മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.25.1
महद्भैरवमासीन्नः सन्निवृत्तेषु पाण्डुषु ।
दृष्ट्वा द्रोणं छाद्यमानं तैर्भास्करमिवाम्बुदैः ॥ ७.२५.१ ॥
പാണ്ഡവർ പിൻവാങ്ങിയപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് വലിയ ഭയാനകമായ അവസ്ഥ ഉണ്ടായി; സൂര്യൻ മേഘങ്ങളാൽ മറയ്ക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ അവരാൽ ദ്രോണൻ മറയ്ക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് കണ്ടു.
7.25.2
तैश्चोद्भूतं रजस्तीव्रमवचक्रे चमूं तव ।
ततो हतममंस्याम द्रोणं दृष्टिपथे हते ॥ ७.२५.२ ॥
അവർ ഉയർത്തിയ കഠിനമായ പൊടി നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെ മൂടി; ദൃഷ്ടിപഥത്തിൽ നിന്ന് ദ്രോണൻ മറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കരുതി.
7.25.3
तांस्तु शूरान्महेष्वासान्क्रूरं कर्म चिकीर्षतः ।
दृष्ट्वा दुर्योधनस्तूर्णं स्वसैन्यं समचूचुदत् ॥ ७.२५.३ ॥
ആ മഹാ വില്ലാളി വീരന്മാർ ക്രൂരകർമ്മം ചെയ്യാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നത് കണ്ട് ദുര്യോധനൻ ഉടൻ തന്റെ സൈന്യത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
7.25.4
यथाशक्ति यथोत्साहं यथासत्वं नराधिपाः ।
वारयध्वं यथायोगं पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.२५.४ ॥
ഹേ നരാധിപന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ശക്തിക്കും ഉത്സാഹത്തിനും ധൈര്യത്തിനും ഒത്തവിധം പാണ്ഡവസൈന്യത്തെ തടയൂ.
7.25.5
ततो दुर्मर्षणो भीममभ्यगच्छत्सुतस्तव ।
आराद्दृष्ट्वा किरन्बाणैरिच्छन्दोणस्य जीवितम् ॥ ७.२५.५ ॥
അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ ദുർമർഷണൻ ഭീമന്റെ നേരെ മുന്നേറി; ദൂരെ നിന്നുതന്നെ അമ്പുകൾ ചൊരിഞ്ഞ്, ദ്രോണന്റെ ജീവൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്.
7.25.6
तं बाणेरवतस्तार क्रुद्धो मृत्युरिवाहवे ।
तं च भीमोऽतुदद्बाणैस्तदाऽऽसीत्तुमुलं महत् ॥ ७.२५.६ ॥
കോപിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ മൃത്യുപോലെ അവൻ അമ്പുകളാൽ ഭീമനെ പ്രഹരിച്ചു; ഭീമനും അമ്പുകളാൽ അവനെ പ്രഹരിച്ചു; അപ്പോൾ മഹാ കോലാഹലമുണ്ടായി.
7.25.7
त ईश्वरसमादिष्टाः प्राज्ञाः शूराः प्रहारिणः ।
राज्यं मृत्युभयं त्यक्त्वा प्रत्यतिष्ठन्परान्युधि ॥ ७.२५.७ ॥
ഈശ്വരനാൽ കൽപ്പിക്കപ്പെട്ട, ബുദ്ധിമാന്മാരായ, ശൂരന്മാരായ പ്രഹാരികൾ രാജ്യവും മരണഭയവും ഉപേക്ഷിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ എതിർത്തുനിന്നു.
7.25.8
कृतवर्मा शिनेः पौत्रं द्रोणं प्रेप्सुं विशाम्पते ।
पर्यवारयदायान्तं शूरं समरशोभिनम् ॥ ७.२५.८ ॥
ഹേ രാജാവേ! ദ്രോണനെ പ്രാപിക്കാൻ വരുന്ന ശിനിയുടെ പൗത്രനെ, യുദ്ധത്തിൽ ശോഭിക്കുന്ന ആ ശൂരനെ കൃതവർമ്മാവ് ചുറ്റി തടഞ്ഞു.
