Mahābhārata · Adhyāya 7.203
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.203.1
तस्मिन्नतिरथे द्रोणे निहते तत्र सञ्जय ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वन्नतः परम् ॥ ७.२०३.१ ॥
Sañjaya, tras la muerte de aquel gran auriga Droṇa, ¿qué hicieron los míos y los Pāṇḍavas después?
7.203.2
तस्मिन्नतिरथे द्रोणे निहते पार्षतेन वै ।
कौरवेषु च भग्नेषु कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ७.२०३.२ ॥
Cuando aquel gran auriga Droṇa fue muerto por el hijo de Pṛṣata y los Kauravas fueron derrotados, el hijo de Kuntī, Dhanañjaya...
7.203.3
दृष्ट्वा सुमहदाश्चर्यमात्मनो विजयावहम् ।
मुनिं स्निग्धाम्बुदाभासं वेदव्यासमकल्मषम्।
यदृच्छयाऽऽगतं व्यासं पप्रच्छ भरतर्षभ ॥ ७.२०३.३ ॥
Viendo un gran prodigio que le traía la victoria, el sabio Vedavyāsa, de brillo como una nube lluviosa y sin mancha, que había llegado por casualidad, oh mejor de los Bharatas, (Arjuna) preguntó a Vyāsa.
7.203.4
सङ्ग्रामे न्यहनं शत्रूञ्शरौघैर्विमलैरहम् ।
अग्रतो लक्षये यान्तं पुरुषं पावकप्रभम् ॥ ७.२०३.४ ॥
En la batalla abatí a los enemigos con torrentes de flechas brillantes. Veo ante mí a un hombre que avanza, brillante como el fuego.
7.203.5
ज्वलन्तं शूलमुद्यम्य यां दिशं प्रतिपद्यते ।
तस्यां दिशि विदीर्यन्ते शत्रवो मे महामुने ॥ ७.२०३.५ ॥
Empuñando un tridente ardiente, hacia la dirección que avanza, en esa dirección mis enemigos son desgarrados, oh gran sabio.
7.203.6
तेन भग्नानरीन्सर्वान्मद्भग्नान्मन्यते जनः ।
तेन भग्नानि सैन्यानि पृष्ठतोऽनुव्रजाम्यहम् ॥ ७.२०३.६ ॥
A todos los enemigos que él derrota, la gente cree que fueron derrotados por mí. Tras los ejércitos que él ha quebrado, yo lo sigo.
7.203.7
भगवंस्तन्ममाचक्ष्व को वै स पुरुषोत्तमः ।
शूलपाणिर्मया दृष्टस्तेजसा सूर्यसन्निभः ॥ ७.२०३.७ ॥
Venerable, dime quién es ese puruṣottama, el portador del tridente, semejante al sol en su resplandor, a quien vi.
7.203.8
न पद्भ्यां स्पृशते भूमिं न च शूलं विमुञ्चति ।
शूलाच्छूलसहस्राणि निष्पेतुस्तस्य तेजसा ॥ ७.२०३.८ ॥
No toca la tierra con los pies ni suelta el tridente; de su tridente, por su resplandor, surgieron miles de tridentes.
7.203.9
प्रजापतीनां प्रथमं तैजसं पुरुषं प्रभुम् ।
भुवनं भूर्भुवं देवं तेजसां प्रवरं प्रभुम् ॥ ७.२०३.९ ॥
El primero de los señores de las criaturas, el Varón radiante, el señor, el mundo, el dios de bhūḥ y bhuvaḥ, el señor más eminente entre los resplandores.
7.203.10
ईशानं वरदं पार्थ दृष्टवानसि शङ्करम् ।
तं गच्छ शरणं देवं वरदं भुवनेश्वरम् ॥ ७.२०३.१० ॥
Pārtha, has visto a Īśāna, Śaṅkara, el dador de dones. Ve a refugiarte en ese dios, dador de dones, señor de los mundos.
7.203.11
महादेवं महात्मानमीशानं जटिलं विभुम् ।
त्र्यक्षं महाभुजं रुद्रं शिखिनं चीवराससम् ॥ ७.२०३.११ ॥
El gran dios, el de gran alma, el señor, de cabellos enmarañados, omnipresente, de tres ojos, de grandes brazos, Rudra, con cresta, vestido con ropas de corteza.
7.203.12
महादेवं हरं स्थाणुं वरदं भुवनेश्वरम् ।
जगत्प्रधानमजितं जगत्प्रीतिमधीश्वरम् ॥ ७.२०३.१२ ॥
El gran dios, Hara, el firme, dador de dones, señor de los mundos, primero en el mundo, el invencible, deleite del mundo, señor supremo.
7.203.13
जगद्योनिं जगद्बीजं जयिनं जगतो गतिम् ।
विश्वात्मानं विश्वसृजं विश्वमूर्तिं यशस्विनम् ॥ ७.२०३.१३ ॥
Matriz del mundo, semilla del mundo, el vencedor, la meta del mundo, el ser de todo, el creador de todo, la forma de todo, el glorioso.
7.203.14
विश्वेश्वरं विश्वनरं कर्मणामीश्वरं प्रभुम् ।
शंभुं स्वयंभुं भूतेशं भूतभव्यभवोद्भवम् ॥ ७.२०३.१४ ॥
Señor del universo, hombre del universo, señor de las obras, el amo, Śambhu, el autoexistente, señor de los seres, origen de lo que fue, será y es.
7.203.15
योगं योगेश्वरं सर्वं सर्वलोकेश्वरेश्वरम् ।
सर्वश्रेष्ठं जगच्छ्रेष्ठं वरिष्ठं परमेष्ठिनम् ॥ ७.२०३.१५ ॥
Yoga, señor del yoga, el todo, señor de los señores de todos los mundos, el mejor de todos, el mejor del mundo, el más excelente, el soberano supremo.
7.203.16
लोकत्रयविधातारमेकं लोकत्रयाश्रयम् ।
शुद्धात्मानं भवं भीमं शशाङ्ककृतशेखरम् ॥ ७.२०३.१६ ॥
Creador de los tres mundos, el uno, refugio de los tres mundos, el ser puro, Bhava, el terrible, que lleva la luna como cresta.
7.203.17
शाश्वतं भूधरं देवं सर्ववागीश्वरेश्वरम् ।
सुदुर्जयं जगन्नाथं जन्ममृत्युजरातिगम् ॥ ७.२०३.१७ ॥
Eterno, sostén de la tierra, el dios, señor de los señores de toda palabra, difícil de vencer, señor del mundo, más allá del nacimiento, la muerte y la vejez.
7.203.18
ज्ञानात्मानं ज्ञानगम्यं ज्ञानश्रेष्ठं सुदुर्विदम् ।
दातारं चैव भक्तानां प्रसादविहितान्वरान् ॥ ७.२०३.१८ ॥
Ser del conocimiento, alcanzable por el conocimiento, el mejor en saber, muy difícil de conocer, y en verdad el dador de dones concedidos por gracia a sus devotos.
7.203.19
तस्य पारिषदा दिव्या रूपैर्नानाविधैर्विभोः ।
वामना जटिला मुण्डा हस्वग्रीवा महोदराः ॥ ७.२०३.१९ ॥
Sus divinos pārṣadas, de formas diversas, eran enanos, de cabello enmarañado, cabezas rapadas, cuellos cortos y vientres abultados.
7.203.20
महाकाया महोत्साहा महाकर्णास्तथाऽपरे ।
आननैर्विकृतैः पादैः पार्थ वेषैश्च वैकृतैः ॥ ७.२०३.२० ॥
Algunos tenían cuerpos enormes y gran ardor, otros grandes orejas, y otros, oh Pārtha, rostros deformes, pies deformes y vestimentas grotescas.
