน ได้ปล่อยลูกศรประดับทอง ชโลมน้ำมัน ปลายแหลมคม ด้วยความปรารถนาจะสังหาร
7.201.120
तानन्तरिक्षे विशिखैस्त्रिधैकैकमशातयत् ।
विशेषयन्द्रोणसुतं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.२०१.१२० ॥
ท่านตัดลูกศรเหล่านั้นกลางอากาศเป็นสามท่อนทีละดอกด้วยลูกศรของตน และยังกล่าวแก่บุตรของโทรณะว่า "หยุดก่อน หยุดก่อน!"
7.201.121
पुनश्च शरवर्षाणि घोराण्युग्राणि पाण्डवः ।
व्यसृजद्बलवानक्रुद्धो द्रोणपुत्रवधेप्सया ॥ ७.२०१.१२१ ॥
ต่อมา ปาณฑวะผู้ทรงพลัง แม้มิได้โกรธ ก็ระดมฝนลูกศรที่น่าสะพรึงและรุนแรงอีกครั้ง ด้วยปรารถนาจะสังหารบุตรของโทรณะ
7.201.122
ततोऽस्त्रमायया तूर्णं शरवृष्टिं निवार्य ताम् ।
धनुश्चिच्छेद भीमस्य द्रोणपुत्रो महास्त्रवित्।
शरैश्चैनं सुबहुभिः क्रुद्धः सङ्ख्ये पराभिनत् ॥ ७.२०१.१२२ ॥
ลำดับนั้น บุตรของโทรณะผู้ชำนาญอาวุธทิพย์อันยิ่งใหญ่ รีบสกัดฝนลูกศรนั้นด้วยมายาแห่งอาวุธ ตัดคันธนูของภีมะขาดแล้ว ด้วยความโกรธจึงยิงโจมตีเขาในสนามรบด้วยลูกศรจำนวนมาก
7.201.123
स छिन्नधन्वा बलवान्रथशक्तिं सुदारुणाम् ।
वेगेनाविध्य चिक्षेप द्रोणपुत्ररथं प्रति ॥ ७.२०१.१२३ ॥
ภีมะผู้ทรงพลัง แม้คันธนูจะหักแล้ว ก็ยังเหวี่ยงหอกรถอันน่าสะพรึงยิ่งด้วยกำลัง พุ่งไปยังรถของบุตรโทรณะ
7.201.124
तामापतन्तीं सहसा महोल्काभां शितैः शरैः ।
चिच्छेद समरे द्रौणिर्दर्शयन्पाणिलाघवम् ॥ ७.२०१.१२४ ॥
บุตรของโทรณะตัดหอกใหญ่ดั่งอุกกาบาตที่พุ่งลงมาอย่างฉับพลันนั้นด้วยลูกศรคมกล้าในสนามรบ แสดงความว่องไวของมือของตน
7.201.125
एतस्मिन्नन्तरे भीमो दृढमादाय कार्मुकम् ।
द्रौणिं विव्याध विशिखैः स्मयमानो वृकोदरः ॥ ७.२०१.१२५ ॥
ขณะนั้น ภีมะผู้มีท้องดั่งหมาป่า จับคันธนูไว้มั่น แล้วยิ้มยิงบุตรของโทรณะด้วยลูกศรทั้งหลาย
7.201.126
ततो द्रौणिर्महाराज भीमसेनस्य सारथिम् ।
ललाटे दारयामास शरेणानतपर्वणा ॥ ७.२०१.१२६ ॥
ลำดับนั้น บุตรของโทรณะ ข้าแต่มหาราช ยิงลูกศรที่มีโคนงอเข้าที่หน้าผากของสารถีของภีมเสนะ
7.201.127
सोऽतिविद्धो बलवता द्रोणपुत्रेण सारथिः ।
व्यामोहमगमद्राजन्रश्मीनुत्सृज्य वाजिनां ॥ ७.२०१.१२७ ॥
สารถีนั้นถูกบุตรของโทรณะผู้ทรงพลังยิงจนบาดเจ็บสาหัส ข้าแต่พระราชา จึงหลงสติ ปล่อยสายบังเหียนม้าทั้งหลายหลุดมือ
7.201.128
ततोऽश्वाः प्राद्रवंस्तूर्णं मोहिते रथसारथौ ।
भीमसेनस्य राजेनद्र् पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.२०१.१२८ ॥
ลำดับนั้น เมื่อสารถีรถศึกหลงสติ ม้าทั้งหลายก็วิ่งหนีไปอย่างรวดเร็ว ข้าแต่จอมราชา ขณะที่นักรบผู้ชำนาญธนูทั้งปวงของภีมเสนะกำลังมองดูอยู่
7.201.129
तं दृष्ट्वा प्रद्रुतैरश्वैरपकृष्टं रणाजिरात् ।
दध्मौ प्रमुदितः शङ्खं बृहन्तमपराजितः ॥ ७.२०१.१२९ ॥
อปราชิตเมื่อเห็นตนถูกม้าที่วิ่งหนีลากออกไปจากสนามรบ ก็เป่าสังข์ใหญ่ของตนด้วยความยินดี
7.201.130
ततः सर्वे च पाञ्चाला भीमसेनश्च पाण्डवः ।
धृष्टद्युम्नरथं त्यक्त्वा भीताः सम्प्राद्रवन्दिशः ॥ ७.२०१.१३० ॥
ลำดับนั้น ปัญจาละทั้งปวงและภีมเสนะปาณฑวะ ต่างหวาดกลัว ละทิ้งรถของธฤษฏทยุมนะ แล้วหนีกระจัดกระจายไปทุกทิศทาง
7.201.131
तान्प्रभग्नांस्ततो द्रौणिः पृष्ठतो विकिरञ्शरान् ।
अभ्यवर्तत वेगेन कालयन्पाण्डुवाहिनीम् ॥ ७.२०१.१३१ ॥
ลำดับนั้น บุตรของโทรณะยิงลูกศรจากข้างหลังไล่ตามพวกที่แตกพ่ายเหล่านั้น เคลื่อนเข้าไปอย่างรวดเร็ว ทำลายกองทัพของปาณฑุ
7.201.132
ते वध्यमानाः समरे द्रोणपुत्रेण पार्थिवाः ।
द्रोणपुत्रभयाद्राजन्दिशः सर्वाश्च भेजिरे ॥ ७.२०१.१३२ ॥
ข้าแต่พระราชา บรรดานักรบเหล่านั้นที่ถูกบุตรของโทรณะสังหารในสนามรบ ต่างหนีไปทุกทิศด้วยความกลัวบุตรของโทรณะ