మహాభారతం · అధ్యాయం 7.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.25.1
महद्भैरवमासीन्नः सन्निवृत्तेषु पाण्डुषु ।
दृष्ट्वा द्रोणं छाद्यमानं तैर्भास्करमिवाम्बुदैः ॥ ७.२५.१ ॥
పాండవులు వెనుదిరిగినప్పుడు మాకు ఘోరమైన భయం కలిగింది; సూర్యుడు మేఘాలతో కప్పబడినట్లు వారిచేత ద్రోణుడు కప్పబడటం చూశాము.
7.25.2
तैश्चोद्भूतं रजस्तीव्रमवचक्रे चमूं तव ।
ततो हतममंस्याम द्रोणं दृष्टिपथे हते ॥ ७.२५.२ ॥
వారు లేపిన తీవ్రమైన ధూళి మీ సైన్యాన్ని కప్పివేసింది; దృష్టికి అందకుండా ద్రోణుడు పోయినప్పుడు ఆయన చంపబడ్డాడని మేము భావించాము.
7.25.3
तांस्तु शूरान्महेष्वासान्क्रूरं कर्म चिकीर्षतः ।
दृष्ट्वा दुर्योधनस्तूर्णं स्वसैन्यं समचूचुदत् ॥ ७.२५.३ ॥
ఆ మహా విల్లు వీరులు క్రూర కార్యం చేయాలనుకోవడం చూసి దుర్యోధనుడు వెంటనే తన సైన్యాన్ని ప్రేరేపించాడు.
7.25.4
यथाशक्ति यथोत्साहं यथासत्वं नराधिपाः ।
वारयध्वं यथायोगं पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.२५.४ ॥
ఓ రాజులారా, మీ శక్తి, ఉత్సాహం, ధైర్యం కొలది తగిన విధంగా పాండవుల సైన్యాన్ని అడ్డగించండి.
7.25.5
ततो दुर्मर्षणो भीममभ्यगच्छत्सुतस्तव ।
आराद्दृष्ट्वा किरन्बाणैरिच्छन्दोणस्य जीवितम् ॥ ७.२५.५ ॥
అప్పుడు మీ కుమారుడు దుర్మర్షణుడు భీముని వైపు ముందుకు సాగాడు; దూరం నుండే బాణాలను కురిపిస్తూ ద్రోణుని ప్రాణాన్ని కాపాడాలని కోరాడు.
7.25.6
तं बाणेरवतस्तार क्रुद्धो मृत्युरिवाहवे ।
तं च भीमोऽतुदद्बाणैस्तदाऽऽसीत्तुमुलं महत् ॥ ७.२५.६ ॥
కోపించి, యుద్ధంలో మృత్యువులా అతడు బాణాలతో భీముని కొట్టాడు; భీముడు కూడా బాణాలతో అతనిని కొట్టాడు; అప్పుడు మహా కోలాహలం కలిగింది.
7.25.7
त ईश्वरसमादिष्टाः प्राज्ञाः शूराः प्रहारिणः ।
राज्यं मृत्युभयं त्यक्त्वा प्रत्यतिष्ठन्परान्युधि ॥ ७.२५.७ ॥
ఈశ్వర ఆజ్ఞచే ప్రేరితులైన, ప్రాజ్ఞులైన, శూరులైన ప్రహారికులు రాజ్యాన్ని, మృత్యుభయాన్ని త్యజించి యుద్ధంలో శత్రువులను ఎదిరించారు.
7.25.8
कृतवर्मा शिनेः पौत्रं द्रोणं प्रेप्सुं विशाम्पते ।
पर्यवारयदायान्तं शूरं समरशोभिनम् ॥ ७.२५.८ ॥
ఓ రాజా! శిని మనవడు, ద్రోణుని చేరాలని వస్తున్న, యుద్ధంలో శోభించే శూరుడిని కృతవర్మ చుట్టుముట్టి అడ్డుకున్నాడు.
