マハーバーラタ · 章 7.203
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.203.1
तस्मिन्नतिरथे द्रोणे निहते तत्र सञ्जय ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वन्नतः परम् ॥ ७.२०३.१ ॥
サンジャヤよ、あの大戦車将ドローナが殺された後、わが軍とパーンドゥの子らは何をしたのか。
7.203.2
तस्मिन्नतिरथे द्रोणे निहते पार्षतेन वै ।
कौरवेषु च भग्नेषु कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ७.२०३.२ ॥
そのアティラタ・ドローナがプリシャタの子に殺され、カウラヴァ軍が潰走したとき、クンティーの子ダナンジャヤは……
7.203.3
दृष्ट्वा सुमहदाश्चर्यमात्मनो विजयावहम् ।
मुनिं स्निग्धाम्बुदाभासं वेदव्यासमकल्मषम्।
यदृच्छयाऽऽगतं व्यासं पप्रच्छ भरतर्षभ ॥ ७.२०३.३ ॥
自らに勝利をもたらす大いなる不思議を見て、滑らかな雨雲のような輝きを放つ、汚れなき聖者ヴェーダヴィヤーサが偶然に来ていたのを見て、バラタの最勝者よ、（アルジュナ）はヴィヤーサに問うた。
7.203.4
सङ्ग्रामे न्यहनं शत्रूञ्शरौघैर्विमलैरहम् ।
अग्रतो लक्षये यान्तं पुरुषं पावकप्रभम् ॥ ७.२०३.४ ॥
戦いで私は輝く矢の奔流をもって敵を打ち倒した。私の前を、火のように輝く一人の人が行くのが見える。
7.203.5
ज्वलन्तं शूलमुद्यम्य यां दिशं प्रतिपद्यते ।
तस्यां दिशि विदीर्यन्ते शत्रवो मे महामुने ॥ ७.२०३.५ ॥
燃え盛る三叉戟を掲げ、彼が進む方角では私の敵が引き裂かれる。偉大な聖者よ。
7.203.6
तेन भग्नानरीन्सर्वान्मद्भग्नान्मन्यते जनः ।
तेन भग्नानि सैन्यानि पृष्ठतोऽनुव्रजाम्यहम् ॥ ७.२०३.६ ॥
彼によって打ち破られた敵すべてを、人々は私が打ち破ったと考えている。彼が砕いた軍勢の後ろを、私は追って行く。
7.203.7
भगवंस्तन्ममाचक्ष्व को वै स पुरुषोत्तमः ।
शूलपाणिर्मया दृष्टस्तेजसा सूर्यसन्निभः ॥ ७.२०३.७ ॥
尊き方よ、私が見た、三叉戟を持ち、輝きは太陽のようなあの最上の人は誰なのか、教えてください。
7.203.8
न पद्भ्यां स्पृशते भूमिं न च शूलं विमुञ्चति ।
शूलाच्छूलसहस्राणि निष्पेतुस्तस्य तेजसा ॥ ७.२०३.८ ॥
彼は足で大地に触れず、三叉戟を手放しもしない。その輝きによって、三叉戟から千の三叉戟が現れた。
7.203.9
प्रजापतीनां प्रथमं तैजसं पुरुषं प्रभुम् ।
भुवनं भूर्भुवं देवं तेजसां प्रवरं प्रभुम् ॥ ७.२०३.९ ॥
生主たちの第一のもの、輝く人、主、世界、大地と天空から生まれた神、光輝の中で最も優れた主。
7.203.10
ईशानं वरदं पार्थ दृष्टवानसि शङ्करम् ।
तं गच्छ शरणं देवं वरदं भुवनेश्वरम् ॥ ७.२०३.१० ॥
プリター の子よ、あなたはイーシャーナ、恩恵を与えるシャンカラを見た。その恩恵を与える、世界の主なる神に帰依せよ。
7.203.11
महादेवं महात्मानमीशानं जटिलं विभुम् ।
त्र्यक्षं महाभुजं रुद्रं शिखिनं चीवराससम् ॥ ७.२०३.११ ॥
大神、大我、主、ジャṭāを結った者、遍在する者、三眼、大腕のルドラ、冠毛を持ち、樹皮の衣をまとう者。
7.203.12
महादेवं हरं स्थाणुं वरदं भुवनेश्वरम् ।
जगत्प्रधानमजितं जगत्प्रीतिमधीश्वरम् ॥ ७.२०३.१२ ॥
大神、ハラ、不動なる者、恩恵を与える者、世界の主、世界の第一者、不敗なる者、世界の喜び、至上の主。
7.203.13
जगद्योनिं जगद्बीजं जयिनं जगतो गतिम् ।
विश्वात्मानं विश्वसृजं विश्वमूर्तिं यशस्विनम् ॥ ७.२०३.१३ ॥
世界の胎、世界の種、勝利者、世界の帰趣、一切の我、一切を創る者、一切の姿、栄光ある者。
7.203.14
विश्वेश्वरं विश्वनरं कर्मणामीश्वरं प्रभुम् ।
शंभुं स्वयंभुं भूतेशं भूतभव्यभवोद्भवम् ॥ ७.२०३.१४ ॥
宇宙の主、宇宙の人、行為の主、主宰、シャンブ、自存者、衆生の主、過去・未来・現在の源。
7.203.15
योगं योगेश्वरं सर्वं सर्वलोकेश्वरेश्वरम् ।
सर्वश्रेष्ठं जगच्छ्रेष्ठं वरिष्ठं परमेष्ठिनम् ॥ ७.२०३.१५ ॥
ヨーガ、ヨーガの主、一切、全世界の主の主、一切において最上の者、世界で最上の者、最も尊き者、至高の主。
7.203.16
लोकत्रयविधातारमेकं लोकत्रयाश्रयम् ।
शुद्धात्मानं भवं भीमं शशाङ्ककृतशेखरम् ॥ ७.२०३.१६ ॥
三界の創造者、唯一者、三界の依り所、清浄なる我、バヴァ、恐ろしき者、頭に月を戴く者。
7.203.17
शाश्वतं भूधरं देवं सर्ववागीश्वरेश्वरम् ।
सुदुर्जयं जगन्नाथं जन्ममृत्युजरातिगम् ॥ ७.२०३.१७ ॥
永遠なる者、大地を支える者、神、一切の言葉の主の主、打ち勝ちがたき者、世界の主、生・死・老を超えた者。
7.203.18
ज्ञानात्मानं ज्ञानगम्यं ज्ञानश्रेष्ठं सुदुर्विदम् ।
दातारं चैव भक्तानां प्रसादविहितान्वरान् ॥ ७.२०३.१८ ॥
知識の我、知識によって到達される者、知識において最上の者、極めて知り難き者、そして帰依者に恩寵によって恵みを与える施与者。
7.203.19
तस्य पारिषदा दिव्या रूपैर्नानाविधैर्विभोः ।
वामना जटिला मुण्डा हस्वग्रीवा महोदराः ॥ ७.२०३.१९ ॥
彼の神聖な従者たちは様々な姿をしていた。小人、もつれ髪の者、剃髪の者、首の短い者、大きな腹の者であった。
7.203.20
महाकाया महोत्साहा महाकर्णास्तथाऽपरे ।
आननैर्विकृतैः पादैः पार्थ वेषैश्च वैकृतैः ॥ ७.२०३.२० ॥