7.203.21
ईदृशैः स महादेवः पूज्यमानो महेश्वरः ।
स शिवस्तात तेजस्वी प्रसादाद्याति तेऽग्रतः ॥ ७.२०३.२१ ॥
Adorado por tales seres, el gran dios Maheśvara, el radiante Śiva, querido mío, marcha delante de ti por tu gracia.
7.203.22
तस्मिन्घोरे सदा पार्थ सङ्ग्रामे रोमहर्षणे ।
द्रौणिकर्णकृपैर्गुप्तां महेष्वासैः प्रहारिभिः ॥ ७.२०३.२२ ॥
Oh Pārtha, en aquella batalla terrible y siempre espeluznante, aquel ejército está protegido por grandes arqueros y guerreros, Drauṇi, Karṇa y Kṛpa.
7.203.23
कस्तां सेनां तदा पार्थ मनसाऽपि प्रधर्षयेत् ।
ऋते देवान्महेष्वासाद्बहुरूपान्महेश्वरात् ॥ ७.२०३.२३ ॥
Oh Pārtha, ¿quién podría ni siquiera en el pensamiento atacar aquel ejército, excepto el dios Maheśvara, gran arquero de muchas formas?
7.203.24
स्थातुमुत्सहते कश्चिन्न तस्मिन्नग्रतः स्थिते ।
न हि भूतं समं तेन त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ ७.२०३.२४ ॥
Nadie se atreve a erguirse ante él, pues en los tres mundos no existe ser igual a él.
7.203.25
गन्धेनापि हि सङ्ग्रामे तस्य क्रुद्धस्य शत्रवः ।
विसंज्ञा हतभूयिष्ठा वेपन्ति च पतन्ति च ॥ ७.२०३.२५ ॥
En la batalla, incluso por el olor de él airado, los enemigos, en su mayoría muertos y sin sentido, tiemblan y caen.
7.203.26
तस्मै नमस्तु कुर्वन्तो देवास्तिष्ठन्ति वै दिवि ।
ये चान्ये मानवा लोके ये च स्वर्गजितो नराः ॥ ७.२०३.२६ ॥
Honrándolo, los dioses permanecen en el cielo, como también los demás hombres del mundo y los hombres que han conquistado el cielo.
7.203.27
ये भक्ता वरदं देव शिवं रुद्रमुमापतिम् ।
अनन्यभावेन सदा सर्वेशं समुपासते ॥ ७.२०३.२७ ॥
Los devotos que siempre adoran con devoción exclusiva al dios que concede dones, Śiva, Rudra, señor de Umā, señor de todo.
7.203.28
सङ्ग्रामेषु जयं प्राप्य पालयन्ति महीमिमाम् ।
इह लोके सुखं प्राप्य ते यान्ति परमां गतिम् ॥ ७.२०३.२८ ॥
Tras obtener la victoria en las batallas, protegen esta tierra; tras obtener la felicidad en este mundo, alcanzan la meta suprema.
7.203.29
नमस्कुरुष्व कौन्तेय तस्मै शान्ताय वै सदा ।
रुद्राय शितिकण्ठाय कनिष्ठाय सुवर्चसे ॥ ७.२०३.२९ ॥
Honra siempre, hijo de Kuntī, a él: el pacífico, Rudra, el de garganta azul, el más joven, el resplandeciente.
7.203.30
कपर्दिने करालाय हर्यक्षवरदाय च ।
याम्यायाव्यक्तकेशाय सद्वृत्ते शङ्कराय च ॥ ७.२०३.३० ॥
Al de cabellos enmarañados, al terrible, al otorgador de dones al de ojos leonados, al del sur, al de cabellos no manifiestos, al de buena conducta, y a Śaṅkara.
7.203.31
काम्याय हरिनेत्राय स्थाणवे पुरुषाय च ॥ ७.२०३.३१ ॥
Honor también al deseable, de ojos verdes, al firme y al Varón.
7.203.32
नमो वृक्षाय सेनान्ये मध्यमाय नमोनमः ।
हरिकेशाय मुण्डाय कृशायोत्तारणाय च।
भास्कारय सुतीर्थाय देवदेवाय रंहसे ॥ ७.२०३.३२ ॥
Honor, honor al árbol, al jefe del ejército, al del medio; a Harikeśa, al rapado, al delgado, al que cruza, al hacedor del sol, al de buenos vados, al dios de los dioses, al veloz.
7.203.33
बहुरूपाय सर्वाय प्रियाय प्रियवाससे ।
उष्णीषिणे सुवक्त्राय सहस्राक्षाय मीढुषे ॥ ७.२०३.३३ ॥
Honor al de muchas formas, al todo, al amado, vestido con ropas amadas, al de turbante, de bello rostro, de mil ojos, al generoso.
7.203.34
गिरिशाय प्रशान्ताय पतये चीरवाससे ।
हिरण्यबाहवे राजन्नुग्राय पतये दिशाम् ॥ ७.२०३.३४ ॥
Honor al señor de la montaña, al sereno, al señor, vestido de corteza, de brazos dorados, oh rey, al feroz, señor de las direcciones.
7.203.35
पर्जन्यपतये चैव भूतानां पतये नमः ।
वृक्षाणां पतये चैव गवां च पतये नमः ॥ ७.२०३.३५ ॥
Honor al señor de las nubes de lluvia y al señor de los seres. Honor al señor de los árboles y al señor de las vacas.
7.203.36
वृक्षैरावृतकायाय सेनान्ये मध्यमाय च ।
स्रुवहस्ताय देवाय धन्विने भार्गवाय च ॥ ७.२०३.३६ ॥
Honor al de cuerpo cubierto de árboles, al jefe del ejército, al del medio, al dios con la cuchara ritual en la mano, al portador del arco y al descendiente de Bhṛgu.
7.203.37
बहुरूपाय विश्वस्य पतये मुञ्चवाससे ।
सहस्रशिरसे चैव सहस्रचरणाय च।
सहस्रबाहवे चैव सहस्रवदनाय च ॥ ७.२०३.३७ ॥
Al de muchas formas, señor del universo, vestido de hierba muñja, de mil cabezas, mil pies, mil brazos y mil rostros, [homenaje].
7.203.38
शरणं गच्छ कौन्तेय वरदं भुवनेश्वरम् ।
उमापतिं विरूपाक्षं दक्षयज्ञनिबर्हणम् ॥ ७.२०३.३८ ॥
Busca refugio, oh hijo de Kuntī, en aquel que concede dones, señor de los mundos, esposo de Umā, el de tres ojos, destructor del sacrificio de Dakṣa.
7.203.39
प्रजानां पतिमव्यग्रं भूतानां पतिमव्ययम् ।
कपर्दिनं वृषावर्तं वृषनाभं वृषध्वजम् ॥ ७.२०३.३९ ॥
Señor de las criaturas, imperturbable, señor imperecedero de los seres, de cabellos enmarañados, que gira como un toro, de ombligo de toro, de estandarte de toro.
7.203.40
वृषदर्पं वृषपतिं वृषशृङ्गं वृषर्षभम् ।
वृषाङ्गं वृषभोदारं वृषभं वृषभेक्षणम् ॥ ७.२०३.४० ॥
Orgulloso como un toro, señor de los toros, de cuernos de toro, el mejor de los toros, de miembros de toro, generoso como un toro, el toro, de ojos de toro.