7.25.9
तं शैनेयः शरव्रातैः क्रुद्धः क्रुद्धमवारयत् ।
कृतवर्मा च शैनेयं मत्तो मत्तमिव द्विपम् ॥ ७.२५.९ ॥
കുപിതനായ ശൈനേയൻ ശരവർഷങ്ങളാൽ കുപിതനെ തടുത്തു; കൃതവർമ്മാവും മദിച്ച ആന മറ്റൊരു മദയാനയെ തടുക്കുന്നതുപോലെ ശൈനേയനെ തടുത്തു.
7.25.10
सैन्धवः क्षत्रवर्माणमायान्तं निशितैः शरैः ।
उग्रधन्वा महेष्वासं यत्ततो द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.१० ॥
സിന്ധുരാജാവ് (ജയദ്രഥൻ) മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ വരുന്ന മഹാധനുർധരനായ ക്ഷത്രവർമ്മാവിനെ, ഉഗ്രധനുസ്സുള്ളവനെ, ദ്രോണനിൽനിന്ന് ശ്രമിക്കുന്നവനെ തടഞ്ഞു.
7.25.11
क्षत्रवर्मा सिन्धुपतेश्छित्त्वा केततनकार्मुके ।
नाराचैर्दशभिः क्रुद्धः सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ ७.२५.११ ॥
കുപിതനായ ക്ഷത്രവർമ്മാവ് സിന്ധുപതിയുടെ കൊടിയും വില്ലും മുറിച്ച്, പത്തു നാരാചങ്ങളാൽ അവന്റെ സകല മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രഹരിച്ചു.
7.25.12
अथान्यद्धनुरादाय सैन्धवः कृतहस्तवत् ।
विव्याध क्षत्रवर्माणं रणे सर्वायसैः शरैः ॥ ७.२५.१२ ॥
പിന്നെ സിന്ധുരാജാവ് മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, കൈത്തഴക്കമുള്ളവനെപ്പോലെ, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാം ഇരുമ്പിന്റെ ശരങ്ങളാൽ ക്ഷത്രവർമ്മാവിനെ തുളച്ചു.
7.25.13
युयुत्सुं पाण्डवार्थाय यतमानं महारथम् ।
सुबाहुर्भारतं शूरं यत्तो द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.१३ ॥
പാണ്ഡവർക്കുവേണ്ടി പൊരുതുന്ന മഹാരഥൻ യുയുത്സുവിനെ, ഭാരതനായ ശൂരൻ സുബാഹു ദ്രോണനിൽനിന്ന് തടഞ്ഞു.
7.25.14
सुबाहोः सधनुर्बाणावस्यतः परिघोपमौ ।
युयुत्सुः शितपीताभ्यां क्षुराभ्यामच्छिनद्भुजौ ॥ ७.२५.१४ ॥
സുബാഹു വില്ലും അമ്പുകളുമായി എയ്യുമ്പോൾ, യുയുത്സു മൂർച്ചയുള്ള തിളങ്ങുന്ന രണ്ടു ക്ഷുരങ്ങളാൽ പരിഘം പോലുള്ള അവന്റെ രണ്ടു ബാഹുക്കളും ഛേദിച്ചു.
7.25.15
राजानं पाण्डवश्रेष्ठं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
वेलेव सागरं क्षुब्धं मद्रराट् समवारयत् ॥ ७.२५.१५ ॥
ക്ഷുബ്ധമായ സമുദ്രത്തെ തീരം തടയുന്നതുപോലെ, മദ്രരാജൻ പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠനും ധർമാത്മാവുമായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരനെ പൂർണ്ണമായി തടഞ്ഞു.
7.25.16
तं धर्मराजो बहुभिर्मर्मभिद्भिरवाकिरत् ।
मद्रेशस्तं चतुःषष्ट्या शरैर्विद्ध्वाऽनदद्भृशम् ॥ ७.२५.१६ ॥
ധർമരാജൻ അവനെ മർമങ്ങളെ തുളയ്ക്കുന്ന അനേകം അമ്പുകളാൽ മൂടി. മദ്രേശൻ അവനെ അറുപത്തിനാല് അമ്പുകളാൽ തുളച്ച് ഉച്ചത്തിൽ ഗർജിച്ചു.
