Mahābhārata · Adhyāya 7.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.23.1
सर्वेषामेव मे ब्रूहि रथचिह्वानि सञ्जय ।
ये द्रोणमभ्यवर्तन्त क्रुद्धा भीमपुरोगमाः।
तान्यहं श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण पृथक्पृथक् ॥ ७.२३.१ ॥
Sañjaya, dime en detalle, uno por uno, los emblemas de los carros de todos los que, enfurecidos y encabezados por Bhīma, atacaron a Droṇa.
7.23.2
दूयते मे मनस्तात द्रोणं प्रति परन्तपम् ।
श्रुत्वा भीष्मस्य निधनं तद्वदेतद्भविष्यति ॥ ७.२३.२ ॥
Querido, mi mente sufre por Droṇa, el atormentador de enemigos. Tras oír de la muerte de Bhīṣma, dime cómo llegará a ser esto.
7.23.3
ऋक्षवर्णैर्हयैर्दृष्ट्वा व्यायच्छन्तं वृकोदरम् ।
रजताश्वस्ततः शूरः शैनेयः सन्न्यवर्तत ॥ ७.२३.३ ॥
Al ver a Vṛkodara (Bhīma) avanzando con caballos color oso, entonces el héroe Śaineya (Sātyaki), de caballos plateados, dio la vuelta.
7.23.4
सारङ्गाश्वो युधामन्युः स्वयं प्रत्वरयन्हयान् ।
पर्यवर्तत दुर्धर्षः क्रुद्धो द्रोणरथं प्रति ॥ ७.२३.४ ॥
Yudhāmanyu, de caballos color ciervo, espoleando él mismo a los caballos, invencible y enfurecido, se volvió hacia el carro de Droṇa.
7.23.5
पारावतसवर्णैस्तु हेमभाण्डैर्महाजवैः ।
पाञ्चालराजस्य सुतो धृष्टद्युम्नो न्यवर्तत ॥ ७.२३.५ ॥
Con caballos color paloma, muy veloces y con arneses de oro, Dhṛṣṭadyumna, hijo del rey de los Pāñcāla, se volvió.
7.23.6
पितरं तु परिप्रेप्सुः क्षत्रधर्मा यतव्रतः ।
सिद्धिं चास्य परां काङ्क्षञ्शोणाश्वः सन्न्यवर्तत ॥ ७.२३.६ ॥
Deseando proteger a su padre, cumpliendo el deber del guerrero, firme en su voto y anhelando su suprema victoria, Śoṇāśva de caballos rojos dio la vuelta.
7.23.7
पद्मपत्रनिभांश्चाश्वान्मल्लिकाक्षान्स्वलङ्कृतान् ।
शैखण्डिः क्षत्रदेवस्तु स्वयं प्रत्वरयन्ययौ ॥ ७.२३.७ ॥
Sobre caballos semejantes a pétalos de loto, con marcas como jazmines y bien adornados, Śaikhaṇḍin y Kṣatradeva mismos avanzaron apresurándose.
7.23.8
दर्शनीयास्तु काम्भोजाः शुकपत्रपरिच्छदाः ।
वहन्तो नकुलं शीघ्रं तावकानाभिदुद्रुवुः ॥ ७.२३.८ ॥
Los hermosos caballos kāmbojas, cubiertos con gualdrapas de plumas de loro, llevaron velozmente a Nakula y arremetieron contra tus hombres.
7.23.9
कृष्णास्तु मेघसङ्काशा अवहन्नुत्तमौजसम् ।
दुर्धर्षायाभिसन्धाय क्रुद्धं युद्धाय भारत ॥ ७.२३.९ ॥
Caballos negros como nubes llevaron a Uttamaujas, el invencible; oh Bhārata, decidido a la batalla y colérico, avanzó.
7.23.10
तथा तित्तिरिकल्माषा हया वातसमा जवे ।
अवहंस्तुमुले युद्धे सहदेवमुदायुधम् ॥ ७.२३.१० ॥
Asimismo, caballos moteados como perdices y veloces como el viento llevaron a Sahadeva, con el arma en alto, a la tumultuosa batalla.
7.23.11
दन्तवर्णास्तु राजानं कालवाला युधिष्ठिरम् ।
भीमवेगा नरव्याघ्रमवहन्वातरंहसः ॥ ७.२३.११ ॥
Caballos color marfil de colas negras, de velocidad terrible y rápidos como el viento, llevaron al rey Yudhiṣṭhira, tigre entre los hombres.
7.23.12
हेमोत्तमप्रतिच्छन्नैर्हयैर्वातसमैर्जवे ।
अभ्यवर्तन्त सैन्यानि सर्वाण्येव युधिष्ठिरम् ॥ ७.२३.१२ ॥
Con caballos cubiertos de excelentes arreos de oro y veloces como el viento, todos los ejércitos avanzaron contra Yudhiṣṭhira.
