ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.38.1
तथा प्रमथमानं तं महेष्वासानजिह्मगैः ।
आर्जुनिं मामकाः सङ्ख्ये के त्वेनं समवारयन् ॥ ७.३८.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਸ ਅਰਜੁਨ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪੱਖ ਦੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੋਕਿਆ?
7.38.2
शृणु राजन्कुमारस्य रणे विक्रीडितं महत् ।
बिभित्सतो रथानीकं भारद्वाजेन रक्षितम् ॥ ७.३८.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਖੇਡ ਸੁਣੋ; ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਰੱਥ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਉਹ ਭੇਦਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
7.38.3
मद्रेशं सादितं दृष्ट्वा सौभद्रेणाशुगै रणे ।
शल्यादवरजः क्रुद्ध क्रिन्बाणान्समभ्ययात् ॥ ७.३८.३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਦ੍ਰੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
7.38.4
स विद्ध्वा दशभिर्बाणैः साश्वयन्तारमार्जुनिम् ।
उदक्रोशन्महाशब्दं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.३८.४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੋਲਿਆ, 'ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ!'
7.38.5
तस्यार्जुनिः शिरोग्रीवं पाणिपादं धनुर्हयान् ।
छत्रं ध्वजं नियन्तारं त्रिवेणुं चाप्युपस्करम् ॥ ७.३८.५ ॥
ਅਰਜੁਨ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ, ਗਰਦਨ, ਹੱਥ-ਪੈਰ, ਧਨੁਸ਼, ਘੋੜੇ, ਛੱਤਰ, ਝੰਡਾ, ਸਾਰਥੀ, ਤ੍ਰਿਵੇਣੂ ਅਤੇ ਰੱਥ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.38.6
चक्रं युगं च तूणीरं ह्यनुकर्षं सायकैः ।
पताकां चक्रगोप्तारौ सर्वोपकरणानि च ॥ ७.३८.६ ॥
ਚੱਕਰ, ਜੂਆ, ਤਰਕਸ਼, ਧੁਰਾ, ਝੰਡੀ, ਦੋਵੇਂ ਚੱਕਰ-ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਰੱਥ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
7.38.7
लघुहस्तः प्रचिच्छेद ददृशे तं न कश्चन ।
स पपात क्षितौ क्षीणः प्रविद्धाभरणाम्बरः ॥ ७.३८.७ ॥
ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ (ਬਾਣ) ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਢਿੱਲਾ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਖਿੰਡ ਗਏ।
7.38.8
वायुनेव महाचैत्यः समूलं चित्रवेदिकः ।
अनुगास्तस्य वित्रस्ताः प्राद्रवन्सर्वतो दिशः ॥ ७.३८.८ ॥
ਹਵਾ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਚੈਤ੍ਯ ਰੁੱਖ ਜੜ੍ਹ ਸਮੇਤ ਉੱਖੜ ਜਾਵੇ, ਚਿੱਤਰ ਵੇਦੀ ਸਮੇਤ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਡਰ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
7.38.9
आर्जुनेः कर्म तद्दृष्ट्वा सम्प्रणेदुः समन्ततः ।
नादेन सर्वभूतानि साधुसाध्विति भारत ॥ ७.३८.९ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਗਰਜ ਉੱਠੀ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ 'ਸਾਧੂ! ਸਾਧੂ!' ਆਖਦੇ ਹੋਏ ਨਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.38.10
शल्यभ्रातर्यथारुग्णे बहुशस्तस्य सैनिकाः ।
कुलाधिवासनामानि श्रावयन्तोऽर्जुनात्मजम् ॥ ७.३८.१० ॥
ਸ਼ਲ੍ਯ ਦਾ ਭਰਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਲ-ਨਾਮ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਚੀ ਸੁਣਾ ਕੇ ਲਲਕਾਰਨ ਲੱਗੇ।
7.38.11
अभ्यधावन्त सङ्क्रुद्धा विविधायुधपाणयः ।
रथैरश्वैर्गजैश्चान्ये पद्भिश्चान्ये बलोत्कटाः ॥ ७.३८.११ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਦੌੜ ਪਏ; ਕੋਈ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਕੋਈ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਕੋਈ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੈਦਲ।
7.38.12
बाणशब्देन महता रथनेमिस्वनेन च ।
हुंकारैः क्ष्वेडितोत्कृष्टैः सिंहनादैः सगर्जितैः ॥ ७.३८.१२ ॥
ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ, ਰਥ-ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ, ਹੁੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉੱਚੀਆਂ ਸੀਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੇਰ-ਦਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਗਰਜਣ ਨਾਲ (ਧਰਤੀ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ)।