7.25.17
तस्य नानदतः केतुमुच्चकर्त च कार्मुकम् ।
क्षुराभ्यां पाण्डवो ज्येष्ठस्तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.२५.१७ ॥
ഗർജിക്കുന്ന അവന്റെ കൊടിയും വില്ലും മൂത്ത പാണ്ഡവൻ രണ്ടു ക്ഷുരങ്ങളാൽ ഛേദിച്ചു. അപ്പോൾ ജനങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ചു.
7.25.18
तथैव राजा बाह्लीको राजानं द्रुपदं शरैः ।
आद्रवन्तं सहानीकः सहानीकं न्यवारयत् ॥ ७.२५.१८ ॥
അതുപോലെ ബാഹ്ലീക രാജാവ് അമ്പുകളാൽ പാഞ്ഞടുത്ത ദ്രുപദ രാജാവിനെ അവന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം തടഞ്ഞു.
7.25.19
तद्युद्धमभवद्धोरं वृद्धयोः सहसेनयोः ।
यथा महायूथपयोर्द्विपयोः सम्प्रभिन्नयोः ॥ ७.२५.१९ ॥
ആ മുതിർന്ന രണ്ടു സേനകളുടെ യുദ്ധം ഭീകരമായിരുന്നു, മദിച്ച രണ്ടു മഹായൂഥപ ആനകളുടെ പോരുപോലെ.
7.25.20
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ विराटं मत्स्यमार्च्छताम् ।
सहसैन्यौ सहानीकं यथेन्द्राग्नी पुरा बलिम् ॥ ७.२५.२० ॥
അവന്തിയിലെ രണ്ടു രാജകുമാരന്മാരായ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും സേനയോടെ മത്സ്യരാജാവായ വിരാടനെ ആക്രമിച്ചു, പണ്ട് ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും ബലിയെ ആക്രമിച്ചതുപോലെ.
7.25.21
तदुत्पिञ्जलकं युद्धमासीद्देवासुरोपमम् ।
मत्स्यानां केकयैः सार्धमभीताश्वरथद्विपम् ॥ ७.२५.२१ ॥
ആ കലുഷമായ യുദ്ധം ദേവാസുരയുദ്ധംപോലെയായിരുന്നു; മത്സ്യരും കേകയരും നിർഭയരായ കുതിരകളോടും രഥങ്ങളോടും ആനകളോടും കൂടി പോരാടി.
7.25.22
नाकुलिं तु शतानीकं भूतकर्मा सभापतिः ।
अस्यन्तमिषुजालानि यान्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.२२ ॥
നകുലപുത്രനായ ശതാനീകൻ അമ്പുവലകൾ എയ്തുകൊണ്ട് ദ്രോണനുനേരെ മുന്നേറുമ്പോൾ, സഭാപതിയായ ഭൂതകർമ്മാവ് അവനെ തടഞ്ഞു.
7.25.23
ततो नकुलदायादस्त्रिभिर्भल्लैः सुसंशितैः ।
चक्रे विबाहुशिरसं भूतकर्माणमाहवे ॥ ७.२५.२३ ॥
അപ്പോൾ നകുലന്റെ അവകാശി മൂന്ന് മൂർച്ചയേറിയ ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ഭൂതകർമ്മാവിനെ കൈകളും തലയുമില്ലാത്തവനാക്കി.
7.25.24
सुतसोमं तु विक्रान्तमायान्तं तं शरौघिणम् ।
द्रोणायाभिमुखं वीरं साल्वो बाणैरवारयत् ॥ ७.२५.२४ ॥
ശാല്വൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട്, ദ്രോണനുനേരെ അമ്പുമഴ ചൊരിഞ്ഞ് വന്ന ആ വീരനായ സുതസോമനെ തടഞ്ഞു.
7.25.25
स तु भीमरथः साल्वमाशुगैरायसैः शितैः ।
षड्भिः साश्वनियन्तारमनयद्यमसादनम् ॥ ७.२५.२५ ॥
ആ ഭീമരഥൻ ശല്യനെ ആറ് മൂർച്ചയേറിയ ഇരുമ്പ് ശരങ്ങളാൽ, കുതിരകളും സാരഥിയുമായി യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
7.25.26
श्रुतकीर्तिं समायान्तं मयूरसदृशैर्हयैः ।
चित्रसेनो महाराज तव पौत्रं न्यवारयत् ॥ ७.२५.२६ ॥
മഹാരാജാവേ, മയിലിനു സമാനമായ കുതിരകളിൽ വന്ന നിന്റെ പൗത്രൻ ശ്രുതകീർത്തിയെ ചിത്രസേനൻ തടഞ്ഞു.
