మహాభారతం · అధ్యాయం 7.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.24.1
व्यथयेयुरिमे सेनां देवानामपि सञ्जय ।
आहवे ये न्यवर्तन्त वृकोदरमुखा नृपाः ॥ ७.२४.१ ॥
ఓ సంజయా, యుద్ధంలో వెనుదిరిగిన ఈ రాజులు — వృకోదరుడు ముందుండగా — దేవతల సైన్యాన్ని కూడా కలవరపెట్టగలరు.
7.24.2
सम्प्रयुक्तः किलैवायं दिष्टैर्भवति पूरुषः ।
तस्मिन्नेव च सर्वार्थाः प्रदृश्यन्ते पृथग्विधाः ॥ ७.२४.२ ॥
మనిషి దైవంచేత నియమించబడినవాడై మాత్రమే ఉంటాడు; అందులోనే రకరకాల అన్ని ప్రయోజనాలు కనిపిస్తాయి.
7.24.3
दीर्घं विप्रोषितः कालमरण्ये जटिलोऽजिनी ।
अज्ञातश्चैव लोकस्य विजहार युधिष्ठिरः ॥ ७.२४.३ ॥
దీర్ఘకాలం అడవిలో బహిష్కృతుడై, జటలు ధరించి, జింకచర్మం కట్టుకొని, లోకానికి తెలియకుండా యుధిష్ఠిరుడు సంచరించాడు.
7.24.4
स एव महतीं सेनां समावर्तयदाहवे ।
किमन्यद्दैवसंयोगान्मम पुत्राभवाय च ॥ ७.२४.४ ॥
అతడే యుద్ధంలో మహాసేనను వెనుకకు మళ్లించాడు. దైవ యోగం తప్ప ఇంకేముంది? అది నా కుమారుల నాశనానికి జరిగింది.
7.24.5
युक्त एव हि भाग्येन ध्रुवमुत्पद्यते नरः ।
स तथाऽऽकृष्यते तेन न यथा स्वयमिच्छति ॥ ७.२४.५ ॥
భాగ్యంతో కూడినవాడిగానే మనిషి నిశ్చయంగా పుడతాడు. దానిచేత అతడు తాను కోరనట్లు లాగబడతాడు.
7.24.6
द्यूतव्यसनमासाद्य क्लेशितो हि युधिष्ठिरः ।
स पुनर्भागधेयेन सहायानुपलब्धवान् ॥ ७.२४.६ ॥
జూదవ్యసనంలో పడి యుధిష్ఠిరుడు నిజంగా బాధపడ్డాడు. అయినా భాగ్యంవల్ల అతడు మళ్లీ సహాయకులను పొందాడు.
7.24.7
अर्थे मे केकया लब्धाः काशिका कोसलाश्चये ।
चेदीनां चार्धमपरे मामे व समुपाश्रिताः ॥ ७.२४.७ ॥
నా కోసం కేకయులు, కాశులు, కోసలులు లభించారు; చేదులలో సగం మరియు ఇతరులు నన్నే ఆశ్రయించారు.
7.24.8
पृथिवी भूयसी तात मम पार्थस्य नो तथा ।
इति मामब्रवीत्सूत मन्दो दुर्योधनः पुरा ॥ ७.२४.८ ॥
నాయనా, భూమి నాదే ఎక్కువ, పార్థునిది కాదు, మనదీ అలా కాదు అని మూర్ఖుడైన దుర్యోధనుడు ముందు నాతో అన్నాడు, సూతా.
7.24.9
तस्य सेनासमूहस्य मध्ये द्रोणः सुरक्षितः ।
निहतः पार्षतेनाजौ किमन्यद्भागधेयतः ॥ ७.२४.९ ॥
ఆ సేనా సమూహం మధ్యలో బాగా రక్షింపబడిన ద్రోణుడు యుద్ధంలో పార్షతునిచే చంపబడ్డాడు; విధి తప్ప మరేమిటి?
7.24.10
मध्ये राज्ञां महाबाहुं सदा युद्धाभिनन्दिनम् ।
सर्वास्त्रपारगं द्रोणं कथं मृत्युरुपेयिवान् ॥ ७.२४.१० ॥
రాజుల మధ్య ఉన్న మహాబాహువు, ఎల్లప్పుడూ యుద్ధాన్ని ఆనందించేవాడు, అన్ని అస్త్రాలలో నిపుణుడైన ద్రోణుడిని మృత్యువు ఎలా చేరింది?