7.25.9
तं शैनेयः शरव्रातैः क्रुद्धः क्रुद्धमवारयत् ।
कृतवर्मा च शैनेयं मत्तो मत्तमिव द्विपम् ॥ ७.२५.९ ॥
కోపించిన శైనేయుడు బాణవర్షాలతో కోపించిన అతడిని అడ్డుకున్నాడు; కృతవర్మ కూడా మదించిన ఏనుగు మరో మదపు ఏనుగును అడ్డుకున్నట్లు శైనేయుని అడ్డుకున్నాడు.
7.25.10
सैन्धवः क्षत्रवर्माणमायान्तं निशितैः शरैः ।
उग्रधन्वा महेष्वासं यत्ततो द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.१० ॥
సింధురాజు (జయద్రథుడు) వాడి బాణాలతో వస్తున్న మహా విలుకాడు, ఉగ్రధనువు గల క్షత్రవర్మను, ద్రోణుని నుండి ప్రయత్నించిన అతడిని అడ్డుకున్నాడు.
7.25.11
क्षत्रवर्मा सिन्धुपतेश्छित्त्वा केततनकार्मुके ।
नाराचैर्दशभिः क्रुद्धः सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ ७.२५.११ ॥
కోపించిన క్షత్రవర్మ సింధురాజు ధ్వజాన్ని, ధనువును ఛేదించి, పది నారాచాలతో అతడి సర్వ మర్మస్థానాలపై కొట్టాడు.
7.25.12
अथान्यद्धनुरादाय सैन्धवः कृतहस्तवत् ।
विव्याध क्षत्रवर्माणं रणे सर्वायसैः शरैः ॥ ७.२५.१२ ॥
అనంతరం సింధురాజు మరో ధనువు తీసుకుని, నైపుణ్యం గల చేతులవాడిలా, యుద్ధంలో సర్వ ఇనుప బాణాలతో క్షత్రవర్మను గుచ్చాడు.
7.25.13
युयुत्सुं पाण्डवार्थाय यतमानं महारथम् ।
सुबाहुर्भारतं शूरं यत्तो द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.१३ ॥
పాండవుల కోసం పోరాడుతున్న మహారథుడు యుయుత్సును, భారతుడైన శూరుడు సుబాహుడు ద్రోణుని నుండి ఆపాడు.
7.25.14
सुबाहोः सधनुर्बाणावस्यतः परिघोपमौ ।
युयुत्सुः शितपीताभ्यां क्षुराभ्यामच्छिनद्भुजौ ॥ ७.२५.१४ ॥
సుబాహుడు విల్లు బాణాలతో వేస్తుండగా, యుయుత్సు పదునైన ప్రకాశించే రెండు క్షురాలతో అతని పరిఘల వంటి రెండు బాహువులను ఖండించాడు.
7.25.15
राजानं पाण्डवश्रेष्ठं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
वेलेव सागरं क्षुब्धं मद्रराट् समवारयत् ॥ ७.२५.१५ ॥
క్షుబ్ధ సముద్రాన్ని తీరం ఆపినట్లు, మద్రరాజు పాండవశ్రేష్ఠుడు ధర్మాత్ముడైన రాజు యుధిష్ఠిరుని పూర్తిగా అడ్డుకున్నాడు.
7.25.16
तं धर्मराजो बहुभिर्मर्मभिद्भिरवाकिरत् ।
मद्रेशस्तं चतुःषष्ट्या शरैर्विद्ध्वाऽनदद्भृशम् ॥ ७.२५.१६ ॥
ధర్మరాజు అతనిని మర్మాలను చీల్చే అనేక బాణాలతో కప్పాడు. మద్రేశుడు అతనిని అరవై నాలుగు బాణాలతో కొట్టి గట్టిగా గర్జించాడు.
7.25.17
तस्य नानदतः केतुमुच्चकर्त च कार्मुकम् ।
क्षुराभ्यां पाण्डवो ज्येष्ठस्तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.२५.१७ ॥
గర్జిస్తున్న అతని ధ్వజాన్ని, విల్లును జ్యేష్ఠ పాండవుడు రెండు క్షురాలతో ఖండించాడు. అప్పుడు జనులు బిగ్గరగా అరిచారు.