7.25.27
तमार्जुनिः शरैश्चक्रे पितृव्यं जर्झरच्छविम् ।
शरैश्च द्रौपदीपुत्रं चित्रसेनः समावृणोत् ॥ ७.२५.२७ ॥
അർജുനപുത്രൻ അമ്പുകളാൽ തന്റെ പിതൃവ്യനെ, ശരീരം മുറിവേറ്റ് ചിതറുംവിധം ആക്കി; ചിത്രസേനൻ ദ്രൗപദീപുത്രനെ അമ്പുകളാൽ മൂടി.
7.25.28
किरन्तं शरजालानि प्रभिन्नमिव कुञ्जरम् ।
श्रुतकर्माणमायान्तं दौश्शासनिरवारयत् ॥ ७.२५.२८ ॥
മദിച്ച ആനപോലെ അമ്പുകളുടെ വലകൾ ചൊരിഞ്ഞുവന്ന ശ്രുതകർമ്മനെ ദുശ്ശാസനപുത്രൻ തടഞ്ഞു.
7.25.29
तौ पौत्रौ तव दुर्धर्षौ परस्परवधैषिणौ ।
पितॄणामर्थसिद्ध्यर्थं चक्रतुर्युद्धमुत्तमम् ॥ ७.२५.२९ ॥
നിന്റെ ആ രണ്ടു പൗത്രന്മാരും, ആർക്കും തോൽപ്പിക്കാനാകാത്തവരും, പരസ്പരം വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവരും, പിതൃക്കളുടെ ലക്ഷ്യം സാധിക്കാൻ ഉത്തമമായ യുദ്ധം നടത്തി.
7.25.30
तिष्ठन्तमग्रे तं दृष्ट्वा प्रतिविन्ध्यं महाहवे ।
द्रौणिर्मानं पितुः कुर्वन्मार्गणैः समवारयत् ॥ ७.२५.३० ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന പ്രതിവിന്ധ്യനെ കണ്ട്, ദ്രോണപുത്രൻ പിതാവിന്റെ മാനം കാക്കും വിധം അമ്പുകളാൽ അവനെ പൂർണ്ണമായി തടഞ്ഞു.
7.25.31
तं क्रुद्धं प्रतिविव्याध प्रतिविन्ध्यः शितैः शरैः ।
सिंहलाङ्गूललक्ष्माणं पितुरर्थे व्यवस्थितम् ॥ ७.२५.३१ ॥
കോപിച്ചുനിന്ന അവനെ പ്രതിവിന്ധ്യൻ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു. സിംഹവാലിന്റെ അടയാളമുള്ള അവൻ പിതാവിനുവേണ്ടി ഉറച്ചുനിന്നിരുന്നു.
7.25.32
प्रवपन्निव बीजानि बीजकाले कृषीवलः ।
द्रौणायनिर्द्रौपदेयं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.२५.३२ ॥
വിത്തുവിതയ്ക്കുന്ന കാലത്ത് കർഷകൻ വിത്തുകൾ വിതറുന്നതുപോലെ, ദ്രോണപുത്രൻ ദ്രൗപദേയനെ ശരവർഷത്താൽ മൂടി.
7.25.33
यस्तु शूरतमो राजन्नुभयोः सेनयोर्मतः ।
तं पटच्चरहन्तारं लक्ष्मणः समवारयत् ॥ ७.२५.३३ ॥
രാജാവേ, ഇരു സേനകളിലും ഏറ്റവും ശൂരനെന്നു കരുതപ്പെട്ട, ചാരനെ കൊന്നവനെ ലക്ഷ്മണൻ തടഞ്ഞു.
7.25.34
स लक्ष्मणस्येष्वसनं छित्त्वा लक्ष्म च भारत ।
लक्ष्मणे शरजालानि विसृजन्बह्वशोभत ॥ ७.२५.३४ ॥
ഭാരതാ, അവൻ ലക്ഷ്മണന്റെ വില്ലും അടയാളവും മുറിച്ചു; ലക്ഷ്മണന്റെ നേരെ ശരജാലങ്ങൾ വിട്ടുകൊണ്ട് അവൻ അതിശോഭിച്ചു.