7.23.13
राज्ञस्त्वनन्तरो राजा पाञ्चाल्यो द्रुपदोऽभवत् ।
जातरूपमयच्छत्रः सर्वैस्तैरभिरक्षितः ॥ ७.२३.१३ ॥
Después del rey, fue Drupada, rey de los Pāñcālas, cuyo parasol era de oro y que estaba protegido por todos ellos.
7.23.14
ललामैर्हरिभिर्युक्तः सर्वशब्दक्षमैर्युधि ।
राज्ञं मध्ये महेष्वासः शान्तभीरभ्यवर्तत ॥ ७.२३.१४ ॥
Uncido a corceles leonados, adornados y capaces de soportar todo sonido en batalla, el gran arquero Śāntabhī avanzó en medio de los reyes.
7.23.15
तं विराटोऽन्वयाच्छीघ्रं सह सर्वैर्महारथैः ।
केकयाश्च सिखण्डी च धृष्टकेतुस्तथैव च।
स्वैः स्वैः सैन्यैः परिवृता मात्स्यराजानमन्वयुः ॥ ७.२३.१५ ॥
Virāṭa lo siguió rápidamente con todos los grandes guerreros; los Kekaya, Śikhaṇḍin y también Dhṛṣṭaketu, cada uno rodeado por su propio ejército, siguieron al rey de los Matsya.
7.23.16
तं तु पाटलिपुष्पाणां समवर्णा हयोत्तमाः ।
वहमाना व्यराजन्त मास्त्यस्यामित्रघातिनः ॥ ७.२३.१६ ॥
Los excelentes caballos, del color de las flores pāṭalī, que lo llevaban, resplandecían: aniquiladores de los enemigos del rey de los Matsya.
7.23.17
हरिद्रासमवर्णास्तु जवना हेममालिनः ।
पुत्रं विराटराजस्य सत्वरं समुदावहन् ॥ ७.२३.१७ ॥
Veloces caballos, del color de la cúrcuma, con guirnaldas de oro, llevaban rápidamente al hijo del rey Virāṭa.
7.23.18
इन्द्रगोपकवर्णैश्च भ्रातरः पञ्च केकयाः ।
जातरूपसमाभासाः सर्वे लोहितकध्वजाः ॥ ७.२३.१८ ॥
Y los cinco hermanos Kekaya, del color del escarabajo indragopa, brillantes como el oro, todos con estandartes rojos.
7.23.19
ते हेममालिनः शूराः सर्वे युद्धविशारदाः ।
वर्षन्त इव जीमूताः प्रत्यदृश्यन्त दंशिताः ॥ ७.२३.१९ ॥
Aquellos héroes, con guirnaldas de oro y todos diestros en la batalla, aparecieron armados como nubes que descargan lluvia.
7.23.20
आमपात्रनिकाशास्तु पाञ्चाल्यममितौजसम् ।
दत्तास्तुम्बुरुणा दिव्याः शिखण्डिनमुदावहन् ॥ ७.२३.२० ॥
Los caballos divinos, del color de vasijas de barro sin cocer y dados por Tumburu, llevaron a Śikhaṇḍin, el pañcāla de poder inconmensurable.
7.23.21
तथा द्वादशसाहस्राः पाञ्चालानां महारथाः ।
तेषां तु षट्सहस्राणि ये शिखण्डिनमन्वयुः ॥ ७.२३.२१ ॥
Asimismo, había doce mil grandes carreteros de los pañcālas, y seis mil de ellos siguieron a Śikhaṇḍin.
7.23.22
पुत्रं तु शिशुपालस्य नरसिंहस्य मारिष ।
आक्रीडन्तो वहन्ति स्म सारङ्गशबला हयाः ॥ ७.२३.२२ ॥
Oh señor, los caballos moteados como ciervos llevaban jugando al hijo de Śiśupāla, el león entre los hombres.
7.23.23
धृष्टकेतुस्तु चेदीनामृषभोऽतिबलोदितः ।
काम्भोजैः शबलैरश्वैरभ्यवर्तत दुर्जयः ॥ ७.२३.२३ ॥
Dhṛṣṭaketu, toro de los cedis, surgido con gran fuerza, invencible, avanzó con caballos moteados de Kāmboja.
7.23.24
बृहत्क्षत्रं तु कैकेयं सुकुमारं हयोत्तमाः ।
पलालधूमसङ्काशाः सैन्धवाः शीघ्रमावहन् ॥ ७.२३.२४ ॥
Los excelentes caballos de Sindhu, del color del humo de paja, llevaron veloces a Bṛhatkṣatra, el Kaikeya, delicado.
