Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.25

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.25.1

महद्भैरवमासीन्नः सन्निवृत्तेषु पाण्डुषु ।
दृष्ट्वा द्रोणं छाद्यमानं तैर्भास्करमिवाम्बुदैः ॥ ७.२५.१ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନେ ଫେରିଯିବା ସମୟରେ ଆମ ପାଇଁ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ହେଲା; ମେଘରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା ପରି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୋଣ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେବା ଦେଖିଲୁ।

7.25.2

तैश्चोद्भूतं रजस्तीव्रमवचक्रे चमूं तव ।
ततो हतममंस्याम द्रोणं दृष्टिपथे हते ॥ ७.२५.२ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠିଥିବା ପ୍ରବଳ ଧୂଳି ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା; ଦୃଷ୍ଟିପଥରୁ ଦ୍ରୋଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ସେ ହତ ହେଲେ ବୋଲି ଆମେ ଭାବିଲୁ।

7.25.3

तांस्तु शूरान्महेष्वासान्क्रूरं कर्म चिकीर्षतः ।
दृष्ट्वा दुर्योधनस्तूर्णं स्वसैन्यं समचूचुदत् ॥ ७.२५.३ ॥

ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ବୀରମାନେ କ୍ରୂର କର୍ମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି ଦେଖି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ସେନାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।

7.25.4

यथाशक्ति यथोत्साहं यथासत्वं नराधिपाः ।
वारयध्वं यथायोगं पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.२५.४ ॥

ହେ ନରାଧିପଗଣ, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ ଓ ସାହସ ଅନୁସାରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନାକୁ ରୋକନ୍ତୁ।

7.25.5

ततो दुर्मर्षणो भीममभ्यगच्छत्सुतस्तव ।
आराद्दृष्ट्वा किरन्बाणैरिच्छन्दोणस्य जीवितम् ॥ ७.२५.५ ॥

ତା'ପରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ମର୍ଷଣ ଭୀମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ଦୂରରୁ ହିଁ ବାଣ ବର୍ଷଣ କରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ଇଚ୍ଛାରେ।

7.25.6

तं बाणेरवतस्तार क्रुद्धो मृत्युरिवाहवे ।
तं च भीमोऽतुदद्बाणैस्तदाऽऽसीत्तुमुलं महत् ॥ ७.२५.६ ॥

କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ସେ ବାଣରେ ଭୀମଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ଭୀମ ମଧ୍ୟ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ସେତେବେଳେ ମହା କୋଲାହଲ ହେଲା।

7.25.7

त ईश्वरसमादिष्टाः प्राज्ञाः शूराः प्रहारिणः ।
राज्यं मृत्युभयं त्यक्त्वा प्रत्यतिष्ठन्परान्युधि ॥ ७.२५.७ ॥

ଈଶ୍ବରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପ୍ରେରିତ, ପ୍ରାଜ୍ଞ, ଶୂର ପ୍ରହାରୀମାନେ ରାଜ୍ୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଲେ।

7.25.8

कृतवर्मा शिनेः पौत्रं द्रोणं प्रेप्सुं विशाम्पते ।
पर्यवारयदायान्तं शूरं समरशोभिनम् ॥ ७.२५.८ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାକୁ ଆସୁଥିବା ଶିନିଙ୍କ ପୌତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭିତ ସେହି ଶୂରକୁ କୃତବର୍ମା ଘେରି ରୋକିଲେ।

7.25.9

तं शैनेयः शरव्रातैः क्रुद्धः क्रुद्धमवारयत् ।
कृतवर्मा च शैनेयं मत्तो मत्तमिव द्विपम् ॥ ७.२५.९ ॥

କ୍ରୁଦ୍ଧ ଶୈନେୟ ବାଣସମୂହ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ରୋକିଲେ; ଏବଂ କୃତବର୍ମା ମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ଅନ୍ୟ ମତ୍ତ ହସ୍ତୀକୁ ରୋକିବା ପରି ଶୈନେୟଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

7.25.10

सैन्धवः क्षत्रवर्माणमायान्तं निशितैः शरैः ।
उग्रधन्वा महेष्वासं यत्ततो द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.१० ॥

ସିନ୍ଧୁପତି (ଜୟଦ୍ରଥ) ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଆସୁଥିବା ମହାଧନୁର୍ଧର କ୍ଷତ୍ରବର୍ମାଙ୍କୁ, ଉଗ୍ରଧନୁଧାରୀଙ୍କୁ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ଯତ୍ନଶୀଳ ସେହିଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