7.25.35
ततोऽभिमन्युः कर्माणि कुर्वन्तं चित्रयोधिनम् ।
आर्जुनिः कृतिनं शूरं लक्ष्मणं समयोधयत् ॥ ७.२५.३५ ॥
പിന്നീട് അർജുനപുത്രൻ അഭിമന്യു, അത്ഭുത കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന വിചിത്രയോദ്ധാവും സമർത്ഥനും ശൂരനുമായ ലക്ഷ്മണനോട് പൊരുതി.
7.25.36
स सम्प्रहारस्तुमुलस्तयोरासीन्महात्मनोः ।
श्रोतॄणामीक्षितॄणां च भृशं प्रीतिविवर्धनः ॥ ७.२५.३६ ॥
ആ രണ്ടു മഹാത്മാക്കളുടെ ആ ഘോര സംഘർഷം കേൾക്കുന്നവർക്കും കാണുന്നവർക്കും വലിയ സന്തോഷം വളർത്തി.
7.25.37
विकर्णस्तु महाप्राज्ञो याज्ञसेनिं शिखण्डिनम् ।
पर्यवारयदायान्तं युवानं समरे युवा ॥ ७.२५.३७ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞനായ വികർണ്ണൻ യുദ്ധത്തിൽ മുന്നോട്ടുവന്ന യുവാവായ ശിഖണ്ഡിയെ, താനും യുവാവായിരുന്നിട്ടും, തടഞ്ഞു.
7.25.38
ततस्तमिषुजालेन याज्ञसेनिः समावृणोत् ।
विधूय तद्बाणजालं बभौ तव सुतो बली ॥ ७.२५.३८ ॥
അപ്പോൾ യാജ്ഞസേനി അവനെ അമ്പുകളുടെ വലയാൽ മൂടി; എന്നാൽ നിന്റെ ബലവാനായ പുത്രൻ ആ അമ്പുവല കുടഞ്ഞുകളഞ്ഞ് തിളങ്ങി.
7.25.39
अङ्गदोऽभिमुखं वीरमुत्तमौजसमाहवे ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं शरौघेण न्यवारयत् ॥ ७.२५.३९ ॥
അംഗദൻ യുദ്ധത്തിൽ എതിരെ വന്ന വീരനായ ഉത്തമൗജസിനെ, ദ്രോണനുനേരെ പോകുമ്പോൾ, അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹത്താൽ തടഞ്ഞു.
7.25.40
स सम्प्रहारस्तुमुलस्तयोः पुरुषसिंहयोः ।
सैनिकानां च सर्वेषां तयोश्च प्रीतिवर्धनः ॥ ७.२५.४० ॥
ആ രണ്ടു പുരുഷസിംഹങ്ങളുടെ ആ ഏറ്റുമുട്ടൽ അതിഭയങ്കരമായിരുന്നു; അത് അവർക്കും എല്ലാ സൈനികർക്കും ആഹ്ലാദം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
7.25.41
दुर्मुखस्तु महेष्वासो वीरं पुरुजितं बली ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं वत्सदन्तैरवारयत् ॥ ७.२५.४१ ॥
മഹാധനുർധരനും ബലവാനുമായ ദുർമുഖൻ, ദ്രോണനുനേരെ പോകുന്ന വീരനായ പുരുജിത്തിനെ വത്സദന്ത അമ്പുകളാൽ തടഞ്ഞു.
7.25.42
स दुर्मुखं भ्रुवोर्मध्ये नाराचेनाभ्यताडयत् ।
तस्य तद्धि बभौ वक्त्रं सनालमिव पङ्कजम् ॥ ७.२५.४२ ॥
അവൻ ദുർമുഖന്റെ രണ്ടു പുരികങ്ങൾക്കിടയിൽ നാരാചബാണത്താൽ അടിച്ചു; അപ്പോൾ അവന്റെ മുഖം തണ്ടോടുകൂടിയ താമരപോലെ തിളങ്ങി.
7.25.43
कर्णस्तु केकयान्भ्रातॄन्पञ्च लोहितकध्वजान् ।
द्रोणायाभिमुखं याताञ्शरवर्षैरवारयत् ॥ ७.२५.४३ ॥
എന്നാൽ കർണ്ണൻ ചുവന്ന കൊടികളുള്ള കേകയ സഹോദരന്മാരായ അഞ്ചുപേരെ, ദ്രോണന്റെ നേരെ എതിരെ വരുന്നവരെ, ശരവർഷം കൊണ്ട് തടഞ്ഞു.
