మహాభారతం · అధ్యాయం 7.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.22.1
भारद्वाजेन भग्नेषु पाण्डवेषु महामृधे ।
पाञ्चालेषु च सर्वेषु कश्चिदन्योऽभ्यवर्तत ॥ ७.२२.१ ॥
మహాయుద్ధంలో భారద్వాజుని చేత పాండవులు చెల్లాచెదురైనప్పుడు, పాంచాలులందరూ భగ్నమైనప్పుడు, మరెవరైనా తిరిగి నిలిచారా?
7.22.2
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा क्षत्रियाणां यशस्करीम् ।
असेवितां कापुरुषैः सेवितां पुरुषर्षभैः ॥ ७.२२.२ ॥
యుద్ధంలో ఆర్య ధైర్యాన్ని నిలుపుకోవడం — అది క్షత్రియులకు కీర్తినిచ్చేది, పిరికివారు అనుసరించనిది, ఉత్తమ పురుషులు సేవించేది.
7.22.3
स हि वीरोन्नतः शूरो यो भग्नेषु निवर्तते ।
अहो नासीत्पुमान्कश्चिद्दृष्ट्वा द्रोणं व्यवस्थितम् ॥ ७.२२.३ ॥
చెల్లాచెదురైన వారి మధ్య తిరిగి నిలిచేవాడే నిజమైన వీరుడు, శూరుడు. అయ్యో! స్థిరంగా నిలిచిన ద్రోణుని చూసి కూడా ఒక్కడూ తిరిగి రాలేదు.
7.22.4
जृम्भमाणमिव व्याघ्रं प्रभिन्नमिव कुञ्जरम् ।
त्यजन्तमाहवे प्राणान्सन्नद्धं चित्रयोधिनम् ॥ ७.२२.४ ॥
ఆవులించే పులిలాగా, మదించిన ఏనుగులాగా, యుద్ధంలో ప్రాణాలు వదలడానికి సిద్ధమైన, కవచం ధరించిన, విచిత్ర యుద్ధవిద్య కలవాడైన ఆయనను.
7.22.5
महेष्वासं नरव्याघ्रं द्विषतां भयवर्धनम् ।
कृतज्ञं सत्यनिरतं दुर्योधनहितैषिणम् ॥ ७.२२.५ ॥
మహా ధనుర్ధరుడు, నరులలో పులి, శత్రువులకు భయం కలిగించేవాడు, కృతజ్ఞుడు, సత్యనిరతుడు, దుర్యోధనుని హితం కోరేవాడు.
7.22.6
भारद्वाजं तथाऽनीके दृष्ट्वा शूरमवस्थितम् ।
के शूराः सन्न्यवर्तन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.२२.६ ॥
సైన్యంలో శూరుడైన భారద్వాజుడు ఇలా నిలిచి ఉండగా చూసి, ఏ వీరులు తిరిగి వచ్చారు? సంజయా, ఆ సంగతి నాకు చెప్పు.
7.22.7
तान्दृष्ट्वा चलितान्सङ्ख्ये प्रणुन्नान्द्रोणसायकैः ।
पाञ्चालान्पाण्वान्मात्स्यान्सृञ्जयांश्चेदिकेकयान् ॥ ७.२२.७ ॥
యుద్ధంలో ద్రోణుని బాణాలతో కొట్టబడి కదిలిపోతున్న పాంచాలులను, పాండవులను, మత్స్యులను, సృంజయులను, చేదులను, కేకయులను చూసి—
7.22.8
द्रोणचापविमुक्तेन शरौघेणाशु हारिणा ।
सिन्धोरिव महौधेन हियमाणान्यथा प्लवान् ॥ ७.२२.८ ॥
ద్రోణుని విల్లు నుండి వెలువడిన బాణాల ప్రవాహంతో, నదీ మహాప్రవాహంలో తెప్పలు కొట్టుకుపోయినట్లు—
7.22.9
कौरवाः सिंहनादेन नानावाद्यस्वनेन च ।
रथद्विपनरांश्चैव सर्वतः समवारयन् ॥ ७.२२.९ ॥
కౌరవులు సింహనాదాలతో, అనేక వాద్యాల ధ్వనితో, రథాలను, ఏనుగులను, సైనికులను అన్ని వైపులా అడ్డగించారు.