7.25.11

क्षत्रवर्मा सिन्धुपतेश्छित्त्वा केततनकार्मुके ।
नाराचैर्दशभिः क्रुद्धः सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ ७.२५.११ ॥

କ୍ରୁଦ୍ଧ କ୍ଷତ୍ରବର୍ମା ସିନ୍ଧୁପତିଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଓ ଧନୁ କାଟି, ଦଶଟି ନାରାଚରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ପ୍ରହାର କଲେ।

7.25.12

अथान्यद्धनुरादाय सैन्धवः कृतहस्तवत् ।
विव्याध क्षत्रवर्माणं रणे सर्वायसैः शरैः ॥ ७.२५.१२ ॥

ତା'ପରେ ସିନ୍ଧୁପତି ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି, ଦକ୍ଷ ହସ୍ତ ଥିବା ଲୋକ ପରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଲୌହ ଶରରେ କ୍ଷତ୍ରବର୍ମାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.25.13

युयुत्सुं पाण्डवार्थाय यतमानं महारथम् ।
सुबाहुर्भारतं शूरं यत्तो द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.१३ ॥

ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରତ ମହାରଥୀ ଯୁଯୁତ୍ସୁଙ୍କୁ ଭାରତ ବୀର ସୁବାହୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରୁ ତତ୍ପରତାରେ ରୋକିଲେ।

7.25.14

सुबाहोः सधनुर्बाणावस्यतः परिघोपमौ ।
युयुत्सुः शितपीताभ्यां क्षुराभ्यामच्छिनद्भुजौ ॥ ७.२५.१४ ॥

ସୁବାହୁ ଧନୁ-ବାଣ ସହିତ ବାଣ ଫିଙ୍ଗୁଥିବାବେଳେ ଯୁଯୁତ୍ସୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁଇ କ୍ଷୁର ଦ୍ୱାରା ପରିଘ ପରି ତାଙ୍କର ଦୁଇ ବାହୁ କାଟିଦେଲେ।

7.25.15

राजानं पाण्डवश्रेष्ठं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
वेलेव सागरं क्षुब्धं मद्रराट् समवारयत् ॥ ७.२५.१५ ॥

କ୍ଷୁବ୍ଧ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯେପରି କୂଳ ରୋକେ, ସେହିପରି ମଦ୍ରରାଜ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୋକିଲେ।

7.25.16

तं धर्मराजो बहुभिर्मर्मभिद्भिरवाकिरत् ।
मद्रेशस्तं चतुःषष्ट्या शरैर्विद्ध्वाऽनदद्भृशम् ॥ ७.२५.१६ ॥

ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କୁ ମର୍ମଭେଦୀ ଅନେକ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ। ମଦ୍ରେଶ ତାଙ୍କୁ ଚଉଷଠି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି ଉଚ୍ଚ ଗର୍ଜନ କଲେ।

7.25.17

तस्य नानदतः केतुमुच्चकर्त च कार्मुकम् ।
क्षुराभ्यां पाण्डवो ज्येष्ठस्तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.२५.१७ ॥

ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଓ ଧନୁକୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବ ଦୁଇ କ୍ଷୁରରେ କାଟିଦେଲେ। ତେବେ ଲୋକେ ଜୋରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।

7.25.18

तथैव राजा बाह्लीको राजानं द्रुपदं शरैः ।
आद्रवन्तं सहानीकः सहानीकं न्यवारयत् ॥ ७.२५.१८ ॥

ସେହିପରି ରାଜା ବାହ୍ଲୀକ ବାଣରେ ଧାଇଁଆସୁଥିବା ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ରୋକିଲେ।

7.25.19

तद्युद्धमभवद्धोरं वृद्धयोः सहसेनयोः ।
यथा महायूथपयोर्द्विपयोः सम्प्रभिन्नयोः ॥ ७.२५.१९ ॥

ସେହି ବୃଦ୍ଧ ଦୁଇ ସେନାର ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଯେପରି ମଦମତ୍ତ ଦୁଇ ମହାଯୂଥପତି ହାତୀଙ୍କ ସଂଗ୍ରାମ।

7.25.20

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ विराटं मत्स्यमार्च्छताम् ।
सहसैन्यौ सहानीकं यथेन्द्राग्नी पुरा बलिम् ॥ ७.२५.२० ॥

ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ରାଜକୁମାର ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ ସେନା ସହିତ ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ବିରାଟଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ବଳି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।

7.25.21

तदुत्पिञ्जलकं युद्धमासीद्देवासुरोपमम् ।
मत्स्यानां केकयैः सार्धमभीताश्वरथद्विपम् ॥ ७.२५.२१ ॥

ସେହି ବିଶୃଙ୍ଖଳ ଯୁଦ୍ଧ ଦେବ-ଅସୁରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଥିଲା; ମତ୍ସ୍ୟ ଓ କେକୟମାନେ ନିର୍ଭୟ ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.25.22

नाकुलिं तु शतानीकं भूतकर्मा सभापतिः ।
अस्यन्तमिषुजालानि यान्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.२२ ॥

ନକୁଳ ପୁତ୍ର ଶତାନୀକ ବାଣର ଜାଲ ନିକ୍ଷେପ କରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଯାଉଥିଲେ, ସଭାପତି ଭୂତକର୍ମା ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

7.25.23

ततो नकुलदायादस्त्रिभिर्भल्लैः सुसंशितैः ।
चक्रे विबाहुशिरसं भूतकर्माणमाहवे ॥ ७.२५.२३ ॥

ତା'ପରେ ନକୁଳର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ତିନି ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂତକର୍ମାଙ୍କୁ ବାହୁ ଓ ମସ୍ତକହୀନ କଲେ।

7.25.24

सुतसोमं तु विक्रान्तमायान्तं तं शरौघिणम् ।
द्रोणायाभिमुखं वीरं साल्वो बाणैरवारयत् ॥ ७.२५.२४ ॥

ଶାଲ୍ୱ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବାଣ ବର୍ଷା କରି ଆସୁଥିବା ସେହି ବୀର ସୁତସୋମଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

7.25.25

स तु भीमरथः साल्वमाशुगैरायसैः शितैः ।
षड्भिः साश्वनियन्तारमनयद्यमसादनम् ॥ ७.२५.२५ ॥

ସେହି ଭୀମରଥ ଶଲ୍ୱଙ୍କୁ ଛଅଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୌହ ବାଣରେ, ତାଙ୍କ ଘୋଡା ଓ ସାରଥି ସହିତ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।

7.25.26

श्रुतकीर्तिं समायान्तं मयूरसदृशैर्हयैः ।
चित्रसेनो महाराज तव पौत्रं न्यवारयत् ॥ ७.२५.२६ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ମୟୂର ସଦୃଶ ଘୋଡ଼ାରେ ଆସୁଥିବା ଆପଣଙ୍କ ନାତି ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ଚିତ୍ରସେନ ଅଟକାଇଲେ।

7.25.27

तमार्जुनिः शरैश्चक्रे पितृव्यं जर्झरच्छविम् ।
शरैश्च द्रौपदीपुत्रं चित्रसेनः समावृणोत् ॥ ७.२५.२७ ॥

ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାଣରେ ନିଜ ପିତୃବ୍ୟଙ୍କୁ, ଶରୀର କ୍ଷତବିକ୍ଷତ କରିଦେଲେ; ଏବଂ ଚିତ୍ରସେନ ଦ୍ରୌପଦୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବାଣରେ ଆବୃତ କଲେ।

7.25.28

किरन्तं शरजालानि प्रभिन्नमिव कुञ्जरम् ।
श्रुतकर्माणमायान्तं दौश्शासनिरवारयत् ॥ ७.२५.२८ ॥

ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ଭଳି ବାଣଜାଲ ବିସ୍ତାରି ଆସୁଥିବା ଶ୍ରୁତକର୍ମାଙ୍କୁ ଦୁଃଶାସନ ପୁତ୍ର ଅଟକାଇଲେ।

7.25.29

तौ पौत्रौ तव दुर्धर्षौ परस्परवधैषिणौ ।
पितॄणामर्थसिद्ध्यर्थं चक्रतुर्युद्धमुत्तमम् ॥ ७.२५.२९ ॥

ଆପଣଙ୍କ ସେହି ଦୁଇ ନାତି, ଅଜେୟ, ପରସ୍ପରର ବଧ ଇଚ୍ଛୁକ, ପିତୃଗଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.25.30