7.23.25
मल्लिकाक्षाः पद्मवर्णा बाह्लिजाताः स्वलङ्कृताः ।
शूरं शिखण्डिनः पुत्रमृक्षदेवमुदावहन् ॥ ७.२३.२५ ॥
De ojos como jazmines, color de loto, nacidos en Bāhlīka y bien adornados, los caballos llevaron lejos al valiente hijo de Śikhaṇḍin, Ṛkṣadeva.
7.23.26
रुक्मभाण्डप्रतिच्छन्नाः कौशेयसदृशा हयाः ।
क्षमावन्तोऽवहन्सङ्ख्ये सेनाबिन्दुमरिन्दमम् ॥ ७.२३.२६ ॥
Cubiertos de arreos dorados, semejantes a la seda, pacientes, los caballos llevaron en la batalla a Senābindu, domador de enemigos.
7.23.27
युवानमवहन्युद्धे क्रौञ्चवर्णा हयोत्तमाः ।
काश्यस्याभिभुवः पुत्रं सुकुमारं महारथम् ॥ ७.२३.२७ ॥
Caballos excelentes de color grulla llevaron en la batalla al joven, delicado gran guerrero, hijo de Abhibhū de Kāśya.
7.23.28
श्वेतास्तु प्रतिविन्ध्यन्तं कृष्णग्रीवा मनोजवाः ।
यन्तुः प्रेष्यकरा राजन्राजपुत्रमुदावहन् ॥ ७.२३.२८ ॥
Caballos blancos de cuello negro, rápidos como el pensamiento y obedientes a sus conductores, oh rey, llevaron lejos al hijo del rey, Prativindhya.
7.23.29
सुतसोमं तु योधाग्र्यं भीमपुत्रं महाबलम् ।
माषपुष्पसवर्णास्तमवहन्वाजिनो रणे ॥ ७.२३.२९ ॥
Los caballos del color de la flor de la judía negra llevaron en la batalla a Sutasoma, el primero de los guerreros, poderoso hijo de Bhīma.
7.23.30
सहस्रसोमप्रतिमो बभूव पुरे कुरूणामुदयेन्दुनाम्नि ।
तस्मिञ्जातः सोमसंक्रन्दमध्ये यस्मात्तस्मात्सुतसोमोऽभवत्सः ॥ ७.२३.३० ॥
En la ciudad de los kurus llamada Udayendu era como mil Somas; como nació en medio del clamor del Soma, llegó a llamarse Sutasoma.
7.23.31
नाकुलिं तु शतानीकं शालपुष्पनिभा हयाः ।
आदित्यतरुणप्रख्याः श्लाघनीयमुदावहन् ॥ ७.२३.३१ ॥
Los caballos, semejantes a flores de sāla y brillantes como el sol naciente, llevaban con honor a Śatānīka, hijo de Nakula.
7.23.32
काञ्चनापिहितैर्योक्त्रैर्मयूरग्रीवसन्निभाः ।
द्रौपदेयं नरव्याघ्रं श्रुतकर्माणमाहवे ॥ ७.२३.३२ ॥
Caballos con correas de arnés cubiertas de oro y cuellos como de pavo real llevaron en batalla a Śrutakarman, hijo de Draupadī, tigre entre los hombres.
7.23.33
श्रुतकीर्तिं श्रुतनिधिं द्रौपदेयं हयोत्तमाः ।
ऊहुः पार्थसमं युद्धे चाषपत्रनिभा हयाः ॥ ७.२३.३३ ॥
Los excelentes caballos, semejantes a las plumas del pájaro cāṣa e iguales a Pārtha en la batalla, llevaron a Śrutakīrti, tesoro de saber, hijo de Draupadī.
7.23.34
यमाहुरध्यर्धगुणं कृष्णात्पार्थाच्च संयुगे ।
अभिमन्युं पिशङ्गास्तं कुमारमवहन्रणे ॥ ७.२३.३४ ॥
Abhimanyu, el joven a quien llaman una vez y media más virtuoso que Kṛṣṇa y Arjuna, fue llevado en batalla por caballos leonados.
7.23.35
एकस्तु धार्तराष्ट्रेभ्यः पाण्डवान्यः समाश्रितः ।
तं बृहन्तो महाकाया युयुत्सुमवहन्रणे।
ये तु पुष्करसारस्य तुल्यवर्णा हयोत्तमाः ॥ ७.२३.३५ ॥
Yuyutsu, el único que se apartó de los hijos de Dhṛtarāṣṭra y se acogió a los Pāṇḍavas, fue llevado en batalla por grandes y excelentes caballos de corpulencia, del color del pájaro puṣkara-sāra.
7.23.36
पलालकाण्डवर्णास्तु वार्धक्षेमिं तरस्विनम् ।
ऊहुः सुतुमुले युद्धे हया हृष्टाः स्वलङ्कृताः ॥ ७.२३.३६ ॥
Caballos alegres y bellamente adornados, de color de tallo de paja, llevaron al veloz Vārdhakṣemi en el furioso tumulto de la batalla.