ある者は巨大な体と大いなる気力を持ち、ある者は大きな耳を持っていた。そして他の者は、おおプリター、歪んだ顔、歪んだ足、奇怪な装いを持っていた。
7.203.21
ईदृशैः स महादेवः पूज्यमानो महेश्वरः ।
स शिवस्तात तेजस्वी प्रसादाद्याति तेऽग्रतः ॥ ७.२०३.२१ ॥
このような者たちに崇められる大神マヘーシュヴァラ、あの輝けるシヴァは、おお友よ、あなたの恩寵によってあなたの前を行く。
7.203.22
तस्मिन्घोरे सदा पार्थ सङ्ग्रामे रोमहर्षणे ।
द्रौणिकर्णकृपैर्गुप्तां महेष्वासैः प्रहारिभिः ॥ ७.२०३.२२ ॥
おおプリター、あの恐ろしく常に身の毛もよだつ戦いで、その軍勢はドローナの子、カルナ、クリパといった大弓の使い手や打ち手たちによって守られている。
7.203.23
कस्तां सेनां तदा पार्थ मनसाऽपि प्रधर्षयेत् ।
ऋते देवान्महेष्वासाद्बहुरूपान्महेश्वरात् ॥ ७.२०३.२३ ॥
おおプリター、あの軍勢を心においてさえ攻めうる者が、大弓の使い手にして多くの姿を持つ神マヘーシュヴァラの他に誰かあろうか。
7.203.24
स्थातुमुत्सहते कश्चिन्न तस्मिन्नग्रतः स्थिते ।
न हि भूतं समं तेन त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ ७.२०३.२४ ॥
彼の前に立つ勇気のある者はいない。三界のうちに彼に並ぶ存在はないからだ。
7.203.25
गन्धेनापि हि सङ्ग्रामे तस्य क्रुद्धस्य शत्रवः ।
विसंज्ञा हतभूयिष्ठा वेपन्ति च पतन्ति च ॥ ७.२०३.२५ ॥
戦いでは、怒れる彼の香りだけでも敵は意識を失い、多くが殺され、震えて倒れる。
7.203.26
तस्मै नमस्तु कुर्वन्तो देवास्तिष्ठन्ति वै दिवि ।
ये चान्ये मानवा लोके ये च स्वर्गजितो नराः ॥ ७.२०३.२६ ॥
彼に礼拝しながら神々は天上に立ち、世の他の人々や、天界を征服した人々もまた同様である。
7.203.27
ये भक्ता वरदं देव शिवं रुद्रमुमापतिम् ।
अनन्यभावेन सदा सर्वेशं समुपासते ॥ ७.२०३.२७ ॥
恩恵を与える神、シヴァ、ルドラ、ウマーの主、一切の主を、常に一途な信仰で崇拝する信者たち。
7.203.28
सङ्ग्रामेषु जयं प्राप्य पालयन्ति महीमिमाम् ।
इह लोके सुखं प्राप्य ते यान्ति परमां गतिम् ॥ ७.२०३.२८ ॥
戦いに勝利を得て彼らはこの大地を守り、この世で幸福を得て最高の境地に至る。
7.203.29
नमस्कुरुष्व कौन्तेय तस्मै शान्ताय वै सदा ।
रुद्राय शितिकण्ठाय कनिष्ठाय सुवर्चसे ॥ ७.२०३.२९ ॥
クンティーの子よ、常に彼に礼拝せよ。寂静なる者、ルドラ、青い喉の者、最年少の者、輝く者に。
7.203.30
कपर्दिने करालाय हर्यक्षवरदाय च ।
याम्यायाव्यक्तकेशाय सद्वृत्ते शङ्कराय च ॥ ७.२०३.३० ॥
ジャター（束ねた髪）の者、恐ろしき者、黄金色の目の者に恩恵を与える者、南方の者、髪の見えぬ者、善行の者、そしてシャンカラに。
7.203.31
काम्याय हरिनेत्राय स्थाणवे पुरुषाय च ॥ ७.२०३.३१ ॥
愛しく、緑の眼を持ち、不動で、プルシャであるお方にも礼拝。
7.203.32
नमो वृक्षाय सेनान्ये मध्यमाय नमोनमः ।
हरिकेशाय मुण्डाय कृशायोत्तारणाय च।
भास्कारय सुतीर्थाय देवदेवाय रंहसे ॥ ७.२०३.३२ ॥
礼拝、礼拝。樹木、軍将、中なるお方へ。ハリケーシャ、剃髪の方、痩せた方、渡し守、太陽を作る方、良き渡し場の方、神々の神、疾きお方へ。
7.203.33
बहुरूपाय सर्वाय प्रियाय प्रियवाससे ।
उष्णीषिणे सुवक्त्राय सहस्राक्षाय मीढुषे ॥ ७.२०३.३३ ॥
多様な姿のお方、一切のお方、愛しき方、愛しき衣を纏う方、頭巾をつけた方、美しい顔の方、千の眼の方、施し深き方へ礼拝。
7.203.34
गिरिशाय प्रशान्ताय पतये चीरवाससे ।
हिरण्यबाहवे राजन्नुग्राय पतये दिशाम् ॥ ७.२०३.३४ ॥
山の主、寂静なるお方、主、樹皮の衣を纏う方、黄金の腕の方、王よ、猛きお方、諸方の主へ礼拝。
7.203.35
पर्जन्यपतये चैव भूतानां पतये नमः ।
वृक्षाणां पतये चैव गवां च पतये नमः ॥ ७.२०३.३५ ॥
雨雲の主、また諸生類の主へ礼拝。樹木の主、また牛の主へ礼拝。
7.203.36
वृक्षैरावृतकायाय सेनान्ये मध्यमाय च ।
स्रुवहस्ताय देवाय धन्विने भार्गवाय च ॥ ७.२०३.३६ ॥
樹木に身を覆われたお方、軍将、中なるお方、手に祭杓を持つ神、弓を持つお方、バルガの末裔へ礼拝。
7.203.37
बहुरूपाय विश्वस्य पतये मुञ्चवाससे ।
सहस्रशिरसे चैव सहस्रचरणाय च।
सहस्रबाहवे चैव सहस्रवदनाय च ॥ ७.२०३.३७ ॥
多くの姿を持ち、宇宙の主であり、ムンジャ草の衣をまとい、千の頭、千の足、千の腕、千の顔を持つ御方に（礼拝）。
7.203.38
शरणं गच्छ कौन्तेय वरदं भुवनेश्वरम् ।
उमापतिं विरूपाक्षं दक्षयज्ञनिबर्हणम् ॥ ७.२०३.३८ ॥
クンティーの子よ、恩恵を授ける者、世界の主、ウマーの夫、三眼の御方、ダクシャの祀りを破壊した御方に帰依せよ。
7.203.39
प्रजानां पतिमव्यग्रं भूतानां पतिमव्ययम् ।
कपर्दिनं वृषावर्तं वृषनाभं वृषध्वजम् ॥ ७.२०३.३९ ॥
衆生の主、動じることなき者、万物の不滅の主、髪を結った者、牡牛のように回る者、牡牛の臍を持つ者、牡牛の旗印を持つ者。
7.203.40
वृषदर्पं वृषपतिं वृषशृङ्गं वृषर्षभम् ।
वृषाङ्गं वृषभोदारं वृषभं वृषभेक्षणम् ॥ ७.२०३.४० ॥
牡牛のように誇り高く、牡牛の主、牡牛の角を持つ者、牡牛の中の最上、牡牛の肢体を持つ者、牡牛のように寛大な者、牡牛、牡牛の眼を持つ者。
7.203.41
वृषायुधं वृषशरं वृषभूतं वृषेश्वरम् ।