तिष्ठन्तमग्रे तं दृष्ट्वा प्रतिविन्ध्यं महाहवे ।
द्रौणिर्मानं पितुः कुर्वन्मार्गणैः समवारयत् ॥ ७.२५.३० ॥

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା କରି ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟକାଇଲେ।

7.25.31

तं क्रुद्धं प्रतिविव्याध प्रतिविन्ध्यः शितैः शरैः ।
सिंहलाङ्गूललक्ष्माणं पितुरर्थे व्यवस्थितम् ॥ ७.२५.३१ ॥

କ୍ରୁଦ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ପ୍ରହାର କଲେ। ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଳ ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ସେ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଟଳ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।

7.25.32

प्रवपन्निव बीजानि बीजकाले कृषीवलः ।
द्रौणायनिर्द्रौपदेयं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.२५.३२ ॥

ବୀଜବୁଣା ସମୟରେ କୃଷକ ଯେପରି ବୀଜ ବିଖେରେ, ସେହିପରି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଦ୍ରୌପଦେୟଙ୍କୁ ଶରବର୍ଷଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

7.25.33

यस्तु शूरतमो राजन्नुभयोः सेनयोर्मतः ।
तं पटच्चरहन्तारं लक्ष्मणः समवारयत् ॥ ७.२५.३३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଉଭୟ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଶୂର ବୋଲି ଗଣ୍ୟ, ଗୁପ୍ତଚର ହନ୍ତାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

7.25.34

स लक्ष्मणस्येष्वसनं छित्त्वा लक्ष्म च भारत ।
लक्ष्मणे शरजालानि विसृजन्बह्वशोभत ॥ ७.२५.३४ ॥

ହେ ଭାରତ, ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଧନୁ ଓ ଚିହ୍ନ କାଟିଦେଲେ; ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ଶରଜାଲ ନିକ୍ଷେପ କରି ସେ ଅତି ଶୋଭିତ ହେଲେ।

7.25.35

ततोऽभिमन्युः कर्माणि कुर्वन्तं चित्रयोधिनम् ।
आर्जुनिः कृतिनं शूरं लक्ष्मणं समयोधयत् ॥ ७.२५.३५ ॥

ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ କରୁଥିବା ବିଚିତ୍ର ଯୋଦ୍ଧା, ନିପୁଣ ଓ ଶୂର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.25.36

स सम्प्रहारस्तुमुलस्तयोरासीन्महात्मनोः ।
श्रोतॄणामीक्षितॄणां च भृशं प्रीतिविवर्धनः ॥ ७.२५.३६ ॥

ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସେ ତୁମୁଳ ସଂଘର୍ଷ ଶ୍ରୋତା ଓ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼ାଉଥିଲା।

7.25.37

विकर्णस्तु महाप्राज्ञो याज्ञसेनिं शिखण्डिनम् ।
पर्यवारयदायान्तं युवानं समरे युवा ॥ ७.२५.३७ ॥

ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବିକର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଯୁବକ ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଯୁବକ ହୋଇ, ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

7.25.38

ततस्तमिषुजालेन याज्ञसेनिः समावृणोत् ।
विधूय तद्बाणजालं बभौ तव सुतो बली ॥ ७.२५.३८ ॥

ତା'ପରେ ଯାଜ୍ଞସେନି ତାଙ୍କୁ ବାଣ-ଜାଲରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବୃତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ବଳବାନ ପୁତ୍ର ସେ ବାଣ-ଜାଲ ଝାଡ଼ି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଉଠିଲେ।

7.25.39

अङ्गदोऽभिमुखं वीरमुत्तमौजसमाहवे ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं शरौघेण न्यवारयत् ॥ ७.२५.३९ ॥

ଅଙ୍ଗଦ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଥିବା ବୀର ଉତ୍ତମୌଜାଙ୍କୁ, ଯିଏ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିଲେ, ବାଣ-ପ୍ରବାହରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

7.25.40

स सम्प्रहारस्तुमुलस्तयोः पुरुषसिंहयोः ।
सैनिकानां च सर्वेषां तयोश्च प्रीतिवर्धनः ॥ ७.२५.४० ॥

ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷସିଂହଙ୍କ ସଂଘର୍ଷ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା; ତାହା ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଓ ସମସ୍ତ ସୈନିକଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଲା।

7.25.41

दुर्मुखस्तु महेष्वासो वीरं पुरुजितं बली ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं वत्सदन्तैरवारयत् ॥ ७.२५.४१ ॥