7.22.10
तान्पश्यन्सैन्यमध्यस्थो राजा स्वजनसम्वृतः ।
दुर्योधनोऽब्रवीत्कर्णं प्रहृष्टः प्रहसन्निव ॥ ७.२२.१० ॥
వారిని చూస్తూ, సైన్యం మధ్య నిలిచిన రాజు దుర్యోధనుడు, తన బంధువులతో చుట్టుముట్టబడి, సంతోషంగా నవ్వుతున్నట్లు కర్ణునితో ఇలా అన్నాడు.
7.22.11
पश्य राधेय पाञ्चालान्प्रणुन्नान्द्रोणसायकैः ।
सिंहेनेव मृगान्वन्यांस्त्रासितान्दृढधन्वना ॥ ७.२२.११ ॥
రాధేయా, ద్రోణుని బాణాలతో కొట్టబడిన పాంచాలులను చూడు. దృఢ ధనుర్ధారియైన సింహంచే భయపడిన అడవి జింకల వలె ఉన్నారు.
7.22.12
नैते जातु पुनर्युद्धमीहेयुरिति मे मतिः ।
यथा तु भग्ना द्रोणेन वातेनेव महाद्रुमाः ॥ ७.२२.१२ ॥
వీరు మళ్లీ ఎన్నడూ యుద్ధానికి సిద్ధపడరని నా అభిప్రాయం. గాలికి విరిగిపోయిన మహావృక్షాల వలె ద్రోణునిచే భగ్నం చేయబడ్డారు.
7.22.13
अर्द्यमानाः शरैरेते रुक्मपुङ्खैर्महात्मना ।
पथा नैकेन गच्छन्ति घूर्णमानास्ततस्ततः ॥ ७.२२.१३ ॥
మహాత్ముని బంగారు రెక్కల బాణాలతో బాధింపబడినవారు ఈ వీరులు; ఒకే దారిలో వెళ్ళక ఇటు అటు తిరుగుతున్నారు.
7.22.14
सन्निरुद्धाश्च कौरव्यैर्द्रोणेन च महात्मना ।
एतेऽन्ये मण्डलीभूताः पावकेनेव कुञ्जराः ॥ ७.२२.१४ ॥
కౌరవులచేతను మహాత్ముడైన ద్రోణునిచేతను చుట్టుముట్టబడిన ఈ ఇతరులు, అగ్నితో చుట్టబడిన ఏనుగుల వలె వృత్తాకారంగా నిలిచారు.
7.22.15
भ्रमरैरिव चाविष्टा द्रोणस्य निशितैः शरैः ।
अन्योन्यं समलीयन्त पलायनपरायणाः ॥ ७.२२.१५ ॥
ద్రోణుని వాడి బాణాలచే తుమ్మెదల వలె చుట్టుముట్టబడి, పారిపోవడంలో నిమగ్నులై వారు ఒకరినొకరు అంటిపెట్టుకున్నారు.
7.22.16
एष भीमो महाक्रोधी हीनः पाण्डवसृञ्जयैः ।
मदीयैरावृतो योधैः कर्ण नन्दयतीव माम् ॥ ७.२२.१६ ॥
కర్ణా, పాండవులు సృంజయులు లేనివాడై, మహాక్రోధుడైన ఈ భీముడు నా యోధులచే చుట్టుముట్టబడ్డాడు; అది నాకు ఆనందం కలిగిస్తున్నట్లుంది.