महोदरं महाकायं द्वीपिचर्मनिवासिनम् ॥ ७.२०३.४१ ॥
牡牛を武器とし、牡牛を矢とし、牡牛となった者、牡牛の主、大腹の者、大身の者、豹皮をまとう者。
7.203.42
लोकेशं वरदं पुण्यं ब्रह्मण्यं ब्राह्मणप्रियम् ।
त्रिशूलपाणिं वरदं खङ्गचर्मधरं प्रभुम् ॥ ७.२०३.४२ ॥
世界の主、恩恵を与える者、清浄なる者、婆羅門の守護者、婆羅門に愛される者、三叉戟を手に持つ者、恩恵を与える者、剣と盾を持つ者、主。
7.203.43
पिनाकिनं खङ्घधरं लोकानां पतिमीश्वरम् ।
प्रपद्ये शरणं देवं शरण्यं चीरवाससम् ॥ ७.२०३.४३ ॥
ピナーカの弓と剣を持つ神、諸世界の主、尊き主、樹皮の衣をまとう帰依すべき神に、私は帰依します。
7.203.44
नमस्तस्मै सुरेशाय गणानां पतये नमः ।
सुवाससे नमस्तुभ्यं सुव्रताय सुधन्विने ॥ ७.२०३.४४ ॥
神々の主に礼拝、ガナの主に礼拝。美しい衣をまとうあなたに礼拝、善き誓いを守り、良き弓を持つあなたに礼拝。
7.203.45
धनुर्धराय देवाय प्रियधन्वाय धन्विने ।
धन्वन्तराय धनुषे धन्वाचार्याय ते नमः ॥ ७.२०३.४५ ॥
弓を持つ神に礼拝、愛弓の弓術者に礼拝。ダンヴァンタラ、弓、弓術の師であるあなたに礼拝。
7.203.46
उग्रायुधाय देवाय नमः सुरवराय च ।
नमोस्तु बहुरूपाय नमोस्तु बहुधन्विने ॥ ७.२०३.४६ ॥
猛威の武器を持つ神に礼拝、神々のうち最上の方に礼拝。多様な姿の方に礼拝、多くの弓を持つ方に礼拝。
7.203.47
नमोस्तु स्थाणवे नित्यं नमस्तस्मै तपस्विने ।
नमोस्तु त्रिपुरघ्नाय भगघ्नाय च वै नमः। ॥ ७.२०३.४७ ॥
常にスターヌに礼拝、その苦行者に礼拝。トリプラを滅ぼす方に礼拝、バガを滅ぼす方にも礼拝。
7.203.48
वनस्पतीनां पतये नराणां पतये नमः ।
मातॄणां पतये चैव गणानां पतये नमः ॥ ७.२०३.४८ ॥
植物の主に礼拝、人々の主に礼拝。母神たちの主にも礼拝、ガナの主に礼拝。
7.203.49
गवां च पतये नित्यं यज्ञानां पतये नमः ।
अपां च पतये नित्यं देवानां पतये नमः ॥ ७.२०३.४९ ॥
牛の主に、祭祀の主に、常に礼拝あれ。水の主に、神々の主に、常に礼拝あれ。
7.203.50
पूष्णो दन्तविनाशाय त्र्यक्षाय वरदाय च ।
नीलकण्ठाय पिङ्गाय स्वर्णकेशाय वै नमः ॥ ७.२०३.५० ॥
プーシャンの歯を砕く者に、三眼の者に、恩恵を授ける者に礼拝あれ。青い喉の者に、赤褐色の者に、金の髪の者に礼拝あれ。
7.203.51
कर्माणि यानि दिव्यानि महादेवस्य धीमतः ।
तानि ते कीर्तयिष्यामि तथाप्रज्ञं यथाश्रुतम् ॥ ७.२०३.५१ ॥
賢明なマハーデーヴァの神聖な行いを、私が聞いたとおりにあなたに語りましょう。私の理解は不完全ではありますが。
7.203.52
न सुरा नासुरा लोके न गन्धर्वा न राक्षसाः ।
सुखमेधन्ति कुपिते तस्मिन्नपि गुरागताः ॥ ७.२०३.५२ ॥
彼が怒れば、世界では神々も阿修羅もガンダルヴァもラークシャサも幸福に栄えることはない。師のもとに来た者であっても。
7.203.53
दक्षस्य यजमानस्य विधिवत्संभृतं पुरा ।
विव्याध कुपितो यज्ञं निर्दयस्त्वभवत्तदा।
धनुषा बाणमुत्सृज्य सघोषं विननाद च ॥ ७.२०३.५३ ॥
昔、施主ダクシャが規定どおりに整えた祭祀を、彼は怒りのあまり貫いた。そして無慈悲となり、弓から矢を放ち、轟音をあげて咆哮した。
7.203.54
तेन शर्म कुतः शान्तिं लेभिरे स्म सुरास्तदा ।
विद्रुते सहसा यज्ञे कुपिते च महेश्वरे ॥ ७.२०३.५४ ॥
そのため、神々はどこに庇護も平安も得られようか。そのとき祭祀は突然散り散りになって逃げ去り、偉大なる主マヘーシュヴァラは怒った。
7.203.55
तेन ज्यातलघोषेण सर्वे लोकाः समाकुलाः ।
बभूवुर्वशगाः पार्थ निपेतुश्च सुरासुराः ॥ ७.२०३.५५ ॥
その弓弦の響きに、すべての世界は混乱に陥り、ああプリターの子よ、服従させられ、神々とアスラは倒れた。
7.203.56
आपश्चुक्षुभिरे सर्वाश्चकम्पे च वसुन्धरा ।
पर्वताश्च व्यशीर्यन्त दिशो नागाश्च मोहिताः ॥ ७.२०३.५६ ॥
すべての水は乱れ、大地は震え、山々は砕け、方角と象たちは惑わされた。
7.203.57
अन्धेन तमसा लोका न प्राकाशन्त संवृताः ।
जघ्निवान्सह सूर्येण सर्वेषां ज्योतिषां प्रभाः ॥ ७.२०३.५७ ॥
盲目の闇に覆われ、世界は輝かなかった。太陽とともに、それはすべての光の輝きを打ち砕いた。
7.203.58
चुक्षुभुर्भयभीताश्च शान्तिं चक्रुस्तथैव च ।
ऋषयः सर्वभूतानामात्मनश्च सुखैषिणः ॥ ७.२०३.५८ ॥
恐れに怯え、彼らは動揺して平安を求めた。同様に、あらゆる存在の幸福と自らの安楽を望む聖仙たちも。
7.203.59
पूषाणमभ्यद्रवत शङ्करः प्रहसन्निव ।
पुरोडाशं भक्षयतो दशनान्वै व्यशातयत् ॥ ७.२०३.५९ ॥
シャンカラは笑うかのようにプーシャンへ突進し、供物の餅を食べている彼の歯を打ち落とした。
7.203.60
ततो निश्चक्रमुर्देवा वेपमाना भयार्दिताः ॥ ७.२०३.६० ॥
そのとき神々は震え、恐怖に苛まれながら出てきた。
7.203.61
पुनश्च सन्दधे दीप्तान्देवानां निशिताञ्शरान् ।
सधूमान्सस्फुलिङ्गांश्च विद्युत्तोयदसन्निभान् ॥ ७.२०३.६१ ॥
彼は再び神々の燃える鋭い矢をつがえた。煙と火花を散らし、稲妻を孕む雲のようであった。
7.203.62
तं दृष्ट्वा तु सुराः सर्वे प्रणिपत्य महेश्वरम् ।
रुद्रस्य यज्ञभागं च विशिष्टं ते त्वकल्पयन् ॥ ७.२०३.६२ ॥