7.203.41
वृषायुधं वृषशरं वृषभूतं वृषेश्वरम् ।
महोदरं महाकायं द्वीपिचर्मनिवासिनम् ॥ ७.२०३.४१ ॥
Cuya arma es el toro, cuya flecha es el toro, que se ha hecho toro, señor de los toros, de gran vientre, de gran cuerpo, que habita en piel de leopardo.
7.203.42
लोकेशं वरदं पुण्यं ब्रह्मण्यं ब्राह्मणप्रियम् ।
त्रिशूलपाणिं वरदं खङ्गचर्मधरं प्रभुम् ॥ ७.२०३.४२ ॥
Señor de los mundos, dador de dones, santo, amigo de lo sagrado, querido de los brahmanes, de mano de tridente, dador de dones, portador de espada y escudo, el señor.
7.203.43
पिनाकिनं खङ्घधरं लोकानां पतिमीश्वरम् ।
प्रपद्ये शरणं देवं शरण्यं चीरवाससम् ॥ ७.२०३.४३ ॥
Me refugio en el dios que porta el arco Pināka y la espada, señor de los mundos, el Señor digno de refugio, vestido con ropas de corteza.
7.203.44
नमस्तस्मै सुरेशाय गणानां पतये नमः ।
सुवाससे नमस्तुभ्यं सुव्रताय सुधन्विने ॥ ७.२०३.४४ ॥
Homenaje a él, señor de los dioses; homenaje al señor de las huestes. Homenaje a ti, bien vestido; homenaje a ti, de votos firmes, buen arquero.
7.203.45
धनुर्धराय देवाय प्रियधन्वाय धन्विने ।
धन्वन्तराय धनुषे धन्वाचार्याय ते नमः ॥ ७.२०३.४५ ॥
Homenaje al dios portador del arco, al arquero amado del arco. Homenaje a ti, Dhanvantara, al arco, maestro del arte del arco.
7.203.46
उग्रायुधाय देवाय नमः सुरवराय च ।
नमोस्तु बहुरूपाय नमोस्तु बहुधन्विने ॥ ७.२०३.४६ ॥
Homenaje al dios de armas feroces, y homenaje al mejor de los dioses. Homenaje a aquel de muchas formas; homenaje a aquel de muchos arcos.
7.203.47
नमोस्तु स्थाणवे नित्यं नमस्तस्मै तपस्विने ।
नमोस्तु त्रिपुरघ्नाय भगघ्नाय च वै नमः। ॥ ७.२०३.४७ ॥
Siempre homenaje a Sthāṇu; homenaje a aquel asceta. Homenaje al destructor de Tripura, y homenaje también al destructor de Bhaga.
7.203.48
वनस्पतीनां पतये नराणां पतये नमः ।
मातॄणां पतये चैव गणानां पतये नमः ॥ ७.२०३.४८ ॥
Homenaje al señor de los árboles, homenaje al señor de los hombres. Homenaje también al señor de las Madres, y homenaje al señor de las huestes.
7.203.49
गवां च पतये नित्यं यज्ञानां पतये नमः ।
अपां च पतये नित्यं देवानां पतये नमः ॥ ७.२०३.४९ ॥
Homenaje siempre al señor de las vacas, al señor de los sacrificios; homenaje siempre al señor de las aguas y al señor de los dioses.
7.203.50
पूष्णो दन्तविनाशाय त्र्यक्षाय वरदाय च ।
नीलकण्ठाय पिङ्गाय स्वर्णकेशाय वै नमः ॥ ७.२०३.५० ॥
Homenaje al destructor de los dientes de Pūṣan, al de tres ojos, al otorgador de dones; al de garganta azul, al de color bermejo, al de cabellos dorados, homenaje en verdad.
7.203.51
कर्माणि यानि दिव्यानि महादेवस्य धीमतः ।
तानि ते कीर्तयिष्यामि तथाप्रज्ञं यथाश्रुतम् ॥ ७.२०३.५१ ॥
Las obras divinas del sabio Mahādeva, esas te las narraré tal como las he oído, aunque mi comprensión no sea completa.
7.203.52
न सुरा नासुरा लोके न गन्धर्वा न राक्षसाः ।
सुखमेधन्ति कुपिते तस्मिन्नपि गुरागताः ॥ ७.२०३.५२ ॥
Cuando él se enfurece, ni dioses, ni asuras, ni gandharvas, ni rākṣasas prosperan felizmente en el mundo, ni siquiera quienes han acudido al maestro.
7.203.53
दक्षस्य यजमानस्य विधिवत्संभृतं पुरा ।
विव्याध कुपितो यज्ञं निर्दयस्त्वभवत्तदा।
धनुषा बाणमुत्सृज्य सघोषं विननाद च ॥ ७.२०३.५३ ॥
Antaño, el sacrificio del oferente Dakṣa, preparado debidamente según la regla, fue atravesado por él con ira; entonces, volviéndose despiadado, soltó una flecha de su arco y rugió con fuerte estruendo.
7.203.54
तेन शर्म कुतः शान्तिं लेभिरे स्म सुरास्तदा ।
विद्रुते सहसा यज्ञे कुपिते च महेश्वरे ॥ ७.२०३.५४ ॥
Por eso, ¿de dónde obtendrían los dioses refugio o paz? Entonces el sacrificio se dispersó y huyó de repente, y el gran señor Maheśvara se enfureció.
7.203.55
तेन ज्यातलघोषेण सर्वे लोकाः समाकुलाः ।
बभूवुर्वशगाः पार्थ निपेतुश्च सुरासुराः ॥ ७.२०३.५५ ॥
Con aquel zumbido de la cuerda del arco, todos los mundos quedaron agitados, oh Pārtha; se sometieron, y dioses y asuras cayeron.
7.203.56
आपश्चुक्षुभिरे सर्वाश्चकम्पे च वसुन्धरा ।
पर्वताश्च व्यशीर्यन्त दिशो नागाश्च मोहिताः ॥ ७.२०३.५६ ॥
Todas las aguas se agitaron, la tierra tembló, las montañas se quebraron, y las direcciones y los elefantes quedaron confundidos.
7.203.57
अन्धेन तमसा लोका न प्राकाशन्त संवृताः ।
जघ्निवान्सह सूर्येण सर्वेषां ज्योतिषां प्रभाः ॥ ७.२०३.५७ ॥
Cubiertos por una oscuridad cegadora, los mundos no brillaron; junto con el sol, golpeó el resplandor de todas las luces.
7.203.58
चुक्षुभुर्भयभीताश्च शान्तिं चक्रुस्तथैव च ।
ऋषयः सर्वभूतानामात्मनश्च सुखैषिणः ॥ ७.२०३.५८ ॥
Aterrorizados por el miedo, se agitaron y buscaron la paz; igualmente los videntes, que deseaban el bienestar de todos los seres y su propia felicidad.
7.203.59
पूषाणमभ्यद्रवत शङ्करः प्रहसन्निव ।
पुरोडाशं भक्षयतो दशनान्वै व्यशातयत् ॥ ७.२०३.५९ ॥
Śaṅkara se lanzó contra Pūṣan como riendo, y le rompió los dientes mientras comía el puroḍāśa.
7.203.60
ततो निश्चक्रमुर्देवा वेपमाना भयार्दिताः ॥ ७.२०३.६० ॥
Entonces salieron los dioses, temblando y atormentados por el miedo.
7.203.61
पुनश्च सन्दधे दीप्तान्देवानां निशिताञ्शरान् ।
सधूमान्सस्फुलिङ्गांश्च विद्युत्तोयदसन्निभान् ॥ ७.२०३.६१ ॥
Y de nuevo colocó en el arco las flechas afiladas y ardientes de los dioses, humeantes y chispeantes, semejantes a nubes cargadas de relámpagos.