7.25.18
तथैव राजा बाह्लीको राजानं द्रुपदं शरैः ।
आद्रवन्तं सहानीकः सहानीकं न्यवारयत् ॥ ७.२५.१८ ॥
అదే విధంగా రాజు బాహ్లీకుడు, బాణాలతో దూసుకువస్తున్న రాజు ద్రుపదుని సైన్యంతో సహా అడ్డుకున్నాడు.
7.25.19
तद्युद्धमभवद्धोरं वृद्धयोः सहसेनयोः ।
यथा महायूथपयोर्द्विपयोः सम्प्रभिन्नयोः ॥ ७.२५.१९ ॥
ఆ వృద్ధ రెండు సేనల యుద్ధం భయంకరంగా జరిగింది, మదించిన రెండు మహా యూథపతి ఏనుగుల పోరులా.
7.25.20
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ विराटं मत्स्यमार्च्छताम् ।
सहसैन्यौ सहानीकं यथेन्द्राग्नी पुरा बलिम् ॥ ७.२५.२० ॥
అవంతి రాజకుమారులు విందుడు, అనువిందుడు సేనతో మత్స్యరాజు విరాటుడిపై దాడి చేశారు, పూర్వం ఇంద్రాగ్నులు బలిపై దాడి చేసినట్లు.
7.25.21
तदुत्पिञ्जलकं युद्धमासीद्देवासुरोपमम् ।
मत्स्यानां केकयैः सार्धमभीताश्वरथद्विपम् ॥ ७.२५.२१ ॥
ఆ కలగాపులగమైన యుద్ధం దేవాసుర యుద్ధంలా ఉంది; మత్స్యులు, కేకయులు భయంలేని గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో కలిసి పోరాడారు.
7.25.22
नाकुलिं तु शतानीकं भूतकर्मा सभापतिः ।
अस्यन्तमिषुजालानि यान्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.२२ ॥
నకులుని కుమారుడైన శతానీకుడు బాణ జాలాలను ప్రయోగిస్తూ ద్రోణుని వైపు వెళ్తుండగా, సభాపతి భూతకర్ముడు అతడిని అడ్డుకున్నాడు.
7.25.23
ततो नकुलदायादस्त्रिभिर्भल्लैः सुसंशितैः ।
चक्रे विबाहुशिरसं भूतकर्माणमाहवे ॥ ७.२५.२३ ॥
అప్పుడు నకులుని వారసుడు మూడు అతి వాడియైన భల్లాలతో యుద్ధంలో భూతకర్మను చేతులు, తలలేనివాడిగా చేశాడు.
7.25.24
सुतसोमं तु विक्रान्तमायान्तं तं शरौघिणम् ।
द्रोणायाभिमुखं वीरं साल्वो बाणैरवारयत् ॥ ७.२५.२४ ॥
శాల్వుడు బాణాలతో, ద్రోణుని ఎదురుగా బాణవర్షం కురిపిస్తూ వచ్చిన ఆ వీరుడు సుతసోముని అడ్డుకున్నాడు.
7.25.25
स तु भीमरथः साल्वमाशुगैरायसैः शितैः ।
षड्भिः साश्वनियन्तारमनयद्यमसादनम् ॥ ७.२५.२५ ॥
ఆ భీమరథుడు శల్వుడిని ఆరు పదునైన ఇనుప బాణాలతో, అతని గుర్రాలు సారథితో సహా యమసదనానికి పంపాడు.
7.25.26
श्रुतकीर्तिं समायान्तं मयूरसदृशैर्हयैः ।
चित्रसेनो महाराज तव पौत्रं न्यवारयत् ॥ ७.२५.२६ ॥
మహారాజా, నెమలి వంటి గుర్రాలపై వస్తున్న శ్రుతకీర్తిని, నీ మనవడిని చిత్రసేనుడు అడ్డుకున్నాడు.