それを見て、神々は皆マヘーシュヴァラに礼拝し、ルドラのために供犠の特別な分け前を定めた。
7.203.63
भयेन त्रिदशा राजञ्छरणं च प्रपेदिरे ।
तेन चैवातिकोपेन स यज्ञः सन्धितस्तदा।
भग्नाश्चापि सुरा आसन्भीताश्चाद्यापि तं प्रति ॥ ७.२०३.६३ ॥
王よ、神々は恐怖のゆえに彼に庇護を求めた。その大いなる怒りによって、そのときその供犠は貫かれ、神々は打ち砕かれた。今日でさえ彼らは彼を恐れている。
7.203.64
असुराणां पुराण्यासंस्त्रीणि वीर्यवतां दिवि ।
आयसं राजतं चैव सौवर्णं परमं महत् ॥ ७.२०३.६४ ॥
天には勇猛なアスラたちの三つの都があった。一つは鉄、一つは銀、そしてもう一つは至高の偉大な黄金でできていた。
7.203.65
सौवर्णं कमलाक्षस्य तारकाक्षस्य राजतम् ।
तृतीयं तु पुरं तेषां विद्युन्मालिन आयसम्।
न शक्तस्तानि मघवान्भेत्तुं सर्वायुधैरपि ॥ ७.२०३.६५ ॥
カマラークシャの都は黄金、ターラカークシャの都は銀、第三の都はヴィデュンマーリンのもので鉄でできていた。あらゆる武器を用いても、マガヴァーンなるインドラはそれらを貫くことができなかった。
7.203.66
अथ सर्वे सुरा रुद्रं जग्मुः शरणमर्दिताः ।
ते तमूचुर्महात्मानं सर्वे देवाः सवासवाः ॥ ७.२०३.६६ ॥
そこで苦しめられた神々は皆、ルドラに庇護を求めて赴いた。ヴァーサヴァ（インドラ）とともにいた神々は皆、その大いなる魂の持ち主に語りかけた。
7.203.67
ब्रह्मदत्तवरा ह्येते घोरास्त्रिपुरवासिनः ।
पीडयन्त्यधिकं लोकं यस्मात्ते वरदर्पिताः ॥ ७.२०३.६७ ॥
梵天から恵みを授かったこれら恐ろしい三城の住民は、恵みに驕り、世界を大いに苦しめている。
7.203.68
त्वदृते देवदेवेश नान्यः शक्तः कथञ्चन ।
हन्तुं दैत्यान्महादेव जहि तांस्त्वं सुरद्विपः ॥ ७.२०३.६८ ॥
神々の神の主よ、あなた以外の誰もこれらのダイティヤを決して討つことはできない。偉大な神よ、神々の中の象よ、あなたこそ彼らを打ち倒せ。
7.203.69
रुद्र रौद्रा भविष्यन्ति पशवः सर्वकर्मसु ।
निपातयिष्यसे चैतानसुरान्भुवनेश्वर ॥ ७.२०३.६९ ॥
ルドラよ、これらの獣どもはあらゆる行いにおいて凶暴となるだろう。そして世界の主よ、あなたはこれらのアスラを打ち倒すであろう。
7.203.70
स तथोक्तस्तथेत्युक्त्वा देवानां हितकाम्यया ।
गन्धमादनविन्ध्यौ च कृत्वा वंशध्वजौ हरः ॥ ७.२०३.७० ॥
そう言われて彼は「そうしよう」と答え、神々の利益を願って、ハラはガンダマーダナとヴィンディヤを弓の柄の旗印とした。
7.203.71
पृथ्वीं ससागरवनां रथं कृत्वा तु शङ्करः ।
अक्षं कृत्वा तु नागेन्द्रं शेषं नाम त्रिलोचनः ॥ ७.२०३.७१ ॥
海と森を備えた大地を戦車とし、蛇王シェーシャという名の者を車軸とした、三眼のシャンカラは——
7.203.72
चक्रे कृत्वा तु चन्द्रार्कौ देवदेवः पिनाकधृत् ।
अणी कृत्वैलपत्रं च पुष्पदन्तं च त्र्यम्बकः ॥ ७.२०३.७२ ॥
神々の神、ピナーカの弓を持つ者は日月を車輪とし、三つの目を持つトリャンバカは、アイラパトラとプシュパダンタを先端とした。
7.203.73
यूपं कृत्वा तु मलयमवनाहं च तक्षकम् ॥ ७.२०३.७३ ॥
マラヤ山を祭柱とし、アヴァナーハとタクシャカをも。
7.203.74
योक्त्राङ्गानि च सत्वानि कृत्वा शर्वः प्रतापवान् ।
वेदान्कृत्वाऽथ चतुरश्चतुरश्वान्महेश्वरः ॥ ७.२०३.७४ ॥
軛の部品と生き物を作った威力ある シャルヴァ、そしてヴェーダを四頭ずつの四組の馬とした大自在神。
7.203.75
उपदेवान्खलीनांश्च कृत्वा लोकत्रयेश्वरः ।
गायत्रीं प्रग्रहं कृत्वा सावित्रीं च महेश्वरः ॥ ७.२०३.७५ ॥
下級の神々と手綱を作った三界の主、ガーヤトリーを手綱とし、サーヴィトリーをもまた、大自在神。
7.203.76
कृत्वोंकारं प्रतोदं च ब्रह्माणं चैव सारथिम् ।
गाण्डीवं मन्दरं कृत्वा गुणं कृत्वा तु वासुकिम् ॥ ७.२०३.७६ ॥
オームを鞭とし、ブラフマーを御者とし、ガーンディーヴァを曼陀羅山とし、弦をヴァースキとして。
7.203.77
विष्णुं शरोत्तमं कृत्वा शल्यमग्निं तथैव च ।
वायुं कृत्वाऽथ वाजाभ्यां पुङ्खे वैवस्वतं यमम् ॥ ७.२०३.७७ ॥
ヴィシュヌを最上の矢とし、鏃をアグニとし、ヴァーユを羽とし、矢筈にヴィヴァスヴァットの子ヤマを。
7.203.78
विद्युत्कृत्वाऽथ निश्राणं मेरुं कृत्वाऽथ वै ध्वजम् ।
आरुह्य स रथं दिव्यं सर्वदेवमयं शिवः ॥ ७.२०३.७८ ॥
稲妻を砥石とし、メール山を旗とし、そしてシヴァは全神々からなるその神車に乗った。
7.203.79
त्रिपुरस्य वधार्थाय स्थाणुः प्रहरतां वरः ।
असुराणामन्तकरः श्रीमानतुलविक्रमः ॥ ७.२०३.७९ ॥
トリプラを滅ぼすために、打つ者の中で最も優れたスターヌ、アスラの終末をもたらす者、栄光あり、比類なき武勇の者。
7.203.80
स्तूयमानः सुरैः पार्थ ऋषिभिश्च तपोधनैः ।
स्थानं माहेश्वरं कृत्वा दिव्यमप्रतिमं प्रभुः।
अतिष्ठत्स्थाणुभूतः स सहस्रं परिवत्सरान् ॥ ७.२०३.८० ॥
神々と苦行を富とする聖仙たちに讃えられ、パールタよ、主は神聖で比類なきマヘーシュヴァラの場所を作り、不動のスターヌとなって千年間そこに立たれた。
7.203.81
यदा त्रीणि समेतानि अन्तरिक्षे पुराणि च ।
त्रिपर्वणा त्रिशल्येन तदा तानि बिभेद सः ॥ ७.२०३.८१ ॥
三つの都市が空中に集まったとき、彼は三つの節と三つの先を持つ矢でそれらを貫いた。
7.203.82