ମହାଧନୁର୍ଧର ବଳବାନ ଦୁର୍ମୁଖ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ବୀର ପୁରୁଜିତଙ୍କୁ ବତ୍ସଦନ୍ତ ବାଣରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

7.25.42

स दुर्मुखं भ्रुवोर्मध्ये नाराचेनाभ्यताडयत् ।
तस्य तद्धि बभौ वक्त्रं सनालमिव पङ्कजम् ॥ ७.२५.४२ ॥

ସେ ଦୁର୍ମୁଖଙ୍କ ଦୁଇ ଭୃଭଙ୍ଗର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ନାରାଚ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ; ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ସେହି ମୁଖ ନାଳ ସହିତ ପଦ୍ମ ପରି ଶୋଭିଲା।

7.25.43

कर्णस्तु केकयान्भ्रातॄन्पञ्च लोहितकध्वजान् ।
द्रोणायाभिमुखं याताञ्शरवर्षैरवारयत् ॥ ७.२५.४३ ॥

କିନ୍ତୁ କର୍ଣ୍ଣ ଲୋହିତ ଧ୍ୱଜାଧାରୀ କେକୟର ପାଞ୍ଚ ଭାଇଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସୁଥିଲେ, ଶରବର୍ଷଣରେ ରୋକିଦେଲେ।

7.25.44

ते चैनं भृशसन्तप्ताः शरवर्षैरवाकिरन् ।
स च तांश्छादयामास शरजालैः पुनः पुनः ॥ ७.२५.४४ ॥

ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଶରବର୍ଷଣ କଲେ; ସେ ମଧ୍ୟ ବାରମ୍ବାର ଶରଜାଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

7.25.45

नैव कर्णो न ते पञ्च ददृशर्बाणसंवृताः ।
साश्वसूतध्वजरथाः परस्परशराचिताः ॥ ७.२५.४५ ॥

ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥିବାରୁ ନା କର୍ଣ୍ଣ ଦେଖାଗଲେ, ନା ସେହି ପାଞ୍ଚଜଣ; ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ଧ୍ୱଜା ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ରଥ ପରସ୍ପରର ବାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

7.25.46

पुत्रास्ते दुर्जयश्चैव जयश्च विजयश्च ह ।
नीलकाश्यजयत्सेनांस्त्रयस्त्रीन्प्रत्यवारयन् ॥ ७.२५.४६ ॥

ତୁମ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଜୟ, ଜୟ ଓ ବିଜୟ, ଏବଂ ନୀଳକ ଓ ଅଶ୍ୟଜୟ ତିନି ତିନି ଜଣ ମିଳି ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

7.25.47

तद्युद्धमभवद्धोरमीक्षितृप्रीतिवर्धनम् ।
सिंहव्याघ्रतरक्षूणां यथर्क्षमहिषर्षभैः ॥ ७.२५.४७ ॥

ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ହେଲା ଏବଂ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଲା — ସିଂହ, ବାଘ ଓ ତରକ୍ଷୁଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି, କିମ୍ବା ଭାଲୁ, ମହିଷ ଓ ଷଣ୍ଢଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି।

7.25.48

क्षेमधूर्तिबृहन्तौ तु भ्रातरौ सात्वतं युधि ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं शरैस्तीक्ष्णैस्ततक्षतुः ॥ ७.२५.४८ ॥

କିନ୍ତୁ କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ଓ ବୃହନ୍ତ ନାମକ ଦୁଇ ଭାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଉଥିବା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଆଘାତ କଲେ।

7.25.49

तयोस्तस्य च तद्युद्धमत्यद्भुतमिवाभवत् ।
सिंहस्य द्विपमुख्याभ्यां प्रभिन्नाभ्यां यथा वने। ॥ ७.२५.४९ ॥

ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କ ସହିତ ତାର ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ବନରେ ମଦମତ୍ତ ଦୁଇ ପ୍ରଧାନ ହସ୍ତୀ ସହିତ ସିଂହର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ହେଲା।

7.25.50

राजानं तु तथाम्बष्ठमेकं युद्धाभिनन्दिनम् ।
चेदिराजः शरानस्यन्क्रुद्धो द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.५० ॥