7.25.44
ते चैनं भृशसन्तप्ताः शरवर्षैरवाकिरन् ।
स च तांश्छादयामास शरजालैः पुनः पुनः ॥ ७.२५.४४ ॥
അവർ അതീവ ക്രോധത്തോടെ അവന്റെ മേൽ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു; അവനാകട്ടെ വീണ്ടും വീണ്ടും ശരജാലങ്ങളാൽ അവരെ മറച്ചു.
7.25.45
नैव कर्णो न ते पञ्च ददृशर्बाणसंवृताः ।
साश्वसूतध्वजरथाः परस्परशराचिताः ॥ ७.२५.४५ ॥
ശരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടതിനാൽ കർണ്ണനെയും ആ അഞ്ചുപേരെയും കാണാനായില്ല; കുതിരകളോടും സാരഥികളോടും കൊടികളോടും കൂടിയ അവരുടെ രഥങ്ങൾ പരസ്പരം ശരങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
7.25.46
पुत्रास्ते दुर्जयश्चैव जयश्च विजयश्च ह ।
नीलकाश्यजयत्सेनांस्त्रयस्त्रीन्प्रत्यवारयन् ॥ ७.२५.४६ ॥
നിന്റെ പുത്രന്മാരായ ദുർജയൻ, ജയൻ, വിജയൻ എന്നിവരും, നീലകനും അശ്യജയനും മൂന്നുവീതം ചേർന്ന് ശത്രുസേനകളെ എതിരിട്ടു തടഞ്ഞു.
7.25.47
तद्युद्धमभवद्धोरमीक्षितृप्रीतिवर्धनम् ।
सिंहव्याघ्रतरक्षूणां यथर्क्षमहिषर्षभैः ॥ ७.२५.४७ ॥
ആ യുദ്ധം ഭയങ്കരമായിരുന്നു; കാണികൾക്ക് ആനന്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു — സിംഹങ്ങളും പുലികളും തരക്ഷുക്കളും പോരാടുന്നതുപോലെ, അല്ലെങ്കിൽ കരടികളും എരുമകളും കാളകളും പോരാടുന്നതുപോലെ.
7.25.48
क्षेमधूर्तिबृहन्तौ तु भ्रातरौ सात्वतं युधि ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं शरैस्तीक्ष्णैस्ततक्षतुः ॥ ७.२५.४८ ॥
എന്നാൽ ക്ഷേമധൂർത്തി, ബൃഹന്തൻ എന്നീ രണ്ടു സഹോദരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണന്റെ നേരെ എതിരെ പോകുന്ന സാത്യകിയെ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
7.25.49
तयोस्तस्य च तद्युद्धमत्यद्भुतमिवाभवत् ।
सिंहस्य द्विपमुख्याभ्यां प्रभिन्नाभ्यां यथा वने। ॥ ७.२५.४९ ॥
അവർ രണ്ടുപേർക്കും അവനുമിടയിലെ ആ യുദ്ധം കാട്ടിൽ മദിച്ച രണ്ടു മുഖ്യഗജങ്ങളോടു ഒരു സിംഹം പൊരുതുന്നതുപോലെ അത്യദ്ഭുതമായിരുന്നു.
7.25.50
राजानं तु तथाम्बष्ठमेकं युद्धाभिनन्दिनम् ।
चेदिराजः शरानस्यन्क्रुद्धो द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.५० ॥
ചേദിരാജാവ് കോപത്തോടെ അമ്പുകൾ എയ്തുകൊണ്ട്, യുദ്ധപ്രിയനായ അംബഷ്ഠരാജാവിനെ, അവൻ ഒറ്റയ്ക്കായിരുന്നിട്ടും, ദ്രോണനിൽനിന്ന് തടഞ്ഞു.
7.25.51
ततोऽम्बष्ठोऽस्थिभेदिन्या निरभिद्यच्छलाकया ।
स त्यक्त्वा सशरं चापं रथाद्भूमिमुपागमत् ॥ ७.२५.५१ ॥
അപ്പോൾ അംബഷ്ഠൻ അസ്ഥി തുളയ്ക്കുന്ന അമ്പാൽ മുറിവേറ്റു; അവൻ അമ്പോടുകൂടിയ വില്ലുപേക്ഷിച്ച് രഥത്തിൽനിന്ന് നിലത്തിറങ്ങി.