पुराणि न च तं शेकुर्दानवाः प्रतिवीक्षितुम् ।
शरं कालाग्निसंयुक्तं विष्णुसोमसमायुतम् ॥ ७.२०३.८२ ॥
ダーナヴァたちは都市も彼も見つめることさえできなかった。その矢は劫火と結ばれ、ヴィシュヌとソーマを併せ持っていた。
7.203.83
पुराणि दग्धवन्तं तं देवी याता प्रवीक्षितुम् ।
देव्याः स्वयंवरे वृत्तं शृणुष्वान्यद्धनञ्जय ॥ ७.२०३.८३ ॥
都市を焼き尽くした彼を見るために女神は出向いた。ダナンジャヤよ、女神の自選式で起きた別の出来事を聞け。
7.203.84
बालमङ्कगतं कृत्वा स्वयं पञ्चशिखं पुनः ।
उमा जिज्ञासमाना वै कोयमित्यब्रवीत्सुरान् ॥ ७.२०३.८४ ॥
五つの髷を持つ子を自ら膝に抱いたウマーは、知りたい思いから神々に尋ねた。「この方は誰ですか。」
7.203.85
असूयतश्च शक्रस्य वज्रेण प्रहरिष्यतः ।
बाहुं सवज्रं तं तस्य क्रुद्धस्यास्तम्भयत्प्रभुः।
प्रहस्य भगवांस्तूर्णं सर्वलोकेश्वरो विभुः ॥ ७.२०३.८५ ॥
嫉妬したインドラが雷杖で打とうとしたとき、全世界の主である遍在の主は笑って、怒れる者の雷杖を持つ腕を即座に麻痺させた。
7.203.86
ततः स स्तम्भितभुजः शक्रो देवगणैर्वृतः ।
जगाम ससुरस्तूर्णं ब्रह्माणं प्रभुमव्ययम् ॥ ७.२०३.८६ ॥
そこで腕の麻痺したインドラは、神々の群れに囲まれ、神々とともに速やかに不滅の主ブラフマーのもとへ向かった。
7.203.87
ते तं प्रणम्य शिरसा प्रोचुः प्राञ्जलयस्तदा ॥ ७.२०३.८७ ॥
そのとき彼らは頭を垂れて礼拝し、合掌して語った。
7.203.88
किमप्यङ्कगतं ब्रह्मन्पार्वत्या भूतमद्भुतम् ।
बालरूपधरं दृष्ट्वा नास्माभिरभिलक्षितः ॥ ७.२०३.८८ ॥
ブラフマーよ、パールヴァティーの膝に座る、子供の姿をした何か不思議な存在を我々は見たが、それが誰か見分けられなかった。
7.203.89
तस्मात्त्वां प्रष्टुमिच्छामो निर्जिता येन वै वयम् ।
अयुध्यता हि बालेन लीलया सपुरंदराः ॥ ७.२०३.८९ ॥
それゆえ我々は、戦わず遊戯のうちにインドラとともに我々を打ち負かした少年が誰なのか、あなたにお尋ねしたい。
7.203.90
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः ।
ध्यात्वा स शंभुं भगवान्बालं चामिततेजसम्।
उवाच भगवान्ब्रह्मा शक्रादींश्च सुरोत्तमान् ॥ ७.२०३.९० ॥
彼らの言葉を聞いたブラフマーは、梵を知る者の中で最も優れた方であり、シヴァと無限の輝きをもつ少年を瞑想し、インドラら神々の中の最上の者たちに語った。
7.203.91
चराचरस्य जगतः प्रभुः स भगवान्हरः ।
तस्मात्परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति महेश्वरात् ॥ ७.२०३.९१ ॥
世界の動くものと動かないものの主である尊きハラ。マヘーシュヴァラより高いものは何もない。
7.203.92
यो दृष्टो ह्युमया सार्धं युष्माभिरमितद्युतिः ।
स पार्वत्याः कृते शर्वः कृतवान्बालरूपताम् ॥ ७.२०३.९२ ॥
無限の輝きを持つ、あなた方がウマと共に見たその方、シャルヴァはパールヴァティーのために幼子の姿をとられたのだ。
7.203.93
ते मया सहिता यूयं प्रापद्यध्वं तमेव हि ।
स एष भगवान्देवः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः ॥ ७.२०३.९३ ॥
あなた方は皆私と共に、ただ彼に帰依せよ。この尊き神こそ、すべての世界の主、君主である。
7.203.94
न सम्बबुधिरे चैनं देवास्तं भुवनेश्वरम् ।
सप्रजापतयः सर्वे बालार्कसदृशप्रभम् ॥ ७.२०३.९४ ॥
神々はその世界の主を認めなかった。プラジャーパティたちと共に、皆が彼を昇る太陽のように輝くものとして見た。
7.203.95
अथाभ्येत्य ततो ब्रह्मा दृष्ट्वा स च महेश्वरम् ।
अयं श्रेष्ठ इति ज्ञात्वा ववन्दे तं पितामहः ॥ ७.२०३.९५ ॥
そこでブラフマーが近づき、マヘーシュヴァラを見て、この方こそ最高者だと知り、祖父はその方に礼拝した。
7.203.96
ब्रह्मोवाच ।
त्वं यज्ञो भुनस्यास्य त्वं गतिस्त्वं परायणम्।
त्वं भवस्त्वं महादेवस्त्वं धाम परमं पदम् ॥ ७.२०३.९६ ॥
あなたはこの世界の供犠であり、帰趨であり、至高の帰依処である。あなたはバヴァ、マハーデーヴァであり、至高の住処、最上の境地である。
7.203.97
त्वया सर्वमिदं व्याप्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ ७.२०३.९७ ॥
あなたによって、この全世界、動かぬものと動くものは、遍く満たされている。
7.203.98
भगवन्भूतभव्येश लोकनाथ जगत्पते ।
प्रसादं कुरु शक्रस्य त्वया क्रोधार्दितस्य वै ॥ ७.२०३.९८ ॥
尊き方よ、過去と未来の主、世界の主、宇宙の主よ、あなたの怒りに苦しむシャクラに恵みをお示しください。
7.203.99
पद्मयोनिवचः श्रुत्वा ततः प्रीतो महेश्वरः ।
प्रसादाभिमुखो भूत्वा अट्टहासमथाकरोत् ॥ ७.२०३.९९ ॥
蓮華生の言葉を聞いて、偉大な主は喜び、恵みの方へ向き、大笑いされた。
7.203.100
ततः प्रसादयामासुरुमां रुद्रं च ते सुराः ।
अभवच्च पुनर्बाहुर्यथाप्रकृति वज्रिणः ॥ ७.२०३.१०० ॥
そこで神々はウマーとルドラをなだめ、雷霆を持つ者の腕は再び元の状態に戻った。
7.203.101
तेषां प्रसन्नो भगवान्सपत्नीको वृषध्वजः ।
देवानां त्रिदशश्रेष्ठो दक्षयज्ञविनाशनः ॥ ७.२०३.१०१ ॥