ଚେଦିରାଜ କ୍ରୋଧରେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ ଅମ୍ବଷ୍ଠ ରାଜାକୁ, ସେ ଏକାକୀ ଥିଲେ ହେଁ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ରୋକିଦେଲେ।

7.25.51

ततोऽम्बष्ठोऽस्थिभेदिन्या निरभिद्यच्छलाकया ।
स त्यक्त्वा सशरं चापं रथाद्भूमिमुपागमत् ॥ ७.२५.५१ ॥

ତା'ପରେ ଅମ୍ବଷ୍ଠ ହାଡ଼ ଭେଦକାରୀ ଶଳାକାରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ; ସେ ବାଣ ସହିତ ଧନୁ ତ୍ୟାଗ କରି ରଥରୁ ଭୂମିକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।

7.25.52

वार्धक्षेमिं तु वार्ष्णेयं कृपः शारद्वतः शरैः ।
अक्षुद्रः क्षुद्रकैर्बाणैः क्रुद्धरूपमवारयत् ॥ ७.२५.५२ ॥

କିନ୍ତୁ ଶରଦ୍ବାନଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃପ, ଯିଏ ମହାନ, କ୍ଷୁଦ୍ର ବାଣରେ କ୍ରୋଧରୂପୀ ବାର୍ଧକ୍ଷେମି ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

7.25.53

युध्यन्तौ कृपवार्ष्णेयौ येऽपश्यंश्चित्रयोधिनौ ।
ते युद्धासक्तमनसो नान्यं बुबुधिरे क्रियाम् ॥ ७.२५.५३ ॥

ଯୁଦ୍ଧରତ କୃପ ଓ ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଚିତ୍ର ଯୋଦ୍ଧା ରୂପେ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ ଲଗାଇଥିବାରୁ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।

7.25.54

सौमदत्तिस्तु राजानं मणिमन्तमतन्द्रितम् ।
पर्यवारयदायान्तं यशो द्रोणस्य वर्घयन् ॥ ७.२५.५४ ॥

କିନ୍ତୁ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆସୁଥିବା ଅକ୍ଳାନ୍ତ ମଣିମନ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଘେରି ରୋକି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଯଶ ବଢ଼ାଇଲେ।

7.25.55

स सौमदत्तेस्त्वरितश्चित्रेष्वसनकेतने ।
पुनः पताकां सूतं चच्छत्रं चापातयद्रथात् ॥ ७.२५.५५ ॥

ସୌମଦତ୍ତି ଶୀଘ୍ର, ବିଚିତ୍ର ଧନୁ ଓ ପତାକାଯୁକ୍ତ ସେହି ରଥରୁ ପୁଣି ପତାକା, ସାରଥି ଓ ଛତ୍ର ପଡ଼ାଇଲେ।

7.25.56

अथाप्लुत्य रथात्तूर्णं यूपकेतुरमित्रहा ।
साश्वसूतध्वजरथं तं चकर्त वरासिना ॥ ७.२५.५६ ॥

ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଯୂପକେତୁ ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଡେଇଁ ଉତ୍ତମ ଖଡ୍ଗରେ ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ଧ୍ୱଜା ସହିତ ସେହି ରଥକୁ କାଟିଦେଲେ।

7.25.57

रथं च स्वं समास्थाय धनुरादाय चापरम् ।
स्वयं यच्छन्हयान्राजन्व्यधमत्पाण्डवीं चमूम् ॥ ७.२५.५७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଅନ୍ୟ ଧନୁ ନେଇ, ନିଜେ ଘୋଡ଼ା ସମ୍ଭାଳି ସେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ପ୍ରହାର କଲେ।

7.25.58

पाण्ड्यमिन्द्रमिवायान्तमसुरान्प्रति दुर्जयम् ।
समर्थः सायकौघेन वृषसेनो न्यवारयत् ॥ ७.२५.५८ ॥

ଅସୁରମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସୁଥିବା ଦୁର୍ଜୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଆସୁଥିବା ପାଣ୍ଡ୍ୟଙ୍କୁ ସମର୍ଥ ବୃଷସେନ ଶରଧାରାରେ ରୋକିଲେ।

7.25.59

अथाजगाम हैडिम्बो महामायो महाबलः ।
पितॄणां हितमन्विच्छन्दहन्कौरववाहिनीम् ॥ ७.२५.५९ ॥