7.38.13
ज्यातलत्रस्वनैरन्ये गर्जन्तोऽर्जुननन्दनम् ।
ब्रुवन्तश्च न नो जीवन्मोक्ष्यसे जीवितादिति ॥ ७.३८.१३ ॥
ਹੋਰ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਰ ਅਤੇ ਦਸਤਾਨੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬੋਲੇ, 'ਜੀਉਂਦਾ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚੇਂਗਾ।'
7.38.14
तांस्तथा ब्रुवतो दृष्ट्वा सौभद्रः प्रहसन्निव ।
यो योस्मै प्राहरत्पूर्वं तं तं विव्याध पत्रिभिः ॥ ७.३८.१४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ, ਜਿਸ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.38.15
सन्दर्शयिष्यन्नस्त्राणि विचित्राणि लघूनि च ।
आर्जुनिः समरे शूरो मृदुपूर्वमयुध्यत ॥ ७.३८.१५ ॥
ਅਨੋਖੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਅਸਤ੍ਰ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸੂਰਬੀਰ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
7.38.16
वासुदेवादुपात्तं यदस्त्रं यच्च धनञ्जयात् ।
अदर्शयत तत्कार्ष्णिः कृष्णाभ्यामविशेषवत् ॥ ७.३८.१६ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਧਨੰਜੈ ਤੋਂ ਜੋ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਕਾਰਸ਼ਣੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦ ਦੇ ਵਿਖਾਏ।
7.38.17
दूरमस्य गुरुं भारं साध्वसं च पुनः पुनः ।
सन्दधद्विसृजंश्चेषून्निर्विशेषमदृश्यत ॥ ७.३८.१७ ॥
ਉਸ ਦੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਠਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰਦਿਆਂ, ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਛੱਡਦਾ ਉਹ ਭੇਦਰਹਿਤ ਦਿੱਸਿਆ।
7.38.18
चापमण्डलमेवास्य विस्फुरद्दिक्ष्वदृश्यत ।
सुदीप्तस्य शरत्काले सवितुर्मण्डलं यथा ॥ ७.३८.१८ ॥
ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼-ਚੱਕਰ ਹੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਦਿੱਸਿਆ, ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਵਾਂਗ।
7.38.19
ज्याशब्दः शुश्रुवे तस्य तलशब्दश्च दारुणः ।
महाशनिमुचः काले पयोदस्येव निःस्वनः ॥ ७.३८.१९ ॥
ਉਸ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹਥੇਲੀ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ; ਵੱਡੀ ਬਿਜਲੀ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ।
7.38.20
हीमानमर्षी सौभद्रो मानकृत्प्रियदर्शनः ।
सम्मिमानयिषुर्वीरानिष्वस्त्रैश्चाप्ययुध्यत ॥ ७.३८.२० ॥
ਲਾਜਵੰਤ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਸੁਭਦਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ, ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
7.38.21
मृदुर्भूत्वा महाराज दारुणः समपद्यत ।
वर्षाभ्यतीतो भगवाञ्शरदीव दिवाकरः ॥ ७.३८.२१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕੋਮਲ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਬਰਸਾਤ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।
7.38.22
शरान्विचित्रान्सुबहून्रुक्मपुङ्खाञ्शिलाशितान् ।
मुमोच शतशः क्रुद्धो गभस्तीनिव भास्करः ॥ ७.३८.२२ ॥
ਵਿਚਿੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਤੀਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਛੱਡੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨਾਂ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
7.38.23
क्षुरप्रैर्वत्सदन्तैश्च विपाठेश्च महायशाः ।
नाराचैरर्धचन्द्राभैर्भल्लैरञ्जलिकैरपि ॥ ७.३८.२३ ॥
ਕਸਰਪ੍ਰ, ਵਤਸਦੰਤ, ਵਿਪਾਠ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ, ਨਾਰਾਚ, ਅਰਧ-ਚੰਦਰਾਕਾਰ, ਭੱਲ ਅਤੇ ਅੰਜਲਿਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।
7.38.24
अवाकिरद्रथानीकं भारद्वाजस्य पश्यतः ।
ततस्तत्सैन्यमभवद्विमुखं शरपीडितम् ॥ ७.३८.२४ ॥
ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਉਹ ਸੈਨਾ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਤ ਗਈ।