尊き方、牡牛の旗のヴリシャドヴァジャは、妃と共に彼らに満足された。神々の中で最も優れ、ダクシャの祭祀を滅ぼした方である。
7.203.102
स वै रुद्रः स च शिवः सोऽग्निः सर्वश्च सर्ववित् ।
स चेन्द्रश्चैव वायुश्च सोऽश्विनौ च स विद्युतः ॥ ७.२०३.१०२ ॥
彼こそルドラであり、シヴァであり、火であり、一切であり、全知者である。彼こそインドラであり、風であり、双子のアシュヴィンであり、稲妻である。
7.203.103
स भवः स च पर्जन्यो महादेवः सनातनः ।
स चन्द्रमाः स चेशानः स सूर्यो वरुणश्च सः ॥ ७.२०३.१०३ ॥
彼はバヴァ、彼はパルジャニヤ、永遠のマハーデーヴァである。彼は月、彼はイーシャーナ；彼は太陽であり、またヴァルナでもある。
7.203.104
स कालः सोऽन्तको मृत्युः स यमो रात्र्यहानि तु ।
मासार्धमासा ऋतवः सन्ध्ये संवत्सरश्च सः ॥ ७.२०३.१०४ ॥
彼は時、彼は終末者、彼は死である；彼はヤマであり、夜と昼もまた彼である。月と半月、季節、薄明、そして年もまた彼である。
7.203.105
धाता च स विधाता च विश्वात्मा विश्वकर्मकृत् ।
सर्वामां देवतानां च धारयत्यवपुर्वपुः ॥ ७.२०३.१०५ ॥
彼は創造者であり配置者であり、宇宙の魂、一切の業の作者である。彼はすべての神々を支える；身体なき者でありながら、身体をとる。
7.203.106
सर्वदेवैः स्तुतो देवः सैकधा बहुधा च सः ।
शतधा सहस्रधा चैव भूयः शतसहस्रधाः ॥ ७.२०३.१०६ ॥
すべての神々に讃えられるその神は、一つの姿でもあり多くの姿でもある。百、千、さらに百千の姿において、彼は同じ者である。
7.203.107
द्वे तनू तस्य देवस्य वेदज्ञा ब्राह्मणा विदुः ।
घोरा चान्या शिवा चान्या ते तनू बहुधा पुनः ॥ ७.२०३.१०७ ॥
ヴェーダに通じたバラモンたちは、この神に二つの身体があることを知っている――一つは恐ろしく、もう一つは吉祥である。その二つの身体もまた多様な形をとる。
7.203.108
घोरा तु यातुधानस्य सोऽग्निर्विष्णुः स भास्करः ।
सौम्यातु पुनरेवास्य आपो ज्योतींषि चन्द्रमाः ॥ ७.२०३.१०८ ॥
恐ろしい姿は羅刹のものである。彼はアグニであり、ヴィシュヌであり、太陽である。穏やかな姿もまた彼のものであり、水も光明も月も彼である。
7.203.109
वेदाः साङ्गोपनिषदः पुराणाध्यात्मनिश्चयाः ।
यदत्र परमं गुह्यं स वै देवो महेश्वरः
ईदृशश्च महादेवो भूयांश्च भगवानजः। ॥ ७.२०३.१०९ ॥
支分と奥義書を伴うヴェーダ、プラーナと内なる真理の確信、ここでの最高の秘密、それはかの神、大自在神マヘーシュヴァラである。そのような大神はさらに偉大であり、尊き不生者である。
7.203.110
न हि सर्वे मया शक्या वक्तुं भगवतो गुणाः ।
अपि वर्षसहस्रेण सततं पाण्डुनन्दन।
सर्वैर्ग्रहैर्गृहीतान्वै सर्वपापसमन्वितान् ॥ ७.२०३.११० ॥
パーンドゥの子よ、尊き方の全ての徳は、千年間絶えず語ったとしても私には語り尽くせない。あらゆる星々に捕らわれ、あらゆる罪を負った者たち——
7.203.112
स मोचयति सुप्रीतः शरण्यः शरणागतान् ।
आयुरारोग्यमैश्वर्यं वित्तं कामांश्च पुष्कलान् ॥ ७.२०३.११२ ॥
その庇護者は大いに喜び、帰依する者を解き放つ。長寿、健康、富、財、そして豊かな願いを授ける。
7.203.113
स ददाति मनुष्येभ्यः स चैवाक्षिपते पुनः ।
सेन्द्रादिषु च देवेषु तस्य चैश्वर्यमुच्यते ॥ ७.२०३.११३ ॥
彼は人間に与え、また取り去る。インドラをはじめとする神々の中でさえ、彼の主権が説かれる。
7.203.114
स चैव वेत्ति लोकेषु मनुष्याणां शुभाशुभे ।
ऐश्वर्याच्चैव कामानामीश्वरश्च स उच्यते ॥ ७.२०३.११४ ॥
彼こそが諸世界において人間の善と悪を知る。またその主権により、彼は諸願望の主と呼ばれる。
7.203.115
महेश्वरश्च महतां भूतानामीश्वरश्च सः ।
बहुभिर्बहुधा रूपैर्विश्वं व्याप्नोति वै जगत् ॥ ७.२०३.११५ ॥
彼はマヘーシュヴァラであり、偉大なる者たちと一切の衆生の主である。多くの姿によって、多様な仕方で、まさに宇宙と世界に遍在する。
7.203.116
तस्य देवस्य यद्वक्त्रं समुद्रे तदधिष्ठितम् ।
वडवामुखेति विख्यातं पिबत्तोयमयं हविः ॥ ७.२०३.११६ ॥
海に据えられたその神の口は、ヴァダヴァームカ（馬の口）として知られ、水からなる供物を飲む。
7.203.117
एष चैव श्मशानेषु देवो वसति नित्यशः ।
यजन्त्येनं जनास्तत्र वीरस्थान इतीश्वरम् ॥ ७.२०३.११७ ॥
この神は常に火葬場にも住まわれる。そこで人々はこの主を「ヴィーラスターナ（勇士の処）」の名で祀る。
7.203.118
अस्य दीप्तानि रूपाणि घोराणि च बहूनि च ।
लोके यान्यस्य पूज्यन्ते मनुष्याः प्रवदन्ति च ॥ ७.२०३.११८ ॥
この方には輝かしく恐ろしい多くの姿がある。世の人々が礼拝し、語り伝える姿である。
7.203.119
नामधेयानि लोकेषु बहून्यस्य यथार्थवत् ।
निरुच्यन्ते महत्त्वाच्च विभुत्वात्कर्मणस्तथा ॥ ७.२०३.११९ ॥
諸世界においてこの方の名は数多く、その偉大さと行いの遍在ゆえに、正しく説き明かされる。
7.203.120
वेदे चास्य समाम्नातं शतरुद्रियमुत्तमम् ।
नाम्ना चानन्तरुद्रेति ह्युपस्थानं महात्मनः ॥ ७.२०३.१२० ॥
ヴェーダには、この方への最上の『シャタルドリーヤ』が収められている。名の上では、この大いなる御方への礼讃は「アナンタルドラ」と呼ばれる。
7.203.121
स कामानां प्रभुर्देवो ये दिव्या ये च मानुषाः ।
स विभुः स प्रभुर्देवोविश्वं व्याप्नोति वै महत् ॥ ७.२०३.१२१ ॥