7.25.27
तमार्जुनिः शरैश्चक्रे पितृव्यं जर्झरच्छविम् ।
शरैश्च द्रौपदीपुत्रं चित्रसेनः समावृणोत् ॥ ७.२५.२७ ॥
అర్జునుని కుమారుడు బాణాలతో తన పినతండ్రిని, శరీరం గాయాలతో చిల్లులు పడేలా చేశాడు; చిత్రసేనుడు ద్రౌపదీ కుమారుడిని బాణాలతో కప్పాడు.
7.25.28
किरन्तं शरजालानि प्रभिन्नमिव कुञ्जरम् ।
श्रुतकर्माणमायान्तं दौश्शासनिरवारयत् ॥ ७.२५.२८ ॥
మదించిన ఏనుగులా బాణజాలాలను చల్లుతూ వస్తున్న శ్రుతకర్మను దుశ్శాసనుని కుమారుడు అడ్డుకున్నాడు.
7.25.29
तौ पौत्रौ तव दुर्धर्षौ परस्परवधैषिणौ ।
पितॄणामर्थसिद्ध्यर्थं चक्रतुर्युद्धमुत्तमम् ॥ ७.२५.२९ ॥
నీ ఆ ఇద్దరు మనవలు, ఎవరూ జయించలేనివారు, ఒకరినొకరు చంపాలని కోరుతూ, పితృల ప్రయోజనం నెరవేర్చడానికి ఉత్తమ యుద్ధం చేశారు.
7.25.30
तिष्ठन्तमग्रे तं दृष्ट्वा प्रतिविन्ध्यं महाहवे ।
द्रौणिर्मानं पितुः कुर्वन्मार्गणैः समवारयत् ॥ ७.२५.३० ॥
మహాయుద్ధంలో ముందు నిలిచిన ప్రతివింధ్యుడిని చూసి, ద్రోణుని కుమారుడు తన తండ్రి గౌరవాన్ని నిలబెట్టేలా బాణాలతో పూర్తిగా అడ్డుకున్నాడు.
7.25.31
तं क्रुद्धं प्रतिविव्याध प्रतिविन्ध्यः शितैः शरैः ।
सिंहलाङ्गूललक्ष्माणं पितुरर्थे व्यवस्थितम् ॥ ७.२५.३१ ॥
కోపోద్రిక్తుడైన అతన్ని ప్రతివింధ్యుడు పదునైన బాణాలతో కొట్టాడు. సింహ-తోక గుర్తు కలిగిన అతడు తన తండ్రి కోసం స్థిరంగా నిలిచి ఉన్నాడు.
7.25.32
प्रवपन्निव बीजानि बीजकाले कृषीवलः ।
द्रौणायनिर्द्रौपदेयं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.२५.३२ ॥
విత్తనాల కాలంలో రైతు విత్తనాలను చల్లినట్లు, ద్రోణుని కుమారుడు ద్రౌపదేయుడిని బాణాల వర్షంతో కప్పేశాడు.
7.25.33
यस्तु शूरतमो राजन्नुभयोः सेनयोर्मतः ।
तं पटच्चरहन्तारं लक्ष्मणः समवारयत् ॥ ७.२५.३३ ॥
ఓ రాజా, రెండు సేనలలోనూ అత్యంత శూరుడిగా భావించబడిన, గూఢచారిని చంపిన అతన్ని లక్ష్మణుడు అడ్డుకున్నాడు.
7.25.34
स लक्ष्मणस्येष्वसनं छित्त्वा लक्ष्म च भारत ।
लक्ष्मणे शरजालानि विसृजन्बह्वशोभत ॥ ७.२५.३४ ॥
ఓ భారతా, అతడు లక్ష్మణుని విల్లును, గుర్తును నరికాడు; లక్ష్మణునిపై బాణ జాలాలను ప్రయోగిస్తూ అతడు ఎంతో ప్రకాశించాడు.