ତା'ପରେ ମହାମାୟାବୀ ଓ ମହାବଳୀ ହୈଡିମ୍ବ (ଘଟୋତ୍କଚ) ପିତୃମାନଙ୍କର ହିତ ଇଚ୍ଛା କରି ଆସି କୌରବ ସେନାକୁ ଦହନ କଲେ।

7.25.60

गदापरिघनिस्त्रिंशपट्टसायोघनोपलैः ।
कडङ्गरैर्भुशुण्डीभिः प्रासैस्तोमरसायकैः ॥ ७.२५.६० ॥

ଗଦା, ପରିଘ, ଖଡ୍ଗ, ପଟ୍ଟିଶ, ଶର, ପଥର, କଡଙ୍ଗର, ଭୁଶୁଣ୍ଡୀ, ପ୍ରାସ, ତୋମର ଓ ଶରରେ (ସେ ପ୍ରହାର କଲେ)।

7.25.61

मुसलैर्मुद्गरैश्चक्रैर्न्भिण्डिपालपरश्वथैः ।
पांसुवाताग्निसलिलैर्भस्मलोष्ठतृणद्रुमैः ॥ ७.२५.६१ ॥

ମୁଷଳ, ମୁଦ୍ଗର, ଚକ୍ର, ନନ୍ଦି, ଭିଣ୍ଡିପାଳ ଓ କୁରାଢ଼ି ଦ୍ୱାରା, ଧୂଳି, ପବନ, ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା, ଭସ୍ମ, ଢେଳା, ତୃଣ ଓ ବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା।

7.25.62

आतुदन्प्ररुजन्भञ्जन्निघ्नन्विद्रावयन्क्षिपन् ।
सेनां विभीषयन्नायाद्दोणप्रेप्सुर्घटोत्कचः ॥ ७.२५.६२ ॥

ଆଘାତ କରି, ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଭାଙ୍ଗି, ବଧ କରି, ପଳାଇ ଦେଇ, ନିକ୍ଷେପ କରି, ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଘଟୋତ୍କଚ ଆସିଲା।

7.25.63

तं तु नानाप्रहरणैर्नानायुद्धविशेषणैः ।
राक्षसं राक्षसः क्रुद्धः समाजघ्ने ह्यलम्बुसः ॥ ७.२५.६३ ॥

ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ, କ୍ରୋଧିତ ରାକ୍ଷସ ଅଲମ୍ବୁଷ ନାନା ଅସ୍ତ୍ର ଓ ନାନା ଯୁଦ୍ଧବିଶେଷ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକୃତରେ ଆଘାତ କଲା।

7.25.64

तयोस्तदभवद्युद्धं रक्षोग्रामणिमुख्ययोः ।
तादृग्यादृक्पुरावृत्तं शम्बरामरराजयोः ॥ ७.२५.६४ ॥

ସେହି ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ-ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ, ପୂର୍ବରେ ଶମ୍ବର ଓ ଦେବରାଜଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ହୋଇଥିଲା ସେହିପରି ହେଲା।

7.25.65

एवं द्वन्द्वशतान्यासन्रथवारणवाजिनाम् ।
पदातीनां च भद्रं ते तव तेषां च सङ्कुले ॥ ७.२५.६५ ॥

ଏହିପରି ରଥୀ, ହସ୍ତୀ ଆରୋହୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ପଦାତିକଙ୍କର ଶହ ଶହ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସେହି ସଙ୍କୁଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ହୋଇଥିଲା। ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।

7.25.66

नैतादृशो दृष्टपूर्वः सङ्ग्रामो नैव च श्रुतः ।
द्रोणस्याभावभावे तु प्रसक्तानां परस्परम् ॥ ७.२५.६६ ॥

ଦ୍ରୋଣ ଥାଆନ୍ତୁ ବା ନ ଥାଆନ୍ତୁ, ପରସ୍ପରରେ ଲାଗିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରେ ଦେଖା ଯାଇ ନ ଥିଲା କି ଶୁଣା ଯାଇ ନ ଥିଲା।

7.25.67

इदं घोरमिदं चित्रमिदं रौद्रमिति प्रभो ।
तत्र युद्धान्यदृश्यन्त प्रततानि बहूनि च ॥ ७.२५.६७ ॥

ଏହା ଭୟଙ୍କର, ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ, ଏହା ରୌଦ୍ର — ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେଠାରେ ବହୁ ଯୁଦ୍ଧ ବିସ୍ତୃତ ଦେଖାଗଲା।