その神は欲望の主であり、神々にも人間にも等しく主である。その遍在する主、神こそが、まことにこの偉大な宇宙に遍く行き渡る。
7.203.122
ज्येष्ठं भूतं वदन्त्येनं ब्राह्मणा मनुयस्तथा ।
प्रथमो ह्येष देवानां मुखादस्यानलोऽभवत् ॥ ७.२०३.१२२ ॥
バラモンとマヌの子孫たちは彼を万物の最年長と呼ぶ。彼は神々の中で最初の者であり、その口からアグニが生じた。
7.203.123
सर्वथा यत्पशून्पाति तैश्च यद्रमते पुनः ।
तेषामधिपतिर्यच्च तस्मात्पशुपतिः स्मृतः ॥ ७.२०३.१२३ ॥
あらゆる面で生きものを守り、再びそれらと喜びを分かち合い、その主であるゆえに、彼はパシュパティ、生きものの主と記憶される。
7.203.124
दिव्यं च ब्रह्मचर्येण लिङ्गमस्य यथास्थितम् ।
महयत्येष लोकांश्च महेश्वर इति स्मृतः ॥ ७.२०३.१२४ ॥
梵行によって、彼の神聖なリンガは定められたとおりに立ち続ける。彼は諸世界を敬うので、偉大な主マヘーシュヴァラと記憶される。
7.203.125
ऋषयश्चैव देवाश्च गन्धर्वाप्यरसस्तथा ।
लिङ्गमस्यार्चयन्ति स्म तच्चाप्यूर्ध्वं समास्थितम् ॥ ७.२०३.१२५ ॥
聖仙も神々もガンダルヴァもアプサラスも彼の象徴を礼拝した。その象徴は上方へと立っている。
7.203.126
पूज्यमाने ततस्तस्मिन्मोदते स महेश्वरः ।
सुखी प्रीतश्च भवति प्रहृष्टश्चैव शङ्करः ॥ ७.२०३.१२६ ॥
その象徴が礼拝されると、マヘーシュヴァラは喜ぶ。そのシャンカラは幸福になり、満足し、歓喜する。
7.203.127
यदस्य बहुधा रूपं भूतभव्यभवस्थितम् ।
स्थावरं जङ्गमं चैव बहुरूपस्ततः स्मृतः ॥ ७.२०३.१२७ ॥
彼の多様な姿は過去・未来・現在に定着し、不動のものも動くものも彼である。ゆえに彼は多相のバフルーパと記憶される。
7.203.128
एकाक्षो जाज्वलन्नास्ते सर्वतोक्षिमयोऽपि वा ।
क्रोधाद्यश्चाविशल्लोकांस्तस्मात्सर्व इति स्मृतः ॥ ७.२०३.१२८ ॥
彼は一つ目で燃え輝きながら住み、あるいは四方すべてに眼を具えている。怒りによって諸世界に入ったゆえに、彼は「一切（サルヴァ）」と伝えられる。
7.203.129
धूम्ररूपं च यत्तस्य धूर्जटिस्तेन चोच्यते ।
विश्वे देवाश्च यत्तस्मिन्विश्वरूपस्ततः स्मृतः ॥ ७.२०३.१२९ ॥
彼の煙の姿ゆえにドゥールジャティ（束ね髪）と呼ばれ、ヴィシュヴェー神群がその内にあるゆえに、ヴィシュヴァルーパ（万有相）と伝えられる。
7.203.130
तिस्रो देवीर्यदा चैव भजते भुवनेश्वरः ।
द्यामपः पृथिवीं चैव त्र्यम्बकश्च ततः स्मृतः ॥ ७.२०३.१३० ॥
世界の主が三柱の女神——天と水と大地——を受け入れるとき、彼は三つ目の者トリャンバカと伝えられる。
7.203.131
समेधयति यन्नित्यं सर्वार्थान्सर्वकर्मसु ।
शिवमिच्छन्मनुष्याणां तस्मादेष शिवः स्मृतः ॥ ७.२०३.१३१ ॥
あらゆる行いにおいてあらゆる目的を常に実らせ、人々の幸いを願う者——ゆえにシヴァ（吉祥なる者）と伝えられる。
7.203.132
सहस्राक्षोऽयुताक्षो वा सर्वतोक्षिमयोऽपि वा ।
यच्च विश्वं महत्पाति महादेवस्ततः स्मृतः ॥ ७.२०३.१३२ ॥
彼は千の眼、万の眼を持ち、あるいは四方に眼を具えている。この大いなる宇宙を守護するゆえに、マハーデーヴァ（大神）と伝えられる。
7.203.133
महत्पूर्वं स्थितो यच्च प्राणोत्पत्तिस्थितश्च यत् ।
स्थितलिङ्गश्च यन्नित्यं तस्मात्स्थाणुरिति स्मृतः ॥ ७.२०३.१३३ ॥
大（マハット）に先立って立ち、生命の生起と維持に住し、その印が常に不動なる者——ゆえにスターヌ（不動者）と伝えられる。
7.203.134
सूर्याचन्द्रमसोर्लोके प्रकाशन्ते रुचश्च याः ।
ताः केशसंज्ञितास्त्र्यक्षे व्योमकेशस्ततः स्मृतः ॥ ७.२०३.१३४ ॥
日と月の世界で輝く光線は「髪」と呼ばれる。ゆえに三眼の神は「虚空の髪」（ヴヨーマケーシャ）と記憶される。
7.203.135
भूतं भव्यं भविष्यं च सर्वं जगदशेषतः ।
भव एव ततो यस्माद्भूतभव्यभवोद्भवः ॥ ७.२०३.१३५ ॥
過去・現在・未来、この全世界は余すところなくバヴァそのものである。ゆえに彼は過去・未来・有の源と呼ばれる。
7.203.136
कपिः श्रेष्ठ इति प्रोक्तो धर्मश्च वृष उच्यते ।
स देवदेवो भगवान्कीर्त्यतेऽतो वृषाकपिः ॥ ७.२०३.१३६ ॥
「カピ」は最上を意味すると言われ、ダルマは「ヴリシャ」（雄牛）と呼ばれる。その神々の神、世尊は讃えられる。ゆえに彼はヴリシャーカピである。
7.203.137
ब्रह्माणमिन्द्रं वरुणं यमं धनदमेव च ।
निगृह्य हरते यस्मात्तस्माद्वर इति स्मृतः ॥ ७.२०३.१३७ ॥
ブラフマー、インドラ、ヴァルナ、ヤマ、富の施与者ダナダをさえ制して奪い去る。ゆえに彼はヴァラと記憶される。
7.203.138
निमीलिताभ्यां नेत्राभ्यां बलाद्देवो महेश्वरः ।
ललाटे नेत्रमसृजत्तेन त्र्यक्षः स उच्यते ॥ ७.२०३.१३८ ॥
神マヘーシュヴァラは両眼を力ずくで閉じ、額に一つの眼を生み出した。ゆえに彼は三眼者トリャクシャと呼ばれる。
7.203.139
विषमस्थः शरीरेषु समश्च प्राणिनामिह ।
स वायुर्विषमस्थेषु प्राणोऽपानः शरीरिषु ॥ ७.२०३.१३९ ॥
ここで生き物の身体において、不均衡にも均衡にもある風こそ、不均衡な状態にある有身者の中のプラーナとアパーナである。
7.203.140
पूजयेद्विग्रहं यस्तु लिङ्गं चापि महात्मनः ।
लिङ्गं पूजयिता नित्यं महतीं श्रियमश्नुते ॥ ७.२०३.१४० ॥
偉大な御方の像とリンガを礼拝する者、常にリンガを礼拝する者は大いなる繁栄を得る。
