Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.22

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.22.1

भारद्वाजेन भग्नेषु पाण्डवेषु महामृधे ।
पाञ्चालेषु च सर्वेषु कश्चिदन्योऽभ्यवर्तत ॥ ७.२२.१ ॥

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଭଗ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲେ, ଆଉ କେହି ଫେରି ଠିଆ ହେଲେ କି?

7.22.2

आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा क्षत्रियाणां यशस्करीम् ।
असेवितां कापुरुषैः सेवितां पुरुषर्षभैः ॥ ७.२२.२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଆର୍ଯ ସଂକଳ୍ପ ଧାରଣ କରିବା — ଯାହା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଯଶ ଦିଏ, କାପୁରୁଷମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି।

7.22.3

स हि वीरोन्नतः शूरो यो भग्नेषु निवर्तते ।
अहो नासीत्पुमान्कश्चिद्दृष्ट्वा द्रोणं व्यवस्थितम् ॥ ७.२२.३ ॥

ଭଗ୍ନ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେ ଫେରି ଠିଆ ହୁଏ, ସେହି ପ୍ରକୃତ ବୀର ଓ ଶୂର। ଅହୋ! ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ କେହି ଫେରି ଆସିଲେ ନାହିଁ।

7.22.4

जृम्भमाणमिव व्याघ्रं प्रभिन्नमिव कुञ्जरम् ।
त्यजन्तमाहवे प्राणान्सन्नद्धं चित्रयोधिनम् ॥ ७.२२.४ ॥

ଜମ୍ଭାଇ ଦେଉଥିବା ବାଘ ପରି, ମଦମତ ହାତୀ ପରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, କବଚଧାରୀ, ବିଚିତ୍ର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ।

7.22.5

महेष्वासं नरव्याघ्रं द्विषतां भयवर्धनम् ।
कृतज्ञं सत्यनिरतं दुर्योधनहितैषिणम् ॥ ७.२२.५ ॥

ମହାନ ଧନୁର୍ଧର, ନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଭୟ ବଢ଼ାଉଥିବା, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟନିରତ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛୁକ।

7.22.6

भारद्वाजं तथाऽनीके दृष्ट्वा शूरमवस्थितम् ।
के शूराः सन्न्यवर्तन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.२२.६ ॥

ସେନାରେ ଶୂର ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଏପରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି କେଉଁ ବୀରମାନେ ଫେରିଲେ? ସଞ୍ଜୟ, ତାହା ମୋତେ କୁହ।

7.22.7

तान्दृष्ट्वा चलितान्सङ्ख्ये प्रणुन्नान्द्रोणसायकैः ।
पाञ्चालान्पाण्वान्मात्स्यान्सृञ्जयांश्चेदिकेकयान् ॥ ७.२२.७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ଟଳମଳ ହେଉଥିବା ପାଞ୍ଚାଳ, ପାଣ୍ଡବ, ମତ୍ସ୍ୟ, ସୃଞ୍ଜୟ, ଚେଦି ଓ କେକୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖି—

7.22.8

द्रोणचापविमुक्तेन शरौघेणाशु हारिणा ।
सिन्धोरिव महौधेन हियमाणान्यथा प्लवान् ॥ ७.२२.८ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣର ସ୍ରୋତରେ, ନଦୀର ମହାବନ୍ୟାରେ ଭେଳା ଭାସିଯିବା ପରି—

7.22.9

कौरवाः सिंहनादेन नानावाद्यस्वनेन च ।
रथद्विपनरांश्चैव सर्वतः समवारयन् ॥ ७.२२.९ ॥

କୌରବମାନେ ସିଂହନାଦ ଓ ନାନା ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନିରେ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ସବୁ ପଟରୁ ଅଟକାଇଲେ।

7.22.10

तान्पश्यन्सैन्यमध्यस्थो राजा स्वजनसम्वृतः ।
दुर्योधनोऽब्रवीत्कर्णं प्रहृष्टः प्रहसन्निव ॥ ७.२२.१० ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେନାମଧ୍ୟରେ ଥିବା ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଯେପରି ହସି ହସି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.22.11

पश्य राधेय पाञ्चालान्प्रणुन्नान्द्रोणसायकैः ।
सिंहेनेव मृगान्वन्यांस्त्रासितान्दृढधन्वना ॥ ७.२२.११ ॥

ହେ ରାଧେୟ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ଦେଖ। ଦୃଢ଼ଧନୁ ସିଂହଙ୍କ ଭୟରେ ଭୀତ ବନ୍ୟ ମୃଗ ପରି ସେମାନେ।