7.25.35
ततोऽभिमन्युः कर्माणि कुर्वन्तं चित्रयोधिनम् ।
आर्जुनिः कृतिनं शूरं लक्ष्मणं समयोधयत् ॥ ७.२५.३५ ॥
అప్పుడు అర్జునుని కుమారుడు అభిమన్యుడు, అద్భుత యోధుడు, నైపుణ్యం కలిగి శూరుడైన లక్ష్మణునితో యుద్ధం చేశాడు, అతడు అద్భుత కార్యాలు చేస్తూ ఉన్నాడు.
7.25.36
स सम्प्रहारस्तुमुलस्तयोरासीन्महात्मनोः ।
श्रोतॄणामीक्षितॄणां च भृशं प्रीतिविवर्धनः ॥ ७.२५.३६ ॥
ఆ ఇద్దరు మహాత్ముల ఆ భీకర పోరాటం, వినేవారికీ చూసేవారికీ ఎంతో ఆనందాన్ని పెంచింది.
7.25.37
विकर्णस्तु महाप्राज्ञो याज्ञसेनिं शिखण्डिनम् ।
पर्यवारयदायान्तं युवानं समरे युवा ॥ ७.२५.३७ ॥
మహాప్రాజ్ఞుడైన వికర్ణుడు యుద్ధంలో ముందుకు వస్తున్న యువకుడైన శిఖండిని, తానూ యువకుడై ఉండి, అడ్డుకున్నాడు.
7.25.38
ततस्तमिषुजालेन याज्ञसेनिः समावृणोत् ।
विधूय तद्बाणजालं बभौ तव सुतो बली ॥ ७.२५.३८ ॥
అప్పుడు యాజ్ఞసేనుడు అతనిని బాణాల జాలంతో పూర్తిగా కప్పాడు; కాని నీ బలవంతుడైన కుమారుడు ఆ బాణ జాలాన్ని విదిలించి ప్రకాశించాడు.
7.25.39
अङ्गदोऽभिमुखं वीरमुत्तमौजसमाहवे ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं शरौघेण न्यवारयत् ॥ ७.२५.३९ ॥
అంగదుడు యుద్ధంలో తనకు ఎదురుగా వచ్చిన వీరుడు ఉత్తమౌజసుడిని, ద్రోణుని వైపు వెళ్తుండగా, బాణ ప్రవాహంతో అడ్డుకున్నాడు.
7.25.40
स सम्प्रहारस्तुमुलस्तयोः पुरुषसिंहयोः ।
सैनिकानां च सर्वेषां तयोश्च प्रीतिवर्धनः ॥ ७.२५.४० ॥
ఆ ఇద్దరు పురుషసింహుల ఆ ఘర్షణ అతి భయంకరంగా సాగింది; అది వారిద్దరికీ, సైనికులందరికీ ఆనందాన్ని పెంచింది.
7.25.41
दुर्मुखस्तु महेष्वासो वीरं पुरुजितं बली ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं वत्सदन्तैरवारयत् ॥ ७.२५.४१ ॥
మహాధనుర్ధరుడు, బలవంతుడు అయిన దుర్ముఖుడు, ద్రోణుని వైపు వెళ్తున్న వీరుడు పురుజిత్తును వత్సదంత బాణాలతో అడ్డుకున్నాడు.
7.25.42
स दुर्मुखं भ्रुवोर्मध्ये नाराचेनाभ्यताडयत् ।
तस्य तद्धि बभौ वक्त्रं सनालमिव पङ्कजम् ॥ ७.२५.४२ ॥
అతడు దుర్ముఖుని రెండు భ్రూవుల మధ్య నారాచ బాణంతో కొట్టాడు; అప్పుడు అతని ముఖం కాడతో కూడిన పద్మంలా ప్రకాశించింది.