7.203.62
तं दृष्ट्वा तु सुराः सर्वे प्रणिपत्य महेश्वरम् ।
रुद्रस्य यज्ञभागं च विशिष्टं ते त्वकल्पयन् ॥ ७.२०३.६२ ॥
Al verlo, todos los dioses se postraron ante Maheśvara y le asignaron a Rudra una porción especial del sacrificio.
7.203.63
भयेन त्रिदशा राजञ्छरणं च प्रपेदिरे ।
तेन चैवातिकोपेन स यज्ञः सन्धितस्तदा।
भग्नाश्चापि सुरा आसन्भीताश्चाद्यापि तं प्रति ॥ ७.२०३.६३ ॥
Oh rey, por temor los dioses buscaron refugio en él; por aquella gran ira el sacrificio fue entonces atravesado, los dioses quedaron derrotados y aún hoy le temen.
7.203.64
असुराणां पुराण्यासंस्त्रीणि वीर्यवतां दिवि ।
आयसं राजतं चैव सौवर्णं परमं महत् ॥ ७.२०३.६४ ॥
En el cielo, los poderosos asuras tenían tres ciudades: una de hierro, una de plata y otra de oro supremo y grandioso.
7.203.65
सौवर्णं कमलाक्षस्य तारकाक्षस्य राजतम् ।
तृतीयं तु पुरं तेषां विद्युन्मालिन आयसम्।
न शक्तस्तानि मघवान्भेत्तुं सर्वायुधैरपि ॥ ७.२०३.६५ ॥
La ciudad de Kamalākṣa era de oro, la de Tārakākṣa de plata; la tercera, de Vidyunmālin, era de hierro. Ni siquiera con todas las armas pudo Indra, el Maghavān, perforarlas.
7.203.66
अथ सर्वे सुरा रुद्रं जग्मुः शरणमर्दिताः ।
ते तमूचुर्महात्मानं सर्वे देवाः सवासवाः ॥ ७.२०३.६६ ॥
Entonces todos los dioses, afligidos, fueron a buscar refugio en Rudra; todos ellos, junto con Vāsava, hablaron a aquel magnánimo.
7.203.67
ब्रह्मदत्तवरा ह्येते घोरास्त्रिपुरवासिनः ।
पीडयन्त्यधिकं लोकं यस्मात्ते वरदर्पिताः ॥ ७.२०३.६७ ॥
Estos terribles habitantes de las tres ciudades, favorecidos con dones por Brahmā, afligen en gran medida al mundo, pues los dones los han llenado de orgullo.
7.203.68
त्वदृते देवदेवेश नान्यः शक्तः कथञ्चन ।
हन्तुं दैत्यान्महादेव जहि तांस्त्वं सुरद्विपः ॥ ७.२०३.६८ ॥
Oh señor de los señores de los dioses, nadie fuera de ti puede de ningún modo matar a estos daitya. Oh gran dios, elefante entre los dioses, mátalos tú.
7.203.69
रुद्र रौद्रा भविष्यन्ति पशवः सर्वकर्मसु ।
निपातयिष्यसे चैतानसुरान्भुवनेश्वर ॥ ७.२०३.६९ ॥
Oh Rudra, estas bestias se volverán feroces en todas sus acciones; y tú, oh señor de los mundos, derribarás a estos asura.
7.203.70
स तथोक्तस्तथेत्युक्त्वा देवानां हितकाम्यया ।
गन्धमादनविन्ध्यौ च कृत्वा वंशध्वजौ हरः ॥ ७.२०३.७० ॥
Así interpelado, dijo «Así sea» y, por deseo del bien de los dioses, Hara hizo de Gandhamādana y Vindhya los estandartes del mástil del arco.
7.203.71
पृथ्वीं ससागरवनां रथं कृत्वा तु शङ्करः ।
अक्षं कृत्वा तु नागेन्द्रं शेषं नाम त्रिलोचनः ॥ ७.२०३.७१ ॥
Habiendo hecho de la tierra con sus océanos y bosques un carro, y del señor de las serpientes llamado Śeṣa el eje, el de tres ojos Śaṅkara —
7.203.72
चक्रे कृत्वा तु चन्द्रार्कौ देवदेवः पिनाकधृत् ।
अणी कृत्वैलपत्रं च पुष्पदन्तं च त्र्यम्बकः ॥ ७.२०३.७२ ॥
Habiendo hecho de la luna y el sol las ruedas, el dios de los dioses, portador del arco Pināka; y habiendo hecho de Ailapatra y Puṣpadanta las puntas, el Tryambaka —
7.203.73
यूपं कृत्वा तु मलयमवनाहं च तक्षकम् ॥ ७.२०३.७३ ॥
Habiendo hecho del Malaya el poste sacrificial, y también al Avanāha y a Takṣaka.
7.203.74
योक्त्राङ्गानि च सत्वानि कृत्वा शर्वः प्रतापवान् ।
वेदान्कृत्वाऽथ चतुरश्चतुरश्वान्महेश्वरः ॥ ७.२०३.७४ ॥
Habiendo hecho las partes del yugo y los seres vivos, el poderoso Śarva; luego, habiendo hecho de los Vedas cuatro caballos, cuatro cada uno, el Gran Señor.
7.203.75
उपदेवान्खलीनांश्च कृत्वा लोकत्रयेश्वरः ।
गायत्रीं प्रग्रहं कृत्वा सावित्रीं च महेश्वरः ॥ ७.२०३.७५ ॥
Habiendo hecho de los dioses menores y las riendas, el señor de los tres mundos; habiendo hecho de la Gāyatrī las riendas, y también a la Sāvitrī, el Gran Señor.
7.203.76
कृत्वोंकारं प्रतोदं च ब्रह्माणं चैव सारथिम् ।
गाण्डीवं मन्दरं कृत्वा गुणं कृत्वा तु वासुकिम् ॥ ७.२०३.७६ ॥
Habiendo hecho del sílaba Oṃ la aguijada y de Brahmā el auriga; habiendo hecho del arco Gāṇḍīva el Mandara y de la cuerda a Vāsuki.
7.203.77
विष्णुं शरोत्तमं कृत्वा शल्यमग्निं तथैव च ।
वायुं कृत्वाऽथ वाजाभ्यां पुङ्खे वैवस्वतं यमम् ॥ ७.२०३.७७ ॥
Habiendo hecho de Viṣṇu la mejor de las flechas y de la punta a Agni; habiendo hecho de Vāyu las plumas, y en la muesca a Yama, hijo de Vivasvat.
7.203.78
विद्युत्कृत्वाऽथ निश्राणं मेरुं कृत्वाऽथ वै ध्वजम् ।
आरुह्य स रथं दिव्यं सर्वदेवमयं शिवः ॥ ७.२०३.७८ ॥
Habiendo hecho del relámpago la piedra de afilar y del Meru el estandarte; luego Śiva subió a aquel carro divino, hecho de todos los dioses.
7.203.79
त्रिपुरस्य वधार्थाय स्थाणुः प्रहरतां वरः ।
असुराणामन्तकरः श्रीमानतुलविक्रमः ॥ ७.२०३.७९ ॥
Para la destrucción de Tripura, Sthāṇu, el mejor de los que golpean, el fin de los asuras, glorioso, de valor incomparable.