7.23.37
कुमारं शितिपादास्तु रुक्मचित्रैरुरश्छदैः ।
सौचित्तिमवहद्युद्धे यन्तुः प्रेष्यकरा हयाः ॥ ७.२३.३७ ॥
Los caballos de patas negras, con cubiertas pectorales adornadas de oro y labores multicolores, llevaron a Sauchitti a la batalla, obedientes a las órdenes del auriga.
7.23.38
रुक्मपीठावकीर्णास्तु कौशेयसदृशा हयाः ।
सुवर्णमालिनः क्षान्ताः श्रेणिमन्तमुदावहन् ॥ ७.२३.३८ ॥
Los caballos, cubiertos con mantas de montura doradas, relucientes como seda y ceñidos con guirnaldas de oro, llevaron con paciencia a Śreṇimat.
7.23.39
रुक्ममालाधराः शूरा हेमपृष्ठाः स्वलङ्कृताः ।
काशिराजं नरश्रेष्ठं श्लाघनीयमुदावहन् ॥ ७.२३.३९ ॥
Los valientes caballos, con guirnaldas de oro, de lomos dorados y bien adornados, llevaron al rey de Kāśi, el mejor de los hombres, digno de alabanza.
7.23.40
अस्त्राणां च धनुर्वेदे ब्राह्मे वेदे च पारगम् ।
तं सत्यधृतिमायान्तमरूणाः समुपावहन् ॥ ७.२३.४० ॥
Mientras Satyadhṛti, maestro de las armas, de la ciencia del arco y del Veda brahmánico, avanzaba, los caballos rojizos lo llevaron cerca.
7.23.41
यः स पाञ्चालसेनानीद्रोणमंशमकल्पयत् ।
पारावतसवर्णास्तं धृष्टद्युम्नमुदावहन् ॥ ७.२३.४१ ॥
Dhṛṣṭadyumna, el comandante del ejército de Pāñcāla que había asignado a Droṇa su parte (de la batalla), fue llevado por caballos color paloma.
7.23.42
तमन्वयात्सत्यधृतिः सौचित्तिर्युद्धदुर्मदः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ॥ ७.२३.४२ ॥
Tras él siguieron Satyadhṛti, Sauchitti ebrio de batalla, Śreṇimat, Vasudāna y el hijo de Kāśya, el poderoso Abhibhū.
7.23.43
युक्तैः परमकाम्भोजैर्जवनैर्हेममालिभिः ।
भीषयन्तो द्विषत्सैन्यं यमवैश्रवणोपमाः ॥ ७.२३.४३ ॥
Uncidos a los excelentes caballos kāmbojas, veloces y adornados con guirnaldas de oro, aterrorizando al ejército enemigo, eran como Yama y Vaiśravaṇa.
7.23.44
प्रभद्रकास्तु काम्भोजाः षट्सहस्राण्युदायुधाः ।
नानावर्णैर्हयैः श्रेष्ठैर्हेमवर्णरथध्वजाः ॥ ७.२३.४४ ॥
Los prabhadrakas y los kāmbojas, seis mil, con las armas en alto, sobre excelentes caballos de diversos colores, con estandartes de carro dorados.
7.23.45
शरव्रातैर्विधुन्वन्तः शत्रून्विततकार्मुकाः ।
समानमृत्यवो भूत्वा धृष्टद्युम्नं समन्वयुः ॥ ७.२३.४५ ॥
Sacudiendo a los enemigos con lluvias de flechas, con los arcos bien tensados, iguales a la misma Muerte, siguieron a Dhṛṣṭadyumna.
7.23.46
बभ्रुकौशेयवर्णास्तु सुवर्णवरमालिनः ।
ऊहुरम्लानमनसश्चेकितानं हयोत्तमाः ॥ ७.२३.४६ ॥
Los excelentes caballos de color bayo sedoso, luciendo finas guirnaldas de oro, de ánimo firme, llevaron a Chekitāna.
7.23.47
इन्द्रायुधसवर्णैस्तु कुन्तिभोजो हयोत्तमैः ।
आयात्सदश्वैः पुरुजिन्मातुलः सव्यसाचिनः ॥ ७.२३.४७ ॥
Kuntibhoja llegó sobre excelentes caballos del color del arco de Indra, y Purujit, tío materno de Savyasācin (Arjuna), llegó con buenos caballos.
7.23.48
अन्तरिक्षसवर्णास्तु तारकाचित्रिता इव ।
राजानं रोचमानं ते हयाः सङ्ख्ये समावहन् ॥ ७.२३.४८ ॥
Aquellos caballos, de color celeste y moteados como con estrellas, llevaron juntos a tu rey resplandeciente a la batalla.
7.23.49
कर्बुराः शितिपादास्तु स्वर्णजालपरिच्छदाः ।
जारासन्धिं हयाः श्रेष्ठाः सहदेवमुदावहन् ॥ ७.२३.४९ ॥
Caballos moteados, de patas negras y cubiertos con gualdrapas de red dorada, los mejores corceles, llevaron adelante a Jārāsandhi y a Sahadeva.