7.25.43
कर्णस्तु केकयान्भ्रातॄन्पञ्च लोहितकध्वजान् ।
द्रोणायाभिमुखं याताञ्शरवर्षैरवारयत् ॥ ७.२५.४३ ॥
కానీ కర్ణుడు ఎర్రని ధ్వజాలు కలిగి ద్రోణుని వైపు ఎదురుగా వస్తున్న కేకయ సోదరులైన ఐదుగురిని బాణవర్షంతో అడ్డుకున్నాడు.
7.25.44
ते चैनं भृशसन्तप्ताः शरवर्षैरवाकिरन् ।
स च तांश्छादयामास शरजालैः पुनः पुनः ॥ ७.२५.४४ ॥
వారు అత్యంత కోపంతో అతనిపై బాణవర్షం కురిపించారు; అతడు మళ్లీ మళ్లీ బాణజాలాలతో వారిని కప్పాడు.
7.25.45
नैव कर्णो न ते पञ्च ददृशर्बाणसंवृताः ।
साश्वसूतध्वजरथाः परस्परशराचिताः ॥ ७.२५.४५ ॥
బాణాలతో కప్పబడి కర్ణుడు కనబడలేదు, ఆ ఐదుగురూ కనబడలేదు; గుర్రాలు, సారథులు, ధ్వజాలతో కూడిన వారి రథాలు ఒకరి బాణాలతో మరొకరు నిండిపోయాయి.
7.25.46
पुत्रास्ते दुर्जयश्चैव जयश्च विजयश्च ह ।
नीलकाश्यजयत्सेनांस्त्रयस्त्रीन्प्रत्यवारयन् ॥ ७.२५.४६ ॥
నీ కుమారులు దుర్జయుడు, జయుడు, విజయుడు, నీలకుడు, అశ్వజయుడు మూడేసి మంది చొప్పున శత్రుసేనలను ఎదురుగా అడ్డుకున్నారు.
7.25.47
तद्युद्धमभवद्धोरमीक्षितृप्रीतिवर्धनम् ।
सिंहव्याघ्रतरक्षूणां यथर्क्षमहिषर्षभैः ॥ ७.२५.४७ ॥
ఆ యుద్ధం భయంకరంగా సాగింది; చూసేవారికి ఆనందం కలిగించింది — సింహాలు, పులులు, తరక్షులు పోరాడినట్లు, లేదా ఎలుగుబంట్లు, దున్నలు, ఎద్దులు పోరాడినట్లు.
7.25.48
क्षेमधूर्तिबृहन्तौ तु भ्रातरौ सात्वतं युधि ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं शरैस्तीक्ष्णैस्ततक्षतुः ॥ ७.२५.४८ ॥
కానీ క్షేమధూర్తి, బృహంతుడు అనే ఇద్దరు సోదరులు యుద్ధంలో ద్రోణుని వైపు ఎదురుగా వెళ్తున్న సాత్యకిని తీక్ష్ణ బాణాలతో గాయపరిచారు.
7.25.49
तयोस्तस्य च तद्युद्धमत्यद्भुतमिवाभवत् ।
सिंहस्य द्विपमुख्याभ्यां प्रभिन्नाभ्यां यथा वने। ॥ ७.२५.४९ ॥
వారిద్దరికీ, అతనికీ జరిగిన ఆ యుద్ధం అడవిలో మదించిన రెండు ప్రధాన ఏనుగులతో ఒక సింహం పోరాడినట్లు అత్యద్భుతంగా ఉంది.
7.25.50
राजानं तु तथाम्बष्ठमेकं युद्धाभिनन्दिनम् ।
चेदिराजः शरानस्यन्क्रुद्धो द्रोणादवारयत् ॥ ७.२५.५० ॥
చేది రాజు కోపంతో బాణాలను ప్రయోగిస్తూ, యుద్ధాన్ని ఇష్టపడిన ఒంటరి అంబష్ఠ రాజును ద్రోణుడి నుండి అడ్డుకున్నాడు.