7.25.52
वार्धक्षेमिं तु वार्ष्णेयं कृपः शारद्वतः शरैः ।
अक्षुद्रः क्षुद्रकैर्बाणैः क्रुद्धरूपमवारयत् ॥ ७.२५.५२ ॥
എന്നാൽ ശരദ്വാന്റെ പുത്രൻ കൃപൻ, മഹാനായവൻ, ചെറിയ അമ്പുകളാൽ കോപരൂപനായ വാർധക്ഷേമി വാർഷ്ണേയനെ തടഞ്ഞു.
7.25.53
युध्यन्तौ कृपवार्ष्णेयौ येऽपश्यंश्चित्रयोधिनौ ।
ते युद्धासक्तमनसो नान्यं बुबुधिरे क्रियाम् ॥ ७.२५.५३ ॥
യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന കൃപനെയും വാർഷ്ണേയനെയും അത്ഭുതയോദ്ധാക്കളായി കണ്ടവർ, യുദ്ധത്തിൽ മനസ്സുറച്ചവരായി മറ്റൊരു പ്രവൃത്തിയും അറിഞ്ഞില്ല.
7.25.54
सौमदत्तिस्तु राजानं मणिमन्तमतन्द्रितम् ।
पर्यवारयदायान्तं यशो द्रोणस्य वर्घयन् ॥ ७.२५.५४ ॥
എന്നാൽ സോമദത്തന്റെ പുത്രൻ, വരുന്ന ക്ഷീണമില്ലാത്ത മണിമാൻ രാജാവിനെ വളഞ്ഞു തടഞ്ഞ്, ദ്രോണന്റെ യശസ്സ് വർധിപ്പിച്ചു.
7.25.55
स सौमदत्तेस्त्वरितश्चित्रेष्वसनकेतने ।
पुनः पताकां सूतं चच्छत्रं चापातयद्रथात् ॥ ७.२५.५५ ॥
സൗമദത്തി വേഗത്തിൽ, ചിത്രമായ വില്ലും കൊടിയുമുള്ള ആ രഥത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും കൊടിയെയും സാരഥിയെയും കുടയെയും വീഴ്ത്തി.
7.25.56
अथाप्लुत्य रथात्तूर्णं यूपकेतुरमित्रहा ।
साश्वसूतध्वजरथं तं चकर्त वरासिना ॥ ७.२५.५६ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുഹന്താവായ യൂപകേതു തേരിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ ചാടി, നല്ല വാളുകൊണ്ട് കുതിരകളോടും സാരഥിയോടും കൊടിയോടും കൂടിയ ആ രഥത്തെ വെട്ടി.
7.25.57
रथं च स्वं समास्थाय धनुरादाय चापरम् ।
स्वयं यच्छन्हयान्राजन्व्यधमत्पाण्डवीं चमूम् ॥ ७.२५.५७ ॥
രാജാവേ, സ്വന്തം തേരിൽ കയറി, മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, കുതിരകളെ സ്വയം നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ട് പാണ്ഡവസേനയെ അവൻ പ്രഹരിച്ചു.
7.25.58
पाण्ड्यमिन्द्रमिवायान्तमसुरान्प्रति दुर्जयम् ।
समर्थः सायकौघेन वृषसेनो न्यवारयत् ॥ ७.२५.५८ ॥
അസുരന്മാർക്കെതിരെ വരുന്ന ദുർജയനായ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ വന്ന പാണ്ഡ്യനെ സമർത്ഥനായ വൃഷസേനൻ അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം കൊണ്ട് തടഞ്ഞു.
7.25.59
अथाजगाम हैडिम्बो महामायो महाबलः ।
पितॄणां हितमन्विच्छन्दहन्कौरववाहिनीम् ॥ ७.२५.५९ ॥
അപ്പോൾ മഹാമായാവിയും മഹാബലവാനുമായ ഹൈഡിംബൻ (ഘടോൽക്കചൻ) പിതൃക്കളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് വന്ന് കൗരവസേനയെ ദഹിപ്പിച്ചു.