7.22.17
व्यक्तं द्रोणमयं लोकमद्य पश्यति दुर्मतिः ।
निराशो जीवितान्नूनमद्य राज्याच्च पाण्डवः ॥ ७.२२.१७ ॥
ఈ దుర్మతి పాండవుడు నేడు ద్రోణమయమైన లోకాన్ని స్పష్టంగా చూస్తున్నాడు; నిశ్చయంగా నేడు అతడు తన ప్రాణంపైనా రాజ్యంపైనా ఆశ కోల్పోయాడు.
7.22.18
नैष जातु महाबाहुर्जीवन्नाहवमुत्सृजेत् ।
न चेमान्पुरुषव्याघ्र सिंहनादान्सहिष्यति ॥ ७.२२.१८ ॥
ఈ మహాబాహువు జీవించి ఉండగా యుద్ధాన్ని ఎన్నడూ విడిచిపెట్టడు; పురుషవ్యాఘ్రుడా, ఈ సింహనాదాలను కూడా అతడు సహించడు.
7.22.19
न चापि पाण्डवा युद्धे भज्येरन्निति मे मतिः ।
शूराश्च बलवन्तश्च कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः ॥ ७.२२.१९ ॥
యుద్ధంలో పాండవులు కూడా భంగపడరు అనేది నా అభిప్రాయం. వారు శూరులు, బలవంతులు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణులు, యుద్ధోన్మాదంతో ఉన్నవారు.
7.22.20
विषाग्निद्यूतसङ्क्लेशान्वनवासं च पाण्डवाः ।
स्मरमाणा न हास्यन्ति सङ्ग्राममिति मे मतिः ॥ ७.२२.२० ॥
విషం, అగ్ని, జూదం వల్ల కలిగిన కష్టాలను, వనవాసాన్ని స్మరిస్తూ పాండవులు యుద్ధాన్ని వదలరు అనేది నా అభిప్రాయం.
7.22.21
निवृत्तो हि महाबाहुरमितौजा वृकोदरः ।
वरान्वरान्हि कौन्तेयो रथोदारान्हनिष्यति ॥ ७.२२.२१ ॥
మహాబాహువు, అపరిమిత తేజస్వి అయిన వృకోదరుడు (భీముడు) తిరిగి వచ్చాడు. కుంతీపుత్రుడు ఉత్తమోత్తమ ఉదార రథికులను చంపుతాడు.
7.22.22
असिना धनुषा शक्या हयैर्नागैर्नरै स्थैः ।
आयसेन च दण्डेन व्रातान्व्रातान्हनिष्यति ॥ ७.२२.२२ ॥
కత్తి, విల్లు, అశ్వికులు, ఏనుగులు, కాలిబంటులు, రథికులు చంపగలిగే సైన్యాలను ఇనుప గదతో అతడు గుంపులు గుంపులుగా చంపుతాడు.
7.22.23
तमेनमनुवर्तन्ते सात्यकिप्रमुखा रथाः ।
पाञ्चालाः केकया मास्त्याः पाश्डवाश्च विशेषतः ॥ ७.२२.२३ ॥
సాత్యకి ప్రముఖులైన రథికులు, పాంచాలురు, కేకయులు, మత్స్యులు, ముఖ్యంగా పాండవులు అతనినే అనుసరిస్తున్నారు.
7.22.24
शूराश्च बलवन्तश्च विक्रान्ताश्च महारथाः ।
विनिघ्नन्तश्च भीमेन संरब्धेनाभिचोदिताः ॥ ७.२२.२४ ॥
శూరులు, బలవంతులు, పరాక్రమశాలులు, మహారథులు, కోపోద్రిక్తుడైన భీముడి చేత ప్రేరేపించబడి శత్రువులను సంహరిస్తూ ముందుకు సాగుతున్నారు.
7.22.25
ते द्रोणमभिवर्तन्ते सर्वतः कुरुपुङ्गवाः ।
वृकोदरं परीप्सन्तः सूर्यमभ्रगणा इव ॥ ७.२२.२५ ॥
కురువీరులలో శ్రేష్ఠులు వృకోదరుడిని (భీముడిని) రక్షించాలనే కోరికతో, మేఘసమూహాలు సూర్యుడిని చుట్టుముట్టినట్లు, ద్రోణుని అన్ని వైపుల నుండి చుట్టుముడతారు.