7.22.12

नैते जातु पुनर्युद्धमीहेयुरिति मे मतिः ।
यथा तु भग्ना द्रोणेन वातेनेव महाद्रुमाः ॥ ७.२२.१२ ॥

ମୋ ମତରେ ଏମାନେ ପୁନର୍ବାର କେବେ ବି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସାହସ କରିବେ ନାହିଁ। ପବନରେ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା ମହାବୃକ୍ଷ ପରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏମାନେ ଭଗ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।

7.22.13

अर्द्यमानाः शरैरेते रुक्मपुङ्खैर्महात्मना ।
पथा नैकेन गच्छन्ति घूर्णमानास्ततस्ततः ॥ ७.२२.१३ ॥

ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସୁନା ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଏମାନେ ଏକ ପଥରେ ନ ଯାଇ ଏଣେତେଣେ ଘୂରୁଛନ୍ତି।

7.22.14

सन्निरुद्धाश्च कौरव्यैर्द्रोणेन च महात्मना ।
एतेऽन्ये मण्डलीभूताः पावकेनेव कुञ्जराः ॥ ७.२२.१४ ॥

କୌରବ ଓ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଏମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ହାତୀ ପରି ବୃତ୍ତାକାରରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।

7.22.15

भ्रमरैरिव चाविष्टा द्रोणस्य निशितैः शरैः ।
अन्योन्यं समलीयन्त पलायनपरायणाः ॥ ७.२२.१५ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଭ୍ରମର ପରି ଘେରାଯାଇ, ପଳାୟନରେ ରତ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଲାଗି ରହିଲେ।

7.22.16

एष भीमो महाक्रोधी हीनः पाण्डवसृञ्जयैः ।
मदीयैरावृतो योधैः कर्ण नन्दयतीव माम् ॥ ७.२२.१६ ॥

ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କଠାରୁ ବଞ୍ଚିତ ଏହି ମହାକ୍ରୋଧୀ ଭୀମ ମୋ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛନ୍ତି; ତାହା ମୋତେ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଛି।

7.22.17

व्यक्तं द्रोणमयं लोकमद्य पश्यति दुर्मतिः ।
निराशो जीवितान्नूनमद्य राज्याच्च पाण्डवः ॥ ७.२२.१७ ॥

ଏହି ଦୁର୍ମତି ପାଣ୍ଡବ ଆଜି ଦ୍ରୋଣମୟ ଜଗତକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖୁଛି; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆଜି ସେ ନିଜ ଜୀବନ ଓ ରାଜ୍ୟ ଉଭୟ ବିଷୟରେ ନିରାଶ।

7.22.18

नैष जातु महाबाहुर्जीवन्नाहवमुत्सृजेत् ।
न चेमान्पुरुषव्याघ्र सिंहनादान्सहिष्यति ॥ ७.२२.१८ ॥

ଏହି ମହାବାହୁ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ କଦାପି ଯୁଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରିବେ ନାହିଁ; ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଏହି ସିଂହନାଦକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ସହିବେ ନାହିଁ।

7.22.19

न चापि पाण्डवा युद्धे भज्येरन्निति मे मतिः ।
शूराश्च बलवन्तश्च कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः ॥ ७.२२.१९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଗ୍ନ ହେବେ ନାହିଁ ବୋଲି ମୋ ମତ। ସେମାନେ ଶୂର, ବଳବାନ, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ।

7.22.20

विषाग्निद्यूतसङ्क्लेशान्वनवासं च पाण्डवाः ।
स्मरमाणा न हास्यन्ति सङ्ग्राममिति मे मतिः ॥ ७.२२.२० ॥

ବିଷ, ଅଗ୍ନି, ଦ୍ୟୂତର କ୍ଲେଶ ଏବଂ ବନବାସକୁ ସ୍ମରଣ କରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ମୋ ମତ।

7.22.21

निवृत्तो हि महाबाहुरमितौजा वृकोदरः ।
वरान्वरान्हि कौन्तेयो रथोदारान्हनिष्यति ॥ ७.२२.२१ ॥

ମହାବାହୁ, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ଫେରି ଆସିଛନ୍ତି। କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦାର ରଥୀମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରିବେ।

7.22.22

असिना धनुषा शक्या हयैर्नागैर्नरै स्थैः ।
आयसेन च दण्डेन व्रातान्व्रातान्हनिष्यति ॥ ७.२२.२२ ॥

ଖଡ୍ଗ, ଧନୁ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ହସ୍ତୀ, ପଦାତିକ ଓ ରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ସୈନ୍ୟଦଳକୁ ସେ ଲୌହଦଣ୍ଡରେ ଦଳ ଦଳ କରି ବଧ କରିବେ।