7.203.141
ऊरुभ्यामर्धमाग्नेयं सोमोऽर्धं च शिवा तनुः ।
आत्मनोऽर्धं तथा चाग्निः सोमोर्धं पुनरुच्यते ॥ ७.२०३.१४१ ॥
両腿によって半分は火に属し、半分はソーマに属する。シヴァの吉祥な身体もまた同様である。自身の半分は火であり、ソーマの半分は再び説かれる。
7.203.142
तैजसी महती दीप्ता देवेभ्योऽस्य शिवा तनुः ।
भास्वती मानुषेष्वस्य तनुर्घोराऽग्निरुच्यते ॥ ७.२०३.१४२ ॥
神々にとって彼の吉祥な身体は輝き、偉大で燃え立つ。人間の中では彼の身体は輝いている。彼の恐ろしい身体は火と呼ばれる。
7.203.143
ब्रह्मचर्यं चरत्येष शिवा याऽस्य तनुस्तया ।
याऽस्य घोरतरा मूर्तिः सर्वानत्ति तयेश्वरः ॥ ७.२०३.१४३ ॥
彼は吉祥な身体によって梵行を修める。そして彼のもっとも恐ろしい姿によって、主はすべてを喰らう。
7.203.144
यन्निर्दहति यत्तीक्ष्णो यदुग्रो यत्प्रतापवान् ।
मांसशोणितमज्जादो यत्ततो रुद्र उच्यते ॥ ७.२०३.१४४ ॥
彼は焼き尽くし、鋭く、猛々しく、威力に満ち、肉と血と骨髄を喰らう。それゆえに彼はルドラと呼ばれる。
7.203.145
एष देवो महादेवो योऽसौ पार्थ तवाग्रतः ।
सङ्ग्रामे शास्त्रवान्निघ्नंस्त्वया दृष्टः पिनाकधृत ॥ ७.२०३.१४५ ॥
この神こそマハーデーヴァである。プリターの子よ、君が戦いで目前に見た、武器を振るって打ち倒し、ピナーカの弓を持つ神である。
7.203.146
सिन्धुराजवधार्थाय प्रतिज्ञाते त्वयाऽनघ ।
कृष्णेन दर्शितः स्वप्ने यस्तु शैलेन्द्रमूर्धनि ॥ ७.२०३.१४६ ॥
罪なき者よ、お前がシンドゥの王を討つと誓った時、クリシュナは夢の中で、山々の王の頂に立つ者をお前に示された。
7.203.147
एष वै भगवान्देवः सङ्ग्रामे याति तेऽग्रतः ।
येन दत्तानि तेऽस्त्राणि यैस्त्वया दानवा हताः ॥ ७.२०३.१४७ ॥
戦いでお前の前を進むのは、この尊き神である。その方によってお前は武器を授けられ、それをもってダーナヴァたちを討ったのだ。
7.203.148
धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं वेदैश्च सम्मितम् ।
देवदेवस्य ते पार्थ व्याख्यातं शतरुद्रियम्। ॥ ७.२०३.१४८ ॥
プリター の子よ、神々の神のシャタルドリーヤは、吉祥で名声と長寿をもたらし、功徳があり、ヴェーダに沿うものであり、お前に説き明かされた。
7.203.149
सर्वार्थसाधनं पुण्यं सर्वकिल्बिषनाशनम् ।
सर्वपापप्रशमनं सर्वदुःखभयापहम् ॥ ७.२०३.१४९ ॥
それはあらゆる目的を成就させ、功徳があり、あらゆる罪を滅ぼし、あらゆる悪を鎮め、あらゆる苦しみと恐れを取り除く。
7.203.150
चतुर्विधमिदं स्तोत्रं यः शृणोति नरः सदा ।
विजित्य शत्रून्सर्वान्स रुद्रलोके महीयते ॥ ७.२०३.१५० ॥
この四種の讃歌を常に聞く人は、すべての敵に勝利し、ルドラの世界で尊ばれる。
7.203.151
चरितं महात्मनो नित्यं साङ्ग्रामिकमिदं स्मृतम् ।
पठन्वै शतरुद्रीयं शृण्वंश्च सततोत्थितः ॥ ७.२०३.१५१ ॥
この大いなる御方の行いは、常に戦いに関わるものとして伝えられる。シャタルドリーヤを誦し、絶えず立ち上がって聞く者もまた。
7.203.152
भक्तो विश्वेश्वरं देवं मानुषेषु च यः सदा ।
वरान्कामान्स लभते प्रसन्ने त्र्यम्बके नरः ॥ ७.२०३.१५२ ॥
人の中で常にヴィシュヴェーシュヴァラ神に帰依する者は、三眼の神が喜ぶとき、恩恵と望みを得る。
7.203.153
गच्छ युध्यस्व कौन्तेय न तवास्ति पराजयः ।
गस्य मन्त्री च गोप्ता च पार्श्वस्थो हि जनार्दनः ॥ ७.२०३.१५३ ॥
行け、クンティーの息子よ、戦え。お前に敗北はない。助言者にして守護者であるジャナールダナがお前の傍らに立っているのだから。
7.203.154
एवमुक्त्वाऽर्जुनं सङ्ख्ये पराशरसुतस्तदा ।
जगाम भरतश्रेष्ठ यथागतमरिन्दम ॥ ७.२०३.१५४ ॥
このように戦場でアルジュナに語ると、パラーシャラの子はやって来た道をそのまま去っていった。バラタの最良の者よ、敵を制する者よ。
7.203.155
एतदाख्याय वै सूतो राज्ञः सर्वं तु सञ्जयः ।
प्रयातः शिबिरायैव द्रष्टुं कर्णस्य वैशसम् ॥ ७.२०३.१५५ ॥
これをすべて王に語ると、御者サンジャヤはカルナの殺戮を見るために陣営へ向かった。
7.203.156
युद्धं कृत्वा महद्धोरं पञ्चाहानि महाबलः ।
ब्राह्मणो निहतो राजन्ब्रह्मलोकमवाप्तवान् ॥ ७.२०३.१५६ ॥
五日間、大いなる恐ろしい戦いを戦った末、王よ、その大力の婆羅門は殺され、梵天の世界に至った。
7.203.157
स्वधीते यत्फलं वेदे तदस्मिन्नपि पर्वणि ।
क्षत्रियाणामभीरूणां युक्तमत्र महद्यशः ॥ ७.२०३.१५७ ॥
ヴェーダをよく学ぶことで得られる果報は、この巻にもある。恐れを知らぬクシャトリヤにとって、ここには大いなる名声がふさわしい。
7.203.158
य इदं पठते पर्व शृणुयाद्वाऽपि नित्यशः ।
स मुच्यते महापापैः कृतैर्घोरैश्च कर्मभिः ॥ ७.२०३.१५८ ॥
この巻を常に読誦し、または聞く者は、犯した恐ろしい業と大罪から解放される。
7.203.159
यज्ञावाप्तिर्ब्राह्मणस्येह नित्यं ।
घोरे युद्धे क्षत्रियाणां यशश्च।
शेषौ वर्णौ काममिष्टं लभेते ।
पुत्रान्पौत्रान्नित्यमिष्टांस्तथैव ॥ ७.२०३.१५९ ॥
ここではバラモンは常に祭祀の果報を得、恐ろしい戦いではクシャトリヤが名誉を得る。残りの諸ヴァルナは望む物を得、同様に愛する息子と孫を常に得る。