7.22.26
समरेषु तु निर्दिष्टाः पाण्डवाः कृष्णबान्धवाः ।
पाञ्चालाः केकया मात्स्याः पाण्डवेयाश्च सर्वशः ॥ ७.२२.२६ ॥
యుద్ధాలలో ప్రసిద్ధులైన పాండవులు, కృష్ణుని బంధువులు, పాంచాలులు, కేకయులు, మత్స్యులు, పాండవ పుత్రులంతా.
7.22.27
शूराश्च बलवन्तश्च विक्रान्ताश्च महारथाः ।
हीमन्तः शत्रुमरणे निपुणाः पुण्यलक्षणाः ॥ ७.२२.२७ ॥
వారు శూరులు, బలవంతులు, పరాక్రమశాలులు, మహారథులు; సిగ్గుగలవారు, శత్రువులను సంహరించడంలో నిపుణులు, శుభలక్షణాలు కలవారు.
7.22.28
बहवः पार्थिवा राजंस्तेषां वशगता रणे ।
मावमंस्थाः पाण्डवांस्त्वं नारायणपुरोगमान् ॥ ७.२२.२८ ॥
రాజా, వారి వశంలో ఉన్న అనేకమంది రాజులు యుద్ధంలో ఉన్నారు. నారాయణుడు (కృష్ణుడు) ముందుండి నడిపించే పాండవులను నీవు తక్కువగా చూడకు.
7.22.29
एकायनगता ह्येते पीडयेयुर्यतव्रतम् ।
अरक्षमाणं शलभा यथा दीपं मुमूर्षवः ॥ ७.२२.२९ ॥
ఒకే ఆశ్రయాన్ని పొందిన వీరు, రక్షణ లేని, వ్రతనిష్ఠుడైన వానిని బాధిస్తారు; మరణాన్ని కోరే మిడతలు రక్షణలేని దీపాన్ని చుట్టుముట్టినట్లు.
7.22.30
असंशयं कृतास्त्राश्च पर्याप्ताश्चापि वारणे ।
अतिभारमहं मन्ये भारद्वाजे समाहितम् ॥ ७.२२.३० ॥
సందేహం లేదు, వారు అస్త్రవిద్యలో నిపుణులు, నిరోధించడంలో సమర్థులు. అయితే భారద్వాజుడైన (ద్రోణుని) మీద మోపబడిన ఈ భారం అతి గొప్పదని నేను భావిస్తున్నాను.
7.22.31
ते शीघ्रमनुगच्छामो यत्र द्रोणो व्यवस्थितः ।
कोका इव महानागं मा वै हन्युर्यतव्रतम् ॥ ७.२२.३१ ॥
వారు వేగంగా ద్రోణుడు నిలిచి ఉన్న చోటికి వెంబడించాలి; కొంగలు గొప్ప ఏనుగును చుట్టుముట్టినట్లు, నియమనిష్ఠుడైన అతన్ని వారు చంపకుండా ఉండాలి.
7.22.32
राधेयस्य वचः श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्ततः ।
भ्रातृभिः सहितो राजन्प्रायाद्द्रोणरथं प्रति ॥ ७.२२.३२ ॥
రాధేయుడు కర్ణుని మాటలు విని, అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు తన సోదరులతో కలిసి, ఓ రాజా, ద్రోణుని రథం వైపు వెళ్ళాడు.
7.22.33
तत्रारावो महानासीदेकं द्रोणं जिघांसताम् ।
पाण्डवानां निवृत्तानां नानावर्णैर्हयोत्तमैः ॥ ७.२२.३३ ॥
అక్కడ ద్రోణుని ఒక్కడినే చంపాలనుకున్న, తిరిగివచ్చిన పాండవుల నానా రంగుల ఉత్తమ గుర్రాలతో గొప్ప కోలాహలం కలిగింది.