7.23.50
ये तु पुष्करनालस्य समवर्णा हयोत्तमाः ।
जवे श्येनसमाश्चित्राः सुदामानमुदावहन् ॥ ७.२३.५० ॥
Los mejores caballos, del color del tallo del loto, veloces como halcones y de variados colores, llevaron adelante a Sudāman.
7.23.51
शशलोहितवर्णास्तु पाण्डुरोद्गतराजयः ।
पाञ्चाल्यं गोपतेः पुत्रं सिंहसेनमुदावहन् ॥ ७.२३.५१ ॥
Caballos del color de la sangre de liebre, con rayas pálidas, llevaron adelante a Siṃhasena, hijo de Gopati, el príncipe de los Pāñcāla.
7.23.52
पाञ्चालानां नरव्याघ्रो यः ख्यातो जनमेजयः ।
तस्य सर्षपपुष्पाणां तुल्यवर्णा हयोत्तमाः ॥ ७.२३.५२ ॥
Los mejores caballos de Janamejaya, tigre entre los hombres, renombrado entre los Pāñcāla, eran del color de las flores de mostaza.
7.23.53
माषवर्णाश्च जवना बृहन्तो हेममालिनः ।
दधिपृष्ठाश्चित्रमुखाः पाञ्चाल्यमवहन्द्रुतम् ॥ ७.२३.५३ ॥
Corceles del color de la judía, veloces y grandes, ceñidos de oro, con el lomo blanco como el yogur y el rostro moteado, llevaron rápidamente al príncipe de los Pāñcāla.
7.23.54
शूराश्च भद्रकाश्चैव शरकाण्डनिभा हयाः ।
पद्मकिञ्जल्कवर्णाभा दण्डधारमुदावहन् ॥ ७.२३.५४ ॥
Corceles valientes y nobles, semejantes a astiles de flecha y radiantes con el color de los filamentos del loto, llevaron adelante a Daṇḍadhāra.
7.23.55
रासभारुणवर्णाभाः पृष्ठतो मूषिकप्रभाः ।
वल्गन्त इव संयत्ता व्याघ्रदत्तमुदावहन् ॥ ७.२३.५५ ॥
Caballos rojos como un asno, con el brillo de ratones por detrás, como si brincaran listos, llevaban a Vyāghradatta.
7.23.56
हरयः कालकाश्चित्राश्चित्रमाल्यविभूषिताः ।
सुधन्वानं नरव्याघ्रं पाञ्चाल्यं समुदावहन् ॥ ७.२३.५६ ॥
Caballos bayos, oscuros y abigarrados, adornados con guirnaldas multicolores, llevaban a Sudhanvan, el tigre entre los hombres, el pāñcāla.
7.23.57
इन्द्राशनिसमस्पर्शा इन्द्रगोपकसन्निभाः ।
काये चित्रान्तराश्चित्राश्चित्रायुधमुदावहन् ॥ ७.२३.५७ ॥
Caballos de tacto como el rayo de Indra, semejantes a los escarabajos indra-gopaka, con marcas variadas en el cuerpo, llevaban a Citrāyudha.
7.23.58
बिभ्रतो हेपमालास्तु चक्रवाकोदरा हयाः ।
कोसलाधिपतेः पुत्रं सुक्षत्रं वाजिनोऽवहन् ॥ ७.२३.५८ ॥
Llevando guirnaldas de campanillas, con vientres como los del ánsar chakravāka, los caballos llevaban a Sukṣatra, hijo del señor de Kosala.
7.23.59
शबलास्तु बृहन्तोऽश्वा दान्ता जाम्बूनदस्रजः ।
युद्धे सत्यधृतिं क्षेमिमवहन्प्रांशवः शुभाः ॥ ७.२३.५९ ॥
Caballos moteados, grandes, domados, con guirnaldas de oro, altos y espléndidos, llevaron en batalla a Satyadhṛti y Kṣemi.
7.23.60
एकवर्णेन सर्वेण ध्वजेन कवचेन च ।
अश्वैश्च धनुषा चैव शुक्लैः शुक्लो न्यवर्तत ॥ ७.२३.६० ॥
Con estandarte, armadura, caballos y arco todos de un solo color, el blanco (guerrero) con caballos blancos no retrocedió.
7.23.61
समुद्रसेनपुत्रं तु सामुद्रा रुद्रतेजसम् ।
अश्वाः शशाङ्कसदृशाश्चन्द्रसेनमुदावहन् ॥ ७.२३.६१ ॥
Los caballos nacidos del mar, semejantes a la luna, llevaron lejos a Candrasena, hijo de Samudrasena, que resplandecía como Rudra.