7.24.11
समनुप्राप्तकृच्छ्रोऽहं मोहं परममागतः ।
भीष्मद्रोणौ हतौ श्रुत्वा नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ७.२४.११ ॥
కష్టంలో చిక్కుకున్న నేను పరమ మోహాన్ని పొందాను; భీష్ముడు, ద్రోణుడు హతులయ్యారని విని, నేను జీవించడానికి ఉత్సాహించలేను.
7.24.12
यन्मां क्षत्ताऽब्रवीत्तात प्रपश्यन्पुत्रगृद्धिनम् ।
दुर्योधनेन तत्सर्वं प्राप्तं सूत मया सह ॥ ७.२४.१२ ॥
నాయనా, పుత్రవ్యామోహిని అయిన నన్ను చూసి క్షత్తా (విదురుడు) చెప్పినదంతా దుర్యోధనుని వల్ల నాపై వచ్చి పడింది, సూతా.
7.24.13
नृशंसं तु परं तात त्यक्त्वा दुर्योधनं यदि ।
पुत्रशेषं चिकीर्षेयं कृत्स्नं न मरणं व्रजेत् ॥ ७.२४.१३ ॥
ప్రియమైన కుమారా, అత్యంత క్రూరుడైన దుర్యోధనుడిని విడిచిపెట్టి, కుమారులలో కొంతమందినైనా రక్షించాలనుకుంటే, సమస్త వంశం మరణించకుండా ఉండవచ్చు.
7.24.14
यो हि धर्मं परित्यज्य भवत्यर्थपरो नरः ।
सोऽस्माच्च हीयते लोकात्क्षुद्रभावं च गच्छति ॥ ७.२४.१४ ॥
ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టి కేవలం ధనంపైనే ఆసక్తి చూపే మనిషి ఈ లోకం నుండి పతనమై అల్ప స్వభావాన్ని పొందుతాడు.
7.24.15
अद्य चाप्यस्य राष्ट्रस्य कृतोच्छेदस्य सञ्जय ।
अवशेषं न पश्यामि ककुदे मृदिते सति ॥ ७.२४.१५ ॥
సంజయా, నాశనమైపోయిన ఈ రాజ్యంలో ఇప్పటికీ నాకు ఏ శేషమూ కనిపించడం లేదు; దాని ప్రధానం నలిగిపోయింది.
7.24.16
कथं स्यादवशेषो हि धुर्ययोरभ्यतीतयोः ।
यौ नित्यमुपजीवामः क्षमिणौ पुरुषर्षभौ ॥ ७.२४.१६ ॥
మేము ఎల్లప్పుడూ ఆధారపడిన, ఓర్పుగల, నరశ్రేష్ఠులైన ఆ ఇద్దరు ధురంధరులు గతించిపోయినప్పుడు, శేషం ఎలా ఉంటుంది?
7.24.17
व्यक्तमेव च मे शंस यथा युद्धमवर्तत ।
केऽयुध्यन्के व्यपाकुर्वन्के क्षुद्राः प्राद्रवन्भयात् ॥ ७.२४.१७ ॥
యుద్ధం ఎలా జరిగిందో నాకు స్పష్టంగా చెప్పు. ఎవరు పోరాడారు, ఎవరు వెనుదిరిగారు, అల్పులైన ఎవరు భయంతో పారిపోయారు?
7.24.18
धनुञ्जयं च मे शंस यद्यच्चक्रे रथर्षभः ।
तस्माद्भयं नो भूयिष्ठं भ्रातृव्याच्च वृकोदरात् ॥ ७.२४.१८ ॥
ధనంజయుడి గురించి, ఆ రథశ్రేష్ఠుడు ఏమేమి చేశాడో నాకు చెప్పు. శత్రువైన దాయాది నుండి, వృకోదరుడి నుండి మాకు అధిక భయం ఉంది.
7.24.19
यथाऽसीच्च निवृत्तेषु पाण्डवेयेषु सञ्जय ।
मम सैन्यावशेषस्य सन्निपातः सुदारुणः ॥ ७.२४.१९ ॥
సంజయా, పాండవులు వెనుదిరిగినప్పుడు, నా మిగిలిన సైన్యం యొక్క భయంకరమైన ఘర్షణ ఎలా జరిగింది?
7.24.20
कथं च वो मनस्तात निवृत्तेष्वभवत्तदा ।
मामकानां च ये शूराः के कांस्तत्र न्यवारयन् ॥ ७.२४.२० ॥
ప్రియమైనవాడా, వారు వెనుదిరిగినప్పుడు మీ మనసు ఎలా ఉండెను? నా పక్షంలోని శూరులలో ఎవరెవరిని అక్కడ ఆపారు?