7.203.80
स्तूयमानः सुरैः पार्थ ऋषिभिश्च तपोधनैः ।
स्थानं माहेश्वरं कृत्वा दिव्यमप्रतिमं प्रभुः।
अतिष्ठत्स्थाणुभूतः स सहस्रं परिवत्सरान् ॥ ७.२०३.८० ॥
Alabado por los dioses y por los sabios cuya riqueza es la austeridad, oh Pārtha, el señor hizo un lugar de Maheśvara, divino e incomparable, y permaneció allí como un inmóvil Sthāṇu durante mil años.
7.203.81
यदा त्रीणि समेतानि अन्तरिक्षे पुराणि च ।
त्रिपर्वणा त्रिशल्येन तदा तानि बिभेद सः ॥ ७.२०३.८१ ॥
Cuando las tres ciudades estaban unidas en el cielo, entonces las atravesó con una flecha de tres nudos y tres puntas.
7.203.82
पुराणि न च तं शेकुर्दानवाः प्रतिवीक्षितुम् ।
शरं कालाग्निसंयुक्तं विष्णुसोमसमायुतम् ॥ ७.२०३.८२ ॥
Los dānavas no pudieron ni mirar atentamente las ciudades ni a él; la flecha estaba unida al fuego del tiempo y combinada con Viṣṇu y Soma.
7.203.83
पुराणि दग्धवन्तं तं देवी याता प्रवीक्षितुम् ।
देव्याः स्वयंवरे वृत्तं शृणुष्वान्यद्धनञ्जय ॥ ७.२०३.८३ ॥
La diosa fue a contemplar a aquel que había quemado las ciudades. Escucha, oh Dhanañjaya, otro relato de la ceremonia de elección propia de la diosa.
7.203.84
बालमङ्कगतं कृत्वा स्वयं पञ्चशिखं पुनः ।
उमा जिज्ञासमाना वै कोयमित्यब्रवीत्सुरान् ॥ ७.२०३.८४ ॥
Colocando al niño de cinco mechones en su regazo, Umā, deseosa de saber, preguntó a los dioses: "¿Quién es este?"
7.203.85
असूयतश्च शक्रस्य वज्रेण प्रहरिष्यतः ।
बाहुं सवज्रं तं तस्य क्रुद्धस्यास्तम्भयत्प्रभुः।
प्रहस्य भगवांस्तूर्णं सर्वलोकेश्वरो विभुः ॥ ७.२०३.८५ ॥
Cuando Indra, envidioso, iba a golpear con el rayo, el señor —soberano de todos los mundos, omnipresente— rió y de inmediato paralizó el brazo del airado, junto con el rayo.
7.203.86
ततः स स्तम्भितभुजः शक्रो देवगणैर्वृतः ।
जगाम ससुरस्तूर्णं ब्रह्माणं प्रभुमव्ययम् ॥ ७.२०३.८६ ॥
Entonces Indra, con el brazo paralizado, rodeado por las huestes de los dioses, marchó presto con los dioses ante el señor inmutable Brahmā.
7.203.87
ते तं प्रणम्य शिरसा प्रोचुः प्राञ्जलयस्तदा ॥ ७.२०३.८७ ॥
Entonces se inclinaron ante él con la cabeza y, con las manos juntas, hablaron.
7.203.88
किमप्यङ्कगतं ब्रह्मन्पार्वत्या भूतमद्भुतम् ।
बालरूपधरं दृष्ट्वा नास्माभिरभिलक्षितः ॥ ७.२०३.८८ ॥
¡Oh Brahmā! Vimos a cierto ser maravilloso, con forma de niño, sentado en el regazo de Pārvatī, pero no pudimos reconocerlo.
7.203.89
तस्मात्त्वां प्रष्टुमिच्छामो निर्जिता येन वै वयम् ।
अयुध्यता हि बालेन लीलया सपुरंदराः ॥ ७.२०३.८९ ॥
Por eso queremos preguntarte quién fue el que nos venció, junto con Indra: el niño que ni siquiera luchó, sino que nos venció jugando.
7.203.90
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः ।
ध्यात्वा स शंभुं भगवान्बालं चामिततेजसम्।
उवाच भगवान्ब्रह्मा शक्रादींश्च सुरोत्तमान् ॥ ७.२०३.९० ॥
Al oír sus palabras, Brahmā, el mejor de los conocedores de Brahman, meditó en Śambhu y en el niño de esplendor sin límites, y habló a Indra y a los demás mejores de los dioses.
7.203.91
चराचरस्य जगतः प्रभुः स भगवान्हरः ।
तस्मात्परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति महेश्वरात् ॥ ७.२०३.९१ ॥
El bienaventurado Hara, señor del mundo de lo móvil y lo inmóvil, es supremo; no hay nada más elevado que Maheśvara.
7.203.92
यो दृष्टो ह्युमया सार्धं युष्माभिरमितद्युतिः ।
स पार्वत्याः कृते शर्वः कृतवान्बालरूपताम् ॥ ७.२०३.९२ ॥
Aquel de esplendor sin límite a quien visteis con Umā, ese Śarva tomó forma de niño por amor a Pārvatī.
7.203.93
ते मया सहिता यूयं प्रापद्यध्वं तमेव हि ।
स एष भगवान्देवः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः ॥ ७.२०३.९३ ॥
Todos vosotros, junto conmigo, buscad refugio en él solo. Este bienaventurado dios es el señor de todos los mundos, el soberano.
7.203.94
न सम्बबुधिरे चैनं देवास्तं भुवनेश्वरम् ।
सप्रजापतयः सर्वे बालार्कसदृशप्रभम् ॥ ७.२०३.९४ ॥
Los dioses no reconocieron a aquel señor de los mundos; junto con los Prajāpatis, todos lo vieron radiante como el sol naciente.
7.203.95
अथाभ्येत्य ततो ब्रह्मा दृष्ट्वा स च महेश्वरम् ।
अयं श्रेष्ठ इति ज्ञात्वा ववन्दे तं पितामहः ॥ ७.२०३.९५ ॥
Entonces Brahmā se acercó y, al ver a Maheśvara, sabiendo que era el más alto, el abuelo se inclinó ante él.
7.203.96
ब्रह्मोवाच ।
त्वं यज्ञो भुनस्यास्य त्वं गतिस्त्वं परायणम्।
त्वं भवस्त्वं महादेवस्त्वं धाम परमं पदम् ॥ ७.२०३.९६ ॥
Tú eres el sacrificio de este mundo; tú eres la meta, tú el refugio supremo. Tú eres Bhava, tú eres Mahādeva; tú eres la morada suprema y el estado más alto.
7.203.97
त्वया सर्वमिदं व्याप्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ ७.२०३.९७ ॥
Por ti está penetrado todo este mundo, lo inmóvil y lo móvil.
7.203.98
भगवन्भूतभव्येश लोकनाथ जगत्पते ।
प्रसादं कुरु शक्रस्य त्वया क्रोधार्दितस्य वै ॥ ७.२०३.९८ ॥
Oh bienaventurado, señor de lo que es y lo que será, señor de los mundos, señor del universo, muestra favor a Śakra, afligido por tu ira.
7.203.99
पद्मयोनिवचः श्रुत्वा ततः प्रीतो महेश्वरः ।
प्रसादाभिमुखो भूत्वा अट्टहासमथाकरोत् ॥ ७.२०३.९९ ॥
Habiendo oído las palabras del nacido del loto, el gran señor, complacido, se volvió hacia la gracia y estalló en una risa fuerte.
7.203.100
ततः प्रसादयामासुरुमां रुद्रं च ते सुराः ।
अभवच्च पुनर्बाहुर्यथाप्रकृति वज्रिणः ॥ ७.२०३.१०० ॥
Entonces los dioses aplacaron a Umā y a Rudra, y el brazo del portador del rayo volvió a ser como era antes.