7.23.62
नीलोत्पलसवर्णास्तु तपनीयविभूषिताः ।
शैब्यं चित्ररथं सङ्ख्ये चित्रमाल्याऽवहन्हयाः ॥ ७.२३.६२ ॥
Caballos del color del loto azul, adornados con oro, llevaron en la batalla a Śaibya y Citraratha, con guirnaldas de colores.
7.23.63
कलायपुष्पवर्णास्तु श्वेतलोहितराजयः ।
रथसेनं हयश्रेष्ठाः समूहुर्युद्धदुर्मदम् ॥ ७.२३.६३ ॥
Los mejores caballos, del color de las flores de guisante y con vetas blancas y rojas, llevaron a Rathasena, ebrio de batalla.
7.23.64
यं तु सर्वमनुष्येभ्यः प्राहुः शूरतरं नृपम् ।
तं पटच्चरहन्तारं शुकवर्णाऽवहन्हयाः ॥ ७.२३.६४ ॥
El rey a quien llaman el más valiente de todos los hombres, el matador de Paṭaccara, fue llevado por caballos color de loro.
7.23.65
चित्रायुधं चित्रमाल्यं चित्रवर्मायुधध्वजम् ।
ऊहुः किंशुकपुष्पाणां समवर्णा हयोत्तमाः ॥ ७.२३.६५ ॥
Los mejores caballos, del color de las flores de kiṃśuka, llevaron al guerrero de armas variadas, guirnaldas, armadura y estandarte.
7.23.66
एकवर्णेन सर्वेण ध्वजेन कवचेन च ।
धनुषा रथवाहैश्च नीलैर्नीलोऽभ्यवर्तत ॥ ७.२३.६६ ॥
Nīla avanzó con un solo color en todo su estandarte, armadura y arco, y con caballos de carro azules.
7.23.67
नानारूपै रत्नचिह्नैर्वरूथरथकार्मुकैः ।
वाजिध्वजपताकाभिश्चित्रैश्चित्रोऽभ्यवर्तत ॥ ७.२३.६७ ॥
Con formas diversas, emblemas de joyas, carros blindados y arcos, banderas de caballos y estandartes, el brillante ejército avanzó.
7.23.68
ये तु पुष्करवर्णस्य तुल्यवर्णा हयोत्तमाः ।
ते रोचमानस्य सुतं हेमवर्णमुदावहन् ॥ ७.२३.६८ ॥
Aquellos excelentes caballos, del mismo color que el loto, llevaron consigo al hijo resplandeciente, de color dorado.
7.23.69
योधाश्च भद्रकाराश्च शरदण्डानुदण्डयः ।
श्वेताण्डाः कुक्कुटाण्डाभा दण्डकेतुं हयाऽवहन् ॥ ७.२३.६९ ॥
Los guerreros y los Bhadrakāras, con sus astas de flecha y subastas, y los caballos blancos como huevos, del brillo de huevos de gallo, llevaron el estandarte de asta.
7.23.70
केशवे न हते सङ्ख्ये पितर्यथ नराधिपे ।
भिन्ने कपाटे पाण्डानां विद्रुतेषु च बन्धुषु ॥ ७.२३.७० ॥
Cuando Keśava no fue muerto en la batalla, ni el padre, señor de los hombres; cuando la puerta de los Pāṇḍavas se quebró y los parientes huyeron...
7.23.71
भीष्मादवाप्य चास्त्राणि द्रोणाद्रामात्कृपात्तथा ।
अस्त्रैः समत्वं सम्प्राप्य रुक्मिकर्णार्जुनाच्युतैः ॥ ७.२३.७१ ॥
Habiendo obtenido armas de Bhīṣma, Droṇa, Rāma y Kṛpa, y alcanzado la igualdad en armas con Rukmin, Karṇa, Arjuna y Acyuta...
7.23.72
इयेष द्वारकां हन्तुं कृत्स्नां जेतुं च मेदिनीम् ।
निवारितस्ततः प्राज्ञैः सुहृद्भिर्हितकाम्यया ॥ ७.२३.७२ ॥
Deseó destruir Dvārakā y conquistar toda la tierra; entonces los sabios amigos, deseando su bien, lo detuvieron.
7.23.73
वैरानुबन्धमुत्सज्य स्वराज्यमनुशास्ति यः ।
स सागरध्वजः पाण्ड्यश्चन्द्ररश्मिनिभैर्हयैः ॥ ७.२३.७३ ॥
Habiendo abandonado los lazos de enemistad y gobernando su propio reino, aquel Pāṇḍya Sāgaradhvaja llegó con caballos como rayos de luna.
7.23.74
वैडूर्यजालसञ्छन्नैर्वीर्यद्रविणमाश्रितः ।
दिव्यं विस्फारयंश्चापं द्रोणमभ्यद्रवद्बली ॥ ७.२३.७४ ॥
Montado en un carro cubierto de redes de lapislázuli, el fuerte, cuya riqueza era el valor, tensando su arco divino, se abalanzó sobre Droṇa.