7.22.23

तमेनमनुवर्तन्ते सात्यकिप्रमुखा रथाः ।
पाञ्चालाः केकया मास्त्याः पाश्डवाश्च विशेषतः ॥ ७.२२.२३ ॥

ସାତ୍ୟକି ପ୍ରମୁଖ ରଥୀମାନେ, ପାଞ୍ଚାଳ, କେକୟ, ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି।

7.22.24

शूराश्च बलवन्तश्च विक्रान्ताश्च महारथाः ।
विनिघ्नन्तश्च भीमेन संरब्धेनाभिचोदिताः ॥ ७.२२.२४ ॥

ଶୂର, ବଳବାନ, ପରାକ୍ରମୀ ମହାରଥୀମାନେ କ୍ରୋଧିତ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି।

7.22.25

ते द्रोणमभिवर्तन्ते सर्वतः कुरुपुङ्गवाः ।
वृकोदरं परीप्सन्तः सूर्यमभ्रगणा इव ॥ ७.२२.२५ ॥

କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବୃକୋଦର (ଭୀମ)ଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ମେଘସମୂହ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରିବା ପରି, ସବୁ ପଟରୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି।

7.22.26

समरेषु तु निर्दिष्टाः पाण्डवाः कृष्णबान्धवाः ।
पाञ्चालाः केकया मात्स्याः पाण्डवेयाश्च सर्वशः ॥ ७.२२.२६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଖ୍ୟାତ ପାଣ୍ଡବମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ, ପାଞ୍ଚାଳମାନେ, କେକୟମାନେ, ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ରମାନେ।

7.22.27

शूराश्च बलवन्तश्च विक्रान्ताश्च महारथाः ।
हीमन्तः शत्रुमरणे निपुणाः पुण्यलक्षणाः ॥ ७.२२.२७ ॥

ସେମାନେ ଶୂର, ବଳବାନ, ପରାକ୍ରମୀ ଓ ମହାରଥୀ; ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ଶତ୍ରୁସଂହାରରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ।

7.22.28

बहवः पार्थिवा राजंस्तेषां वशगता रणे ।
मावमंस्थाः पाण्डवांस्त्वं नारायणपुरोगमान् ॥ ७.२२.२८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନଙ୍କ ବଶରେ ଥିବା ଅନେକ ରାଜା ରଣରେ ଅଛନ୍ତି। ନାରାୟଣ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଅବଜ୍ଞା କରନାହିଁ।

7.22.29

एकायनगता ह्येते पीडयेयुर्यतव्रतम् ।
अरक्षमाणं शलभा यथा दीपं मुमूर्षवः ॥ ७.२२.२९ ॥

ଏକ ଆଶ୍ରୟରେ ଯାଇଥିବା ଏମାନେ, ରକ୍ଷାହୀନ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିବେ; ମରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ପତଙ୍ଗ ଅରକ୍ଷିତ ଦୀପ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲା ପରି।

7.22.30

असंशयं कृतास्त्राश्च पर्याप्ताश्चापि वारणे ।
अतिभारमहं मन्ये भारद्वाजे समाहितम् ॥ ७.२२.३० ॥

ନିଶ୍ଚୟ ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧରେ ସମର୍ଥ; କିନ୍ତୁ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଉପରେ ଲଦାଯାଇଥିବା ଏହି ଭାର ଅତ୍ୟଧିକ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ।

7.22.31

ते शीघ्रमनुगच्छामो यत्र द्रोणो व्यवस्थितः ।
कोका इव महानागं मा वै हन्युर्यतव्रतम् ॥ ७.२२.३१ ॥

ଯେଉଁଠି ଦ୍ରୋଣ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ; ବଗୁଲା ଯେପରି ବଡ଼ ହାତୀକୁ ଘେରେ, ସେପରି ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ସେମାନେ ଯେପରି ନ ମାରନ୍ତି।

7.22.32

राधेयस्य वचः श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्ततः ।
भ्रातृभिः सहितो राजन्प्रायाद्द्रोणरथं प्रति ॥ ७.२२.३२ ॥

ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ, ହେ ରାଜନ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

7.22.33

तत्रारावो महानासीदेकं द्रोणं जिघांसताम् ।
पाण्डवानां निवृत्तानां नानावर्णैर्हयोत्तमैः ॥ ७.२२.३३ ॥

ସେଠାରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଏକାକୀ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ଫେରିଆସିଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ନାନା ବର୍ଣ୍ଣର ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ସହିତ ମହା କୋଳାହଳ ହେଲା।