7.203.101
तेषां प्रसन्नो भगवान्सपत्नीको वृषध्वजः ।
देवानां त्रिदशश्रेष्ठो दक्षयज्ञविनाशनः ॥ ७.२०३.१०१ ॥
El bienaventurado señor Vṛṣadhvaja, el de la enseña del toro, con su consorte, complacido con ellos, el mejor de los treinta dioses, destructor del sacrificio de Dakṣa.
7.203.102
स वै रुद्रः स च शिवः सोऽग्निः सर्वश्च सर्ववित् ।
स चेन्द्रश्चैव वायुश्च सोऽश्विनौ च स विद्युतः ॥ ७.२०३.१०२ ॥
Él es Rudra, él es Śiva, él es el fuego, él es el todo y el omnisciente; él es Indra, él es el viento, él son los dos Aśvin, y él es el relámpago.
7.203.103
स भवः स च पर्जन्यो महादेवः सनातनः ।
स चन्द्रमाः स चेशानः स सूर्यो वरुणश्च सः ॥ ७.२०३.१०३ ॥
Él es Bhava, él es Parjanya, él es el eterno Mahādeva. Él es la luna, él es Īśāna; él es el sol y también Varuṇa.
7.203.104
स कालः सोऽन्तको मृत्युः स यमो रात्र्यहानि तु ।
मासार्धमासा ऋतवः सन्ध्ये संवत्सरश्च सः ॥ ७.२०३.१०४ ॥
Él es el Tiempo, él es el Finalizador, él es la Muerte; él es Yama, y las noches y los días son él. Los meses y quincenas, las estaciones, los crepúsculos y el año también son él.
7.203.105
धाता च स विधाता च विश्वात्मा विश्वकर्मकृत् ।
सर्वामां देवतानां च धारयत्यवपुर्वपुः ॥ ७.२०३.१०५ ॥
Él es el creador y el disponedor, el alma del universo, el hacedor de todas las obras. Sostiene a todos los dioses; aunque sin cuerpo, toma un cuerpo.
7.203.106
सर्वदेवैः स्तुतो देवः सैकधा बहुधा च सः ।
शतधा सहस्रधा चैव भूयः शतसहस्रधाः ॥ ७.२०३.१०६ ॥
Ese dios, alabado por todos los dioses, es uno y también múltiple. En cientos, en miles, y de nuevo en cientos de miles de formas, es el mismo.
7.203.107
द्वे तनू तस्य देवस्य वेदज्ञा ब्राह्मणा विदुः ।
घोरा चान्या शिवा चान्या ते तनू बहुधा पुनः ॥ ७.२०३.१०७ ॥
Los brahmanes conocedores del Veda saben que este dios tiene dos cuerpos: uno terrible y otro auspicioso. Esos dos cuerpos, a su vez, adoptan muchas formas.
7.203.108
घोरा तु यातुधानस्य सोऽग्निर्विष्णुः स भास्करः ।
सौम्यातु पुनरेवास्य आपो ज्योतींषि चन्द्रमाः ॥ ७.२०३.१०८ ॥
La forma terrible es la de los demonios: él es Agni, él es Viṣṇu, él es el sol. La forma gentil es de nuevo suya: las aguas, las luces y la luna son él.
7.203.109
वेदाः साङ्गोपनिषदः पुराणाध्यात्मनिश्चयाः ।
यदत्र परमं गुह्यं स वै देवो महेश्वरः
ईदृशश्च महादेवो भूयांश्च भगवानजः। ॥ ७.२०३.१०९ ॥
Los Vedas con sus miembros y Upaniṣads, los Purāṇas y las verdades establecidas del ser: lo supremo y secreto aquí es aquel dios, el gran Señor Maheśvara. Tal gran dios es aún mayor, el bienaventurado no nacido.
7.203.110
न हि सर्वे मया शक्या वक्तुं भगवतो गुणाः ।
अपि वर्षसहस्रेण सततं पाण्डुनन्दन।
सर्वैर्ग्रहैर्गृहीतान्वै सर्वपापसमन्वितान् ॥ ७.२०३.११० ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, no puedo decir todas las cualidades del bienaventurado, ni siquiera en mil años seguidos. A quienes son apresados por todas las fuerzas planetarias y unidos a todos los pecados—
7.203.112
स मोचयति सुप्रीतः शरण्यः शरणागतान् ।
आयुरारोग्यमैश्वर्यं वित्तं कामांश्च पुष्कलान् ॥ ७.२०३.११२ ॥
Ese refugio, muy complacido, libera a quienes se han acogido a él; concede larga vida, salud, prosperidad, riqueza y abundantes deseos.
7.203.113
स ददाति मनुष्येभ्यः स चैवाक्षिपते पुनः ।
सेन्द्रादिषु च देवेषु तस्य चैश्वर्यमुच्यते ॥ ७.२०३.११३ ॥
Él da a los hombres, y de nuevo lo quita; y entre los dioses, incluidos Indra y los demás, se declara su soberanía.
7.203.114
स चैव वेत्ति लोकेषु मनुष्याणां शुभाशुभे ।
ऐश्वर्याच्चैव कामानामीश्वरश्च स उच्यते ॥ ७.२०३.११४ ॥
Él mismo conoce en los mundos el bien y el mal de los hombres; y por su soberanía se le llama señor de los deseos.
7.203.115
महेश्वरश्च महतां भूतानामीश्वरश्च सः ।
बहुभिर्बहुधा रूपैर्विश्वं व्याप्नोति वै जगत् ॥ ७.२०३.११५ ॥
Él es Maheśvara, señor de los grandes y de todos los seres; en muchas formas y de muchas maneras verdaderamente penetra el universo y el mundo.
7.203.116
तस्य देवस्य यद्वक्त्रं समुद्रे तदधिष्ठितम् ।
वडवामुखेति विख्यातं पिबत्तोयमयं हविः ॥ ७.२०३.११६ ॥
La boca de aquel dios que reside en el océano es famosa como Vaḍavāmukha; bebe la ofrenda hecha de agua.
7.203.117
एष चैव श्मशानेषु देवो वसति नित्यशः ।
यजन्त्येनं जनास्तत्र वीरस्थान इतीश्वरम् ॥ ७.२०३.११७ ॥
Este dios siempre mora también en los crematorios; allí la gente adora a este Señor bajo el nombre de Vīrasthāna.
7.203.118
अस्य दीप्तानि रूपाणि घोराणि च बहूनि च ।
लोके यान्यस्य पूज्यन्ते मनुष्याः प्रवदन्ति च ॥ ७.२०३.११८ ॥
Sus formas son muchas, resplandecientes y terribles; aquellas que los hombres en el mundo adoran y de las que hablan.
7.203.119
नामधेयानि लोकेषु बहून्यस्य यथार्थवत् ।
निरुच्यन्ते महत्त्वाच्च विभुत्वात्कर्मणस्तथा ॥ ७.२०३.११९ ॥
En los mundos sus nombres son muchos, y son explicados con propiedad, tanto por su grandeza como por la omnipresencia de sus acciones.
7.203.120
वेदे चास्य समाम्नातं शतरुद्रियमुत्तमम् ।
नाम्ना चानन्तरुद्रेति ह्युपस्थानं महात्मनः ॥ ७.२०३.१२० ॥
En el Veda está registrado su excelso Śatarudrīya; y por su nombre, el himno de homenaje a aquel de gran alma se llama Anantarudra.
7.203.121
स कामानां प्रभुर्देवो ये दिव्या ये च मानुषाः ।
स विभुः स प्रभुर्देवोविश्वं व्याप्नोति वै महत् ॥ ७.२०३.१२१ ॥
Ese dios es el señor de los deseos, tanto de los seres divinos como de los humanos; ese señor omnipresente, el dios, en verdad penetra este gran universo.