7.23.75
आरकूटकवर्णाश्च हयाः पाण्ड्यानुयायिनाम् ।
अवहन्रथमुख्यानामयुतानि चतुर्दश ॥ ७.२३.७५ ॥
Los caballos de color de bronce de los seguidores del Pāṇḍya llevaron a los principales guerreros de carro por catorce ayutas.
7.23.76
नानावर्णेन रूपेण नानाकृतिमुखा हयाः ।
रथचक्रध्वजं वीरं घटोत्कचमुदावहन् ॥ ७.२३.७६ ॥
Caballos de diversos colores y formas, con rostros de muchas figuras, llevaron lejos al héroe Ghaṭotkaca, cuyo estandarte llevaba una rueda de carro.
7.23.77
भारतानां समेतानामुत्सृज्यैको मतानि यः ।
गतो युधिष्ठिरं भक्त्या त्यक्त्वा सर्वमभीप्सितम् ॥ ७.२३.७७ ॥
Habiendo abandonado las opiniones de los Bhāratas reunidos, él solo fue a Yudhiṣṭhira por devoción, renunciando a todo lo deseado.
7.23.78
लोहिताक्षं महाबाहुं युयुत्सुं मकरध्वजम् ।
महासत्वा महाकायाः सौवर्णस्यन्दने स्थितम् ॥ ७.२३.७८ ॥
El de ojos rojos y grandes brazos, Yuyutsu, cuyo estandarte llevaba un makara, de pie en un carro dorado, fue rodeado por guerreros poderosos de gran cuerpo.
7.23.79
सुवर्णवर्णा धर्मज्ञमनीकस्थं युधिष्ठिरम् ।
राजश्रेष्ठं हयश्रेष्ठाः सर्वतः पृष्ठतोऽन्वयुः ॥ ७.२३.७९ ॥
Los mejores caballos de color dorado siguieron a Yudhiṣṭhira, conocedor del dharma y el mejor de los reyes, que estaba en la formación, por todos lados y por detrás.
7.23.80
वर्णैरुच्चावचैरन्यैः सदश्वानां प्रभद्रकाः ।
सन्न्यवर्तन्त युद्धाय बहवो देवरूपिणः ॥ ७.२३.८० ॥
Muchos otros nobles caballos de diversos colores, muy auspiciosos y de forma divina, dieron la vuelta para la batalla.
7.23.81
ते यत्ता भीमसेनेन सहिताः काञ्चनध्वजाः ।
प्रत्यदृश्यन्त राजेन्द्र सेन्द्रा इव दिवौकसः ॥ ७.२३.८१ ॥
Preparados junto con Bhīmasena, aparecieron con banderas doradas, oh señor de reyes, como los habitantes del cielo con Indra.
7.23.82
अत्यरोचत तान्सर्वान्धृष्ठद्युम्नः समागतान् ।
सर्वाण्यति च सैन्यानि भारद्वाजो व्यरोचत ॥ ७.२३.८२ ॥
Dhṛṣṭadyumna superó a todos los que se habían reunido, y el hijo de Bharadvāja (Droṇa) brilló más allá de todos los ejércitos.
7.23.83
अतीव शुशुभे तस्य ध्वजः कृष्णाजिनोत्तरः ।
कमण्डलुर्महाराज जातरूपमयः शुभः ॥ ७.२३.८३ ॥
Su estandarte brilló extraordinariamente, con una piel negra de antílope encima y un cuenco de agua dorado y auspicioso, oh gran rey.
7.23.84
ध्वजं तु भीमसेनस्य वैडूर्यमणिलोचनम् ।
भ्राजमानं महासिंहं राजन्तं दृष्टवानहम् ॥ ७.२३.८४ ॥
El estandarte de Bhīmasena, con ojos de gemas de vaiḍūrya y un gran león resplandeciente, regio: yo lo vi.
7.23.85
ध्वजं तु कुरुराजस्य पाण्डवस्य महौजसः ।
दृष्टवानस्मि सौवर्णं सोमं ग्रहगणान्वितम् ॥ ७.२३.८५ ॥
Vi el estandarte dorado del rey de los Kuru, el Pāṇḍava de gran poder, con la luna acompañada de su hueste de planetas.
7.23.86
मृदङ्गौ चात्र विपुलौ दिव्यौ नन्दोपनन्दकौ ।
यन्त्रेणाहन्यमानौ च सुस्वनौ हर्षवर्धनौ ॥ ७.२३.८६ ॥
Aquí había dos grandes tambores divinos, llamados Nanda y Upananda, golpeados por un mecanismo, de sonido dulce y que aumentaban la alegría.
