Mahābhārata · Adhyāya 7.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.24.1
व्यथयेयुरिमे सेनां देवानामपि सञ्जय ।
आहवे ये न्यवर्तन्त वृकोदरमुखा नृपाः ॥ ७.२४.१ ॥
Oh Sañjaya, aquellos reyes que se volvieron atrás en la batalla, encabezados por Vṛkodara, podrían haber perturbado incluso al ejército de los dioses.
7.24.2
सम्प्रयुक्तः किलैवायं दिष्टैर्भवति पूरुषः ।
तस्मिन्नेव च सर्वार्थाः प्रदृश्यन्ते पृथग्विधाः ॥ ७.२४.२ ॥
El hombre, en verdad, es uncido por el destino, y en eso mismo se ven todos los fines de diversas clases.
7.24.3
दीर्घं विप्रोषितः कालमरण्ये जटिलोऽजिनी ।
अज्ञातश्चैव लोकस्य विजहार युधिष्ठिरः ॥ ७.२४.३ ॥
Yudhiṣṭhira, desterrado largo tiempo en el bosque, con el cabello enmarañado y vestido de piel de ciervo, vagó ignorado por el mundo.
7.24.4
स एव महतीं सेनां समावर्तयदाहवे ।
किमन्यद्दैवसंयोगान्मम पुत्राभवाय च ॥ ७.२४.४ ॥
Fue él quien hizo retroceder al gran ejército en la batalla. ¿Qué otra cosa sino la conjunción del destino, que ocurrió para la ruina de mis hijos?
7.24.5
युक्त एव हि भाग्येन ध्रुवमुत्पद्यते नरः ।
स तथाऽऽकृष्यते तेन न यथा स्वयमिच्छति ॥ ७.२४.५ ॥
Uncido en verdad por la fortuna, el hombre ciertamente nace; y por ello es arrastrado como él mismo no quiere.
7.24.6
द्यूतव्यसनमासाद्य क्लेशितो हि युधिष्ठिरः ।
स पुनर्भागधेयेन सहायानुपलब्धवान् ॥ ७.२४.६ ॥
Caído en el vicio del juego de dados, Yudhiṣṭhira en verdad fue afligido; sin embargo, por fortuna volvió a obtener aliados.
7.24.7
अर्थे मे केकया लब्धाः काशिका कोसलाश्चये ।
चेदीनां चार्धमपरे मामे व समुपाश्रिताः ॥ ७.२४.७ ॥
Por mi causa se obtuvieron los Kekayas, los Kāśis y los Kosalas; la mitad de los Cedis y otros se acogieron a mí.
7.24.8
पृथिवी भूयसी तात मम पार्थस्य नो तथा ।
इति मामब्रवीत्सूत मन्दो दुर्योधनः पुरा ॥ ७.२४.८ ॥
Hijo querido, la tierra es mayor para mí, no para Pārtha, ni para nosotros de ese modo; así me dijo antes el necio Duryodhana, oh auriga.
7.24.9
तस्य सेनासमूहस्य मध्ये द्रोणः सुरक्षितः ।
निहतः पार्षतेनाजौ किमन्यद्भागधेयतः ॥ ७.२४.९ ॥
Droṇa, bien protegido en medio de aquella masa de tropas, fue muerto en batalla por el hijo de Pṛṣata; ¿qué otra cosa sino el destino?
7.24.10
मध्ये राज्ञां महाबाहुं सदा युद्धाभिनन्दिनम् ।
सर्वास्त्रपारगं द्रोणं कथं मृत्युरुपेयिवान् ॥ ७.२४.१० ॥
¿Cómo llegó la muerte a Droṇa, el de grandes brazos en medio de los reyes, siempre deleitado en la batalla, maestro de todas las armas?
7.24.11
समनुप्राप्तकृच्छ्रोऽहं मोहं परममागतः ।
भीष्मद्रोणौ हतौ श्रुत्वा नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ७.२४.११ ॥
Abrumado por la adversidad, he caído en suprema confusión; al oír que Bhīṣma y Droṇa han sido muertos, no tengo ánimo para vivir.
7.24.12
यन्मां क्षत्ताऽब्रवीत्तात प्रपश्यन्पुत्रगृद्धिनम् ।
दुर्योधनेन तत्सर्वं प्राप्तं सूत मया सह ॥ ७.२४.१२ ॥
Hijo querido, todo lo que Kṣattṛ me dijo, viendo que yo estaba ávido por mis hijos, ha caído sobre mí a través de Duryodhana, oh auriga.
7.24.13
नृशंसं तु परं तात त्यक्त्वा दुर्योधनं यदि ।
पुत्रशेषं चिकीर्षेयं कृत्स्नं न मरणं व्रजेत् ॥ ७.२४.१३ ॥
Querido hijo, si abandonara al extremadamente cruel Duryodhana y deseara preservar algún resto de mis hijos, toda la estirpe quizás no encontraría la muerte.
7.24.14
यो हि धर्मं परित्यज्य भवत्यर्थपरो नरः ।
सोऽस्माच्च हीयते लोकात्क्षुद्रभावं च गच्छति ॥ ७.२४.१४ ॥
El hombre que abandona el dharma y se entrega solo a la riqueza es rebajado de este mundo y cae en una naturaleza vil.
7.24.15
अद्य चाप्यस्य राष्ट्रस्य कृतोच्छेदस्य सञ्जय ।
अवशेषं न पश्यामि ककुदे मृदिते सति ॥ ७.२४.१५ ॥
Sañjaya, en este reino cuya destrucción se ha consumado no veo ningún resto ni hoy, pues su jefe (el giba) ha sido aplastado.
7.24.16
कथं स्यादवशेषो हि धुर्ययोरभ्यतीतयोः ।
यौ नित्यमुपजीवामः क्षमिणौ पुरुषर्षभौ ॥ ७.२४.१६ ॥
Cuando aquellos dos pilares principales, los toros entre los hombres, pacientes y en los que siempre nos apoyamos, han pasado, ¿cómo podría quedar algún resto?
7.24.17
व्यक्तमेव च मे शंस यथा युद्धमवर्तत ।
केऽयुध्यन्के व्यपाकुर्वन्के क्षुद्राः प्राद्रवन्भयात् ॥ ७.२४.१७ ॥
Dime claramente cómo se desarrolló la batalla: quiénes lucharon, quiénes se apartaron y qué hombres viles huyeron por miedo.
7.24.18
धनुञ्जयं च मे शंस यद्यच्चक्रे रथर्षभः ।
तस्माद्भयं नो भूयिष्ठं भ्रातृव्याच्च वृकोदरात् ॥ ७.२४.१८ ॥
Háblame también de Dhanañjaya y de lo que hizo aquel toro entre aurigas, pues tenemos un temor extremo del enemigo (nuestro primo paterno) y de Vṛkodara.
7.24.19
यथाऽसीच्च निवृत्तेषु पाण्डवेयेषु सञ्जय ।
मम सैन्यावशेषस्य सन्निपातः सुदारुणः ॥ ७.२४.१९ ॥
Oh Sañjaya, cuando los hijos de Pāṇḍu se retiraron, ¿cómo fue el terrible choque de mi ejército restante?
7.24.20
कथं च वो मनस्तात निवृत्तेष्वभवत्तदा ।
मामकानां च ये शूराः के कांस्तत्र न्यवारयन् ॥ ७.२४.२० ॥
Querido, ¿cómo quedó tu ánimo cuando se retiraron? ¿A cuáles de mis héroes se les contuvo allí?