7.203.122
ज्येष्ठं भूतं वदन्त्येनं ब्राह्मणा मनुयस्तथा ।
प्रथमो ह्येष देवानां मुखादस्यानलोऽभवत् ॥ ७.२०३.१२२ ॥
Los brāhmaṇas y los sabios de Manu lo llaman el primogénito de los seres. Es el primero entre los dioses; de su boca surgió el fuego.
7.203.123
सर्वथा यत्पशून्पाति तैश्च यद्रमते पुनः ।
तेषामधिपतिर्यच्च तस्मात्पशुपतिः स्मृतः ॥ ७.२०३.१२३ ॥
Porque protege a las criaturas en todo sentido, se regocija de nuevo con ellas y es su señor, por eso es recordado como Paśupati, señor de las criaturas.
7.203.124
दिव्यं च ब्रह्मचर्येण लिङ्गमस्य यथास्थितम् ।
महयत्येष लोकांश्च महेश्वर इति स्मृतः ॥ ७.२०३.१२४ ॥
Por su castidad, su emblema divino permanece tal como está establecido. Él honra a los mundos, y por eso es recordado como Maheśvara, el gran señor.
7.203.125
ऋषयश्चैव देवाश्च गन्धर्वाप्यरसस्तथा ।
लिङ्गमस्यार्चयन्ति स्म तच्चाप्यूर्ध्वं समास्थितम् ॥ ७.२०३.१२५ ॥
Los sabios, los dioses, los gandharvas y las apsaras también adoraban su emblema, y ese emblema se mantiene erguido hacia arriba.
7.203.126
पूज्यमाने ततस्तस्मिन्मोदते स महेश्वरः ।
सुखी प्रीतश्च भवति प्रहृष्टश्चैव शङ्करः ॥ ७.२०३.१२६ ॥
Cuando se adora ese emblema, Maheśvara se regocija; ese Śaṅkara se vuelve feliz, complacido y jubiloso.
7.203.127
यदस्य बहुधा रूपं भूतभव्यभवस्थितम् ।
स्थावरं जङ्गमं चैव बहुरूपस्ततः स्मृतः ॥ ७.२०३.१२७ ॥
Sus muchas formas, establecidas en el pasado, el futuro y el presente, son tanto lo inmóvil como lo móvil; por eso es recordado como Bahurūpa, el de muchas formas.
7.203.128
एकाक्षो जाज्वलन्नास्ते सर्वतोक्षिमयोऽपि वा ।
क्रोधाद्यश्चाविशल्लोकांस्तस्मात्सर्व इति स्मृतः ॥ ७.२०३.१२८ ॥
Él es de un solo ojo, morando resplandeciente, o lleno de ojos por todas partes. Porque entró en los mundos con cólera, por eso es recordado como Sarva.
7.203.129
धूम्ररूपं च यत्तस्य धूर्जटिस्तेन चोच्यते ।
विश्वे देवाश्च यत्तस्मिन्विश्वरूपस्ततः स्मृतः ॥ ७.२०३.१२९ ॥
Por su forma de humo es llamado Dhūrjaṭi, y porque los Viśve Devas están en él, es recordado como Viśvarūpa.
7.203.130
तिस्रो देवीर्यदा चैव भजते भुवनेश्वरः ।
द्यामपः पृथिवीं चैव त्र्यम्बकश्च ततः स्मृतः ॥ ७.२०३.१३० ॥
Cuando el Señor de los mundos abarca las tres diosas—cielo, aguas y tierra—, es recordado como Tryambaka, el de tres ojos.
7.203.131
समेधयति यन्नित्यं सर्वार्थान्सर्वकर्मसु ।
शिवमिच्छन्मनुष्याणां तस्मादेष शिवः स्मृतः ॥ ७.२०३.१३१ ॥
Él, que siempre hace florecer todos los fines en todas las acciones, deseando el bien de los hombres, por eso es recordado como Śiva, el auspicioso.
7.203.132
सहस्राक्षोऽयुताक्षो वा सर्वतोक्षिमयोऽपि वा ।
यच्च विश्वं महत्पाति महादेवस्ततः स्मृतः ॥ ७.२०३.१३२ ॥
Es de mil ojos, de diez mil ojos, o lleno de ojos por todas partes; y porque protege este gran universo, es recordado como Mahādeva.
7.203.133
महत्पूर्वं स्थितो यच्च प्राणोत्पत्तिस्थितश्च यत् ।
स्थितलिङ्गश्च यन्नित्यं तस्मात्स्थाणुरिति स्मृतः ॥ ७.२०३.१३३ ॥
Aquel que está antes del principio Grande, que habita en el origen y sostenimiento de la vida, y cuyo signo es siempre fijo—por eso es recordado como Sthāṇu, el firme.
7.203.134
सूर्याचन्द्रमसोर्लोके प्रकाशन्ते रुचश्च याः ।
ताः केशसंज्ञितास्त्र्यक्षे व्योमकेशस्ततः स्मृतः ॥ ७.२०३.१३४ ॥
Los rayos que resplandecen en el mundo del sol y la luna se llaman «cabellos»; por ello el de tres ojos es recordado como Vyomakeśa, «de cabellos celestes».
7.203.135
भूतं भव्यं भविष्यं च सर्वं जगदशेषतः ।
भव एव ततो यस्माद्भूतभव्यभवोद्भवः ॥ ७.२०३.१३५ ॥
Pasado, futuro y lo por venir: todo el mundo sin excepción es en verdad Bhava; por eso se le llama origen del pasado, el futuro y el ser.
7.203.136
कपिः श्रेष्ठ इति प्रोक्तो धर्मश्च वृष उच्यते ।
स देवदेवो भगवान्कीर्त्यतेऽतो वृषाकपिः ॥ ७.२०३.१३६ ॥
«Kapi» se dice que significa el mejor, y al dharma se le llama «vṛṣa», el toro; ese dios de los dioses, el bienaventurado señor, es alabado: por eso es Vṛṣākapi.
7.203.137
ब्रह्माणमिन्द्रं वरुणं यमं धनदमेव च ।
निगृह्य हरते यस्मात्तस्माद्वर इति स्मृतः ॥ ७.२०३.१३७ ॥
Habiendo sometido incluso a Brahmā, Indra, Varuṇa, Yama y Dhanada, el dador de riquezas, los arrebata; por eso es recordado como Vara.
7.203.138
निमीलिताभ्यां नेत्राभ्यां बलाद्देवो महेश्वरः ।
ललाटे नेत्रमसृजत्तेन त्र्यक्षः स उच्यते ॥ ७.२०३.१३८ ॥
El dios Maheśvara cerró con fuerza sus dos ojos y creó un ojo en la frente; por eso se le llama el de tres ojos, Tryakṣa.
7.203.139
विषमस्थः शरीरेषु समश्च प्राणिनामिह ।
स वायुर्विषमस्थेषु प्राणोऽपानः शरीरिषु ॥ ७.२०३.१३९ ॥
Aquí, en los cuerpos de los seres vivos, el viento está desigual y también equilibrado; ese viento, en los seres encarnados que están en desequilibrio, es el prāṇa y el apāna.
7.203.140
पूजयेद्विग्रहं यस्तु लिङ्गं चापि महात्मनः ।
लिङ्गं पूजयिता नित्यं महतीं श्रियमश्नुते ॥ ७.२०३.१४० ॥
Quien adora la imagen y el liṅga del magnánimo, el que venera constantemente el liṅga alcanza una gran prosperidad.