7.25.60
गदापरिघनिस्त्रिंशपट्टसायोघनोपलैः ।
कडङ्गरैर्भुशुण्डीभिः प्रासैस्तोमरसायकैः ॥ ७.२५.६० ॥
ഗദ, പരിഘം, വാൾ, പട്ടിശം, അമ്പുകൾ, കല്ലുകൾ, കഡങ്ങരം, ഭുശുണ്ഡി, പ്രാസം, തോമരം, അമ്പുകൾ എന്നിവകൊണ്ട് (അവൻ പ്രഹരിച്ചു).
7.25.61
मुसलैर्मुद्गरैश्चक्रैर्न्भिण्डिपालपरश्वथैः ।
पांसुवाताग्निसलिलैर्भस्मलोष्ठतृणद्रुमैः ॥ ७.२५.६१ ॥
ഉലക്കകൾ, ഗദകൾ, ചക്രങ്ങൾ, നന്ദി, ഭിണ്ഡിപാലം, മഴുക്കൾ എന്നിവകൊണ്ടും, പൊടി, കാറ്റ്, തീ, വെള്ളം എന്നിവകൊണ്ടും, ചാരം, മണ്കട്ടകൾ, പുല്ല്, മരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും.
7.25.62
आतुदन्प्ररुजन्भञ्जन्निघ्नन्विद्रावयन्क्षिपन् ।
सेनां विभीषयन्नायाद्दोणप्रेप्सुर्घटोत्कचः ॥ ७.२५.६२ ॥
അടിച്ചും, തകർത്തും, ഒടിച്ചും, കൊന്നും, ഓടിച്ചും, എറിഞ്ഞും, സേനയെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, ദ്രോണനെ പ്രാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഘടോത്കചൻ വന്നു.
7.25.63
तं तु नानाप्रहरणैर्नानायुद्धविशेषणैः ।
राक्षसं राक्षसः क्रुद्धः समाजघ्ने ह्यलम्बुसः ॥ ७.२५.६३ ॥
ആ രാക്ഷസനെ, കോപിച്ച രാക്ഷസൻ അലംബുഷൻ പലതരം ആയുധങ്ങളാലും പലതരം യുദ്ധവിശേഷങ്ങളാലും തീർച്ചയായും അടിച്ചു.
7.25.64
तयोस्तदभवद्युद्धं रक्षोग्रामणिमुख्ययोः ।
तादृग्यादृक्पुरावृत्तं शम्बरामरराजयोः ॥ ७.२५.६४ ॥
ആ രണ്ടു രാക്ഷസ പ്രധാനികളുടെ യുദ്ധം, പണ്ടു ശംബരനും ദേവേന്ദ്രനും തമ്മിൽ നടന്ന യുദ്ധം പോലെയായിരുന്നു.
7.25.65
एवं द्वन्द्वशतान्यासन्रथवारणवाजिनाम् ।
पदातीनां च भद्रं ते तव तेषां च सङ्कुले ॥ ७.२५.६५ ॥
ഇങ്ങനെ രഥികൾ, ആനക്കാർ, കുതിരക്കാർ, കാലാൾ എന്നിവരുടെ നൂറുകണക്കിനു ദ്വന്ദ്വയുദ്ധങ്ങൾ ആ തിരക്കേറിയ യുദ്ധത്തിൽ നടന്നു. നിനക്കു മംഗളം.
7.25.66
नैतादृशो दृष्टपूर्वः सङ्ग्रामो नैव च श्रुतः ।
द्रोणस्याभावभावे तु प्रसक्तानां परस्परम् ॥ ७.२५.६६ ॥
ദ്രോണൻ ഉണ്ടായാലും ഇല്ലാതായാലും പരസ്പരം പോരാടുന്നവരുടെ ഇത്തരമൊരു യുദ്ധം മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടിട്ടുമില്ല.
7.25.67
इदं घोरमिदं चित्रमिदं रौद्रमिति प्रभो ।
तत्र युद्धान्यदृश्यन्त प्रततानि बहूनि च ॥ ७.२५.६७ ॥
ഇത് ഭയങ്കരം, ഇത് അത്ഭുതം, ഇത് രൗദ്രം — ഓ പ്രഭോ, അവിടെ നിരവധി യുദ്ധങ്ങൾ വ്യാപിച്ചു കാണപ്പെട്ടു.