7.25.51
ततोऽम्बष्ठोऽस्थिभेदिन्या निरभिद्यच्छलाकया ।
स त्यक्त्वा सशरं चापं रथाद्भूमिमुपागमत् ॥ ७.२५.५१ ॥
అప్పుడు అంబష్ఠుడు ఎముకను చీల్చే బాణంతో గాయపడ్డాడు; అతడు బాణంతో ఉన్న విల్లును వదిలి రథం నుండి నేలకు దిగాడు.
7.25.52
वार्धक्षेमिं तु वार्ष्णेयं कृपः शारद्वतः शरैः ।
अक्षुद्रः क्षुद्रकैर्बाणैः क्रुद्धरूपमवारयत् ॥ ७.२५.५२ ॥
కానీ శరద్వంతుని కుమారుడు కృపుడు, గొప్పవాడైనవాడు, చిన్న బాణాలతో కోపరూపంలో ఉన్న వార్ధక్షేమి వార్ష్ణేయుడిని అడ్డుకున్నాడు.
7.25.53
युध्यन्तौ कृपवार्ष्णेयौ येऽपश्यंश्चित्रयोधिनौ ।
ते युद्धासक्तमनसो नान्यं बुबुधिरे क्रियाम् ॥ ७.२५.५३ ॥
యుద్ధం చేస్తున్న కృపుడిని, వార్ష్ణేయుడిని చూసినవారు, యుద్ధంలో మనసు లగ్నమై, మరే ఇతర కార్యాన్నీ గ్రహించలేదు.
7.25.54
सौमदत्तिस्तु राजानं मणिमन्तमतन्द्रितम् ।
पर्यवारयदायान्तं यशो द्रोणस्य वर्घयन् ॥ ७.२५.५४ ॥
కానీ సోమదత్తుని కుమారుడు, అలసటలేని మణిమంతుని రాజు వస్తుండగా చుట్టుముట్టి అడ్డుకొని, ద్రోణుని కీర్తిని పెంచాడు.
7.25.55
स सौमदत्तेस्त्वरितश्चित्रेष्वसनकेतने ।
पुनः पताकां सूतं चच्छत्रं चापातयद्रथात् ॥ ७.२५.५५ ॥
ఆ సౌమదత్తి వేగంగా, విచిత్ర ధనువు, ధ్వజం కలిగిన ఆ రథం నుండి మళ్లీ ధ్వజాన్ని, సారథిని, ఛత్రాన్ని పడగొట్టాడు.
7.25.56
अथाप्लुत्य रथात्तूर्णं यूपकेतुरमित्रहा ।
साश्वसूतध्वजरथं तं चकर्त वरासिना ॥ ७.२५.५६ ॥
అప్పుడు శత్రుహంత యూపకేతువు వేగంగా రథం నుండి దూకి, శ్రేష్ఠమైన ఖడ్గంతో గుర్రాలు, సారథి, ధ్వజంతో ఆ రథాన్ని నరికాడు.
7.25.57
रथं च स्वं समास्थाय धनुरादाय चापरम् ।
स्वयं यच्छन्हयान्राजन्व्यधमत्पाण्डवीं चमूम् ॥ ७.२५.५७ ॥
రాజా, తన రథాన్ని ఎక్కి, మరొక ధనువును తీసుకుని, స్వయంగా గుర్రాలను నియంత్రిస్తూ పాండవ సైన్యాన్ని హతమార్చాడు.
7.25.58
पाण्ड्यमिन्द्रमिवायान्तमसुरान्प्रति दुर्जयम् ।
समर्थः सायकौघेन वृषसेनो न्यवारयत् ॥ ७.२५.५८ ॥
అసురులపైకి వస్తున్న దుర్జయుడైన ఇంద్రునిలా వచ్చిన పాండ్యుడిని, సమర్థుడైన వృషసేనుడు బాణ ప్రవాహంతో ఆపాడు.
7.25.59
अथाजगाम हैडिम्बो महामायो महाबलः ।
पितॄणां हितमन्विच्छन्दहन्कौरववाहिनीम् ॥ ७.२५.५९ ॥
అప్పుడు మహామాయావి, మహాబలుడు హైడింబుడు (ఘటోత్కచుడు), పితృదేవతల హితాన్ని కోరుతూ వచ్చి కౌరవ సైన్యాన్ని దహించాడు.