7.203.141
ऊरुभ्यामर्धमाग्नेयं सोमोऽर्धं च शिवा तनुः ।
आत्मनोऽर्धं तथा चाग्निः सोमोर्धं पुनरुच्यते ॥ ७.२०३.१४१ ॥
Por los dos muslos, la mitad pertenece al fuego y la mitad a Soma; el cuerpo auspicioso de Śiva es igualmente así. La mitad de su propio ser es fuego, y la mitad de Soma se dice de nuevo.
7.203.142
तैजसी महती दीप्ता देवेभ्योऽस्य शिवा तनुः ।
भास्वती मानुषेष्वस्य तनुर्घोराऽग्निरुच्यते ॥ ७.२०३.१४२ ॥
Para los dioses, su cuerpo auspicioso es radiante, grande y ardiente; entre los hombres su cuerpo es resplandeciente; su cuerpo feroz se llama fuego.
7.203.143
ब्रह्मचर्यं चरत्येष शिवा याऽस्य तनुस्तया ।
याऽस्य घोरतरा मूर्तिः सर्वानत्ति तयेश्वरः ॥ ७.२०३.१४३ ॥
Él practica la disciplina del celibato por medio de aquel cuerpo suyo auspicioso; y por medio de su forma más terrible el Señor devora a todos.
7.203.144
यन्निर्दहति यत्तीक्ष्णो यदुग्रो यत्प्रतापवान् ।
मांसशोणितमज्जादो यत्ततो रुद्र उच्यते ॥ ७.२०३.१४४ ॥
Porque quema por completo, porque es agudo, porque es feroz, porque es poderoso, porque devora carne, sangre y médula, por eso se le llama Rudra.
7.203.145
एष देवो महादेवो योऽसौ पार्थ तवाग्रतः ।
सङ्ग्रामे शास्त्रवान्निघ्नंस्त्वया दृष्टः पिनाकधृत ॥ ७.२०३.१४५ ॥
Este dios es Mahādeva, a quien tú, hijo de Pṛthā, viste ante ti en la batalla, abatiendo con armas, portador del arco Pināka.
7.203.146
सिन्धुराजवधार्थाय प्रतिज्ञाते त्वयाऽनघ ।
कृष्णेन दर्शितः स्वप्ने यस्तु शैलेन्द्रमूर्धनि ॥ ७.२०३.१४६ ॥
Oh tú, sin culpa, cuando hiciste el voto de matar al rey de Sindhu, Kṛṣṇa te mostró en un sueño a aquel que estaba en la cima del señor de las montañas.
7.203.147
एष वै भगवान्देवः सङ्ग्रामे याति तेऽग्रतः ।
येन दत्तानि तेऽस्त्राणि यैस्त्वया दानवा हताः ॥ ७.२०३.१४७ ॥
Es este bendito dios quien marcha delante de ti en la batalla; por él te fueron dadas las armas, y con ellas abatiste a los Dānavas.
7.203.148
धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं वेदैश्च सम्मितम् ।
देवदेवस्य ते पार्थ व्याख्यातं शतरुद्रियम्। ॥ ७.२०३.१४८ ॥
Oh hijo de Pṛthā, este Śatarudrīya del dios de los dioses, auspicioso, que da fama y larga vida, meritorio y conforme a los Vedas, te ha sido explicado.
7.203.149
सर्वार्थसाधनं पुण्यं सर्वकिल्बिषनाशनम् ।
सर्वपापप्रशमनं सर्वदुःखभयापहम् ॥ ७.२०३.१४९ ॥
Cumple todos los fines, es meritorio, destruye todos los pecados, apacigua todos los males y aparta todo dolor y temor.
7.203.150
चतुर्विधमिदं स्तोत्रं यः शृणोति नरः सदा ।
विजित्य शत्रून्सर्वान्स रुद्रलोके महीयते ॥ ७.२०३.१५० ॥
El hombre que siempre escucha este himno cuádruple, habiendo vencido a todos sus enemigos, es honrado en el mundo de Rudra.
7.203.151
चरितं महात्मनो नित्यं साङ्ग्रामिकमिदं स्मृतम् ।
पठन्वै शतरुद्रीयं शृण्वंश्च सततोत्थितः ॥ ७.२०३.१५१ ॥
Esta hazaña del magnánimo se recuerda siempre como relativa a la batalla; quien recita el Śatarudrīya y lo escucha, levantándose constantemente.
7.203.152
भक्तो विश्वेश्वरं देवं मानुषेषु च यः सदा ।
वरान्कामान्स लभते प्रसन्ने त्र्यम्बके नरः ॥ ७.२०३.१५२ ॥
El hombre que siempre es devoto del dios Viśveśvara entre los humanos obtiene bendiciones y deseos cuando el de tres ojos se complace.
7.203.153
गच्छ युध्यस्व कौन्तेय न तवास्ति पराजयः ।
गस्य मन्त्री च गोप्ता च पार्श्वस्थो हि जनार्दनः ॥ ७.२०३.१५३ ॥
Ve, hijo de Kuntī, y lucha; para ti no hay derrota, pues Janārdana, consejero y protector, está a tu lado.
7.203.154
एवमुक्त्वाऽर्जुनं सङ्ख्ये पराशरसुतस्तदा ।
जगाम भरतश्रेष्ठ यथागतमरिन्दम ॥ ७.२०३.१५४ ॥
Así habló a Arjuna en la batalla; entonces el hijo de Parāśara partió por donde había venido, oh mejor de los Bharatas, oh vencedor de enemigos.
7.203.155
एतदाख्याय वै सूतो राज्ञः सर्वं तु सञ्जयः ।
प्रयातः शिबिरायैव द्रष्टुं कर्णस्य वैशसम् ॥ ७.२०३.१५५ ॥
Habiendo contado todo esto al rey, el auriga Sañjaya partió hacia el campamento para ver la matanza de Karṇa.
7.203.156
युद्धं कृत्वा महद्धोरं पञ्चाहानि महाबलः ।
ब्राह्मणो निहतो राजन्ब्रह्मलोकमवाप्तवान् ॥ ७.२०३.१५६ ॥
Tras librar una gran y terrible batalla durante cinco días, oh rey, aquel poderoso brahmán fue muerto y alcanzó el mundo de Brahmā.
7.203.157
स्वधीते यत्फलं वेदे तदस्मिन्नपि पर्वणि ।
क्षत्रियाणामभीरूणां युक्तमत्र महद्यशः ॥ ७.२०३.१५७ ॥
El fruto que se obtiene de estudiar bien el Veda está también en este parva; para los kṣatriyas intrépidos, aquí es apropiada una gran gloria.
7.203.158
य इदं पठते पर्व शृणुयाद्वाऽपि नित्यशः ।
स मुच्यते महापापैः कृतैर्घोरैश्च कर्मभिः ॥ ७.२०३.१५८ ॥
Quien recita o escucha constantemente este parva queda libre de los grandes pecados y de las terribles acciones que ha cometido.
7.203.159
यज्ञावाप्तिर्ब्राह्मणस्येह नित्यं ।
घोरे युद्धे क्षत्रियाणां यशश्च।
शेषौ वर्णौ काममिष्टं लभेते ।
पुत्रान्पौत्रान्नित्यमिष्टांस्तथैव ॥ ७.२०३.१५९ ॥
Aquí el brahmán obtiene siempre el fruto del sacrificio, y en la terrible batalla los kṣatriyas obtienen gloria. Los demás órdenes obtienen los deseos que anhelan, y asimismo obtienen siempre hijos y nietos queridos.