7.23.87
शरभं पृष्ठसौवर्णं नकुलस्य महाध्वजम् ।
अपश्याम रथेत्युग्रं भीषयाणमवस्थितम् ॥ ७.२३.८७ ॥
En el carro de Nakula había un gran estandarte con un śarabha dorado en el lomo; lo vimos erguido, feroz y aterrador.
7.23.88
हंसस्तु राजतः श्रीमान्ध्वजे घण्टापताकवान् ।
सहदेवस्य दुर्धर्षो द्विषतां शोकवर्धनः ॥ ७.२३.८८ ॥
En el estandarte de Sahadeva había un espléndido cisne de plata, adornado con campanillas y banderines; invencible, aumentaba el dolor de los enemigos.
7.23.89
पञ्चानां द्रौपदेयानां प्रतिमाध्वजभूषणम् ।
धर्ममारुतशक्राणामश्विनोश्च महात्मनोः ॥ ७.२३.८९ ॥
Los estandartes emblemáticos de los cinco hijos de Draupadī eran su adorno, como también los de Dharma, Vāyu, Indra y los magnánimos Aśvin.
7.23.90
अभिमन्योः कुमारस्य शार्ङ्गपक्षी हिरण्मयः ।
रथे ध्वजवरो राजंस्तप्तचामीकरोज्ज्वलः ॥ ७.२३.९० ॥
Oh rey, en el carro del joven príncipe Abhimanyu estaba el estandarte del pájaro Śārṅga, de oro, el mejor de los estandartes, brillante como el oro refinado.
7.23.91
घटोत्कचस्य राजेन्द्र ध्वजे गृध्रो व्यरोचत ।
अश्वाश्च कामगास्तस्य रावणस्य पुरा यथा ॥ ७.२३.९१ ॥
Oh señor de reyes, en el estandarte de Ghaṭotkaca brillaba el buitre, y sus caballos que iban a voluntad eran como los de Rāvaṇa de antaño.
7.23.92
माहेन्द्रं च धनुर्दिव्यं धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
वायव्यं भीमसेनस्य धनुर्दिव्यमभून्नृप ॥ ७.२३.९२ ॥
El arco divino de Indra pertenecía al rey Dharma Yudhiṣṭhira, y, oh rey, el arco divino de Bhīmasena era de Vāyu.
7.23.93
त्रैलोक्यरक्षणार्थाय ब्रह्मणा सृष्टमायुधम् ।
तद्दिव्यमजरं चैव फाल्गुनार्थाय वै धनुः ॥ ७.२३.९३ ॥
Aquella arma divina e imperecedera, creada por Brahmā para la protección de los tres mundos — aquel arco era para Phālguna (Arjuna).
7.23.94
वैष्णवं नकुलायाथ सहदेवाय चाश्विजम् ।
घटोत्कचाय पौलस्त्यं धनुर्दिव्यं भयामकम् ॥ ७.२३.९४ ॥
Para Nakula el arco de Viṣṇu, y para Sahadeva el de los Aśvin; para Ghaṭotkaca, el arco divino y aterrador del linaje de Pulastya.
7.23.95
रौद्रमाग्नेयकौबेरं याम्यं गिरिशमेव च ।
पञ्चानां द्रौपदेयानां धनूरत्नानि भारत ॥ ७.२३.९५ ॥
Pertenecientes a Rudra, Agni, Kubera, Yama y Giriśa (Śiva) — estos fueron los arcos-joya de los cinco hijos de Draupadī, oh Bhārata.
7.23.96
रौद्रं धनुर्वरं श्रेष्ठं लेभे यद्रोहिणीसुतः ।
तत्तुष्टः प्रददौ रामः सौभद्राय महात्मने ॥ ७.२३.९६ ॥
El excelente y supremo arco de Rudra que había obtenido el hijo de Rohiṇī — ese, complacido, Rāma se lo dio al magnánimo hijo de Subhadrā.
7.23.97
एते चान्ये च बहवो ध्वजा हेमविभूषिताः ।
तत्रादृश्यन्त शूराणां द्विषतां शोकवर्धनाः ॥ ७.२३.९७ ॥
Estos y muchos otros estandartes adornados con oro se veían allí, aumentando el dolor de los enemigos de los héroes.
7.23.98
तदभूद्ध्वजसम्बाधमकापुरुषसेवितम् ।
द्रोणानीकं महाराज पटे चित्रमिवार्पितम् ॥ ७.२३.९८ ॥
Oh gran rey, aquel era el ejército de Droṇa, lleno de estandartes y servido por guerreros no cobardes, como un cuadro pintado sobre tela.
7.23.99
शुश्रुवुनार्मगोत्राणि वीराणां संयुगे तदा ।
द्रोणमाद्रवतां राजन्स्वयंवर इवाहवे ॥ ७.२३.९९ ॥
Oh rey, entonces en la batalla se oyeron los nombres y linajes de los héroes que corrían hacia Droṇa, como en un svayaṃvara.