7.25.60
गदापरिघनिस्त्रिंशपट्टसायोघनोपलैः ।
कडङ्गरैर्भुशुण्डीभिः प्रासैस्तोमरसायकैः ॥ ७.२५.६० ॥
గద, పరిఘ, ఖడ్గం, పట్టిశం, బాణాలు, రాళ్లు, కడంగరం, భుశుండి, ప్రాసం, తోమరం, బాణాలతో (అతడు దాడి చేశాడు).
7.25.61
मुसलैर्मुद्गरैश्चक्रैर्न्भिण्डिपालपरश्वथैः ।
पांसुवाताग्निसलिलैर्भस्मलोष्ठतृणद्रुमैः ॥ ७.२५.६१ ॥
రోకళ్ళు, గదలు, చక్రాలు, నంది, భిండిపాలములు, గండ్రగొడ్డళ్ళతో, ధూళి, గాలి, అగ్ని, నీటితో, బూడిద, మట్టిముద్దలు, గడ్డి, చెట్లతో.
7.25.62
आतुदन्प्ररुजन्भञ्जन्निघ्नन्विद्रावयन्क्षिपन् ।
सेनां विभीषयन्नायाद्दोणप्रेप्सुर्घटोत्कचः ॥ ७.२५.६२ ॥
కొట్టుచు, నలుపుచు, విరుచుచు, చంపుచు, పారద్రోలుచు, విసురుచు, సేనను భయపెట్టుచు, ద్రోణుని పొందగోరి ఘటోత్కచుడు వచ్చెను.
7.25.63
तं तु नानाप्रहरणैर्नानायुद्धविशेषणैः ।
राक्षसं राक्षसः क्रुद्धः समाजघ्ने ह्यलम्बुसः ॥ ७.२५.६३ ॥
ఆ రాక్షసుని, కోపించిన రాక్షసుడు అలంబుషుడు నానావిధ ఆయుధములతో, నానావిధ యుద్ధ విశేషములతో నిజముగా కొట్టెను.
7.25.64
तयोस्तदभवद्युद्धं रक्षोग्रामणिमुख्ययोः ।
तादृग्यादृक्पुरावृत्तं शम्बरामरराजयोः ॥ ७.२५.६४ ॥
ఆ ఇద్దరు రాక్షస ప్రధానుల మధ్య జరిగిన ఆ యుద్ధం, పూర్వం శంబరునికి, దేవరాజునికి మధ్య జరిగినట్లుగా ఉండెను.
7.25.65
एवं द्वन्द्वशतान्यासन्रथवारणवाजिनाम् ।
पदातीनां च भद्रं ते तव तेषां च सङ्कुले ॥ ७.२५.६५ ॥
ఈ విధంగా రథికులు, గజారోహకులు, అశ్వారోహకులు, పదాతుల వందలాది ద్వంద్వ యుద్ధాలు ఆ సంకుల యుద్ధంలో జరిగాయి. నీకు శుభమగు గాక.
7.25.66
नैतादृशो दृष्टपूर्वः सङ्ग्रामो नैव च श्रुतः ।
द्रोणस्याभावभावे तु प्रसक्तानां परस्परम् ॥ ७.२५.६६ ॥
ద్రోణుడు ఉన్నా లేకపోయినా, పరస్పరం పోరాడుతున్నవారి ఇలాంటి యుద్ధం ఇంతకు ముందు చూడలేదు, వినలేదు.
7.25.67
इदं घोरमिदं चित्रमिदं रौद्रमिति प्रभो ।
तत्र युद्धान्यदृश्यन्त प्रततानि बहूनि च ॥ ७.२५.६७ ॥
ఇది భయంకరం, ఇది అద్భుతం, ఇది రౌద్రం — ఓ ప్రభూ, అక్కడ అనేక యుద్ధాలు విస్తరించి కనిపించాయి.